Sukta 2
Rishi: Atharvanic tradition (Indra-stuti; specific r̥ṣi not marked in the supplied excerpt)
Devata: Indra (implicitly, by epithets of might and victory)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; verse-length and cadence consistent with AV anuṣṭubh usage)
AV 5.2 এটা বিজয়-আৰু-সমৃদ্ধিৰ সূক্ত, য’ত ইন্দ্ৰক (আৰু ইন্দ্ৰ-সদৃশ যজ্ঞ-শক্তিক) অতুলনীয় বল হিচাপে মহিমা কৰা হৈছে—যি শত্রুসকলক আঁতৰাই ঠেলি দিয়ে আৰু যজমানৰ আধিপত্যক সকলো মাপৰ সীমা পাৰ কৰি বিস্তাৰ কৰে। ইন্দ্ৰৰ বহু পথ, অপ্রতিরোধ্য বীৰ্য, আৰু যুদ্ধত যোগ দিয়া মধুৰতা (মধু)ক প্ৰশংসা কৰি, এই সূক্তে ক্রতু (দৃঢ় সংকল্প) সুসংহত কৰা, মদ (যুদ্ধোৎসাহ) জগোৱা, আৰু সামাজিক, ভূখণ্ডীয় তথা সামৰিক প্ৰতিযোগিতাত আধিপত্য নিশ্চিত কৰাক লক্ষ্য কৰে।
Mantras
Mantra 1
भुवनेषु ज्येष्ठः। तदिदा॑स॒ भुव॑नेषु॒ ज्येष्ठं॒ यतो॑ यज्ञ उ॒ग्र स्त्वे॒षनृ॑म्णः । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो नि रि॑णाति॒ शत्रू॒ननु॒ यदे॑नं॒ मद॑न्ति॒ विश्व॒ ऊमाः॑
ভুৱনসমূহত জ্যেষ্ঠ। সঁচাকৈয়ে সি ভুৱনসমূহত জ্যেষ্ঠ আছিল—যাৰ পৰা যজ্ঞ, উগ্ৰ, দীপ্ত নৃম্ণ-শক্তিযুক্ত, উদ্ভৱ হয়। সদ্য জন্ম লৈ সি তৎক্ষণাৎ শত্রুসকলক দূৰ কৰে, যেতিয়া সকলো সহায়কাৰী শক্তিসমূহ তাত আনন্দিত হয়।
Mantra 2
वा॒वृ॒धा॒नः शव॑सा॒ भूर्यो॑जाः॒ शत्रु॑र्दा॒साय॑ भि॒यसं॑ दधाति । अव्य॑नच्च व्य॒नच्च॒ सस्नि॒ सं ते॑ नवन्त॒ प्रभृ॑ता॒ मदे॑षु
বলত সদায় বৃদ্ধি পাই, বহুবিধ তেজে সমৃদ্ধ, সি শত্রুৰ ওপৰত—দাসৰ ওপৰত যেন—ভয় স্থাপন কৰে। সি নত হ’ল আৰু পৃথককৈ নত হ’ল; সংযম-বন্ধনে, তোমাৰ ওচৰত সকলো নৱন্ত হয়, যেতিয়া উল্লাসৰ পানীয়ত মদ (আনন্দ-ৰস) উত্থাপিত হয়।
Mantra 3
त्वे क्रतु॒मपि॑ पृञ्चन्ति॒ भूरि॒ द्विर्यदे॒ते त्रिर्भव॒न्त्यूमाः॑ । स्वा॒दोः स्वा॒दीयः॑ स्वा॒दुना॑ सृजा॒ सम॒दः सु मधु॒ मधु॑ना॒भि यो॑धीः
তোমাতেই সংকল্প (ক্রতু) প্ৰচুৰভাৱে মিশ্ৰিত হয়, যেতিয়া এই স্ৰাৱসমূহ দুবাৰ, আৰু পুনৰ ত্ৰিবাৰো উদ্ভৱ হয়। মিঠাতকৈও অধিক মিঠা—মিঠাসহ উলিয়াই দিয়া; উল্লাস জগোৱা, আৰু মধুৰে—মধুময় হৈ—সিহঁতৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত যোগ দিয়া।
Mantra 4
यदि॑ चि॒न्नु त्वा॒ धना॒ जय॑न्तं॒ रणे॑रणे अनु॒मद॑न्ति॒ विप्राः॑ । ओजी॑यः शुष्मिन्त्स्थि॒रमा त॑नुष्व॒ मा त्वा॑ दभन् दु॒रेवा॑सः क॒शोकाः॑
যদিও এতিয়াও বিপ্ৰসকল তোমাক অনুমোদন কৰে—যুদ্ধৰ পিছত যুদ্ধত ধন জয় কৰা বিজয়ীক—হে অধিক বলৱান, হে তেজস্বী, স্থিৰভাৱে নিজকে বিস্তাৰ কৰা। কু-বাসী, শোক-দাতা দুষ্টসকলে যেন তোমাক ঠগিব নোৱাৰে।
Mantra 5
त्वया॑ व॒यं शा॑शद्महे॒ रणे॑षु प्र॒पश्य॑न्तो यु॒धेन्या॑नि॒ भूरि॑ । चो॒दया॑मि त॒ आयु॑धा॒ वचो॑भिः॒ सं ते॑ शिशामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वयां॑सि
তোমাৰ সৈতে আমি যুদ্ধসমূহত জয়ী হওঁ, দূৰলৈ চাই বহু যুদ্ধকাৰ্য দেখোঁ। মোৰ বাক্যৰে মই তোমাৰ অস্ত্ৰসমূহ আগবঢ়াওঁ; ব্ৰহ্মশক্তিৰে মই তোমাৰ প্ৰাণবল সম্পূৰ্ণৰূপে শান দিওঁ।
Mantra 6
नि तद् द॑धि॒षेऽव॑रे॒ परे॑ च॒ यस्मि॒न्नावि॒थाव॑सा दुरो॒णे। आ स्था॑पयत मा॒तरं॑ जिग॒त्नुमत॑ इन्वत॒ कर्व॑राणि॒ भूरि॑
যি সহায়তা তুমি দৃঢ়কৈ স্থাপন কৰিছা—তলত আৰু ওপৰত—সেই গৃহত, য’ত তুমি নিজৰ আশ্বাসে সহায় কৰিছা। মাতৃক (মাতৃদেৱীক) ইয়ালৈ তাড়াতাড়ি আহিবলৈ স্থাপন কৰা; ইয়াৰ পৰা বহু-বৰ্ণা/ছিটা-ছিটা দাগ থকা শত্রুবোৰক দূৰলৈ হেঁচি খেদাই দিয়া।
Mantra 7
स्तु॒ष्व व॑र्ष्मन् पुरु॒वर्त्मा॑नं॒ समृभ्वा॑णमि॒नत॑ममा॒प्तमा॒प्त्याना॑म्। आ द॑र्शति॒ शव॑सा॒ भूर्यो॑जाः॒ प्र स॑क्षति प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्याः
হে উচ্চ মহিমা (বৃষ্মন্), বহু-পথবিশিষ্ট (পুরুবর্ত্মান্), সুসম্পাদক (সমৃভ্বাণ), সর্বাধিক প্রেরণাদায়ক (ইনততম), এবং সকল প্রাপ্তির মধ্যে সর্বাধিক নিশ্চিত-প্রাপ্ত (আপ্ততম) — তোমাক আমি স্তব করি। তুমি শক্তিতে নিজেকে প্রকাশ কর, বহুবল-সমৃদ্ধ; তুমি পৃথিবীৰ মান-পরিমাপ অতিক্ৰম কৰি প্ৰবলভাবে বিজয়ী হও।
Mantra 8
इ॒मा ब्रह्म॑ बृ॒हद्दि॑वः कृणव॒दिन्द्रा॑य शू॒षम॑ग्रि॒यः स्व॒र्षाः । म॒हो गो॒त्रस्य॑ क्षयति स्व॒राजा॒ तुर॑श्चि॒द् विश्व॑मर्णव॒त् तप॑स्वान्
এই ব্ৰহ্মবাণীসমূহ—উচ্চ দ্যুলোকৰ—অগ্ৰগণ্য, স্বৰ-জয়ী (স্বর্ষাঃ) জনাই ইন্দ্ৰৰ বাবে তীব্ৰ শূষ (শক্তি-উদ্দীপনা) ৰূপে গঢ়ি তোলে। স্বৰাজ (স্বয়ং-শাসক) প্ৰভু হৈ তেওঁ মহৎ গোত্র (গো-পেন/গো-আশ্ৰয়)ৰ অধিপত্য ধৰি ৰাখে; তেজস্বী তুৰ (অতিশয় বলবান) হৈ, জ্বলন্ত তপস্যাৰ উষ্ণতাত, বন্যা সদৃশে সমগ্ৰকেই ঢাকি পেলায়।
Mantra 9
ए॒वा म॒हान् बृ॒हद्दि॑वो॒ अथ॒र्वावो॑च॒त् स्वां त॒न्व॑१मिन्द्र॑मे॒व। स्वसा॑रौ मात॒रिभ्व॑री अरि॒प्रे हि॒न्वन्ति॑ चैने॒ शव॑सा व॒र्ध॑य॑न्ति च
এইদৰে অথৰ্বন—মহান, বৃহৎ দ্যুলোকৰ—ইন্দ্ৰকেই স্বয়ং, নিজৰ তনুতে (স্বাঁ তন্বম্) উচ্চাৰণ কৰিলে। দুজনী ভগ্নী—মাতরিভ্বৰীসকল—শত্ৰু-সংঘাতে (অরিপ্রে) তেওঁক প্ৰেৰণা দিয়ে, আৰু শক্তিৰে তেওঁক অধিক বৃদ্ধি (বর্ধ) কৰায়।
Frequently Asked Questions
It is used to gain victory and prosperity—strengthening resolve, invoking Indra’s overpowering force, and pushing away rivals or enemies in contests or conflict.
Madhu symbolizes auspicious potency and invigorating strength; the sukta treats sweetness as a force that heightens exhilaration (mada) and empowers effective battle or competition.
Not strictly. The hymn works as a praise-and-intention recitation; if available, a small offering or sip of honey (or sweetened water) can be used to align with the sukta’s imagery and paustika aim.
Ask anything about Sukta 2 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.