
এই অধ্যায়ত ধৰ্মৰাজে ৰজাক উপদেশ দি ক্ৰমে ক্ৰমে বৃদ্ধি পোৱা ফলদায়ক ধৰ্মকর্ম বৰ্ণনা কৰিছে। শিৱ বা হৰিৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ, আনকি মাটিৰ সৰু দেৱালয়ো, বহু কল্প বিষ্ণুলোকত বাস দিয়ে; তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুৰ, স্বৰ্গ আদি লোকলৈ উত্তৰণ হৈ শেষত যোগজন্ম আৰু মুক্তি লাভ হয়। কাঠ, ইট, পাথৰ, স্ফটিক, তাম্ৰ, সোণ আদি সামগ্ৰীৰ ভেদে আৰু পৰিষ্কাৰ, লেপন, জল ছিটোৱা, অলংকাৰ, ৰক্ষণ-ৰখাবলিৰ সেৱাৰে পুণ্য বহুগুণ হয়। পুখুৰী, জলাশয়, কুঁৱা, টেংক, নলা/খাল, গাঁও, আশ্ৰম, উপবন আদি জনহিতকাৰী কৰ্মসমূহ উপকাৰ অনুসাৰে শ্ৰেণীবদ্ধ; সামৰ্থ্য অনুসাৰে দান কৰিলে দৰিদ্ৰ-ধনী সমফল পায় বুলি ন্যায় কোৱা হৈছে। তুলসী ৰোপণ-সেচন, পাত দান, শালগ্ৰামলৈ অৰ্পণ আৰু ঊৰ্ধ্বপুণ্ড্ৰ ধাৰণে মহাপাপ নাশ হৈ নাৰায়ণধামত দীঘলীয়া বাস লাভ হয়। দুধ, ঘিউ, পঞ্চামৃত, নাৰিকল জল, আখৰ ৰস, ছাঁকা জল, সুগন্ধি জলেৰে অভিষেক; একাদশী, দ্বাদশী, পূৰ্ণিমা, গ্ৰহণ, সংক্রান্তি, নক্ষত্ৰ-যোগত বিশেষ ফল কোৱা হৈছে। দানধৰ্মত অন্ন-জল শ্ৰেষ্ঠ, গোৱ আৰু বিদ্যা মুক্তিদায়িনী; ৰত্ন-যান দানত ভিন্ন ভিন্ন লোকফল। সংগীত, নৃত্য, ঘণ্টা, শঙ্খ, দীপ আদি মন্দিৰসেৱা মোক্ষাভিমুখ সেৱা। উপসংহাৰত ধাৰণা—ধৰ্ম, কৰ্ম, সাধন আৰু ফল সকলো বিষ্ণুময়।
Verse 1
धर्मराज उवाच । देवतायतनं यस्तु कुरुते कारयत्यपि । शिवस्यापि हरेर्वापि तस्य पुण्यफलं शृणु 1. ॥ १ ॥
ধৰ্মৰাজে ক’লে—যি কোনোবাই দেৱতাৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে বা কৰোৱায়, সেয়া শিৱৰ হওক বা হৰিৰ (বিষ্ণুৰ) হওক, তাৰ পুণ্যফল এতিয়া শুনা।
Verse 2
मातृतः पितृतश्चैव लक्षकोटिकुलान्वितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ २ ॥
মাতৃপক্ষ আৰু পিতৃপক্ষৰ লক্ষ-কোটি কুলসহিত সি নিঃসন্দেহে তিন কল্পকাল বিষ্ণুপদ (পৰম ধাম)ত অৱস্থান কৰে।
Verse 3
मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३ ॥
যি মানুহে কেৱল মাটিৰে দেৱতাৰ আয়তন (মন্দিৰ) নিৰ্মাণ কৰে, তাৰ যিমান পুণ্য হয়, সেয়া মই ক’ম—শুনা।
Verse 4
दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे तिष्ठत्येव न संशयः ॥ ४ ॥
দিব্য দেহ ধাৰণ কৰি আৰু শ্ৰেষ্ঠ বিমানত আৰূঢ় হৈ সি নিঃসন্দেহে তিন কল্পকাল বিষ্ণুপদত অৱস্থান কৰে।
Verse 5
मृदैव कुरुते यस्तु देवतायतनं नरः । यावत्पुण्यं भवेत्तस्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ५ ॥
যি মানুহে কেৱল মাটিৰে দেৱতাৰ আয়তন (মন্দিৰ) গঢ়ে, তাৰ যিমান পুণ্য লাভ হয়, সেয়া মোৰ মুখে শুনা।
Verse 6
दिव्यदेहधरो भूत्वा विमानवरमास्थितः । कल्पत्रयं विष्णुपदे स्थित्वा ब्रह्मपुरं व्रजेत् ॥ ६ ॥
দিব্য দেহ ধাৰণ কৰি শ্ৰেষ্ঠ বিমানত আৰূঢ় হৈ সি তিন কল্পকাল বিষ্ণুপদত স্থিত থাকে; তাৰ পিছত ব্রহ্মপুৰ (ব্রহ্মাৰ নগৰ)লৈ গমন কৰে।
Verse 7
कल्पद्वयं स्थितस्तत्र पुनः कल्पं वसेद्दिवि । ततस्तु योगिनामेव कुले जातो दयान्वितः ॥ ७ ॥
তাত দুটা কল্প থাকি, পুনৰ এটা কল্প স্বৰ্গত বাস কৰিলে। তাৰ পাছত যোগীসকলৰেই কুলত দয়াসম্পন্ন হৈ জন্ম ল’লে।
Verse 8
वैष्णवं योगमास्थाय मुक्तिं व्रजति शाश्वतीम् । दारुभिः कुरुते यस्तु तस्य स्याद् द्विगुणं फलम् ॥ ८ ॥
যি বৈষ্ণৱ যোগৰ আশ্ৰয় লয়, সি শাশ্বত মুক্তি লাভ কৰে। আৰু যি পবিত্ৰ দাৰু (কাঠ)ৰে ই সম্পাদন কৰে, তাৰ ফল দ্বিগুণ হয়।
Verse 9
त्रिगुणं चेष्टकाभिस्तु शिलाभिस्तच्चतुर्गुणम् । स्फाटिकाभिः शिलाभिस्तु ज्ञेयं दशगुणोत्तरम् ॥ ९ ॥
ইষ্টকা (ইট)ৰে কৰিলে ফল ত্ৰিগুণ, শিলাপট্টৰে কৰিলে চতুৰ্গুণ হয়। স্ফটিক শিলাৰে কৰিলে দহগুণ অধিক পুণ্য বুলি জানিবা।
Verse 10
ताम्रीभिस्तच्छतगुणं हेम्ना कोटिगुणं भवेत् । देवालयं तडागं वा ग्रामं वा पालयेत्तु यः ॥ १० ॥
তাম্ৰেৰে কৰিলে পুণ্য শতগুণ, আৰু সোণেৰে কৰিলে কোটিগুণ হয়। যি দেৱালয়, তড়াগ (পুখুৰী) বা গাঁও ৰক্ষা কৰে, সিও তেনে বহুগুণ ফল লাভ কৰে।
Verse 11
कर्तुःशतगुणं तस्य पुण्यं भवति भूपते । देवालयस्य शुश्रूषां लेपसेचनमण्डनैः ॥ ११ ॥
হে ভূপাতি! যি লেপন, সেচন (জল ছটিয়াই) আৰু মণ্ডনৰে দেৱালয়ৰ শুশ্ৰূষা কৰে, তাৰ পুণ্য সাধাৰণ কৰ্তাৰ তুলনাত শতগুণ হয়।
Verse 12
कुर्याद्यत्सततं भक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । वेतनाद्विष्टितो वापि पुण्यकर्मप्रवर्त्तिताः ॥ १२ ॥
মানুহে ভক্তিৰে যি কোনো কাম সদায় কৰে, তাৰ পুণ্য অনন্ত হয়। মজুৰিৰ বাবে বা বাধ্যতামূলক সেৱাত নিযুক্ত হলেও, তাতেই তেওঁলোক পুণ্যকৰ্মত প্ৰবৃত্ত হয়।
Verse 13
ते गच्छन्ति धराधाराः शाश्वतं वैष्णवं पदम् । तडागार्द्धफलं राजन्कासारे परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥
এনেকুৱা ধৰাধাৰ—উপকাৰীসকল—চিৰন্তন বৈষ্ণৱ পদলৈ গমন কৰে। হে ৰাজন, কাসাৰ (সৰু পুখুৰী) তড়াগ (ডাঙৰ জলাধাৰ) নিৰ্মাণৰ পুণ্যৰ অর্ধেক ফল বুলিও কীৰ্তিত হৈছে।
Verse 14
कूपे पादफलं ज्ञेयं वाप्यां पद्माकरोन्मितम् । वापीशतगुणं प्रोक्तं कुल्यायां भूपतेः फलम् ॥ १४ ॥
কূপৰ ফল চতুৰ্থাংশ বুলি জানিবা; আৰু বাপী (পুখুৰী)ৰ ফল তাত থকা পদ্মাকৰৰ সংখ্যামতে। ডাঙৰ জলাশয়ৰ ফল পুখুৰীৰ শতগুণ বুলি কোৱা হৈছে; আৰু কুল্যা (সেচনালা)ৰ ফল, হে ভূপতি, ৰজাৰেই বুলি ঘোষিত।
Verse 15
दृषद्भिस्तु धनी कुर्यान्मृदा निष्किञ्चनो जनः । तयोः फलं समानं स्यादित्याह कमलोद्भवः ॥ १५ ॥
ধনী লোকে শিলাৰে এই কৰ্ম কৰক, আৰু নিঃস্ব লোকে মাটিৰে; দুয়োৰে ফল সমান—এনেদৰে কমলোদ্ভৱ (ব্ৰহ্মা)য়ে কৈছে।
Verse 16
दद्यादाढ्यस्तु नगरं हस्तमात्रमकिञ्चनः । भुवं तयोः समफलं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १६ ॥
ধনী লোকে এটা নগৰ পৰ্যন্ত দান দিব পাৰে, আৰু অকিঞ্চন লোকে হাতত মাৱা পৰিমাণেই দিব; বেদবিদ লোকসকলে কয়—দুয়োটা দানৰ ফল সমান।
Verse 17
धनाढ्यः कुरुते यस्तु तडागं फलसाधनम् । दरिद्र ः कुरुते कूपं समं पुण्यं प्रकीर्तितम् ॥ १७ ॥
যি ধনী লোকহিতৰ বাবে ফলদায়ক পুখুৰী নিৰ্মাণ কৰে আৰু যি দৰিদ্ৰ কূপ খনন কৰে—দুয়োৰে পুণ্য সমান বুলি কীৰ্তিত।
Verse 18
आश्रमं कारयेद्यस्तु बहुजन्तूपकारकम् । स याति ब्रह्मभुवनं कुलत्रयसमन्वितः ॥ १८ ॥
যি বহু জীৱৰ উপকাৰৰ বাবে আশ্ৰম নিৰ্মাণ কৰায়, সি নিজৰ কুলৰ তিনিটা পুৰুষসহ ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰে।
Verse 19
धेनुर्वा ब्राह्मणो वापि यो वा को वापि भूपते । क्षणार्द्धं तस्य छायायां तिष्ठन्स्वर्गं नयत्यमुम् ॥ १९ ॥
হে ভূপতে, গাই হওক বা ব্ৰাহ্মণ—অথবা যি কোনো—তেওঁৰ ছাঁত অর্ধক্ষণো থিয় দিলে সেই পুণ্যৰে স্বৰ্গলৈ নীয়ে।
Verse 20
आरामकारका राजन्देवतागृहकारिणः । तडागग्रामकर्त्तारः पूज्यन्ते हरिणा सह ॥ २० ॥
হে ৰাজন, যিসকলে উদ্যান সৃষ্টি কৰে, দেৱালয় নিৰ্মাণ কৰে, আৰু পুখুৰী তথা গাঁও স্থাপন কৰে—তেওঁলোক হৰিৰ সৈতে পূজিত হয়।
Verse 21
सर्वलोकोपकारार्थं पुष्पारामं जनेश्वर । कुर्वते देवतार्थं वा तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ २१ ॥
হে জনেশ্বৰ, সৰ্বলোকৰ উপকাৰৰ বাবে বা দেৱতালৈ অৰ্পণাৰ্থে যিসকলে পুষ্প-উদ্যান কৰে—তেওঁলোকৰ পুণ্যফল শুনা।
Verse 22
तत्र यावन्ति पर्णानि कुसुमानि भवन्ति च । तावद्वर्षाणि नाकस्थो मोदते कुलकोटिभिः ॥ २२ ॥
তাত যিমান পাতা আৰু কুসুম থাকে, সিমান বছৰ স্বৰ্গপ্ৰাপ্ত ব্যক্তি দেৱলোকত নিজৰ কুলৰ কোটি কোটি জনৰ সৈতে আনন্দে বাস কৰে।
Verse 23
प्राकारकारिणस्तस्य कण्टकावरणप्रदाः । प्रयान्ति ब्रह्मणः स्थानं युगानामेकसप्ततिम् ॥ २३ ॥
যিসকলে তাৰ বাবে ৰক্ষাপ্ৰাচীৰ (প্ৰাকার) গঢ়ে আৰু কাঁটাৰ পৰা বচাবলৈ আৱৰণ দিয়ে, তেওঁলোকে একাত্তৰ যুগলৈকে ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰে।
Verse 24
तुलसीरोपणं ये तु कुर्वते मनुजेश्वर । तेषां पुण्यफलं राजन्वदतो मे निशामय ॥ २४ ॥
হে মনুষ্যেশ্বৰ! যিসকলে তুলসী ৰোপণ কৰে, হে ৰাজন, তেওঁলোকৰ পুণ্যফল মই ক’ব খুজিছোঁ—শ্ৰদ্ধাৰে শুনা।
Verse 25
सप्तकोटिकुलैर्युक्तो मातृतः पितृतस्तथा । वसेत्कल्पशतं साग्रं नारायणपदे नृप ॥ २५ ॥
হে নৃপ! মাতৃপক্ষ আৰু পিতৃপক্ষ দুয়োফালৰ সাত কোটি কুলৰ সৈতে যুক্ত ব্যক্তি নাৰায়ণপদত শতাধিক কল্পকাল বাস কৰে।
Verse 26
ऊर्ध्वपुण्ड्रधरो यस्तु तुलसीमूलमृत्स्नया । गोपिकाचन्दनेनापि चित्रकूटमृदापि वा । गङ्गामृत्तिकया चैव तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ २६ ॥
যি ব্যক্তি তুলসীমূলৰ পবিত্ৰ মাটি, বা গোপীচন্দন, বা চিত্ৰকূটৰ মৃদা, অথবা গঙ্গাৰ মৃত্তিকা দিয়ে ঊৰ্ধ্বপুণ্ড্ৰ ধাৰণ কৰে—তাৰ পুণ্যফল শুনা।
Verse 27
विमानवरमारुढो गन्धर्वाप्सरसां गणैः । सङ्गीयमानचरितो मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ २७ ॥
শ্ৰেষ্ঠ দিৱ্য বিমানত আৰূঢ় হৈ, গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাগণৰ সৈতে, যাৰ চৰিত্ৰ কীৰ্তনত গীত হয়—সেইজন বিষ্ণু-মন্দিৰধামত আনন্দ কৰে।
Verse 28
पत्राणि तुलसीमूलाद्यावन्ति पतितानि वै । तावन्ति ब्रह्महत्यादिपातकानि हतानि च ॥ २८ ॥
তুলসীৰ মূলৰ পৰা যিমান পাতা পতিত হৈছে, সিমানেই ব্রহ্মহত্যা আদি পাপো বিনষ্ট হয়।
Verse 29
तुलस्यां सेचयेद्यस्तु जलं चुलुकमात्रकम् । क्षीरोदवासिना सार्द्धं वसेदाचन्द्र तारकम् ॥ २९ ॥
যি তুলসীত চুলুকমাত্ৰ পানীও সেচে, সি ক্ষীৰসাগৰ-নিবাসী ভগৱানৰ সৈতে চন্দ্ৰ-তৰা থকা পৰ্যন্ত বাস কৰে।
Verse 30
ददाति ब्राह्मणानां यः कोमलं तुलसीदलम् । स याति ब्रह्मसदने कुलत्रितयसंयुतः ॥ ३० ॥
যি ব্ৰাহ্মণসকলক তুলসীৰ কোমল পাতা দান কৰে, সি তিন পুৰুষৰ কল্যাণকাৰী পুণ্যসহ ব্রহ্মসদনলৈ যায়।
Verse 31
शालग्रामेऽपयेद्यस्तु तुलस्यास्तु दलानि च । स वसेद्विष्णुभवने यावदाभूतसम्प्लवम् ॥ ३१ ॥
যি শালগ্ৰামত তুলসীৰ পাতা অৰ্পণ কৰে, সি সকলো ভূতৰ প্ৰলয় পৰ্যন্ত বিষ্ণুভৱনত বাস কৰে।
Verse 32
कण्टकावरणं यस्तु प्राकारं वापि कारयेत् । सोऽप्येकविंशतिकुलैर्मोदते विष्णुमन्दिरे ॥ ३२ ॥
যি জনে সুৰক্ষাৰ বাবে কাঁইটীয়া বেৰা বা চাৰিওফালে প্ৰাকাৰ নিৰ্মাণ কৰোৱায়, সি একুশ কুলসহ বিষ্ণুমন্দিৰত আনন্দ কৰে।
Verse 33
योऽच्चयेद्धरिपादाब्जं तुलस्याः कोमलैर्दलैः । न तस्य पुनरावृत्तिर्विष्णुलोकान्नरेश्वर ॥ ३३ ॥
হে নৰেশ্বৰ! যি জনে তুলসীৰ কোমল পাতৰে হৰিৰ পদপদ্ম পূজা কৰে, তাৰ বিষ্ণুলোকৰ পৰা পুনৰ আগমন নহয়।
Verse 34
द्वादश्यां पौर्णमास्यां यः क्षीरेण स्नापयेद्धरिम् । कुलायुतयुतः सोऽपि मोदते वैष्णवे पदे ॥ ३४ ॥
দ্বাদশী যেতিয়া পূৰ্ণিমাৰ সৈতে হয়, যি জনে ক্ষীৰেৰে হৰিক স্নান কৰায়, সি দহ হাজাৰ কুলৰ পাপভাৰ থাকিলেও বৈষ্ণৱ পদত আনন্দ কৰে।
Verse 35
प्रस्थमात्रेण पयसा यः स्नापयति केशवम् । कुलायुतायुतयुतः सोऽपि विष्णुपुरे वसेत् ॥ ३५ ॥
যি জনে এক প্ৰস্থ পৰিমাণ গাখীৰে কেশৱক স্নান কৰায়, সি অসংখ্য কুলৰ পুণ্যসমৃদ্ধিসহ বিষ্ণুপুৰীত বাস কৰে।
Verse 36
घृतप्रस्थेन यो विष्णुं द्वादश्यां स्नापयेन्नरः । कुलकोटियुतो राजन्सायुज्यं लभते हरेः ॥ ३६ ॥
হে ৰাজন! যি নৰে দ্বাদশীত এক প্ৰস্থ ঘৃতৰে বিষ্ণুক স্নান কৰায়, সি কোটি কুলেৰে যুক্ত হৈ হৰিৰ সাযুজ্য লাভ কৰে।
Verse 37
पञ्चामृतेन यः स्नानमेकादश्यां तु कारयेत् । विष्णोः सायुज्यकं तस्य भवेत्कुलशतायुतैः ॥ ३७ ॥
যি একাদশীত পঞ্চামৃতৰে স্নান কৰায়, সি ভগৱান বিষ্ণুৰ সাযুজ্য লাভ কৰে; আৰু নিজৰ বংশৰ লক্ষ লক্ষ জনসহ সেই ফলত ধন্য হয়।
Verse 38
एकादश्यां पौर्णमास्यां द्वादश्यां वा नृपोत्तम । नालिकेरोदकैर्विष्णुं स्नापयेत्तत्फलं शृणु ॥ ३८ ॥
হে নৃপোত্তম! একাদশী, পূৰ্ণিমা বা দ্বাদশীত নাৰিকলৰ পানীৰে ভগৱান বিষ্ণুক স্নান কৰাওক; তাৰ ফল শুনা।
Verse 39
दशजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो नृपसत्तम । शतद्वयकुलैर्युक्तो मोदते विष्णुना सह ॥ ३९ ॥
হে নৃপসত্তম! সি দহ জন্মত সঞ্চিত পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ, নিজৰ বংশৰ দুই শত কুলসহ, ভগৱান বিষ্ণুৰ সৈতে আনন্দ কৰে।
Verse 40
इक्षुत्येन देवेशं यः स्नापयति भूपते । केशवं लक्षपितृभिः सार्द्धं विष्णुपदं व्रजेत् ॥ ४० ॥
হে ভূপতে! যি ইখুৰ ৰসে দেৱেশ কেশৱক স্নান কৰায়, সি লক্ষ পিতৃসহ বিষ্ণুপদলৈ গমন কৰে।
Verse 41
पुष्पोदकेन गोविन्दं तथा गन्धोदकेन च । स्नापयित्वा हरिं भक्त्या वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ ४१ ॥
পুষ্পমিশ্ৰিত জল আৰু সুগন্ধি জলে গোবিন্দ-হৰিক ভক্তিভাৱে স্নান কৰালে মানুহে বৈষ্ণৱ পদ—বিষ্ণুৰ পৰম ধাম—লাভ কৰে।
Verse 42
जलेन वस्त्रपूतेन यः स्नापयति माधवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ ४२ ॥
যি ব্যক্তি বস্ত্ৰেৰে ছাঁকা শুদ্ধ জলে মাধৱক স্নান কৰায়, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিষ্ণুৰ সৈতে আনন্দিত হয়।
Verse 43
क्षीराद्यैः स्नापयेद्यस्तु रविसङ्क्रमणे हरिम् । स वसेद्विष्णुसदने त्रिसप्तपुरुषैः सह ॥ ४३ ॥
ৰবি-সংক্রান্তিৰ সময়ত ক্ষীৰ আদি মঙ্গলদ্ৰব্যেৰে হৰিক স্নান কৰোৱা জনে নিজৰ একুশ পুৰুষসহ বিষ্ণুধামত বাস কৰে।
Verse 44
शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यामष्टम्यां पूर्णिमादिने ॥ ४४ ॥
শুক্লপক্ষত—চতুৰ্দশী, অষ্টমী আৰু পূৰ্ণিমাৰ দিন (এইবোৰ বিশেষ পুণ্যকাল)।
Verse 45
एकादश्यां भानुवारे द्वादश्यां पञ्चमीतिथौ । सोमसूर्योपरागे च मन्वादिषु युगादिषु ॥ ४५ ॥
ৰবিবাৰে পৰা একাদশী, পঞ্চমী তিথিযুক্ত দ্বাদশী, চন্দ্ৰগ্ৰহণ আৰু সূৰ্যগ্ৰহণৰ সময়, আৰু মন্বন্তৰ তথা যুগৰ আৰম্ভণি—(এইবোৰ বিশেষ পবিত্ৰ কাল)।
Verse 46
अर्द्धोदये च सूर्यस्य पुष्यार्के रोहिणीबुधे । तथैव शनिरोहिण्यां भौमाश्विन्यां तथैव च ॥ ४६ ॥
সূৰ্যৰ অৰ্ধোদয় সময়ত, সূৰ্য পুষ্য নক্ষত্ৰত থাকিলে, বুধ ৰোহিণীত থাকিলে, শনি ৰোহিণীত থাকিলে, আৰু মঙ্গল অশ্বিনীত থাকিলেও (এই অনুষ্ঠান বিশেষ ফলদায়ক হয়)।
Verse 47
शन्यां भृगुमृगे चैव भृगुरेवतिसङ्गमे । तथा बुधानुराधायां श्रवणार्के तथैव च ॥ ४७ ॥
যেন শনি মৃগশীৰ্ষা নক্ষত্ৰত থাকে আৰু শুক্ৰো মৃগশীৰ্ষাত থাকে; অথবা শুক্ৰ ৰেৱতীৰ সৈতে সংযোগত থাকে; বুধ অনুৰাধাত থাকে; আৰু তদ্ৰূপ সূৰ্য শ্ৰৱণাত থাকিলেও—সেই একে শুভ ফল লাভ হয়।
Verse 48
तथा च सोमश्रवणे हस्तयुक्ते बृहस्पतौ । बुधाष्टम्यां बुधाषाढे पुण्ये चान्ये दिने तथा ॥ ४८ ॥
তদ্ৰূপ, সোমবাৰে শ্ৰৱণ নক্ষত্ৰ হলে, বৃহস্পতিবাৰে হস্ত নক্ষত্ৰ-যোগ হলে; বুধবাৰে অষ্টমী তিথি পৰিলে; পুণ্যময় আষাঢ়-কালত—আৰু অন্য পবিত্ৰ দিনতো—সেই বিধি পালন কৰা উচিত।
Verse 49
स्नापयेत्पयसा विष्णुं शान्तिमान् वाग्यतः शुचिः । घृतेन मधुना वापि दध्ना वा तत्फलं शृणु ॥ ४९ ॥
চিত্তে শান্ত, বাক্যত সংযত আৰু শুচি হৈ ভগৱান বিষ্ণুক দুধেৰে স্নান কৰাবা; অথবা ঘিঁউ, মধু বা দধিৰে। এতিয়া সেই বিধিৰ ফল শুনা।
Verse 50
सर्वयज्ञफलं प्राप्य सर्वपापविवर्जितः । वसेद्विष्णुपुरे सार्द्धं त्रिसप्तपुरुषैर्नृप ॥ ५० ॥
সকলো যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰি আৰু সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ, হে ৰাজন! সি একুশ পুৰুষ (একুশ প্ৰজন্ম)সহ বিষ্ণুপুৰীত বাস কৰে।
Verse 51
तत्रैव ज्ञानमासाद्य योगिनामपि दुर्लभम् । मोक्षमाप्नोति नृपते पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ५१ ॥
সেই ঠাইতেই যোগীসকলৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য সেই জ্ঞান লাভ কৰি, হে নৃপতি! সি মোক্ষ প্ৰাপ্ত হয়, য’ত পুনৰাবৃত্তি (পুনর্জন্ম) অসম্ভৱ।
Verse 52
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां सोमवारे च भूपते । शिवं संस्नाप्य दुग्धेन शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५२ ॥
হে ভূপতে! কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশী যদি সোমবাৰে পৰে, ভক্তিভাৱে দুধেৰে শিৱৰ অভিষেক কৰিলে শিৱসায়ুজ্য লাভ হয়।
Verse 53
नालिकेरोदकेनापि शिवं संस्नाप्य भक्तितः । अष्टम्यामिन्दुवारे वा शिवसायुज्यमश्नुते ॥ ५३ ॥
নাৰিকলৰ পানীৰেো যি ভক্তিভাৱে শিৱৰ অভিষেক কৰে, সি অষ্টমীত বা সোমবাৰে শিৱসায়ুজ্য লাভ কৰে।
Verse 54
शुक्लपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां वापि भूपते । घृतेन मधुना स्नाप्य शिवं तत्साम्यतां व्रजेत् ॥ ५४ ॥
হে ভূপতে! শুক্লপক্ষৰ চতুৰ্দশী বা অষ্টমীত ঘিউ আৰু মধুৰে শিৱৰ অভিষেক কৰিলে শিৱ-সাম্যতা (শিৱসদৃশতা) লাভ হয়।
Verse 55
तिलतैलेन संस्नाप्य विष्णुं वा शिवमेव च । स याति तत्तत्सारूप्यं पितृभिः सह सप्तभिः ॥ ५५ ॥
তিলৰ তেলেৰে বিষ্ণু বা শিৱৰ অভিষেক কৰিলে, সি সেই দেৱতাৰ সাৰূপ্য লাভ কৰে আৰু নিজৰ সাত পিতৃসহ ফল পায়।
Verse 56
शिवमिक्षुरसेनापि यः स्नापयति भक्तितः । शिवलोके वसेत्कल्पं स सप्तपुरुषैः सह ॥ ५६ ॥
যি ভক্তিভাৱে আখৰ ৰসেৰেো শিৱৰ অভিষেক কৰে, সি সাত পুৰুষ (সাত পীঢ়ি) সহ এক কল্পকাল শিৱলোকে বাস কৰে।
Verse 57
घृतेन स्नापयेल्लिङ्गमुत्थाने द्वादशीदिने । क्षीरेण वा महाभाग तत्फलं शृणु मद्गिरा ॥ ५७ ॥
হে মহাভাগ! উত্থান দ্বাদশীৰ দিনা লিঙ্গক ঘৃতৰে বা দুগ্ধৰে স্নান কৰাবা। সেই কৰ্মৰ ফল মোৰ বাক্যৰ পৰা শুনা।
Verse 58
जन्मायुतार्जितैः पापैर्विमुक्तो मनुजो नृप । कोटिसङ्ख्यं समुद्धृत्य स्वकुलं शिवतां व्रजेत् ॥ ५८ ॥
হে নৃপ! মানুহ অগণিত জন্মত সঞ্চিত পাপৰ পৰা মুক্ত হয়; আৰু কোটিসংখ্যক নিজৰ কুলক উদ্ধাৰ কৰি মঙ্গলময় ‘শিৱতা’ লাভ কৰে।
Verse 59
सम्पूज्य गन्धकुसुमैर्विष्णुं विष्णुतिथौ नृप । जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तो व्रजति तत्पदम् ॥ ५९ ॥
হে নৃপ! বিষ্ণু-তিথিত গন্ধ-পুষ্পেৰে বিষ্ণুক বিধিমতে পূজা কৰোঁতা, অগণিত জন্মৰ পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ তেওঁৰ পৰম পদলৈ যায়।
Verse 60
पद्मपुष्पेण यो विष्णुं शिवं वा पूजयन्नेरः । स याति विष्णुभवनं कुलकोटिसमन्वितः ॥ ६० ॥
যি ব্যক্তি অপ্রমাদী হৈ পদ্মফুলেৰে বিষ্ণু বা শিৱক পূজা কৰে, সি কোটিসংখ্যক কুলসহ বিষ্ণুভৱনলৈ গমন কৰে।
Verse 61
हरिं च केतकीपुष्पैः शिवं धत्तूरजैर्निशि । सम्पूज्य पापनिर्मुक्तो वसेद्विष्णुपुरे युगम् ॥ ६१ ॥
ৰাতিৰ সময়ত কেতকী ফুলেৰে হৰিক আৰু ধত্তুৰা ফুলেৰে শিৱক সম্যক পূজা কৰি, পাপমুক্ত হৈ বিষ্ণুপুৰীত এক যুগ বাস কৰে।
Verse 62
हरिं तु चाम्पकैः पुष्पैरर्कपुष्पैश्च शङ्करम् । समभ्यर्च्य महाराज तत्तत्सालोक्यमाप्नुयात् ॥ ६२ ॥
হে মহাৰাজ! যি ভক্তে চম্পক ফুলে হৰিৰ আৰু অর্ক ফুলে শংকৰৰ বিধিপূৰ্বক পূজা কৰে, সি সেই সেই দেৱতাৰ লোকত বাস-সাম্য, অৰ্থাৎ সালোখ্য লাভ কৰে।
Verse 63
शङ्करस्याथवा विष्णोर्घृतयुक्तं च गुग्गुलुम् । दत्त्वा धूपे नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६३ ॥
যি মানুহে ভক্তিভাৱে শংকৰ বা বিষ্ণুক ঘৃত-মিশ্ৰিত গুগ্গুল ধূপ অৰ্পণ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 64
तिलतैलान्वितं दीपं विष्णोर्वा शङ्करस्य वा । दत्त्वा नरः सर्वकामान्संप्राप्नोति नृपोत्तम ॥ ६४ ॥
হে নৃপোত্তম! যি মানুহে বিষ্ণু বা শংকৰক তিলতেলে ভৰা দীপ অৰ্পণ কৰে, সি সকলো কামনা সিদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 65
घृतेन दीपं यो दद्याच्छङ्करायाथ विष्णवे । स मुक्तः सर्वपापेभ्यो गङ्गास्नानफलं लभेत् ॥ ६५ ॥
যি ঘৃতৰ দীপ শংকৰক আৰু বিষ্ণুক অৰ্পণ কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ গঙ্গাস্নানৰ সমান পুণ্যফল লাভ কৰে।
Verse 66
ग्राम्येण वापि तैलेन राजन्नन्येन वा पुनः । दीपं दत्त्वा महाविष्णोः शिवस्यापि फलं शृणु ॥ ६६ ॥
হে ৰাজন! সাধাৰণ তেল বা পুনৰ অন্য কোনো তেলৰে মহাবিষ্ণুক দীপ অৰ্পণ কৰি—শিৱৰ ক্ষেত্ৰতো তাৰ ফল শুনা।
Verse 67
सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः । तत्तत्सालोक्यमाप्नोति त्रिःसप्तपुरुषान्वितः ॥ ६७ ॥
সেই ব্যক্তি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত আৰু সকলো ঐশ্বৰ্যৰে সমন্বিত হৈ সেই প্ৰভুৰেই সালোখ্য লাভ কৰে; আৰু এই পুণ্য একুশ পুৰুষলৈকে সহিত বিস্তাৰিত হয়।
Verse 68
यद्यदिष्टतमं भोज्यं तत्तदीशाय विष्णवे । दत्वा तत्तत्पदं याति चत्वारिंशत्कुलान्वितः ॥ ६८ ॥
যি ভোজ্য তাৰ আটাইতকৈ প্ৰিয়, সেইটিকেই শ্ৰীবিষ্ণুলৈ অৰ্পণ কৰিলে, সি তদনুৰূপ দিৱ্য পদ লাভ কৰে; আৰু তাৰ বংশৰ চল্লিশ পুৰুষো সহিত কল্যাণ পায়।
Verse 69
यद्यदिष्टतमं वस्तु तत्तद्विप्राय दापयेत् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ६९ ॥
যি বস্তু তাৰ আটাইতকৈ প্ৰিয়, সেইটো পণ্ডিত ব্ৰাহ্মণক দান কৰাব লাগে; তাতে সি বিষ্ণুধাম লাভ কৰে, য’ৰ পৰা পুনৰাগমন দুষ্কৰ।
Verse 70
भ्रूणहा स्वर्णदानेन शुद्धो भवति भूपते । अन्नतोयसमं दानं न भूतं न भविष्यति ॥ ७० ॥
হে ৰাজন, ভ্ৰূণহন্তাও স্বৰ্ণদানৰ দ্বাৰা শুদ্ধ হয়; কিন্তু অন্ন আৰু জলদানৰ সমান দান অতীতে নাছিল, ভৱিষ্যতেও নহ’ব।
Verse 71
अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । सर्वदानफलं यस्मादन्नदस्य नृपोत्तम ॥ ७१ ॥
অন্নদাতাক প্ৰাণদাতা বুলি কোৱা হৈছে, আৰু প্ৰাণদাতা সঁচাকৈয়ে সৰ্বদাতা; সেয়ে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, অন্নদাতাই সকলো দানৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 72
अन्नदो ब्रह्मसदनं याति वंशायुतान्वितः । न तस्य पुनरावृत्तिरिति शास्त्रेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥
অন্নদাতা অযুত বংশধৰসহ ব্ৰহ্মাৰ সদনলৈ গমন কৰে; তেওঁৰ পুনৰ জন্মলৈ ঘূৰি অহা নাই—শাস্ত্ৰত এই কথা দৃঢ়ভাৱে নিৰ্ণীত।
Verse 73
सद्यस्तुष्टिकरं ज्ञेयं जलदानं यतोऽधिकम् । अन्नदानान्नृपश्रेष्ठ निर्दिष्टं ब्रह्मवादिभिः ॥ ७३ ॥
জলদান তৎক্ষণাৎ তৃপ্তিদায়ক বুলি জানিবা; তথাপি, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, ব্ৰহ্মবাদীসকলে অন্নদানক তাতকৈও অধিক শ্ৰেষ্ঠ বুলি নিৰ্দেশ কৰিছে।
Verse 74
महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । जलदो मुच्यते तेभ्य इत्याह कमलोद्भवः ॥ ७४ ॥
কোনো ব্যক্তি মহাপাতকযুক্ত হওক বা উপপাতকযুক্ত হওক; জলদান কৰোঁতা সেই দোষসমূহৰ পৰা মুক্ত হয়—এইদৰে কমলোদ্ভৱ (ব্ৰহ্মা) কৈছে।
Verse 75
शरीरमन्नजं प्राहुः प्राणानप्यन्नजान्विदुः । तस्मादन्नप्रदो ज्ञेयः प्राणदः पृथिवीपते ॥ ७५ ॥
শৰীৰ অন্নজাত বুলি কোৱা হয়, আৰু প্ৰাণো অন্নৰ পৰাই উৎপন্ন বুলি বিদিত। সেয়ে, হে পৃথিৱীপতে, অন্নদাতাক প্ৰাণদাতা বুলিয়েই জানিবা।
Verse 76
यद्यत्तुष्टिकरं दानं सर्वकामफलप्रदम् । तस्मादन्नसमं दानं नास्ति भूपाल भूतले ॥ ७६ ॥
যি যি দান তৃপ্তিদায়ক আৰু সকলো কামনাৰ ফল প্ৰদানকাৰী; তথাপি, হে ভূপাল, এই ভূতলত অন্নদানৰ সমান কোনো দান নাই।
Verse 77
अन्नदस्य कुले जाता आसहस्रं नृपोत्तम । नरकं ते न पश्यन्ति तस्मादन्नप्रदो वरः ॥ ७७ ॥
হে নৃপোত্তম! অন্নদাতা জনৰ বংশত জন্ম লোৱা সহস্ৰজন পৰ্যন্ত নৰক নেদেখে; সেয়ে অন্নপ্ৰদাতা দানসমূহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 78
पादाभ्यङ्गं भक्तियुक्तो योऽतिथेः कुरुतेनरः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गङ्गास्नानपुरःसरम् ॥ ७८ ॥
যি মানুহে ভক্তিসহ অতিথিৰ পাদ-অভ্যঙ্গ কৰে, সি গঙ্গাস্নানক অগ্ৰে ৰাখি সকলো তীৰ্থত স্নান কৰা বুলি গণ্য হয়।
Verse 79
तैलाभ्यङ्गं महाराज ब्राह्मणानां करोति यः । स स्नातोऽष्टशतं साग्रं गङ्गायां नात्र संशयः ॥ ७९ ॥
হে মহাৰাজ! যি জনে ব্ৰাহ্মণসকলৰ তেল-অভ্যঙ্গ কৰায়, সি গঙ্গাত আঠশৰো অধিকবাৰ স্নান কৰা বুলি গণ্য; ইয়াত সন্দেহ নাই।
Verse 80
रोगितान्ब्राह्मणान्यस्तु प्रेम्णा रक्षति रक्षकः । स कोटिकुलसंयुक्तो वसेद् ब्रह्मपुरे युगम् ॥ ८० ॥
যি ৰক্ষকে প্ৰেমসহ ৰোগাক্ৰান্ত ব্ৰাহ্মণসকলক ৰক্ষা কৰে, সি কোটি কুলৰ পুণ্যৰে যুক্ত হৈ ব্ৰহ্মপুৰত এক যুগ বাস কৰে।
Verse 81
यो रक्षेत्पृथिवीपाल रङ्कं वा रोगिणं नरम् । तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान्प्रयच्छति ॥ ८१ ॥
হে পৃথিৱীপাল! যি দৰিদ্ৰ বা ৰোগী মানুহক ৰক্ষা কৰে, তাৰ প্ৰতি বিষ্ণু প্ৰসন্নচিত্ত হৈ সকলো কামনা প্ৰদান কৰে।
Verse 82
मनसा कर्मणा वाचा यो रक्षेदामयान्वितम् । सर्वान्कामानवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः ॥ ८२ ॥
যি মন, কৰ্ম আৰু বাক্যৰে ৰোগপীড়িতজনক ৰক্ষা কৰি সেৱা কৰে, সি সকলো কামনা লাভ কৰে আৰু সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 83
यो ददाति महीपाल निवासं ब्राह्मणाय वै । तस्य प्रसन्नो देवेशः स्वलोकं सम्प्रयच्छति ॥ ८३ ॥
হে মহীপাল! যি ব্ৰাহ্মণক বাসস্থান দান কৰে, তাৰ প্ৰতি দেৱেশ্বৰ প্ৰসন্ন হৈ নিজৰ লোক প্ৰদান কৰে।
Verse 84
ब्राह्मणाय ब्रह्मविदे यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । स याति ब्रह्मसदनमन्येषामतिदुर्लभम् ॥ ८४ ॥
যি ব্ৰহ্মবিদ্ ব্ৰাহ্মণক দুধদায়িনী গাই দান কৰে, সি আনৰ বাবে অতি দুৰ্লভ ব্ৰহ্মসদন লাভ কৰে।
Verse 85
अन्येभ्यः प्रतिगृह्यापि यो दद्याद्गां पयस्विनीम् । तस्य पुण्यफलं वक्तुं नाहं शक्तोऽस्मि पण्डित ॥ ८५ ॥
হে পণ্ডিত! আনৰ পৰা লাভ কৰিও যি দুধদায়িনী গাই দান কৰে, তাৰ পুণ্যফল বৰ্ণনা কৰিবলৈ মই সক্ষম নহয়।
Verse 86
कपिलां वेदविदुषे यो ददाति पयस्विनीम् । स एव रुद्रो भूपाल सर्वपापविवर्जितः ॥ ८६ ॥
হে ভূপাল! যি বেদবিদক কপিলা বৰ্ণৰ, দুধে সমৃদ্ধ গাই দান কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ ৰুদ্ৰৰ ন্যায় হয়।
Verse 87
विप्राय वेदविदुषे दद्यादुभयतोमुखीम् । यस्तस्य पुण्यं सङ्ख्यातुं न शक्तोऽब्दशतैरपि ॥ ८७ ॥
বেদবিদ্ ব্ৰাহ্মণলৈ ‘উভয়তোমুখী’ দান দিয়া উচিত; সেই দানৰ পুণ্য শত শত বছৰতেও কোনোবাই গণনা কৰিব নোৱাৰে।
Verse 88
तस्य पुण्यफलं राजञ्श्छृणु वक्ष्यामि तत्त्वतः । एकतः क्रतवः सर्वे समग्रवरदक्षिणाः ॥ ८८ ॥
হে ৰাজন, তাৰ পুণ্যফল তত্ত্বতঃ শুনা; একফালে সেয়া শ্ৰেষ্ঠ আৰু সম্পূৰ্ণ দক্ষিণাসহ সকলো ক্ৰতু একেলগে সম্পন্ন কৰাৰ ফলৰ সমান।
Verse 89
एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । संरक्षति महीपाल यो विप्रं भयविह्वलम् ॥ ८९ ॥
এফালে ই ভয়ত কঁপা প্ৰাণীৰ প্ৰাণৰক্ষা সমান; তেনেদৰে ভয়বিহ্বল ব্ৰাহ্মণক যি মহীপাল ৰক্ষা কৰে, সেয়ে যেন প্ৰাণকেই ৰক্ষা কৰে।
Verse 90
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । वस्त्रदो रुद्र भवनं कन्यादो ब्रह्मणः पदम् ॥ ९० ॥
সেয়া যেন সকলো তীৰ্থত স্নান কৰা আৰু সকলো যজ্ঞত দীক্ষিত হোৱা বুলি গণ্য। বস্ত্ৰদাতা ৰুদ্ৰধাম পায়, আৰু কন্যাদাতা ব্ৰহ্মপদ লাভ কৰে।
Verse 91
हेमदो विष्णुभवनं प्रयाति स्वकुलान्वितः । यस्तु कन्यामलङ्कृत्य ददात्यध्यात्मवेदिने ॥ ९१ ॥
স্বকুলসহ সোণ দান কৰা জনে বিষ্ণুধামলৈ যায়। আৰু যি কন্যাক অলংকৃত কৰি অধ্যাত্মবিদক দিয়ে, সেও সেই পৰম পদ লাভ কৰে।
Verse 92
शतवंशसमायुक्तः स व्रजेद् ब्रह्मणः पदम् । कार्तिक्यां पौर्णमास्यां वा आषाढ्यां वापि भूपते ॥ ९२ ॥
হে ভূপতে! যি শত বংশে সংযুক্ত (পুণ্যবান সন্ততিসম্পন্ন), সি ব্ৰহ্মাৰ পদ লাভ কৰে—কাৰ্ত্তিক পূৰ্ণিমাত বা আষাঢ় পূৰ্ণিমাত।
Verse 93
वृषभं शिवतुष्ट्यर्थमुत्सृजेत्तत्फलं शृणु । सप्तजन्मार्जितैः पापैर्विमुक्तो रुद्र रूपभाक् ॥ ९३ ॥
শিৱৰ তুষ্টিৰ বাবে বৃষভক মুক্ত কৰা উচিত—তাৰ ফল শুনা: সাত জন্মত সঞ্চিত পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ সি ৰুদ্ৰসদৃশ ৰূপ লাভ কৰে।
Verse 94
कुलसप्ततिसंयुक्तो रुद्रे ण सह मोदते । शिवलिङ्गाङ्कितं कृत्वा महिषं यः समुत्सृजेत् ॥ ९४ ॥
যি শিৱলিঙ্গৰ চিহ্ন অঙ্কিত কৰি মহিষক মুক্ত কৰে, সি নিজৰ কুলৰ সত্তৰ পুৰুষসহ ৰুদ্ৰৰ সৈতে আনন্দ কৰে।
Verse 95
न तस्य यातनालोको भवेन्नृपतिसत्तम । ताम्बूलदानं यः कुर्याच्छक्तितो नृपसत्तम ॥ ९५ ॥
হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! যি নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে তাম্বূল দান কৰে, তাৰ বাবে যাতনা-লোকৰ ভোগ নহয়।
Verse 96
तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा ददात्यायुर्यशः श्रियम् । क्षीदो घृतदश्चैव मधुदो दधिदस्तथा ॥ ९६ ॥
এনেকুৱা ব্যক্তিৰ প্ৰতি বিষ্ণু অন্তৰে প্ৰসন্ন হৈ আয়ু, যশ আৰু শ্ৰী দান কৰে। তদ্ৰূপ গাখীৰ, ঘিউ, মধু আৰু দধি দানকাৰীয়েও এই ফল লাভ কৰে।
Verse 97
दिव्याब्दायुतपर्यन्तं स्वर्गलोके महीयते । प्रयाति ब्रह्मसदनमिक्षुदाता नृपोत्तम ॥ ९७ ॥
হে নৃপোত্তম! যি ইক্ষু (আখ) দান কৰে, সি দহ হাজাৰ দিব্য বছৰৰ পৰ্যন্ত স্বৰ্গলোকত সন্মানিত হয়; তাৰ পিছত ব্ৰহ্মাৰ সদন লাভ কৰে।
Verse 98
गन्धदः पुण्यफलदः प्रयाति ब्रह्मणः पदम् । गुडेक्षुरसदश्चैव प्रयाति क्षीरसागरम् ॥ ९८ ॥
সুগন্ধ দান পুণ্যফলদায়ক আৰু দাতাক ব্ৰহ্মপদলৈ নিয়ে যায়; গুড় আৰু ইক্ষুৰস দানকাৰীয়ে ক্ষীৰসাগৰ লাভ কৰে।
Verse 99
भटानां जलदो याति सूर्यलोकमनुत्तमम् । विद्यादानेन सायुज्यं माधवस्य व्रजेन्नरः ॥ ९९ ॥
অভাবত থকা লোকক জল দান কৰিলে দাতা অনুত্তম সূৰ্যলোক লাভ কৰে; কিন্তু বিদ্যাদানে নৰ মাধৱ (বিষ্ণু)-ৰ সাযুজ্য পায়।
Verse 100
विद्यादानं महीदानं गोदानं चोत्तमोत्तमम् । नरकादुद्धरन्त्येव जपवाहनदोहनात् ॥ १०० ॥
বিদ্যাদান, ভূমিদান আৰু—সৰ্বোত্তম—গোদান; জপ-যজ্ঞত ব্যৱহাৰ, বাহনৰূপ সেৱা আৰু দোহনৰ দ্বাৰা এই দান নৰকৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে।
Verse 101
सर्वेषामपि दानानां विद्यादानं विशिष्यते । विद्यादानेन सायुज्यं विष्णोर्याति नृपोत्तम ॥ १०१ ॥
সকলো দানৰ ভিতৰত বিদ্যাদান শ্ৰেষ্ঠ। হে নৃপোত্তম! বিদ্যাদানে দাতা বিষ্ণুৰ সাযুজ্য লাভ কৰে।
Verse 102
नरस्त्विन्धनदानेन मुच्यते ह्युपपातकैः । शालग्रामशिलादानं महादानं प्रकीर्तितम् ॥ १०२ ॥
ইন্ধন দান কৰিলে মানুহ নিশ্চয়েই উপপাপক (সৰু পাপ)ৰ পৰা মুক্ত হয়। আৰু শালগ্ৰাম-শিলা দানক মহাদান বুলি কীৰ্তিত কৰা হৈছে।
Verse 103
यद् दत्वा मोक्षमाप्नोति लिङ्गदानं तथा स्मृतम् । ब्रह्माण्डकोटिदानेन यत्फलं लभते नरः ॥ १०३ ॥
যি দান দিলে মোক্ষ লাভ হয়, তাক লিঙ্গদান বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। ই কোটি কোটি ব্ৰহ্মাণ্ড দান কৰিলে যি ফল পোৱা যায়, সেই একে ফল দিয়ে।
Verse 104
तत्फलं समवाप्नोति लिङ्गदानान्न संशयः । शालग्रामशिलादाने ततोऽपि द्विगुणं फलम् ॥ १०४ ॥
লিঙ্গদানৰ দ্বাৰা সেই ফল নিশ্চয়েই লাভ হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। শালগ্ৰাম-শিলা দান কৰিলে তাতকৈও দ্বিগুণ ফল পোৱা যায়।
Verse 105
शालग्रामशिलारूपी विष्णुरेवेति विश्रुतः । यो ददाति नरो दानं गृहेषु महतां प्रभो ॥ १०५ ॥
হে প্ৰভু, শালগ্ৰাম-শিলাৰূপে স্বয়ং বিষ্ণুৱেই বিদ্যমান—ই কথা প্ৰসিদ্ধ। যি মানুহ মহৎজনৰ গৃহত এই দান কৰে, সি মহাপুণ্য লাভ কৰে।
Verse 106
गङ्गास्नानफलं तस्य निश्चितं नृप जायते । रत्नान्वितसुवर्णस्य प्रदानेन नृपोत्तम ॥ १०६ ॥
হে নৃপোত্তম, ৰত্নযুক্ত সোণ দান কৰিলে সেই ব্যক্তিয়ে নিশ্চয়েই গঙ্গাস্নানৰ ফল লাভ কৰে, হে ৰাজন।
Verse 107
भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति महादानं यतः स्मृतम् । नरो माणिक्यदानेन परं मोक्षमवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥
যি দান ভোগ আৰু মুক্তি দুয়োটা দান কৰে বুলি ‘মহাদান’ বুলি স্মৃত, সেই মাণিক্য দান কৰিলে মানুহে পৰম মোক্ষপদ লাভ কৰে।
Verse 108
ध्रुवलोकमवाप्नोति वज्रदानेन मानवः । स्वर्गं विद्रुमदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ १०८ ॥
বজ্ৰ (হীৰা) দান কৰিলে মানুহে ধ্ৰুৱলোক লাভ কৰে; আৰু বিদ্ৰুম (মূঁগা) দান কৰিলে স্বৰ্গ আৰু ৰুদ্ৰলোক প্ৰাপ্ত হয়।
Verse 109
प्रयाति यानदानेन मुक्तादानेन चैन्दवम् । वैडूर्यदो रुद्र लोकं पुष्परागप्रदस्तथा ॥ १०९ ॥
যান দান কৰিলে দিব্যযান-মাৰ্গ লাভ হয়; মুক্তা দান কৰিলে চন্দ্ৰলোক প্ৰাপ্ত হয়। বৈডূৰ্য (লহসুনিয়া) দাতা ৰুদ্ৰলোকলৈ যায়, আৰু পুষ্পৰাগ (পোখরাজ) দাতাও তেনেদৰে উত্তম পদ লাভ কৰে।
Verse 110
पुष्परागप्रदानेन सर्वत्र सुखमश्नुते । अश्वदो ह्यश्वसान्निध्यं चिरं व्रजति भूमिप ॥ ११० ॥
পুষ্পৰাগ (পোখরাজ) দান কৰিলে সৰ্বত্ৰ সুখ ভোগ কৰে। হে ৰাজন, অশ্ব দান কৰিলে দীৰ্ঘকাল অশ্বৰ সান্নিধ্য লাভ হয়।
Verse 111
गजदानेन महता सर्वान्कामानवाप्नुयात् । प्रयाति यानदानेन स्वर्गं स्वर्यानमास्थितः ॥ १११ ॥
মহৎ গজদানে মানুহে সকলো কামনা লাভ কৰে। আৰু যান দান কৰিলে সি স্বৰ্গলৈ যায়, স্বৰ্গীয় যানে আৰূঢ় হৈ।
Verse 112
महिषीदो जयत्येव ह्यपमृत्युं न संशयः । गवां तृणप्रदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात् ॥ ११२ ॥
মহিষী-গো দান কৰা জনে নিঃসন্দেহে অকালমৃত্যুক জয় কৰে। আৰু গাইবোৰক তৃণ-চাৰা দান কৰিলে ৰুদ্ৰলোক (শিৱধাম) লাভ হয়।
Verse 113
वारुणं लोकमाप्नोति महीश लवणप्रदः । स्वाश्रमाचारनिरता सर्वभूतहिते रताः ॥ ११३ ॥
হে ৰাজন, লৱণ (নমক) দান কৰা জনে বৰুণলোক লাভ কৰে। আৰু যিসকল নিজ নিজ আশ্ৰমধৰ্মৰ আচৰণত নিৰত আৰু সৰ্বভূতৰ হিতত ৰত, তেওঁলোকেও শুভ গতি পায়।
Verse 114
अदाम्भिका गतासूयाः प्रयान्ति ब्रह्मणः पदम् । परोपदेशनिरता वीतरागा विमत्सरा ॥ ११४ ॥
যিসকল দম্ভহীন, অসূয়াহীন, পৰক উপদেশত নিৰত, বৈৰাগ্যবান আৰু মত্সৰহীন—তেওঁলোক ব্রহ্মপদ লাভ কৰে।
Verse 115
हरिपादार्चनरताः प्रयान्ति सदनं हरेः । सत्सङ्गाह्लादनिरताः सत्कर्मसु सदोद्यताः ॥ ११५ ॥
যিসকল হৰিৰ চৰণাৰ্চনত ৰত, তেওঁলোক হৰিৰ ধামলৈ যায়। সৎসঙ্গৰ আনন্দত লীন হৈ তেওঁলোকে সদায় সৎকৰ্মত উদ্যত থাকে।
Verse 116
परापवादविमुखाः प्रयान्ति हरिमन्दिरम् । नित्यं हितकरा ये तु ब्राह्मणेषु च गोषु च ॥ ११६ ॥
যিসকল পৰনিন্দা/পৰাপবাদৰ পৰা বিমুখ, তেওঁলোক হৰিমন্দিৰ (হৰিধাম) লাভ কৰে। আৰু যিসকল ব্ৰাহ্মণ আৰু গাইৰ প্ৰতি নিত্য হিতকাৰী, তেওঁলোকেও সেই গতি পায়।
Verse 117
परस्त्रीसङ्गविमुखा न पश्यन्ति यमालयम् । जितेन्द्रि या जिताहारा गोषु क्षान्ताः सुशीलिनः ॥ ११७ ॥
যিসকলে পৰস্ত্ৰী-সঙ্গ ত্যাগ কৰে, তেওঁলোকে যমালয় নেদেখে। ইন্দ্ৰিয়জয়ী, মিতাহাৰী, গোৰ প্ৰতি ক্ষমাশীল আৰু সুশীল—এনে লোক দণ্ডলোকলৈ নাযায়।
Verse 118
ब्राह्मणेषु क्षमाशीलाः प्रयान्ति भवनं हरेः । अग्निशुश्रूषवश्चैव गुरुशुश्रूषकास्तथा ॥ ११८ ॥
যিসকলে ব্ৰাহ্মণসকলৰ প্ৰতি ক্ষমাশীল, তেওঁলোকে হৰিৰ ধাম লাভ কৰে। তদ্ৰূপ অগ্নিশুশ্ৰূষাত ৰত আৰু গুৰুশুশ্ৰূষকসকলেও সেই পদ পায়।
Verse 119
पतिशुश्रूषणरता न वै संसृतिभागिनः । सदा देवार्चनरता हरिनामपरायणाः ॥ ११९ ॥
পতি-শুশ্ৰূষাত ৰত নাৰীসকল সঁচাকৈ সংসাৰ-ভ্ৰমণৰ ভাগী নহয়। যিসকলে সদা দেৱাৰ্চনত ৰত আৰু হৰিনামত পৰায়ণ, তেওঁলোকে সংসাৰবন্ধনৰ পৰা মুক্তি পায়।
Verse 120
प्रतिग्रहनिवृत्ताश्च प्रयान्ति परमं पदम् । अनाथं विप्रकुणपं ये दहेयुर्नृपोत्तम ॥ १२० ॥
যিসকলে প্ৰতিগ্ৰহ (অধৰ্মজনক দান গ্ৰহণ)ৰ পৰা নিবৃত্ত, তেওঁলোকে পৰম পদ লাভ কৰে। হে নৃপোত্তম, যিসকলে অনাথ ব্ৰাহ্মণৰ দেহ দাহ কৰে, তেওঁলোকেও পৰম গতি পায়।
Verse 121
अश्वमेधसहस्राणां फलमश्नुवते सदा । पत्रैः पुष्पैः फलैर्वापि जलैर्वा मनुजेश्वर ॥ १२१ ॥
হে মনুজেশ্বৰ, যি নিত্য পাতা, পুষ্প, ফল অথবা জলৰে (ভগৱানক) পূজা কৰে, সি সদায় সহস্ৰ অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমান ফল লাভ কৰে।
Verse 122
पूजया रहितं लिङ्गमचर्येत्तत्फलं शृणु । अप्सरोगणगन्धर्वैः स्तूयमानो विमानगः ॥ १२२ ॥
বিধিবিহীন পূজাৰে লিঙ্গক যি আৰাধনা কৰে, তাৰ ফল শুনা—সেইজন দিব্য বিমানত আৰূঢ় হৈ অপ্সৰা আৰু গন্ধৰ্বগণে স্তৱ কৰি প্ৰশংসা কৰে।
Verse 123
प्रयाति शिवसान्निध्यमित्याह कमलोद्भवः । चुलुकोदकमात्रेण लिङ्गं संस्नाप्य भूमिप ॥ १२३ ॥
কমলোদ্ভৱ (ব্ৰহ্মা) ক’লে—‘সেইজন শিৱসান্নিধ্য লাভ কৰে,’ হে ৰাজন; কেৱল এক চুলুক পানীৰে লিঙ্গক স্নান কৰালেও।
Verse 124
लक्षाश्वमेधजं पुण्यं संप्राप्नोति न संशयः । पूजया रहितं लिङ्गं कुसुमैर्योऽचयेत्सुधीः ॥ १२४ ॥
কোনো সন্দেহ নাই—বিধিবিহীন পূজাৰ মাজতো লিঙ্গত ফুল অৰ্পণ কৰা জ্ঞানীজনে লক্ষ অশ্বমেধ যজ্ঞজাত পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 125
अश्वमेधायुतफलं भवेत्तस्य जनेश्वर । भक्ष्यैर्भोज्यैः फलैर्वापि शून्यं लिङ्गं प्रपूज्य च ॥ १२५ ॥
হে জনেশ্বৰ, ভক্ষ্য-ভোজ্য বা ফল দিয়েও শূন্য (নিরাকার) লিঙ্গক ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে সেই ব্যক্তিয়ে দহ হাজাৰ অশ্বমেধসম ফল লাভ কৰে।
Verse 126
शिवसायुज्यमाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम् । पूजया रहितं विष्णुं योऽचयेदर्कवंशज ॥ १२६ ॥
হে অর্কবংশজ, বিধিবিহীনভাৱেও যি বিষ্ণুক ভক্তিভাৱে সন্মান কৰি অর্চনা কৰে, সি পুনৰাৱৃত্তিহীন শিৱসাযুজ্য (শিৱৰ সৈতে একত্ব) লাভ কৰে।
Verse 127
जलेनापि स सालोक्यं विष्णोर्याति नरोत्तम । देवतायतने यस्तु कुर्यात्सम्मार्जनं सुधीः ॥ १२७ ॥
হে নৰোত্তম! যি জ্ঞানী দেৱালয়ত ঝাড়ু দি পৰিষ্কাৰ কৰি জলৰ দ্বাৰাও শুদ্ধি কৰে, সি শ্ৰী বিষ্ণুৰ সালোখ্য লাভ কৰে।
Verse 128
यावत्पांसु युगावासं वैष्णवे मन्दिरे लभेत् । शीर्णं स्फटिकलिङ्गं तु यः संदध्यान्नृपोत्तम ॥ १२८ ॥
হে নৃপোত্তম! বৈষ্ণৱ মন্দিৰত ক্ষণমাত্রও বাস-সেৱা লাভ যিমান পুণ্যদায়ক, সিমানেই পুণ্য পায় সেইজন, যিয়ে জীৰ্ণ স্ফটিক-লিঙ্গ সংধানে কৰি পুনঃ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
Verse 129
शतजन्मार्जितैः पापैर्मुच्यते स तु मानवः । यस्तु देवालये राजन्नपि गोचर्ममात्रकम् ॥ १२९ ॥
হে ৰাজন! যি ব্যক্তি দেৱালয়ত গোচর্মমাত্ৰ স্থান পৰ্যন্তও দান-সমৰ্পণ আদি পুণ্যকৰ্ম কৰে, সি শত জন্মত সঞ্চিত পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 130
जलेन सिञ्चेद् भूभागं सोऽपि स्वर्गं लभेन्नरः । गन्धोदकेन यः सिञ्चेद्देवतायतने भुवम् ॥ १३० ॥
যি ব্যক্তি জলৰে ভূমিভাগ সিঞ্চন কৰে, সিও স্বৰ্গ লাভ কৰে; আৰু যি দেৱালয়ত সুগন্ধি জলৰে ভূমি সিঞ্চন কৰে, সি অধিক পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 131
यावत्कणानुकल्पं तु तिष्ठेत देवसन्निधौ । मृदा धातुविकारैर्वा यो लिम्पेद्देवतागृहम् ॥ १३१ ॥
দেৱসন্নিধিত কণানুকল্প ক্ষণমাত্ৰও থাকিলে, অথবা মাটি বা ধাতুৰ মিশ্ৰণে দেৱগৃহ লেপন কৰি মেরামত কৰিলে—সেয়া মহাপুণ্যদায়ক হয়।
Verse 132
स कोटिकुलमुद्धृत्य याति साम्यं मधुद्विषः । शिलाचूर्णेन यो मर्त्यो देवागारं तु लेपयेत् ॥ १३२ ॥
যি মৰ্ত্য শিলাচূৰ্ণেৰে দেৱালয় লেপন কৰে, সি এক কোটি কুল উদ্ধাৰ কৰি মধুদ্বিষ বিষ্ণুৰ সাম্য (সান্নিধ্য) লাভ কৰে।
Verse 133
स्वस्तिकादीनि वा कुर्यात्तस्य पुण्यमनन्तकम् । यः कुर्याद्दीपरचनां देवतायतने नृप ॥ १३३ ॥
অথবা যি স্বস্তিক আদি মঙ্গলচিহ্ন আঁকে, তাৰ পুণ্য অনন্ত হয়। হে নৃপ! যি দেৱালয়ত দীপ সজায়/স্থাপন কৰে, সি অপাৰ পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 134
तस्य पुण्यं प्रसङ्ख्यातुं नोत्सहेऽब्दशतैरपि । अखण्डदीपं यः कुर्याद्विष्णोर्वा शङ्करस्य च ॥ १३४ ॥
তাৰ পুণ্য গণনা কৰিবলৈ মই শত শত বছৰতেও সক্ষম নহয়—যি বিষ্ণুৰ বাবে বা শংকৰৰ বাবেও অখণ্ড দীপ স্থাপন কৰে।
Verse 135
क्षणे क्षणेऽश्वमेधस्य फलं तस्य न दुर्लभम् । अर्चितं शङ्करं दृष्ट्वा विष्णुं वापि नमेत्तु यः ॥ १३५ ॥
তাৰ বাবে ক্ষণে ক্ষণে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল দুর্লভ নহয়—যি পূজিত শংকৰক দর্শন কৰি বিষ্ণুকো প্ৰণাম কৰে।
Verse 136
स विष्णुभवनं प्राप्य मोदते च युगायुतम् । देव्याः प्रदक्षिणामेकां सप्त सूर्यस्य भूमिप ॥ १३६ ॥
সি বিষ্ণুধাম প্ৰাপ্ত হৈ দহ হাজাৰ যুগলৈ আনন্দ কৰে। হে ভূমিপ! দেৱীৰ এক প্ৰদক্ষিণা সূৰ্যৰ সাত প্ৰদক্ষিণাৰ সমান ফলদায়িনী বুলি কোৱা হয়।
Verse 137
तिस्रो विनायकस्यापि चतस्रो विष्णुमन्दिरे । कृत्वा तत्तद्गृहं प्राप्य मोदते युगलक्षकम् ॥ १३७ ॥
বিনায়কৰ বাবে তিনিটা আৰু বিষ্ণুমন্দিৰত চাৰিটা এনে মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি, সি নিজ নিজ ধাম লাভ কৰি দুই লক্ষ যুগ আনন্দ কৰে।
Verse 138
यो विष्णोर्भक्तिभावेन तथैव गोद्विजस्य च । प्रदक्षिणां चरेत्तस्य ह्यश्वमेधः पदे पदे ॥ १३८ ॥
যি বিষ্ণুৰ প্ৰতি ভক্তিভাৱে গাই আৰু ব্ৰাহ্মণৰ প্ৰদক্ষিণা কৰে, তাৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপত অশ্বমেধ যজ্ঞৰ পুণ্য লাভ হয়।
Verse 139
काश्यां माहेश्वरं लिङ्गं संपूज्य प्रणमेत्तु यः । न तस्य विद्यते कृत्यं संसृतिर्नैव जायते ॥ १३९ ॥
যি কাশীত মাহেশ্বৰ লিঙ্গক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি প্ৰণাম কৰে, তাৰ বাবে আৰু কোনো কৰ্তব্য অৱশিষ্ট নাথাকে; তাৰ সংসাৰত পুনর্জন্ম নহয়।
Verse 140
शिवं प्रदक्षिणं कृत्वा सव्येनैव विधानतः । नरो न च्यवते स्वर्गाच्छङ्करस्य प्रसादतः ॥ १४० ॥
বিধি অনুসাৰে শিৱক বাওঁফালে ৰাখি প্ৰদক্ষিণা কৰিলে, শংকৰৰ প্ৰসাদে মানুহ স্বৰ্গৰ পৰা পতিত নহয়।
Verse 141
स्तुत्वा स्तोत्रैर्जगन्नाथं नारायणमनामयम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मनसा यद्यदिच्छति ॥ १४१ ॥
স্তোত্ৰেৰে জগন্নাথ—নিৰাময় নাৰায়ণ—ক স্তুতি কৰিলে, মনত যি যি ইচ্ছা কৰে সি সকলো কামনা লাভ কৰে।
Verse 142
देवतायतने यस्तु भक्तियुक्तः प्रनृत्यति । गायते वा स भूपाल रुद्र लोके च मुक्तिभाक् ॥ १४२ ॥
হে ভূপাল! যি ভক্তিযুক্ত হৈ দেৱালয়ত নৃত্য কৰে বা গীত গায়, সি মুক্তিৰ ভাগী হৈ ৰুদ্ৰলোকো লাভ কৰে।
Verse 143
ये तु वाद्यं प्रकुर्वन्ति देवतायतने नराः । ते हंसयानमारूढा व्रजन्ति ब्रह्मणः पदम् ॥ १४३ ॥
যিসকল লোকে দেৱালয়ত বাদ্য বজায়, তেওঁলোকে হংসযানত আৰূঢ় হৈ ব্ৰহ্মাৰ পদ (লোক) লাভ কৰে।
Verse 144
करतालं प्रकुर्वन्ति देवतायतने तु ये । ते सर्वपापनिर्मुक्ता विमानस्था युगायुतम् ॥ १४४ ॥
যিসকলে দেৱালয়ত কৰতাল (তালি) কৰে, তেওঁলোকে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিমানস্থ হৈ দশ সহস্ৰ যুগ স্বৰ্গত বাস কৰে।
Verse 145
देवतायतने ये तु घण्टानादं प्रकुर्वते । तेषां पुण्यं निगदितुं न समर्थः शिवः स्वयम् ॥ १४५ ॥
যিসকলে দেৱালয়ত ঘণ্টানাদ কৰে, তেওঁলোকৰ পুণ্য বৰ্ণনা কৰিবলৈ স্বয়ং শিৱো সক্ষম নহয়।
Verse 146
भेरीमृदङ्गपटहमुरजैश्च सडिण्डिमैः । संप्रीणयन्ति देवेशं तेषां पुण्यफलं शृणु ॥ १४६ ॥
ভেৰী, মৃদংগ, পটহ, মুৰজ আৰু ডিণ্ডিম আদি বাদ্যৰে তেওঁলোকে দেৱেশক সন্তুষ্ট কৰে; এতিয়া তেওঁলোকৰ পুণ্যফল শুনা।
Verse 147
देवस्त्रीगणसंयुक्ताः सर्वकामैः समर्चिताः । स्वर्गलोकमनुप्राप्य मोदन्ते कल्पपञ्चकम् ॥ १४७ ॥
দেৱাঙ্গনাসকলৰ গোটৰ সৈতে সংযুক্ত আৰু সকলো কাম্য ভোগেৰে সন্মানিত হৈ তেওঁলোকে স্বৰ্গলোক লাভ কৰি তাত পাঁচ কল্পকাল আনন্দ কৰে।
Verse 148
देवतामन्दिरे कुर्वन्नरः शङ्खं नृप । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुना सह मोदते ॥ १४८ ॥
হে নৃপ! যি মানুহে দেৱতাৰ মন্দিৰত শঙ্খ নিৰ্মাণ বা স্থাপন কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিষ্ণুৰ সৈতে আনন্দ কৰে।
Verse 149
तालकांस्यादिनिनदं कुर्वन् विष्णुगृहे नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ १४९ ॥
বিষ্ণুৰ গৃহ-মন্দিৰত তাল, ঘণ্টা, কাঁসা আদি বাদ্যৰ নিনাদ কৰা মানুহে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ বিষ্ণুলোক লাভ কৰে।
Verse 150
यो देवः सर्वदृग्विष्णुर्ज्ञानरूपी निरञ्जनः । सर्वधर्मफलं पूर्णं संतुष्टः प्रददाति च ॥ १५० ॥
যি দেব—বিষ্ণু—সৰ্বদৰ্শী, জ্ঞানস্বৰূপ আৰু নিৰঞ্জন, তেওঁ সন্তুষ্ট হলে সকলো ধৰ্মৰ পূৰ্ণ ফল দান কৰে।
Verse 151
यस्य स्मरणमात्रेण देवदेवस्य चक्रिणः । सफलानि भवन्त्येव सर्वकर्माणि भूपते ॥ १५१ ॥
হে ভূপতে! দেৱদেৱ চক্রধাৰী প্ৰভুৰ কেৱল স্মৰণমাত্ৰেই সকলো কৰ্ম নিশ্চয় ফলৱন্ত হয়।
Verse 152
परमात्मा जगन्नाथः सर्वकर्म्मफलप्रदः । सत्कर्मकर्तृभिर्नित्यं स्मृतः सर्वार्तिनाशनः । तमुद्दिश्य कृतं यच्च तदानन्त्याय कल्पते ॥ १५२ ॥
পৰমাত্মা জগন্নাথ সকলো কৰ্মৰ ফল দান কৰে। সৎকৰ্মকাৰীসকলে তেওঁক নিত্য স্মৰণ কৰে; তেওঁ সকলো আৰ্তি-দুখ নাশ কৰে। তেওঁক উদ্দেশ্য কৰি যি কৰা হয়, সেয়া অনন্ত পুণ্যৰ কাৰণ হয়।
Verse 153
धर्माणि विष्णुश्च फलानि विष्णुः कर्माणि विष्णुश्च फलानि भोक्ता । कार्यं च विष्णुः करणानि विष्णुरस्मान्न किञ्चिद्व्यतिरिक्तमस्ति ॥ १५३ ॥
ধৰ্মো বিষ্ণু, ফলও বিষ্ণু; কৰ্মো বিষ্ণু, আৰু ফলভোগীও বিষ্ণু। কাৰ্যও বিষ্ণু, কৰণ-সাধনও বিষ্ণু—তেওঁৰ বাহিৰে একোৱেই নাই।
Verse 154
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्मानुकथनं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३ ॥
এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগৰ প্ৰথম পাদত ‘ধৰ্মানুকথন’ নামৰ ত্ৰয়োদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
The chapter frames temple-building and temple-service as direct causes of residence in Viṣṇu’s supreme abode and eventual liberation (sāyujya/sālokya motifs). By identifying dharma, action, and fruit with Viṣṇu, it interprets public sacred infrastructure as a vehicle of bhakti that transforms both the doer and extended lineages.
Yes. It explicitly states that the wealthy should build with stone while the penniless may build with clay, yet the fruit is declared equal when actions are performed according to one’s capacity and with devotion—an ethical equalization principle within dāna and public works.
Tulasī functions as a compact bhakti-technology: planting, watering, gifting leaves, wearing tilaka made from sacred clays, and offering Tulasī to Śālagrāma are each assigned large-scale sin-destruction and long-duration residence in Nārāyaṇa’s realm, linking simple acts to high soteriological outcomes.
The text lists tithis (Ekādaśī, Dvādaśī, Caturdaśī, Aṣṭamī, Pūrṇimā), eclipses, saṅkrānti, and cosmological junctions (manvantara/yuga beginnings), plus nakṣatra-planet combinations, implying that correct temporal alignment intensifies the फल of abhiṣeka and worship.