Sukta 20
Rishi: Atharvanic tradition (often ascribed to Atharvan/Angiras line for rakṣoghna hymns; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī)
Devata: Oṣadhi (the herb) as personified revealer; secondarily rakṣas/piśāca as targets
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of 8 syllables; typical for Atharvanic charms)
এই সূক্তটো এটা ৰক্ষোঘ্ন–ভৈষজ্য মন্ত্র, যিয়ে প্ৰকাশক ওষধিক শক্তি দি লুকাই থকা ক্ষতিকাৰক সত্তাসকলক (কীমীদিন, পিশাচ, ৰক্ষস) উন্মোচন কৰায় আৰু তেনে কৰি সিহঁতক নিয়ন্ত্ৰণযোগ্য আৰু বহিষ্কাৰযোগ্য কৰে। ওষধিক দৰ্শন-শক্তি হিচাপে সাধকৰ সোঁহাতত স্থাপন কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা সকলো ছদ্মবেশ আৰু গতি-চলনৰ মাজতো বিচাৰ-বোধ লাভ হয়। গোপন ৰূপসমূহক আৱিষ্কৃত (আৱিষ্কৃ-) কৰিবলৈ বাধ্য কৰি এই সূক্তে অদৃশ্য পীড়াক দৃশ্য, নামকৰণযোগ্য লক্ষ্যলৈ ৰূপান্তৰ কৰে, যাক আঁতৰাই ৰোগী বা গৃহস্থালিক সুৰক্ষা দিয়া যায়।
Mantras
Mantra 1
पिशाचक्षयणम्। आ प॑श्यति॒ प्रति॑ पश्यति॒ परा॑ पश्यति॒ पश्य॑ति । दिव॑म॒न्तरि॑क्ष॒माद् भूमिं॒ सर्वं॒ तद् दे॑वि पश्यति
ই পিশাচ-ক্ষয়িণী: ইফালে চায়, উত্তৰত চায়, দূৰলৈ আগফালে চায়—চায়। দ্যুলোকৰ পৰা, অন্তৰিক্ষৰ পৰা, ভূমিলৈ নামি, যি-কিছু আছে সকলো, হে দেৱী, ই দেখে।
Mantra 2
ति॒स्रो दिव॑स्ति॒स्रः पृ॑थि॒वीः षट् चे॒माः प्र॒दिशः॒ पृथ॑क्। त्वया॒हं सर्वा॑ भू॒तानि॒ पश्या॑नि देव्योषधे
তিনিটা দ্যুলোক, তিনিটা পৃথিৱী; আৰু এই ছয়টা দিশ পৃথক পৃথক। হে দেৱ্যোষধি, তোমাৰ দ্বাৰাই মই সকলো ভূত-প্ৰাণী দেখা পাওঁ।
Mantra 3
दि॒व्यस्य॑ सुप॒र्णस्य॒ तस्य॑ हासि क॒नीनि॑का । सा भूमि॒मा रु॑रोहिथ व॒ह्यं श्रा॒न्ता व॒धूरि॑व
দিব্য সুপৰ্ণ সেইজনাৰ—তেঁৱেই—তুমি চকুৰ কণীনিকা (পুতলি)। তুমি ভূমিলৈ নামি আহিলা, বহন কৰি ফুৰাবলৈ; ক্লান্তা যেন, কইনাৰ দৰে।
Mantra 4
तां मे॑ सहस्रा॒क्षो दे॒वो दक्षि॑णे॒ हस्त॒ आ द॑धत्। तया॒हं सर्वं॑ पश्यामि॒ यश्च॑ शू॒द्र उ॒तार्यः॑
সহস্ৰাক্ষ দেৱতাই তাই মোৰ সোঁ হাতত স্থাপন কৰিলে। তাইৰ দ্বাৰা মই সকলোকে দেখি—শূদ্ৰকো, আৰু আৰ্যকো।
Mantra 5
आ॒विष्कृ॑णुष्व रू॒पाणि॒ मात्मान॒मप॑ गूहथाः । अथो॑ सहस्रचक्षो॒ त्वं प्रति॑ पश्याः किमी॒दिनः॑
হে সহস্ৰচক্ষু, ৰূপসমূহ প্ৰকাশ কৰ; নিজৰ আত্মাক লুকুৱাই নাথাকিবা। আৰু কীমীদিনসকলৰ সন্মুখত থিয় হৈ তুমি আগলৈ চাই চোৱা।
Mantra 6
द॒र्शय॑ मा यातु॒धाना॑न् द॒र्शय॑ यातुधा॒न्यः । पि॒शा॒चान्त्सर्वा॑न् दर्श॒येति॒ त्वा र॑भ ओषधे
মোক যাতুধানসকল দেখুৱা; যাতুধানীসকল দেখুৱা। সকলো পিশাচ দেখুৱা—এইদৰে, হে ঔষধি, মই তোমাক ধৰি লওঁ।
Mantra 7
क॒श्यप॑स्य॒ चक्षु॑रसि शु॒न्याश्च॑ चतुर॒क्ष्याः । वी॒ध्रे सूर्य॑मिव॒ सर्प॑न्तं॒ मा पि॑शा॒चं ति॒र॒स्क॑रः
তুমি কশ্যপৰ চকু, আৰু চাৰিচকীয়া শূনী-ৰো চকু। হে বুধিমান, সূৰ্যৰ দৰে প্ৰকাশ কৰি, সৰ্পন্ত (হামাগুড়ি দিয়া) পিশাচক মোৰ পৰা লুকুৱাই নাথাকিবা।
Mantra 8
उद॑ग्रभं परि॒पाणा॑द् यातु॒धानं॑ किमी॒दिन॑म्। तेना॒हं सर्वं॑ पश्याम्यु॒त शू॒द्रमु॒तार्य॑म्
মুঠি ধৰা হাতৰ পৰা বাহিৰ কৰি মই যাতুধান—কীমীদিনক ধৰি পেলালোঁ। তাৰ দ্বাৰাই মই সকলো বস্তু দেখোঁ—শূদ্ৰো আৰু আৰ্যো।
Mantra 9
यो अ॒न्तरि॑क्षेण॒ पत॑ति॒ दिवं॒ यश्चा॑ति॒सर्प॑ति । भूमिं॒ यो मन्य॑ते ना॒थं तं पि॑शा॒चं॑ प्र द॑र्शय
যি অন্তৰিক্ষে উৰি আকাশলৈ যায়, আৰু যি পৃথিৱীত সৰ্পি ফুৰে; যি পৃথিৱীক নিজৰ অধিপত্য বুলি মানে—সেই পিশাচক তুমি প্ৰকাশ কৰি দেখুৱাওক।
Frequently Asked Questions
It is used to uncover and drive away hidden harmful beings (piśāca/kīmīdin/rakṣas) believed to cause illness, fear, or disturbance—by forcing them to become visible and identifiable.
In Atharvanic healing, certain herbs are personified as conscious powers. Here the oṣadhi is the revealer: it grants ‘seeing’ to the practitioner and compels concealed forces to show themselves.
The text emphasizes the function—revelation and protection—more than a single botanical identity. Traditionally a locally recognized protective herb is chosen, held in the right hand during recitation, and used to ‘point out’ or ward the afflicted space.
Ask anything about Sukta 20 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.