Anuvaka 2
এই অনুবাকৰ মুখ্য ভাব—অথৰ্বণীয় চিকিৎসা, সত্য-পৰীক্ষা, বৰ্ষা-কৰা আৰু প্ৰতি-অভিচাৰ দ্বাৰা দেহগত, সামাজিক আৰু বিশ্বগত শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন। উপ-ভাবসমূহ: ভৈষজ্য চিকিৎসা—হাড় জোৰা লগোৱা, ঘাঁ ‘সিলাই/গাঁথনি’ কৰা, ৰোগীক উঠাই ধৰা; কৃত্যা, পিশাচ, ৰাক্ষস, কীমীদিন আদি বিৰোধে ৰক্ষা আৰু ৰক্ষোঘ্ন সুৰক্ষা; অপামাৰ্গক সাৰ্বভৌম ঔষধি ৰূপে—কাটি পেলোৱা, ঝাড়ি আঁতৰোৱা আৰু বন্ধন পুনঃস্থাপন; বৰুণক ন্যায়-পরীক্ষক ৰূপে—স্বীকাৰোক্তি, চুৰি আৰু মিছাৰ উদ্ঘাটন; পৰ্জন্যৰ বৰ্ষা-মন্ত্ৰ আৰু ঋতুচক্ৰৰ নবীকৰণ।
Suktas in Anuvaka 2
Sukta 11
এই সূক্তই সামাজিকভাৱে সীমান্তৱৰ্তী কিন্তু আচারগতভাৱে শক্তিশালী এক পালন—বাৰটা “ব্ৰাত্য ৰাতি”—ক প্ৰজাপতিৰ সৃষ্টিৰ শৃঙ্খলাৰ ভিতৰত স্থাপন কৰি পবিত্ৰ কৰে, আৰু তাৰ শাসন-সংযমক “বৃষভৰ ব্ৰত” (anaḍuho vratam) বুলি চিনাক্ত কৰে। একে সময়তে ই দীক্ষাক কৃষিশক্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰে: ধ্বনিময়, পৰিশ্ৰমী হাল-বলদ, ধৰ্মসন্মত বিনিময় (দাতা/গ্ৰাহক), আৰু ব্ৰহ্মণৰ যথাযথ জ্ঞান—এই সকলোয়ে মিলি সমৃদ্ধি, উৰ্বৰতা আৰু আচারগত বৈধতাক অনুমোদন দিয়ে।
Sukta 12
এই অথৰ্ববেদীয় চিকিৎসা-সূক্তটি হাড় বসোৱা আৰু ঘাঁ জোৰা লগোৱাৰ এক মন্ত্র—ভাঙনি, স্থানচ্যুতি বা কটা আঘাতৰ পিছত দেহক “গাঁঠি গাঁঠি”কৈ পুনৰ গঠন কৰি মজ্জা, মাংস, ছাল আৰু অস্থি পুনঃস্থাপন কৰে। ইয়াত ধাতৃক সেই বিশ্ব-নিয়ন্তা বিধাতা ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে যিয়ে ভাঙি-চুৰমাৰ হোৱা বস্তু পুনৰ জোৰা লগাব পাৰে; লগতে ঔষধি (চিকিৎসা উদ্ভিদ, প্ৰায়ে ৰোহিণী বুলি চিনাক্ত) ক “একােলগে জোৰা লগোৱা” আৰু ক্ষতিগ্ৰস্ত তন্তুসমূহ পুনৰ গজাই তোলাৰ শক্তি দিয়া হয়।
Sukta 13
AV 4.13 এটা সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক চিকিৎসা-প্ৰাৰ্থনা, য’ত বিশ্বে দেৱাঃক ৰোগত লুটিপুটি খোৱা ব্যক্তিক উঠাই তুলিবলৈ আৰু য’ত ৰোগ দোষ (আগস্) বা আচাৰ-নৈতিক অপবিত্ৰতাৰ সৈতে বান্ধ খাই থাকে, তাতো জীৱন পুনঃস্থাপন কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। ই ৰোগীৰ চাৰিওফালে দেৱতাসকল, মৰুতসকল আৰু “সকলো ভূত/সত্তা”ক লৈ এক সুৰক্ষামণ্ডল গঢ়ে, আৰু শেষত মন্ত্ৰ-নিয়ন্ত্ৰিত চিকিৎসামূলক স্পৰ্শত উপনীত হয়—য’ত শুদ্ধ বাক্যৰে শক্তিপ্ৰাপ্ত হাতদ্বাৰা অনাময় (ৰোগমুক্তি) উৎপন্ন হয়। এই সূক্তৰ শক্তি প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু পুনৰুজ্জীৱনক একেলগে জোৰা লগোৱাত: কাৰণ (অপৰাধ/অশুচি) আঁতৰোৱা আৰু প্ৰাণশক্তি পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা কৰা।
Sukta 14
AV 4.14 এটা স্বৰ্গকাম্য আথৰ্বণিক সূক্ত, য’ত তিনিটা বিশ্ব-স্থান—পৃথিৱী, অন্তৰীক্ষ আৰু দ্যৌ/স্বৰ্গ—ৰ মাজেৰে “আৰোহণ”ক যজ্ঞীয় ৰূপে বিধিবদ্ধ কৰা হৈছে, আৰু শেষত স্বৰ্ (Svàr) ৰ পোহৰত উপনীত হোৱাই লক্ষ্য। ই নাক (nāka)লৈ উঠাৰ দৰ্শনধৰ্মী ভাষাক নিখুঁত যজ্ঞ-কাৰ্যগত নিৰ্দেশৰ সৈতে একেলগে গাঁথে—পাঁচভাগীয়া পায়স/খিৰ আৰু ছাগলীক দিশানুসাৰে স্থাপন—আৰু ক্ষুদ্ৰ ৰূপত এক ব্ৰহ্মাণ্ড গঢ়ি তোলে, যাতে যজমান এই লোকত পুষ্টি-সমৃদ্ধি আৰু পৰলোকত দীপ্তিমান স্থিতি/পদ লাভ কৰে।
Sukta 15
এই অথৰ্ববেদীয় বৰষা-মন্ত্ৰই পৰ্জন্যৰ বৰষুণ আহ্বান কৰে—মেঘ, বতাহ আৰু জলধাৰাক সক্ৰিয় কৰি, আৰু ব্যাঙৰ পুনৰ কেঁকেঁকাঁকাঁ ধ্বনিক বৰষা ঋতু সঁচাকৈ আহিল বুলি শ্ৰাব্য শকুন হিচাপে ধৰে। সূক্তটোৱে সকলো দিশৰ পৰা মেঘ আনিবলৈ কসমিক আদেশক গাঁও-স্তৰৰ আচার-বাস্তৱতা (পুখুৰী, ব্যাঙ, শব্দ)ৰ সৈতে মিলাই, কৃষিৰ ঋতুচক্ৰ, খাদ্য-নিৰাপত্তা আৰু সামূহিক মঙ্গল পুনঃস্থাপন কৰাই লক্ষ্য কৰে।
Sukta 16
AV 4.16 এটা এটা ন্যায়-সম্পৰ্কীয় আথৰ্বণিক সূক্ত, য’ত সত্য আৰু অসত্যৰ অব্যৰ্থ পৰীক্ষক হিচাপে বৰুণক, আৰু সাৰ্বজনীন সাক্ষী হিচাপে বিশ্বে দেৱাঃক আহ্বান কৰি চুৰি উন্মোচন আৰু স্বীকাৰোক্তি বাধ্য কৰোৱা হয়। ই দিৱ্য নিৰীক্ষণৰ এক ধৰ্মতত্ত্ব গঢ়ে—পৃথিৱী, দ্যৌ, আনকি অলপ পানীয়েও বৰুণক গোপনে ধৰি ৰাখে—ফলত গোপনীয়তা অসম্ভৱ হৈ পৰে। সূক্তটোৰ অন্তত মিছলীয়া/চোৰক দণ্ডস্বৰূপে বৰুণ-পাশেৰে বাঁধি ধৰা হয়; ই এক উচ্চাৰিত শপথ-অৰ্ডিলৰ দৰে কাম কৰি, সত্য ভাষণ বাধ্য কৰাই সামাজিক শৃঙ্খলা (ঋত) ৰক্ষা কৰে।
Sukta 17
AV 4.17-এ অপামাৰ্গক “ঔষধসমূহৰ অধিপতি” বুলি উচ্চ স্থান দিয়া হৈছে; ৰোগ, দুঃস্বপ্ন-জনিত ব্যাধি আৰু বৈৰী শক্তিৰ ওপৰত বিজয় লাভৰ বাবে তাক ধৰি আহ্বান কৰা হয়। এই সূক্ত ভৈষজ্য (চিকিৎসামূলক) আৰু ৰক্ষা (সুৰক্ষামূলক বহিষ্কাৰ) — দুয়ো ৰূপে কাৰ্য কৰে; উদ্ভিদটোৰ ঝাড়ু-মাৰা/পোছা প্ৰতীকৰ জৰিয়তে ৰোগীৰ ওপৰত “বহি থকা” অশুভক আঁতৰায়। মন্ত্রশক্তিয়ে অপামাৰ্গক অগদ (প্ৰতিবিষ/বিষনাশক) ৰূপে স্থাপন কৰে, যি সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়ি গৈ দুখ-কষ্ট আৰু দুষ্ট বাক্যক নিষ্ক্ৰিয়/উচ্ছেদ কৰে।
Sukta 18
AV 4.18 এটা প্ৰতি-জাদু-টোনা সূক্ত, যিয়ে বৈৰী কৃত্যা (নিৰ্মিত ডাইনী-কৰ্ম/জাদু)ক তাৰ প্ৰেৰকৰ ওপৰতে উভতাই পঠায়, নিৰ্দোষ গৃহস্থ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱিকা সুৰক্ষিত কৰে। অপামাৰ্গৰ অপশকুন-নিবাৰক শক্তিক ঔষধি-বল হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি, সূক্তটোৱে দাবী কৰে যে মন্ত্রই ক্ষেত, গৰু-ধন আৰু ব্যক্তিৰ ওপৰত কৰা টোনাক ‘বিগাৰি/নষ্ট’ কৰিব পাৰে, প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ কৰ্মক্ষমতাক পংগু কৰি তোলে, আৰু যজমান/গ্ৰাহকৰ বাবে আশীৰ্বাদ নিশ্চিত কৰে।
Sukta 19
এই সূক্তত অপামাৰ্গ (‘ঝাড়ি-দিয়া’ উদ্ভিদ)ক জীৱন্ত, ছেদনকাৰী আৰু বন্ধন-পুনঃস্থাপক শক্তি হিচাপে প্ৰয়োগ কৰা হৈছে: ই পুনৰাবৃত্ত, ‘বছৰ-ধৰি পিছু লোৱা’ ৰোগ/পীড়াক ছেদ কৰে আৰু গৃহবংশক লক্ষ্য কৰি ৰচিত শত্রুভাৱাপন্ন কৃত্যা (নিৰ্মিত জাদু-টোনা) ভাঙি পেলায়। চিকিৎসাৰ উদ্দেশ্যৰ লগতে ই সামাজিক সংহতি পুনৰ গঢ়ে—‘মিত্ৰ’ আৰু ‘জ্ঞাতি’ কৰি তোলে—আৰু ইন্দ্ৰৰ ওজস্ত বলীয়ান শতগুণ/সহস্ৰগুণ মাপৰ সুৰক্ষা-পৰিধি স্থাপন কৰে।
Sukta 20
এই সূক্তটো এটা ৰক্ষোঘ্ন–ভৈষজ্য মন্ত্র, যিয়ে প্ৰকাশক ওষধিক শক্তি দি লুকাই থকা ক্ষতিকাৰক সত্তাসকলক (কীমীদিন, পিশাচ, ৰক্ষস) উন্মোচন কৰায় আৰু তেনে কৰি সিহঁতক নিয়ন্ত্ৰণযোগ্য আৰু বহিষ্কাৰযোগ্য কৰে। ওষধিক দৰ্শন-শক্তি হিচাপে সাধকৰ সোঁহাতত স্থাপন কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা সকলো ছদ্মবেশ আৰু গতি-চলনৰ মাজতো বিচাৰ-বোধ লাভ হয়। গোপন ৰূপসমূহক আৱিষ্কৃত (আৱিষ্কৃ-) কৰিবলৈ বাধ্য কৰি এই সূক্তে অদৃশ্য পীড়াক দৃশ্য, নামকৰণযোগ্য লক্ষ্যলৈ ৰূপান্তৰ কৰে, যাক আঁতৰাই ৰোগী বা গৃহস্থালিক সুৰক্ষা দিয়া যায়।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.