Sukta 1
Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (hymn-level tradition varies; verse invokes Trita as mythic authority)
Devata: Mantra-śakti / Trita Āptya as bearer of healing protection
Chandas: Mixed/irregular triṣṭubh-jagatī tendency (Atharvanic diction; not strictly uniform)
অথৰ্ববেদ ৫.১-এ মন্ত্ৰ-শক্তিক তাৰ যথাযথ ‘গৰ্ভ’/আশ্ৰয়ত স্থাপন কৰি এক স্বয়ং-বৃদ্ধিশীল, অজেয় সুৰক্ষা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, আৰু ত্ৰিত আপ্ত্যক ত্ৰিবিধ ৰক্ষাবলৰ পৌৰাণিক বাহক হিচাপে আহ্বান কৰা হয়। এই সূক্তই ৰোগী/গৃহস্থ পৰিয়ালৰ চাৰিওফালে এক ৰক্ষাবলয় (ৰোধচক্ৰ) গঢ়ি তোলে, বৈৰী প্ৰভাৱসমূহক প্ৰতিহত কৰে, আৰু সুৰক্ষাক সমৃদ্ধিত ৰূপান্তৰিত কৰে—অন্তত বৰুণৰ ঋত-ৰক্ষক অধিকারৰ অধীনত পোষণ, বীৰ্য/উদ্যম, আৰু পশুধন-বৃদ্ধি লাভ হয়।
Mantras
Mantra 1
अमृतासुः। ऋध॑ङ्मन्त्रो॒ योनिं॒ य आ॑ब॒भूवामता॑सु॒र्वर्ध॑मानः सु॒जन्मा॑ । अद॑ब्धासु॒र्भ्राज॑मा॒नोऽहे॑व त्रि॒तो ध॒र्ता दा॑धार॒ त्रीणि॑
অমৃত-শ্বাসযুক্ত তেওঁ—ঋদ্ধি-দায়ক মন্ত্ৰ; যি যোনিত উদ্ভৱ হৈছে, অমৃত-শ্বাসযুক্ত, বৃদ্ধি পোৱা, সুজন্মা। শ্বাসত অদব্ধ, দীপ্তিমান, সাপৰ দৰে—ত্ৰিত, ধাৰক, ত্ৰয়ী (তিনিটা) ধৰি ৰাখিলে।
Mantra 2
आ यो धर्मा॑णि प्रथ॒मः स॒साद॒ ततो॒ वपूं॑षि कृणुषे पु॒रूणि॑ । धा॒स्युर्योनिं॑ प्रथ॒म आ वि॑वे॒शा यो वाच॒मनु॑दितां चि॒केत॑
যি প্ৰথমে ধৰ্মসমূহত আসন ল’লে—তাৰ পৰা তুমি বহু ৰূপ গঢ়া। ধাস্যু (স্থাপক) প্ৰথমে যোনিত প্ৰৱেশ কৰিলে; যি অনুদিত (অকথিত) বাক্য বুজিলে।
Mantra 3
यस्ते॒ शोका॑य त॒न्वंऽ रि॒रेच॒ क्षर॒द्धिर॑ण्यं॒ शुच॒योऽनु॒ स्वाः । अत्रा॑ दधेते अ॒मता॑नि॒ नामा॒स्मे वस्त्रा॑णि॒ विश॒ एर॑यन्ताम्
যি তোমাৰ শোকৰ বাবে দেহখন শূন্য কৰি দিলে—সোনাৰ দৰে ঝৰি ওলাই—শুচিসকল নিজৰ পথ অনুসৰণ কৰে। ইয়াত তেওঁলোকে অমৃত নামসমূহ স্থাপন কৰক; আমাৰ বাবে জনসমূহে বস্ত্ৰসমূহ প্ৰেৰণ কৰক।
Mantra 4
प्र यदे॒ते प्र॑त॒रं पू॒र्व्यं गुः सदः॑सद आ॒तिष्ठ॑न्तो अजु॒र्यम्। क॒विः शु॒षस्य॑ मा॒तरा॑ रिहा॒णे जा॒म्यै धुर्यं॒ पति॒मेर॑येथाम्
যেতিয়া এই দুয়ো আগবাঢ়ি, পূৰ্বৰ প্ৰাচীন পথেদি আগলৈ গ’ল, অবিনাশী আধাৰত আসন-আসন ধৰি থিয় হ’ল—তেতিয়া ঋষিয়ে (কৱিয়ে) কৈছে: পোৱালি চেলেকি থকা দুয়ো মাতৃয়ে জ্যাম্য (স্বজন)-ৰ বাবে জুৱাল-যোগ্য অধিপতি/পতিক প্ৰেৰণা কৰক।
Mantra 5
तदू॒ षु ते॑ म॒हत् पृ॑थुज्म॒न् नमः॑ क॒विः काव्ये॑न कृणोमि । यत् स॒म्यञ्चा॑वभि॒यन्ता॑व॒भि क्षामत्रा॑ म॒ही रोध॑चक्रे वावृ॒धेते॑
হে বিস্তৃত-অধিকারী, তোমাৰ সেই মহান কাৰ্যলৈ নমস্কাৰ! কৱিয়ে কাব্য-কৌশলেৰে (এই স্তৱ) সম্পাদন কৰোঁ। যেতিয়া দুয়ো একেলগে মিলি আগবাঢ়ি পৃথিৱীত নামি আহিল, তেতিয়া মহতীয়ে ইয়াত বাধাৰ এক বৃত্ত ৰচনা কৰিলে; সেই দুয়ো শক্তিশালী হৈ উঠিল।
Mantra 6
स॒प्त म॒र्यादाः॑ क॒वय॑स्ततक्षु॒स्तासा॒मिदेका॑म॒भ्यंऽहु॒रो गा॑त्। आ॒योर्ह॑ स्क॒म्भ उप॑मस्य नी॒डे प॒थां वि॑स॒र्गे ध॒रुणे॑षु तस्थौ
সাতটা সীমাৰেখা ঋষি-কবিসকলে গঢ়িলে; সেইবোৰৰ মাজৰ এটা সি নিশ্চিতভাৱে সংকীৰ্ণ পথ পাৰ হৈ অতিক্ৰম কৰিলে। তাত, সৰ্বোত্তমৰ নীড়ত, আয়ুৰ স্কম্ভ দৃঢ়ভাৱে থিয় হৈ ৰ’ল—পথসমূহৰ নিৰ্গমনস্থলত, ধাৰণকাৰী আধাৰসমূহৰ ওপৰত।
Mantra 7
उ॒तामृता॑सु॒र्व्रत॑ एमि कृ॒न्वन्नसु॑रा॒त्मा त॒न्व॑१स्तत् सु॒मद्गुः॑ । उ॒त वा॑ श॒क्रो रत्नं॒ दधा॑त्यू॒र्जया॑ वा॒ यत् सच॑ते हवि॒र्दाः
আৰু অমৃত-শ্বাসযুক্ত হৈ, বিধিৰ ভিতৰত মই চলোঁ—সেই বিধি সম্পাদন কৰোঁ; দেহৰ বাবে আত্মাত প্ৰভুত্বযুক্ত; সেই শক্তি সদ্মনস্ক। অথবা শক্র (ইন্দ্ৰ) পুনৰ ধন-ৰত্ন দান কৰে; বা পুষ্টিৰে সৈতে হৱিৰ্দা—যি হৱি দান কৰে—তাৰ লগত সংযুক্ত হয়।
Mantra 8
उ॒त पु॒त्रः पि॒तरं॑ क्ष॒त्रमी॑डे ज्ये॒ष्ठं म॒र्याद॑मह्वयन्त्स्व॒स्तये॑ । दर्श॒न् नु ता व॑रुण॒ यास्ते॑ वि॒ष्ठा आ॒वर्व्र॑ततः कृणवो॒ वपूं॑षि
আৰু পুত্ৰৰূপে মই পিতাক—ক্ষত্ৰ, অধিপতি শক্তিক—স্তৱ কৰোঁ; জ্যেষ্ঠ সীমা-মৰ্যাদা-ৰূপ তাক কল্যাণৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ। হে বৰুণ, এতিয়া চোৱা—তোমাৰ যি স্থিৰ অধিষ্ঠানসমূহ আছে; বিধি-ব্ৰতে তুমি ৰক্ষাকবচসমূহ স্থাপন কৰা, আৰু দেহ-ৰূপসমূহ গঢ়ি তোলোঁ।
Mantra 9
अ॒र्धम॒र्धेन॒ पय॑सा पृणक्ष्य॒र्धेन॑ शुष्म वर्धसे अमुर । अविं॑ वृधाम श॒ग्मियं॒ सखा॑यं॒ वरु॑णं पु॒त्रमदि॑त्या इषि॒रम्। क॒वि॒श॒स्तान्य॑स्मै॒ वपूं॑ष्यवोचाम॒ रोद॑सी सत्य॒वाचा॑
অৰ্ধেৰে তুমি দুধেৰে পূৰ্ণ কৰোঁ; আৰু অৰ্ধেৰে, হে অমুৰ (দূৰৱৰ্তী), তুমি তেজ-মহিমাত বৃদ্ধি পাওঁ। আহা, আমি মেষী (অৱি)ক বৃদ্ধি কৰোঁ—সহায়ক সখা, অদিতিৰ পুত্ৰ, বলবান বৰুণক। ঋষি-প্ৰশংসিত সেই ৰূপসমূহ আমি তেওঁৰ বাবে উচ্চাৰণ কৰিলোঁ—হে দুয়ো ৰোদসী, সত্যবাক।
Frequently Asked Questions
For healing-protection: it installs a stable, self-increasing protective force around a patient or household and blocks harmful influences, then channels that safety into strength and well-being.
Trita Āptya is a mythic protector-healer figure invoked as an authority who ‘bears the Three’—a way of grounding the charm in a powerful precedent and threefold safeguarding support.
No specific herb or amulet is required by the text. The only clear material hint is milk in the final verse, which can be used as a simple concluding offering or strengthening gesture.
Ask anything about Sukta 1 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.