Adhyaya 21

Mantra 1

इ॒मं मे॑ वरुण श्रु॒धी हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑स्व॒स्युरा च॑के ॥

হে বরুণ, মোৰ এই আহ্বান শুনা; আজি মোৰ ওপৰত কৃপা কৰা। নিৰাপত্তা কামনা কৰি মই তোমাৰ শৰণ লৈছোঁ।

Mantra 2

तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भि॑ः । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शᳪस॒ मा न॒ आयु॒: प्र मो॑षीः ॥

সেয়ে হে বৰুণ, ব্ৰহ্মবাণীৰে বন্দনা কৰি মই তোমাৰ ওচৰলৈ আহোঁ; সেয়ে যজমান হৱিৰে তোমাক প্ৰাৰ্থনা জনায়। হে বৰুণ, ক্ৰোধ নকৰিবা; ইয়াত সজাগ হৈ থাকিবা, হে বহুল-প্ৰশংসিত; আমাৰ আয়ু কেঢ়ি নলবা।

Mantra 3

त्वं नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान् दे॒वस्य॒ हेडो व॑ यासिसीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒: शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषा॑ᳪसि॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥

হে অগ্নি, তুমি বৰুণৰ বিধান জনা; দেৱতাৰ ক্ৰোধ তুমি দূৰ কৰিব পাৰা। যজ্ঞৰ বাবে অতি যোগ্য, শ্ৰেষ্ঠ বাহক, দীপ্তিময় জ্বলন্ত—আমাৰ পৰা সকলো দ্বেষ আৰু বৈৰী শক্তি মুক্ত কৰা।

Mantra 4

स त्वं नो॑ अग्नेऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॒ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ᳪ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒क सु॒हवो॑ न एधि

হে অগ্নি, তুমি আমাৰ অতি নম্ৰ সহায়ক হওঁক; এই উষাৰ ব্যুষ্টিত সৰ্বাধিক নিকটতম হওঁক। আনন্দিত হৈ আমাৰ বাবে বৰুণক যজ্ঞ কৰ; কৃপাময় মৃডীক ইয়ালৈ আন; সহজে আহ্বানযোগ্য হৈ আমাৰ বাবে বলৱান হওঁক।

Mantra 5

म॒हीमू॒ षु मा॒तर॑ᳪ सुव्र॒ताना॑मृ॒तस्य॒ पत्नी॒मव॑से हुवेम । तु॒वि॒क्ष॒त्राम॒जर॑न्तीमुरू॒चीᳪ सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिᳪ सु॒प्रणी॑तिम्

সহায়তাৰ বাবে আমি সু-ব্ৰতধাৰীসকলৰ মহামাতৃ, ঋতৰ পত্নী অদিতিক আহ্বান কৰোঁ—মহাশাসনশক্তিসম্পন্না, অজৰ, দূৰ-দীপ্তিময়ী; সু-আশ্ৰয়দায়িনী আৰু সু-পথপ্ৰদৰ্শিনী।

Mantra 6

सु॒त्रामा॑णं पृथि॒वीं द्याम॑ने॒हस॑ᳪ सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑ति सु॒प्रणी॑तिम् । दैवीं॒ नाव॑ᳪ स्वरि॒त्रामना॑गस॒मस्र॑वन्ती॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये॑

সু-ৰক্ষাকাৰী, অনাকুল—পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ); সু-আশ্ৰয়দায়িনী, সু-পথপ্ৰদৰ্শিনী অদিতি। দেৱীয় নাওত—সু-নিয়ন্ত্ৰিত, নিৰ্দোষ, অচুই-নসৰা—কল্যাণৰ বাবে আমি আৰোহণ কৰোঁ।

Mantra 7

सु॒नाव॒मा रु॑हेय॒मस्र॑वन्ती॒मना॑गसम् । श॒तारि॑त्राᳪ स्व॒स्तये॑

সু-নাওত—অচুই-নসৰা, নিৰ্দোষ—মই আৰোহণ কৰোঁ; শত-বৈঠা-যুক্ত, কল্যাণৰ বাবে।

Mantra 8

आ नो॑ मित्रावरुणा घृतै॒र्गव्यू॑तिमुक्षतम् । मध्वा॒ रजा॑ᳪसि सुक्रतू

হে মিত্র-বৰুণ, ঘৃতসহ আমাৰ ওচৰলৈ আহা; গৱ্যূতি—গাইৰ পথ—আমাৰ বাবে উন্মুক্ত কৰা। হে সুকৃতূ, মধুৰতাৰে ৰজাঁসি—সমস্ত অঞ্চল—সিঞ্চিত কৰা।

Mantra 9

प्र बा॒हवा॑ सिसृतं जी॒वसे॑ न॒ आ नो॒ गव्यू॑तिमुक्षतं घृ॒तेन॑ । आ मा॒ जने॑ श्रवयतं युवाना श्रु॒तं मे॑ मित्रावरुणा॒ हवे॒मा

আমাৰ জীৱনৰ বাবে তোমালোক বাহু আগবঢ়োৱা; ঘৃতৰে আমাৰ বাবে গৱ্যূতি (গাইৰ পথ) সিঞ্চন কৰা। হে যুৱ যুগল, জনসমাজত মোক শুনোৱা; হে মিত্ৰ-বৰুণ, মোৰ আহ্বান—এই হৱিসহিত স্তোত্ৰ—শুনা।

Mantra 10

शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृक॒ᳪ रक्षा॑ᳪसि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः

হৱেষু আমালৈ কল্যাণকৰ হওক বিজয়ী বাজিক শক্তিসমূহ—দেৱসদৃশ, মিত-গতি, স্বৰ্গ-দীপ্ত। সাপ, নেকুৰা-বাঘ (বৃক) আৰু ৰাক্ষসসমূহক চেপি ধৰি, জয় লাভ কৰক; আৰু আমালৈ পৰা ৰোগ-ব্যাধি দূৰ কৰক।

Mantra 11

वाजे॑-वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अ॒स्य मध्व॑: पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑:

প্ৰতি বাজিক-বাজিক বিজয়ত, হে বাজিকসকল, আমাক সহায় কৰা; ধন-লাভত, হে ঋষিসদৃশ অমৃতসকল, ঋত-জ্ঞাতাসকল। এই মধুৰস পান কৰা; উল্লসিত হওক; আৰু তৃপ্ত হৈ দেৱযান পথসমূহেৰে গমন কৰা।

Mantra 12

समि॑द्धो अ॒ग्निः स॒मिधा॒ सुस॑मिद्धो॒ वरे॑ण्यः । गा॒य॒त्री छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्र्यविर्गौ॒र्वयो॑ दधुः

সমিধাৰে অগ্নি সমিদ্ধ হৈছে—সুসমিদ্ধ, বৰণীয়। গায়ত্ৰী ছন্দ—ইন্দ্ৰীয় বীৰ্য; ত্ৰিবিধ মেষী, গাভী আৰু প্ৰাণবল—এইসকলক তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে।

Mantra 13

तनू॒नपा॒च्छुचि॑व्रतस्तनू॒पाश्च॒ सर॑स्वती । उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यं दि॑त्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधुः

শুচিব্ৰত তনূনপাত্, তনূপা (দেহ-ৰক্ষক) আৰু সৰস্বতী—উষ্ণিহ্ ছন্দ ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য); দীপ্ত প্ৰেৰণা, গৌ আৰু প্ৰাণবল—এইসকলেই স্থাপন কৰিলে।

Mantra 14

इडा॑भिर॒ग्निरीड्य॒: सोमो॑ दे॒वो अम॑र्त्यः । अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑ इन्द्रि॒यं पञ्चा॑विर्गौ॒र्वयो॑ दधुः

ইডা-অংশসমূহে অগ্নি স্তবনীয়; সোম দেব, অমৃত। অনুষ্টুপ্ ছন্দ—ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য): পঞ্চাবিৰ গৌ, প্ৰাণশক্তিৰূপে, তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে।

Mantra 15

सु॒ब॒र्हिर॒ग्निः पू॑ष॒ण्वान्त्स्ती॒र्णब॑र्हि॒रम॑र्त्यः । बृ॒ह॒ती छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्रि॑व॒त्सो गौर्वयो॑ दधुः

সুবৰ্হি অগ্নি—পূষণসহ, সুশ্ৰুতভাৱে বিছোৱা বৰ্হিসযুক্ত—অমৃত। বৃহতী ছন্দ—ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য): ত্ৰিৱৎস গৌ, প্ৰাণশক্তিৰূপে, তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে।

Mantra 16

दुरो॑ दे॒वीर्दिशो॑ म॒हीर्ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पति॑: । प॒ङ्क्तिश्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं तु॑र्य॒वाड्गौ॒र्वयो॑ दधुः

দুৱাৰসমূহ দেবীসকল; দিশাসমূহ মহীয়সী। ব্ৰহ্মা-যাজক দেব বृहস্পতি। পঙ্ক্তি ছন্দ—ইহাতে ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য): তুৰ্যৱাট্ গৌ, প্ৰাণশক্তিৰূপে, তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে।

Mantra 17

उ॒षे य॒ह्वी सु॒पेश॑सा॒ विश्वे॑ दे॒वा अम॑र्त्याः । त्रि॒ष्टुप्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं प॑ष्ठ॒वाड्गौ॒र्वयो॑ दधुः

উষাৰ সময়ত—দ্ৰুতগামী, সুসজ্জিতা (উষা) আহে; হে অমৰ বিশ্বদেৱতা, তোমালোক সকলোৱে আহা। ত্ৰিষ্টুপ্ ছন্দে—ইয়াত ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য্য); পিঠা-বহল গৌ, প্ৰাণশক্তিৰূপে, তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে।

Mantra 18

दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजेन्द्रे॑ण स॒युजा॑ यु॒जा । जग॑ती॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम॑न॒ड्वान्गौ॒र्वयो॑ दधुः

দৈৱী দুজন হোতা—ভিষজ (চিকিৎসক)ৰূপে—ইন্দ্ৰৰ সৈতে সযুজা হৈ যুজা (যোক্ত্ৰ)ত যুক্ত হ’ল। জগতী ছন্দে—ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য্য); অনড্বান্ (বৃষভ) গৌ, প্ৰাণশক্তিৰূপে, তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে।

Mantra 19

ति॒स्र इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती म॒रुतो॒ विश॑: । वि॒राट् छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं धे॒नुर्गौर्न वयो॑ दधुः

তিনিগৰাকী—ইডা, সরস্বতী, ভাৰতী; আৰু মৰুতসকল, জনসমূহ। ‘বিৰাট্’ ছন্দ; ইয়াত ইন্দ্ৰিয়-শক্তি স্থাপন কৰিলে—দুগ্ধদায়িনী গাইৰূপে, গাইৰূপে, জীৱনী-ৰস স্থাপন কৰিলে।

Mantra 20

त्वष्टा॑ तु॒रीपो॒ अद्भु॑त इन्द्रा॒ग्नी पु॑ष्टि॒वर्ध॑ना । द्विप॑दा॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यमु॒क्षा गौ॒र्न वयो॑ दधुः

ত্বষ্টা—তুৰীপ, অদ্ভুত; ইন্দ্ৰ-অগ্নি—পুষ্টি-বর্ধক। ‘দ্বিপদা’ ছন্দ; ইন্দ্ৰিয়-শক্তি স্থাপন কৰিলে—উক্ষাৰূপে, গাইৰূপে, জীৱনী-ৰস (বয়ঃ) স্থাপন কৰিলে।

Mantra 21

श॒मि॒ता नो॒ वन॒स्पति॑: सवि॒ता प्र॑सु॒वन् भग॑म् । क॒कुप्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यं व॒शा वे॒हद्वयो॑ दधुः

আমালৈ শমিতা বনস্পতিয়ে, প্ৰসুৱন সৱিতাই, ভাগ্য প্ৰসৱ কৰক। ‘ককুপ্’ ছন্দ; ইয়াত ইন্দ্ৰিয়-শক্তি স্থাপন কৰিলে—বশা (বন্ধ্যা গাই) আৰু ৱেহৎ (হেফাৰ)ৰূপে, জীৱনী-ৰস (বয়ঃ) স্থাপন কৰিলে।

Mantra 22

स्वाहा॑ य॒ज्ञं वरु॑णः सुक्ष॒त्रो भे॑ष॒जं क॑रत् । अति॑च्छन्दा इन्द्रि॒यं बृ॒हदृ॑ष॒भो गौर्वयो॑ दधुः

স্বাহা। সুক্ষত্র বৰুণে যজ্ঞক ভেষজ (ঔষধ) স্বৰূপ কৰক। অতিচ্ছন্দা ছন্দঃ; ইন্দ্ৰিয়-বল স্থাপন কৰিলে—বৃহৎ ঋষভ, গাই; আৰু প্ৰাণৰস (ৱয়ঃ) স্থাপন কৰিলে।

Mantra 23

व॒स॒न्तेन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा वस॑ववस्त्रि॒वृता॑ स्तु॒ताः । र॒थ॒न्त॒रेण॒ तेज॑सा ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः

বসন্ত ঋতুৰ সৈতে দেবতা বসুগণ ত্ৰিবৃত্‌-স্তোত্ৰে স্তুত হৈ, ৰথন্তৰ-তেজে (দীপ্তিতে) ইন্দ্ৰত হৱি স্থাপন কৰিলে; আৰু প্ৰাণৰস (ৱয়ঃ) স্থাপন কৰিলে।

Mantra 24

ग्री॒ष्मेण॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा रु॒द्राः प॑ञ्चद॒शे स्तु॒ताः । बृ॒ह॒ता यश॑सा॒ बल॑ᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः

গ্ৰীষ্ম ঋতুকালত দেৱা ৰুদ্ৰসকল পঞ্চদশ-স্তোমত স্তুত হ’ল। বৃহতা-ছন্দে, যশে আৰু বলে, তেওঁলোকে হৱিঃ—ইন্দ্ৰত বয়ঃ (প্ৰাণবল)—স্থাপন কৰিলে।

Mantra 25

व॒र्षाभि॑रृ॒तुना॑ऽऽदि॒त्या स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒ताः । वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः

বৰ্ষা ঋতুকালত দেৱ আদিত্যসকল সপ্তদশ-স্তোমত স্তুত হ’ল। বৈরূপ-ছন্দে, বিশ্বৌজসে, তেওঁলোকে হৱিঃ—ইন্দ্ৰত বয়ঃ (প্ৰাণবল)—স্থাপন কৰিলে।

Mantra 26

शा॒र॒देन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वा ए॑कवि॒ᳪश ऋ॒भव॑ स्तु॒ताः । वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय॑ᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः

শাৰদ ঋতুৰ সৈতে—দেৱাসকল, ঋভুসকল, একবিংশ স্তোমত স্তুত হ’ল। বৈৰাজ গীতৰ সৈতে, শ্ৰীয়ে শ্ৰী যোগাই, তেওঁলোকে হৱিঃ—ইন্দ্ৰত প্ৰাণবল—স্থাপন কৰিলে।

Mantra 27

हे॒म॒न्तेन॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वास्त्रि॑ण॒वे म॒रुत॑ स्तु॒ताः । बले॑न॒ शक्व॑री॒: सहो॑ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः

হেমন্ত ঋতুৰ সৈতে—দেৱাসকল, মৰুতসকল, ত্ৰিণৱ স্তোমত স্তুত হ’ল। বলৰ সৈতে, শক্বৰীসকলৰ সৈতে, সহসাৰ সৈতে, তেওঁলোকে হৱিঃ—ইন্দ্ৰত প্ৰাণবল—স্থাপন কৰিলে।

Mantra 28

शै॒शि॒रेण॑ ऋ॒तुना॑ दे॒वास्त्र॑यस्त्रि॒ᳪशेऽमृता॑ स्तु॒ताः । स॒त्येन॑ रे॒वती॑: क्ष॒त्रᳪ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः

শৈশিৰ ঋতুৰ সৈতে—দেৱাসকল, অমৃতসকল, ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ স্তোমত স্তুত হ’ল। সত্যৰ সৈতে, ৰেৱতীসকলৰ সৈতে, ক্ষত্ৰ (অধিপত্য)ৰ সৈতে, তেওঁলোকে হৱিঃ—ইন্দ্ৰত প্ৰাণবল—স্থাপন কৰিলে।

Mantra 29

होता॑ यक्षत्स॒मिधा॒ऽग्निमि॒डस्प॒देऽश्विनेन्द्र॒ᳪ सर॑स्वतीम॒जो धू॒म्रो न गो॒धूमै॒: कुव॑लैर्भेष॒जं मधु॒ शष्पै॒र्न तेज॑ इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॑र्यज

হোতা সমিধা লৈ ইডাৰ পদত অগ্নিক যজনা কৰক; অশ্বিন-ইন্দ্ৰক আৰু সৰস্বতীকো যজনা কৰক। যেন ধূম্ৰ অজ (মতা) ঔষধ, যেন গোধূম আৰু কুৱল-ফল ঔষধ, যেন মধু আৰু কোমল অংকুৰ (শষ্প) ঔষধ,—তেনেকৈ ইন্দ্ৰিয়-তেজ, পয়ঃ (দুধ), পৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্ঞ্যৰ হোতাত প্ৰবাহিত হওক; হে হোতা, যজনা কৰা।

Mantra 30

होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॒त्सर॑स्वती॒मवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जं प॒था मधु॑मता॒ भर॑न्न॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्यं बद॑रैरुप॒वाका॑भिर्भेष॒जं तोक्म॑भि॒: पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা তনূনপাতক আৰু সৰস্বতীক যজনা কৰক। যেন মেষী আৰু মেষ ঔষধ, মধুময় পথেদি (ঔষধ) আনি,—তেনেকৈ অশ্বিন-ইন্দ্ৰৰ বাবে বীৰ্য (বীৰ-শক্তি) হওক। বদৰ-ফল আৰু উপৱাকা-উচ্চাৰণসমূহেৰে ঔষধ; টোক্ম (বীজ)সমূহেৰে ঔষধ। পয়ঃ (দুধ), পৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্ঞ্যৰ হোতাত প্ৰবাহিত হওক; হে হোতা, যজনা কৰা।

Mantra 31

होता॑ यक्ष॒न्नरा॒शᳪसं॒ न न॒ग्नहुं॒ पति॒ᳪ सुर॑या भेष॒जं मे॒षः सर॑स्वती भि॒षग्रथो॒ न च॒न्द्रयश्विनो॑र्व॒पा इन्द्र॑स्य वी॒र्यं बद॑रैरुप॒वाका॑भिर्भेष॒जं तोक्म॑भि॒: पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা নরাশংসক যজনা কৰক। যেন নগ্ন আৰু দীনৰ বাবে পতি (প্ৰভু) ঔষধ, তেনেকৈ সুৰা (সুৰা-পানীয়) ঔষধ হওক; মেষ (ভেড়া/মতা) ঔষধ হওক; সৰস্বতী ভিষগ্ (চিকিৎসকী) হওক। যেন ৰথ নিজৰ দীপ্ত গতিৰে ঔষধ, তেনেকৈ অশ্বিনদ্বয়ৰ বপা (ওমেণ্টাম) ঔষধ হওক; ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য (বীৰ-শক্তি) হওক। বদৰ-ফল আৰু উপৱাকা-উচ্চাৰণসমূহেৰে ঔষধ; টোক্ম (বীজ)সমূহেৰে ঔষধ। পয়ঃ (দুধ), পৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্ঞ্যৰ হোতাত প্ৰবাহিত হওক; হে হোতা, যজনা কৰা।

Mantra 32

होता॑ यक्षदि॒डेडि॒त आ॒जुह्वा॑न॒: सर॑स्वती॒मिन्द्रं॒ बले॑न व॒र्धय॑न्नृष॒भेण॒ गवे॑न्द्रि॒यम॒श्विनेन्द्रा॑य भेष॒जं यवै॑ र्क॒र्कन्धु॑भि॒र्मधु॑ लाजै॒र्न मास॑रं॒ पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা যজ্ঞ কৰক—ইডা-আহ্বানিত, আহুতি দান কৰি; সৰস্বতীক (আহুতি), বলৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰক বৃদ্ধি কৰি, আৰু ঋষভ-শক্তিৰে গোৰ ইন্দ্ৰিয়-প্ৰাণবল দৃঢ় কৰি। অশ্বিন-ইন্দ্ৰৰ বাবে ভেষজ হওক—যৱেৰে, কৰ্কন্ধু-ফলেৰে, মধুৰে, লাজেৰে; (এয়া) মদ্য নহয়। দুধ, সুপৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—এইবোৰ আজ্যৰূপে প্ৰবাহিত হওক; হোতা, যজ্ঞ সম্পাদন কৰক।

Mantra 34

होता॑ यक्षद्ब॒र्हिरूर्ण॑म्म्रदा भि॒षङ्नास॑त्या भि॒षजा॒ऽश्विनाऽश्वा॒ शिशु॑मती भि॒षग्धे॒नुः सर॑स्वती भि॒षग्दु॒ह इन्द्रा॑य भेष॒जं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॑र्यज

হোতা যজ্ঞ কৰক: উলৰ দৰে কোমল বৰ্হি (বৰ্হিস্) ভিষক; নাসত্যদ্বয় ভিষক; অশ্বিনদ্বয় ভিষক; তেওঁলোকৰ শাবক-সমৃদ্ধ অশ্বসমূহ ভিষক; দুহনী ধেনু ভিষক; সৰস্বতী ভিষক; দুহন (দুগ্ধ-দোহন) ইন্দ্ৰৰ বাবে ভেষজ। দুধ, সুপৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্যৰূপে প্ৰবাহিত হওক; হোতা, যজ্ঞ কৰক। হোতা যজ্ঞ কৰক: দুৰো দিশসমূহ (দুৰঃ-দিশঃ) কৱষ্যৰ দৰে বিস্তৃত নহয়; অশ্বিনদ্বয়ৰ বাবে দুৰো দিশ নহয়; ইন্দ্ৰৰ বাবে ৰোদসী (দ্যৌ-পৃথিৱী) নহয়। দুহে দুহে ধেনু দুহে; সৰস্বতী (দুগ্ধ) দুহে। অশ্বিন-ইন্দ্ৰৰ বাবে ভেষজ—শুক্ল জ্যোতিৰ দৰে ইন্দ্ৰিয়-শক্তি। দুধ, সুপৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্যৰূপে প্ৰবাহিত হওক; হোতা, যজ্ঞ কৰক।

Mantra 35

होता॑ यक्षत्सु॒पेश॑सो॒षे नक्तं॒ दिवा॒ऽश्विना॒ सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या॒ त्विषि॒मिन्द्रे॒ न भे॑ष॒जᳪ श्ये॒नो न रज॑सा हृ॒दा श्रि॒या न मास॑रं॒ पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা যজ্ঞ কৰক—সু-পেশস (সুন্দৰ দেহধাৰী) অশ্বিনদ্বয়ক, উষাত, ৰাতি আৰু দিনত, সম্যক অভিষিক্ত; আৰু সৰস্বতীৰ সহায়ে ইন্দ্ৰলৈ ত্বিষি (দীপ্তি) আনক—ঔষধৰ দৰে ভেষজ, শ্যেনৰ দৰে বেগী, ৰজস (আকাশীয় অন্তৰিক্ষ) মাজেৰে হৃদয়েৰে; শ্ৰীয়াৰ দৰে মধুৰ পানীয় যেন। সোমৰ দুগ্ধ, পৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্যৰ বাবে হোতৃ, প্রবাহিত হওক; হে হোতৃ, যজ্ঞ কৰ।

Mantra 36

होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒ऽश्विनेन्द्रं॒ न जागृ॑वि॒ दिवा॒ नक्तं॒ न भे॑ष॒जै: शूष॒ᳪ सर॑स्वती भि॒षक् सीसे॑न दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা যজ্ঞ কৰক—দৈৱ্য হোতৃদ্বয়ক; অশ্বিনদ্বয় ভিষজ (চিকিৎসক) ৰূপে; ইন্দ্ৰৰ বাবে জাগ্ৰতজনৰ দৰে হওক—দিনে আৰু ৰাতিয়ে, ভেষজসমূহেৰে। সৰস্বতী ভিষক (চিকিৎসকী), সীসেন (সীসা/লেড) সহ, ইন্দ্ৰিয় (বল-শক্তি) দুহি উলিয়ায়—দুগ্ধৰ দৰে পয়ঃ। সোমৰ পয়ঃ, পৰিস্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধু—আজ্যৰ বাবে, হে হোতৃ, প্রবাহিত হওক; হে হোতৃ, যজ্ঞ কৰ।

Mantra 37

होता॑ यक्षत्ति॒स्रो दे॒वीर्न भे॑ष॒जं त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒ऽपसो॑ रू॒पमिन्द्रे॑ हिर॒ण्यय॑म॒श्विनेडा॒ न भार॑ती वा॒चा सर॑स्वती॒ मह॒ इन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা যজ্ঞ কৰক: ত্ৰয়ী দেৱীসকলক ঔষধ-সদৃশ আশ্ৰয়ৰূপে; ত্ৰিবিধ ধাতুসমূহক, কৰ্মৰূপ ‘অপস্’ক—ইন্দ্ৰৰ বাবে সুৱৰ্ণময় ৰূপে; অশ্বিনদ্বয়ক; ইড়াক যেন, ভাৰতীক বাক্-সহ, সৰস্বতীক—এইসকলে ইন্দ্ৰৰ বাবে মহত্ত্ব আৰু ইন্দ্ৰিয়বল দোহে, দুগ্ধৰূপে। পৰিশ্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধুসহ দুগ্ধ আজ্যৰ বাবে প্রবাহিত হওক; হোতা, যজ্ঞ কৰক।

Mantra 38

होता॑ यक्षत् सु॒रेर॑समृष॒भं नर्या॑पसं॒ त्वष्टा॑र॒मिन्द्र॑म॒श्विना॑ भि॒षजं॒ न सर॑स्वती॒मोजो॒ न जू॒तिरि॑न्द्रि॒यं वृको॒ न र॑भ॒सो भि॒षग् यश॒: सुर॑या भेष॒जᳪ श्रि॒या न मास॑रं॒ पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা যজ্ঞ কৰক: সু-ৰসযুক্ত (সুৰাৰস), ঋষভ-সদৃশ, নৰ্য-কৰ্মকাৰী—ত্বষ্টৃ, ইন্দ্ৰ, চিকিৎসক অশ্বিনদ্বয়, আৰু সৰস্বতীক; ওজঃ যেন, জূতি (দ্ৰুত আঘাত) যেন; ইন্দ্ৰিয়বল, নেকুৰাৰ দৰে ৰভস (উগ্ৰ বেগ) যেন; চিকিৎসকৰ যশ; সুৰাসহ ভেষজ; শ্ৰীয়া যেন মাধুৰ্যযুক্ত পানীয়। পৰিশ্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধুসহ দুগ্ধ আজ্যৰ বাবে প্রবাহিত হওক; হোতা, যজ্ঞ কৰক।

Mantra 39

होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑ᳪ शमि॒तार॑ᳪ श॒तक्र॑तुं भी॒मं न म॒न्युᳪ राजा॑नं व्या॒घ्रं नम॑सा॒ऽश्विना॒ भाम॒ᳪ सर॑स्वती भि॒षगिन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা যজ্ঞ কৰক: বনস্পতিকে—শমিতাৰ (শান্তকাৰী) ৰূপে; শতক্রতু ইন্দ্ৰক—ভীষণ মন্যুৰ দৰে, ৰজা, ব্যাঘ্ৰ-সদৃশ; নমস্কাৰে অশ্বিনদ্বয়ক আহ্বান কৰক; (এবং) ভাম (দীপ্তি); সৰস্বতী—চিকিৎসক—ইন্দ্ৰৰ বাবে ইন্দ্ৰিয়বল দুগ্ধৰূপে দোহে। পৰিশ্ৰুত সোম, ঘৃত আৰু মধুসহ দুগ্ধ আজ্যৰ বাবে প্রবাহিত হওক; হোতা, যজ্ঞ কৰক।

Mantra 40

होता॑ यक्षद॒ग्निᳪ स्वाहाऽऽज्य॑स्य स्तो॒काना॒ᳪ स्वाहा॒ मेद॑सां॒ पृथ॒क् स्वाहा॒ छाग॑म॒श्विभ्या॒ᳪ स्वाहा॑ मे॒षᳪ सर॑स्वत्यै॒ स्वाह॑ ऋष॒भमिन्द्रा॑य सि॒ᳪहाय॒ सह॑स इन्द्रि॒यᳪ स्वाहा॒ऽग्निं न भे॑ष॒जᳪ स्वाहा॒ सोम॑मिन्द्रि॒यᳪ स्वाहेन्द्र॑ᳪ सु॒त्रामा॑ण सवि॒तारं॒ वरु॑णं भि॒षजां॒ पति॒ᳪ स्वाहा॒ वन॒स्पतिं॑ प्रि॒यं पाथो॒ न भे॑ष॒जᳪ स्वाहा॑ दे॒वा आ॑ज्य॒पा जु॑षा॒णो अ॒ग्निर्भे॑ष॒जं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

হোতা অগ্নিক যজক—স্বাহা! আজ্যৰ বিন্দুবোৰলৈ—স্বাহা! মেদসমূহলৈ পৃথক পৃথককৈ—স্বাহা! অশ্বিনীদ্বয়লৈ ছাগ (পুৰুষ ছাগ) —স্বাহা! সৰস্বতীলৈ মেষ (ভেড়া) —স্বাহা! ইন্দ্ৰলৈ ঋষভ (বৃষ), সহস্ৰ-সিংহ সদৃশ পৰাক্ৰমী, ইন্দ্ৰিয়-বলৰ বাবে—স্বাহা! অগ্নি—ঔষধ/ভেষজ ৰূপে—স্বাহা! সোম—ইন্দ্ৰিয়-বল ৰূপে—স্বাহা! সু-ত্রামাণ (সু-ৰক্ষক) ইন্দ্ৰ, সৱিতৃ, আৰু ভিষজসকলৰ অধিপতি বৰুণ—স্বাহা! বনস্পতিকে, প্ৰিয় পানীয় ‘পাথঃ’ সদৃশ, ভেষজ সদৃশ—স্বাহা! আজ্য-পান দেৱতাসকলে সন্তুষ্ট হওক; অগ্নি ভেষজ, দুধ, সোম, পৰিস্ৰুত ঘৃত আৰু মধু—এইবোৰ আজ্যৰ হোতাৰ যজ্ঞত বিস্তাৰিত হওক; হে হোতা, যজ।

Mantra 41

होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ छाग॑स्य व॒पाया॒ मेद॑सो जु॒षेता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑ । होता॑ यक्ष॒त्सर॑स्वतीं मे॒षस्य॑ व॒पाया॒ मेद॑सो जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑ । होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॑मृष॒भस्य॑ व॒पाया॒ मेद॑सो जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

হোতা যজ কৰক: অশ্বিনীদ্বয়ে ছাগৰ বপা (ওমেণ্টাম) আৰু মেদ গ্ৰহণ কৰি হৱি অনুগ্ৰহেৰে জুষি লওক; হে হোতা, যজ। হোতা যজ কৰক: সৰস্বতীয়ে মেষৰ বপা আৰু মেদ গ্ৰহণ কৰি হৱি অনুগ্ৰহেৰে জুষি লওক; হে হোতা, যজ। হোতা যজ কৰক: ইন্দ্ৰই ঋষভৰ বপা আৰু মেদ গ্ৰহণ কৰি হৱি অনুগ্ৰহেৰে জুষি লওক; হে হোতা, যজ।

Mantra 42

होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ सर॑स्वती॒मिन्द्र॑ᳪ सु॒त्रामा॑णमि॒मे सोमा॑: सु॒रामा॑ण॒श्छागै॒र्न मे॒षैरृ॑षभैः सु॒ताः शष्पै॒र्न तोक्म॑भिर्ला॒जैर्मह॑स्वन्तो॒ मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒ऽमृता॒: प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुत॒स्तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॒ पिब॑न्तु॒ व्यन्तु॒ होत॒र्यज॑

হোতা অশ্বিনীদ্বয়ক, সৰস্বতীক, আৰু সু-ত্রামাণ (সু-ৰক্ষক) ইন্দ্ৰক যজ কৰক। এই সোমসমূহ—সুৰামাণ (আনন্দদায়ক), ছাগ, মেষ আৰু ঋষভৰ সহায়ত পিষ্ট; শষ্প (কোমল অঙ্কুৰ), তোক্ম (শস্যদানা) আৰু লাজ (ভাজা যৱ) দ্বাৰা পিষ্ট; মহৎ শক্তিসম্পন্ন, মাদক, মাসৰ-মিশ্ৰণে পৰিশোধিত, উজ্জ্বল, পয়স্বন্ত, অমৃত সদৃশ; তোমালোকলৈ মধু-স্ৰাৱী ৰূপে আগবঢ়োৱা হৈছে। অশ্বিনীদ্বয়, সৰস্বতী, আৰু সু-ত্রামাণ বৃত্ৰহা ইন্দ্ৰ—এই সোম্য মধু জুষি লওক, পান কৰক; হে হোতা, যজ।

Mantra 43

होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ छाग॑स्य ह॒विष॒ आत्ता॑म॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस्तां॑ नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑त ए॒वाश्विना॑ जु॒षेता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

হোতা অশ্বিনৌক যজ কৰক; আজি ছাগৰ হৱিষ তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰক—মধ্যভাগৰ পৰা উলিয়াই অনা মেদ। ই পূৰ্বতে দ্বেষসমূহৰ বিৰুদ্ধে, পূৰ্বতে মানৱীয় গ্ৰহণ/আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে ৰক্ষাৰ্থ হওক। এতিয়া ই অক্ষতসকলৰ চৰণৰ বাবে হওক—চৰণভূমিত প্ৰথম, সুমধুৰ ৰস টোপ টোপকৈ ঝৰা, শতৰুদ্ৰীয়-সম্বন্ধীয়, অগ্নিত স্বাহাকৃত, পীৱ-উপৱসানযুক্ত; পাৰ্শ্বতঃ, শ্ৰোণিতঃ, শিতামতঃ, আৰু অঙ্গ-অঙ্গৰ পৰা উত্থাপিত অংশসমূহৰূপে। অশ্বিনৌ এই হৱিষত সন্তুষ্ট হওক। হোতা, যজ।

Mantra 44

होता॑ यक्ष॒त् सर॑स्वतीं मे॒षस्य॑ ह॒विष॒ आव॑यद॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस॑न्नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसनानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑दे॒वᳪ सर॑स्वती जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

হোতা সৰস্বতীক যজ কৰক; আজি মেষৰ হৱিষ সি আৱৰি গ্ৰহণ কৰক—মধ্যভাগৰ পৰা উলিয়াই অনা মেদ। ই পূৰ্বতে দ্বেষসমূহৰ বিৰুদ্ধে, পূৰ্বতে মানৱীয় গ্ৰহণ/আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে ৰক্ষাৰ্থ হওক; এতিয়া অক্ষতসকলৰ চৰণৰ বাবে হওক—চৰণভূমিত প্ৰথম, সুমধুৰ ৰস টোপ টোপকৈ ঝৰা, শতৰুদ্ৰীয়-সম্বন্ধীয়, অগ্নিত স্বাহাকৃত, পীৱ-উপৱসানযুক্ত; পাৰ্শ্বতঃ, শ্ৰোণিতঃ, শিতামতঃ, আৰু অঙ্গ-অঙ্গৰ পৰা উত্থাপিত অংশসমূহৰূপে। দেৱী সৰস্বতী এই হৱিষত সন্তুষ্ট হওক। হোতা, যজ।

Mantra 45

होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॑मृष॒भस्य॑ ह॒विष॒ आव॑यद॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस॑न्नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसानानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑दे॒वमिन्द्रो॑ जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

হোতা ইন্দ্ৰক—ঋষভ (বৃষ)—হৱিষাৰে যজনা কৰক। আজি তেওঁ মাজৰ পৰা উলিয়াই আনিছে সাৰ (মেদ), যি উত্তোলিত—দ্বেষসমূহৰ আগতেই, মানুহজনিত (পৌৰুষেয়) দোষৰ আগতেই। ধৰি, ভক্ষণ কৰি, এতিয়া অক্লান্তসকলৰ ঘাস-আহাৰ, ঘাসসমূহৰ প্ৰথম, মধুৰে ঝৰ-ঝৰকৈ ঝৰা, শত-ৰুদ্ৰে ৰক্ষিত—অগ্নিত স্বাহা-কৃত, পুষ্ট, উপবাস-সমাপ্ত, পাৰ্শ্বৰ পৰা, কঁকালৰ পৰা, তীক্ষ্ণ অংশৰ পৰা, আৰু অঙ্গ-অঙ্গৰ পৰা কাটা অংশসমূহ—ইন্দ্ৰ দেৱে গ্ৰহণ কৰক; হোতা, হৱিষ যজনা কৰক।

Mantra 46

होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑म॒भि हि पि॒ष्टत॑मया॒ रभि॑ष्ठया रश॒नयाधि॑त । यत्रा॒श्विनो॒श्छाग॑स्य ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ सर॑स्वत्या मे॒षस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रेन्द्र॑स्य ऋष॒भस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रा॒ग्नेः प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ सोम॑स्य प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रेन्द्र॑स्य सु॒त्राम्ण॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॑ सवि॒तुः प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ वरु॑णस्य प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्र॒ वन॒स्पते॑: प्रि॒या पाथा॑ᳪसि॒ यत्र॑ दे॒वाना॑माज्य॒पानां॑ प्रि॒या धामा॑नि॒ यत्रा॒ग्नेर्होतु॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ तत्रै॒तान्प्र॒स्तुत्ये॑वोप॒स्तुत्ये॑वो॒पाव॑स्रक्ष॒द्रभी॑यस इव कृ॒त्वी कर॑दे॒वं दे॒वो वन॒स्पति॑र्जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

হোতা বনস্পতিলৈ যজনা কৰক; কিয়নো তেওঁ অতি দৃঢ়ে পিষ্ট, অতি দৃঢ় ধৰি ৰখা ৰশ্মি (বন্ধনী)ৰে বান্ধা। য’ত অশ্বিনীদ্বয়ৰ ছাগলৰ হৱিষৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত সৰস্বতীৰ মেষৰ হৱিষৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত ইন্দ্ৰ ঋষভৰ হৱিষৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত অগ্নিৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত সোমৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত সুত্রামা ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত সৱিতাৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত বৰুণৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত বনস্পতিৰ প্ৰিয় পথসমূহ; য’ত আজ্যপান দেৱসকলৰ প্ৰিয় ধামসমূহ; য’ত অগ্নিৰ হোতাৰ প্ৰিয় ধামসমূহ—সেই ঠাইতে, এইবোৰক প্ৰস্তাৱ-স্তোত্ৰৰ দৰে, উপস্তাৱ-স্তোত্ৰৰ দৰে, অধিক দৃঢ় কৰি, যেন অধিক শক্তিশালী কৰি; দেৱ বনস্পতিয়ে হৱিষ গ্ৰহণ কৰক; হোতা, হৱিষ যজনা কৰক।

Mantra 47

होता॑ यक्षद॒ग्निᳪ स्वि॑ष्ट॒कृत॒मया॑ड॒ग्निर॒श्विनो॒श्छाग॑स्य ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॒ट् सर॑स्वत्या मे॒षस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॒डिन्द्र॑स्य ऋष॒भस्य॑ ह॒विष॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॑ड॒ग्नेः प्रि॒या धामा॒न्यया॒ट् सोम॑स्य प्रि॒या धामा॒न्यया॒डिन्द्र॑स्य सु॒त्राम्ण॑: प्रि॒या धामा॒न्यया॑ट् सवि॒तुः प्रि॒या धामा॒न्यया॒ड् वरु॑णस्य प्रि॒या धामा॒न्यया॒ड् वन॒स्पते॑: प्रि॒या पाथा॒ᳪस्यया॑ड् दे॒वाना॑माज्य॒पानां॑ प्रि॒या धामा॑नि॒ यक्ष॑द॒ग्नेर्होतु॑: प्रि॒या धामा॑नि॒ यक्ष॒त् स्वं म॑हि॒मान॒माय॑जता॒मेज्या॒ इष॑: कृ॒णोतु॒ सो अ॑ध्व॒रा जा॒तवे॑दा जु॒षता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

হোতা স্বিষ্টকৃত্ অগ্নিক যজ্ঞ কৰক। অগ্নিয়ে অশ্বিনীদ্বয়ের ছাগৰ হৱিষৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; সৰস্বতীৰ মেষৰ হৱিষৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; ইন্দ্ৰৰ ঋষভৰ হৱিষৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; অগ্নিৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; সোমৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; সুত্রামা ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; সৱিতৃৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; বৰুণৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে; বনস্পতিৰ প্ৰিয় পথসমূহ লাভ কৰিলে; আৰু দেবতাসকলৰ আজ্যপানসকলৰ প্ৰিয় ধামসমূহ লাভ কৰিলে। হোতা অগ্নিৰ প্ৰিয় ধামসমূহ যজ্ঞ কৰক; নিজৰ মহিমা যজ্ঞ কৰক; যজ্ঞযোগ্যসকলৰ ইষ (আহাৰ-শক্তি) সম্পন্ন কৰক। সেয়া অধ্বৰসমূহত জাতৱেদা হৱিষ উপভোগ কৰক; হে হোতা, যজ্ঞ কৰক।

Mantra 48

दे॒वं ब॒र्हिः सर॑स्वती सुदे॒वमिन्द्रे॑ अ॒श्विना॑ । तेजो॒ न चक्षु॑र॒क्ष्यो॒र्ब॒र्हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱীয় বৰ্হিস—সৰস্বতী আৰু অশ্বিনীদ্বয়—ইন্দ্ৰৰ বাবে সুদেৱ (শুভ-দেৱত্বযুক্ত) হওক। যেন তেজ চকুৰ দৃষ্টি, তেনেকৈ বৰ্হিসৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰ-শক্তি) স্থাপন কৰিলে। ধন-অর্জনত, ধন-নিধি স্থাপনৰ বাবে, তেওঁলোকে বিস্তাৰিত হওক—যজ্ঞ কৰক।

Mantra 49

दे॒वीर्द्वारो॑ अ॒श्विना॑ भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । प्रा॒णं न वी॒र्यं॒ न॒सि द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱীয় দ্বাৰসমূহ—চিকিৎসক অশ্বিনীদ্বয় আৰু সৰস্বতী—ইন্দ্ৰৰ বাবে (উপস্থিত হওক)। যেন প্ৰাণ আৰু যেন বীৰ্য, তেনেকৈ দ্বাৰসমূহে ইন্দ্ৰিয় (ইন্দ্ৰ-শক্তি) স্থাপন কৰিলে। ধন-অর্জনত, ধন-নিধি স্থাপনৰ বাবে, তেওঁলোকে প্ৰসাৰিতভাৱে উন্মুক্ত হওক—যজ্ঞ কৰক।

Mantra 50

दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना॑ सु॒त्रामेन्द्रे॒ सर॑स्वती । बलं॒ न वाच॑मा॒स्य॒ उ॒षाभ्यां॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱী উষা, উভয় উষা, অশ্বিনদ্বয়, সুত্ৰামা ইন্দ্ৰ আৰু সরস্বতী—মুখত বাক্য যেন বল—উষাদ্বয়ে ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰিয়-বল দান কৰিছে। ধন-লাভত, ধন-সঞ্চয়ৰ বাবে, সেয়া বিস্তাৰিত হওক; তুমি যজ্ঞ কৰা।

Mantra 51

दे॒वी जोष्ट्री॒ सर॑स्वत्य॒श्विनेन्द्र॑मवर्धयन् । श्रोत्रं॒ न कर्ण॑यो॒र्यशो॒ जोष्ट्री॑भ्यां दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱী জোষ্ট্ৰী, সৰস্বতী আৰু অশ্বিনদ্বয়ে ইন্দ্ৰক বৃদ্ধি কৰিলে। যেন শ্ৰৱণশক্তি দুয়োটা কাণত স্থিত থাকে, তেনেদৰে যশঃ—দুয়ো জোষ্ট্ৰীৰ দ্বাৰা—ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰিয়বল তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে। ধনলাভত, ধন-নিধান স্থাপনাৰ বাবে, তেওঁলোকে তাক বিস্তাৰ কৰক; তুমি যজ্ঞ কৰা।

Mantra 52

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघेन्द्रे॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑ऽवतः । शु॒क्रं न ज्योति॒ स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱী—ঊৰ্জা, আহুতি—দুগ্ধদায়িনী, সুদুগ্ধা, ইন্দ্ৰসহ; সৰস্বতী; অশ্বিনদ্বয় চিকিৎসক, সহায়ক। যেন দুয়ো স্তনত শুক্ল জ্যোতি, তেনেদৰে আহুতি ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰিয়বল স্থাপন কৰে। ধনলাভত, ধন-নিধান স্থাপনাৰ বাবে, তেওঁলোকে তাক বিস্তাৰ কৰক; তুমি যজ্ঞ কৰা।

Mantra 53

दे॒वा दे॒वानां॑ भि॒षजा॒ होता॑रा॒विन्द्र॑म॒श्विना॑ । व॒ष॒ट्का॒रै॒: सर॑स्वती॒ त्विषिं॒ न हृद॑ये म॒तिᳪ होतृ॑भ्यां दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱতাসকলৰো দেৱতা, চিকিৎসক, দুয়ো হোতা—অশ্বিনদ্বয়—ইন্দ্ৰৰ বাবে; আৰু বষট্-কাৰসমূহে সৰস্বতী। যেন হৃদয়ত ত্বিষি (দীপ্তি) চিন্তা ৰূপে থাকে, তেনেদৰে দুয়ো হোতাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰিয়বল স্থাপন কৰিলে। ধনলাভত, ধন-নিধান স্থাপনাৰ বাবে, তেওঁলোকে তাক বিস্তাৰ কৰক; তুমি যজ্ঞ কৰা।

Mantra 54

दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीर॒श्विनेडा॒ सर॑स्वती । शूषं॒ न मध्ये॒ नाभ्या॒मिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱী তিনিগৰাকী—তিনিগৰাকী দেৱী: অশ্বিনীদ্বয়, ইড়া, সৰস্বতী। মধ্যত, দুয়ো নাভিৰ মাজত যেন প্ৰেৰণা, তেনেদৰে ইন্দ্ৰৰ বাবে ইন্দ্ৰীয় বীৰ্য্য তেওঁলোকে স্থাপন কৰিলে। ধন-লাভত, ধন-সঞ্চয়ৰ বাবে, তেওঁলোকে (সেই সমৃদ্ধি) বিস্তাৰ কৰক; তুমি যজ্ঞ কৰ।

Mantra 55

दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शᳪस॑स्त्रिवरू॒थः सर॑स्वत्य॒श्विभ्या॑मीयते॒ रथ॑: । रेतो॒ न रू॒पम॒मृतं॑ ज॒नित्र॒मिन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱ ইন্দ্ৰ—‘নৰাশংস’ (মানৱৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত), ত্ৰিবৰূথ (ত্ৰিগুণ আশ্ৰয়যুক্ত)—তাঁৰ ৰথ সৰস্বতী আৰু অশ্বিনদ্বয়ৰ সৈতে গতি পায়। বীজৰূপে, ৰূপৰূপে, অমৃত জনিত্ৰ (অমৰ জন্ম-উৎস) ৰূপে—ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে ত্বষ্টা ইন্দ্ৰিয়শক্তিসমূহ দান কৰক। ধন-অর্জনত, ধন-সঞ্চয়ৰ নিমিত্তে, সেই শক্তিসমূহ বিস্তৃত হওক—যজ।

Mantra 56

दे॒वो दे॒वैर्वन॒स्पति॒र्हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या सुपिप्प॒ल इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑ । ओजो॒ न जू॒तिरृ॑ष॒भो न भामं॒ वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱসমূহৰ সৈতে দেৱ বনস্পতিঃ—সুৱৰ্ণপৰ্ণ (সোনালী পাতযুক্ত), সুপিপ্পল (সু-ফলযুক্ত)—অশ্বিনদ্বয় আৰু সৰস্বতীৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে মধুৰূপে পকোৱা হয়। বলৰূপে, জূতি (উদ্যম/আঘাত) ৰূপে, ঋষভৰ বলৰূপে, দীপ্তিৰূপে—বনস্পতিয়ে আমালৈ ইন্দ্ৰিয়শক্তিসমূহ দান কৰক। ধন-অর্জনত, ধন-সঞ্চয়ৰ নিমিত্তে, সেই শক্তিসমূহ বিস্তৃত হওক—যজ।

Mantra 57

दे॒वं ब॒र्हिर्वारि॑तीनामध्व॒रे स्ती॒र्णम॒श्विभ्या॒मूर्ण॑म्रदा॒: सर॑स्वत्या स्यो॒नमि॑न्द्र ते॒ सद॑: । ई॒शायै॑ म॒न्युᳪ राजा॑नं ब॒र्हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱীয় বৰ্হিস্—দ্বাৰপাল দেৱতাসকলৰ—যজ্ঞত বিস্তাৰিত হৈছে। অশ্বিনীদ্বয়ৰ উল-মোলায়েম সান্নিধ্যত আৰু সৰস্বতীৰ সৈতে, হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সদঃ (আসন) স্যোন, অৰ্থাৎ সুখদায়ক। আধিপত্যৰ বাবে তেওঁলোকে বৰ্হিসৰ দ্বাৰাই ৰাজস মন্যু (ৰাজোচিত উদ্যম)ক ইন্দ্ৰিয়-বল ৰূপে স্থাপন কৰিলে। ধন-লাভত, ধন-সঞ্চয়ৰ নিমিত্তে, ই যজ্ঞ বিস্তৃত হওক।

Mantra 58

दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वान्य॑क्षद्यथाय॒थᳪ होता॑रा॒विन्द्र॑म॒श्विना॑ वा॒चा वाच॒ᳪ सर॑स्वतीम॒ग्निᳪ सोम॑ᳪ स्विष्ट॒कृत् स्वि॑ष्ट॒ इन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ सवि॒ता वरु॑णो भि॒षगि॒ष्टो दे॒वो वन॒स्पति॒: स्वि॒ष्टा दे॒वा आ॑ज्य॒पाः स्वि॑ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निना॒ होता॑ हो॒त्रे स्वि॑ष्ट॒कृद्यशो॒ न दध॑दिन्द्रि॒यमूर्ज॒मप॑चितिᳪ स्व॒धां व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

দেৱ অগ্নি—স্বিষ্টকৃত্ (সু-অৰ্পণ সম্পাদনকাৰী)—যথাযথ ক্ৰমে দেৱতাসকলক যজ্ঞ কৰিলে: হোতৃদ্বয়, ইন্দ্ৰ, অশ্বিনীদ্বয়, বাক্-সহ বাক্, সৰস্বতী, অগ্নি, সোম। স্বিষ্টকৃত্ দ্বাৰা স্বিষ্ট (সু-অৰ্পিত) হ’ল ইন্দ্ৰ সুত্রামা, সৱিতা, বৰুণ, ভিষক; স্বিষ্ট হ’ল দেৱ বনস্পতিঃ; স্বিষ্ট হ’ল আজ্যপাঃ দেৱগণ। অগ্নি অগ্নিৰ দ্বাৰাই হোতা হৈ হোত্ৰে স্বিষ্টকৃত্—যশ, ইন্দ্ৰিয়, ঊৰ্জা, অপচিতি, স্বধা দান কৰি—বসুবনে বসুধেয়ৰ নিমিত্তে বিস্তৃত হওক এই যজ।

Mantra 59

अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीता॒यं यज॑मान॒: पच॒न् पक्ती॒: पच॑न् पुरो॒डाशा॑न् ब॒ध्नन्न॒श्विभ्यां॒ छाग॒ᳪ सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑य ऋष॒भᳪ सु॒न्वन्न॒श्विभ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ सुरासो॒मान्

আজ যজমান অগ্নিক হোতা ৰূপে বাছি ল’লে—পক্তি (পাক অংশ) ৰান্ধি, পুরোডাশ-কেক ৰান্ধি; অশ্বিনীদ্বয়ৰ বাবে এটা ছাগল বাঁধি, সৰস্বতীৰ বাবে এটা মেষ, ইন্দ্ৰৰ বাবে এটা ঋষভ (বৃষ); অশ্বিনীদ্বয়, সৰস্বতী আৰু সুত্রামা ইন্দ্ৰৰ বাবে সুৰা-সোম ৰস নিঙৰি (সুন্বন) প্ৰস্তুত কৰি।

Mantra 60

सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभवद॒श्विभ्यां॒ छागे॑न॒ सर॑स्वत्यै मे॒षेणेन्द्रा॑य ऋष॒भेणाक्षँ॒स्तान् मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒तागृ॑भीष॒तावी॑वृधन्त पुरो॒डाशै॒रपु॑र॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ सुरासो॒मान्

সুপ্ৰতিষ্ঠিত আজি দিৱ্য বনস্পতিদেৱ উপস্থিত হ’ল। অশ্বিনীদ্বয়ৰ বাবে ছাগল, সৰস্বতীৰ বাবে মেষ, ইন্দ্ৰৰ বাবে ঋষভ। সেই অংশসমূহ মেদৰ পৰা ৰান্ধা; উঠাই লোৱা; পুৰোডাশ কেকসমূহেৰে (অৰ্ঘ্য) বৃদ্ধি পাইছে। অশ্বিন, সৰস্বতী আৰু ইন্দ্ৰ—সু-ত্ৰাতা—সুৰা-সোমসমূহ (গ্ৰহণ কৰক)।

Mantra 61

त्वाम॒द्य ऋ॑ष आर्षेय ऋषीणां नपादवृणीता॒यं यज॑मानो ब॒हुभ्य॒ आ सङ्ग॑तेभ्य ए॒ष मे॑ दे॒वेषु॒ वसु॒ वार्याय॑क्ष्यत॒ इति॒ ता या दे॒वा दे॑व॒ दाना॒न्यदु॒स्तान्य॑स्मा॒ आ च॒ शास्वा च॑ गुरस्वेषि॒तश्च॑ होत॒रसि॑ भद्र॒वाच्या॑य॒ प्रेषि॑तो॒ मानु॑षः सूक्तवा॒काय॑ सू॒क्ता ब्रू॑हि

হে ঋষি, হে ঋষিসন্তান, আজি এই যজমান বহু সমবেতৰ মাজৰ পৰা তোমাক বাছি ল’লে—‘এই পুৰোহিতেই দেৱসমূহৰ মাজত মোৰ বাবে মূল্যবান, বাছনি-যোগ্য কল্যাণ লাভ কৰাব।’ হে দেৱ, দেৱসমূহে যি দানসমূহ দিছে, সেই দানসমূহ তাক আদেশ দিয়া আৰু দৃঢ় কৰা। কিয়নো তুমি প্ৰেৰিত, শুভ-বাক্যৰ হোতা; মানৱৰূপে সূক্তবাকৰ বাবে প্ৰেৰিত—সূক্ত উচ্চাৰণ কৰা।