Sukta 4
Rishi: Atharvanic/anonymous (as typical for many AV domestic-apotropaic verses; hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition)
Devata: Apotropaic address to misfortune/hostile agents (alakṣmī-type personifications rather than a single deva)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV 12.4 largely uses anuṣṭubh-like cadence)
AV 12.4 এটা ঘৰুৱা-অপোত্ৰোপায়িক সূক্ত, য’ত গৃহধ্বংসৰ লুকাই থকা উৎস—অগ্নি, সম্পত্তি-ক্ষয়, ৰোগ, আৰু শত্রুভাৱাপন্ন জাদু-টোনা—ক নাম দি চিনাক্ত কৰি উন্মোচন কৰি ঘৰৰ পৰা খেদাই পঠিয়ায়; এইবোৰক প্ৰায়ে অশুভ নাৰী-সদৃশ এজেণ্ট আৰু অমঙ্গল সূচক লক্ষণৰূপে ব্যক্তিকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ শক্তি ‘নিদানমূলক নামকৰণ’ত—অমঙ্গলক তাৰ চিন-চিহ্নেৰে মাতি ধৰা—তাৰ পাছত বলপূৰ্বক নিৰ্বাসন আৰু সঠিক গৃহস্থ শৃঙ্খলা (বিশেষকৈ গৰু-ধন, দান, আৰু আচাৰ-পালন) পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা। এই সূক্তে ঘৰ, পশুধন আৰু সন্তানৰ চাৰিওফালে সুৰক্ষাৰ জালৰ দৰে কাম কৰে, অশকুনক কাৰ্যকৰী আচারগত প্ৰতিকাৰৰূপে ৰূপান্তৰিত কৰে।
Mantras
Mantra 1
वशा गौः। ददा॒मीत्ये॒व ब्रू॑या॒दनु॑ चैना॒मभु॑त्सत । व॒शां ब्र॒ह्मभ्यो॒ याच॑द्भ्य॒स्तत् प्र॒जाव॒दप॑त्यवत्
বশা-গাই। ‘মই দিছোঁ’—এইদৰে নিশ্চয় ক’ব লাগে, আৰু তাৰ পাছত তাইক আগলৈ আনিবলৈ (নিয়াই আনিবলৈ) ক’ব লাগে। যি ব্ৰাহ্মণসকলে বিচাৰে, তেওঁলোকলৈ বশা-গাই দিয়া—সেই কৰ্ম প্ৰজাসমৃদ্ধ, সন্তানসমৃদ্ধ।
Mantra 2
प्र॒जया॒ स वि क्री॑णीते प॒शुभि॒श्चोप॑ दस्यति । य आ॑र्षे॒येभ्यो॒ याच॑द्भ्यो दे॒वानां॒ गां न दित्स॑ति
প্ৰজাৰে সি তাক কিনি উলিয়ায়, আৰু পশুৰো সি আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। যি আৰ্ষেয়সকলে বিচাৰোঁতে, দেৱতাসকলৰ গাই দিবলৈ অনিচ্ছুক থাকে।
Mantra 3
कू॒टया॑स्य॒ सं शी॑र्यन्ते श्लो॒णया॑ का॒टम॑र्दति । ब॒ण्डया॑ दह्यन्ते गृ॒हाः का॒णया॑ दीयते॒ स्वम्
কুঁজ-পিঠীয়া জনে তাৰ সম্পদ সম্পূৰ্ণ ভাঙি চূৰ্ণ কৰে; খোঁৰা জনে গৃহৰ খাট-আসন চেপি-মাৰি নষ্ট কৰে। টকলা জনে ঘৰবোৰ দহে; একচকু জনে নিজৰেই ধন-সম্পত্তি দিয়া-পতিয়াই হেৰুৱায়।
Mantra 4
वि॒लो॒हि॒तो अ॑धि॒ष्ठाना॑च्छ॒क्नो वि॑न्दति॒ गोप॑तिम्। तथा॑ व॒शायाः॒ संवि॑द्यं दुरद॒भ्ना ह्यु॑१च्यसे॑
ৰঙা জনে (লোহিতঃ), অধিষ্ঠান—ক্ষমতাৰ আসন—ৰ পৰা সক্ষম হৈ গোপতি (গৰুৰ অধিপতি) লাভ কৰে। তেনেদৰে বাশা-ৰ সংবিদ্ (চুক্তি/বন্ধন)—তুমি সত্যই দুঃসাধ্য, আক্রমণ-অগম্য বুলি ঘোষিত হওঁ।
Mantra 5
प॒दोर॑स्या अधि॒ष्ठाना॑द् वि॒क्लिन्दु॒र्नाम॑ विन्दति । अ॒ना॒म॒नात् सं शी॑र्यन्ते॒ या मुखे॑नोप॒जिघ्र॑ति
তাইৰ পদযুগলৰ অধিষ্ঠানৰ পৰা ‘বিক্লিন্দু’ নামৰ জনে তাক বিচাৰি পায়। নমস্কাৰ-অভাৱৰ পৰা সিহঁত সম্পূৰ্ণ ভাঙি-চুৰমাৰ হয়—যি মুখেৰে ওচৰ চাপি শুঁকে।
Mantra 6
यो अ॑स्याः॒ कर्णा॑वास्कु॒नोत्या स दे॒वेषु॑ वृश्चते । लक्ष्म॑ कुर्व॒ इति॒ मन्य॑ते॒ कनी॑यः कृणुते॒ स्वम्
যি তাইৰ দুটা কাণ টানি ধৰে—সেইজন দেৱলোকত কাটি পেলোৱা হয়। ‘মই লক্ষ্মী কৰোঁ’ বুলি সি ভাবে; কিন্তু সি নিজৰ অৱস্থা অধিক সৰু কৰি তোলে।
Mantra 7
यद॑स्याः॒ कस्मै॑ चि॒द् भोगा॑य॒ बाला॒न् कश्चि॑त् प्रकृ॒न्तति॑ । ततः॑ किशो॒रा म्रि॑यन्ते व॒त्सांश्च॒ घातु॑को॒ वृकः॑
যদি কোনো মানুহ কোনো ভোগৰ বাবে তাইৰ পোৱালিবোৰৰ কিছুমান কাটি পেলায়, তেন্তে তাৰ ফলত কিশোৰবোৰ মৰে—আৰু বাছুৰবোৰো; বধকাৰী নেকুৰা-বাঘ (বৃক) সিহঁতৰ ওপৰত আহে।
Mantra 8
यद॑स्या गोप॑तौ स॒त्या लोम॒ ध्वाङ्क्षो॒ अजी॑हिडत्। ततः॑ कुमा॒रा म्रि॑यन्ते॒ यक्ष्मो॑ विन्दत्यनाम॒नात्
যেতিয়া তাইৰ গোপতিৰ গোঠত নিশ্চিত লক্ষণ সত্য হয়—যেতিয়া কাকটোৱে তাইৰ লোম চেলেকি লয়—তেতিয়াৰ পৰা কুমাৰসকল মৰে; যথোচিত নমস্কাৰ নকৰাৰ ফলত যক্ষ্মা (ক্ষয়ৰোগ) তেওঁলোকক ধৰে।
Mantra 9
यद॑स्याः॒ पल्पू॑लनं॒ शकृ॑द् दा॒सी स॒मस्य॑ति । ततोऽप॑रूपं जायते॒ तस्मा॒दव्ये॑ष्य॒देन॑सः
যদি দাসী-স্ত্ৰী গোবৰসহ তাইৰ জৰায়ু-পিণ্ড (পল্পূলন) একেলগে গোটাই ঢিপা কৰে, তাতেই বিকৃত-আকাৰ বস্তু জন্মে; সেয়ে পাপৰ কলুষ (এনস্) এৰাই চলিব লাগে।
Mantra 10
जाय॑माना॒भि जा॑यते दे॒वान्त्सब्रा॑ह्मणान् व॒शा। तस्मा॑द् ब्र॒ह्मभ्यो॒ देयै॒षा तदा॑हुः॒ स्वस्य॒ गोप॑नम्
জন্ম লওঁতেই তাই যেন দেৱসকল আৰু ব্ৰাহ্মণসকলৰ সৈতে একেলগে জন্মে—এই বাশা-গাই। সেয়ে এই গাই ব্ৰাহ্মণসকলক দান কৰিব লাগে; সেয়াই, তেওঁলোকে কয়, নিজৰ সম্পদৰ ৰক্ষা (গোপন)।
Mantra 11
य ए॑नां व॒निमा॒यन्ति॒ तेषां॑ दे॒वकृ॑ता व॒शा। ब्र॒ह्म॒ज्येयं॒ तद॑ब्रुव॒न् य ए॑नां निप्रिया॒यते॑
যিসকলে তাইক লৈ বেপাৰ-দৰদাম কৰে, তেওঁলোকৰ বাবে এই বাশা-গাই দেৱকৃত দণ্ড/বিপদ হয়। ‘ব্ৰহ্মশক্তিৰ ওপৰত অন্যায়’—এইদৰে কোৱা হৈছে, যিজনে কৃপণভাৱে তাইক ধৰি ৰাখে।
Mantra 12
य आ॑र्षे॒येभ्यो॒ याच॑द्भ्यो दे॒वानां॒ गां न दित्स॑ति । आ स दे॒वेषु॑ वृश्चते ब्राह्म॒णानां॑ च म॒न्यवे॑
যি জনে ঋষিবংশীয় আৰ্ষেয়সকলে যেতিয়া ভিক্ষা/অনুৰোধ কৰে, দেৱতাসকলৰ গাই দান নকৰে, সি দেৱলোকত কাটি পেলোৱা হয়, আৰু ব্ৰাহ্মণসকলৰ ক্ৰোধৰ অধীন হয়।
Mantra 13
यो अ॑स्य॒ स्याद् व॑शाभो॒गो अ॒न्यामि॑च्छेत॒ तर्हि॒ सः । हिंस्ते॒ अद॑त्ता॒ पुरु॑षं याचि॒तां च॒ न दित्स॑ति
যি এই বশাৰ ভোগী হ’ব, তথাপি আন বশা কামনা কৰে, তেন্তে সি—যি যথাবিধি দিয়া নহয় তেনে বস্তুৰে—এজন পুৰুষক আঘাত/অন্যায় কৰে; আৰু যি যাচনা কৰে তাক সি প্ৰাপ্য বস্তু দিয়া নেদিয়ে।
Mantra 14
यथा॑ शेव॒धिर्निहि॑तो ब्राह्म॒णानां॒ तथा॑ व॒शा। तामे॒तद॒च्छाय॑न्ति यस्मि॒न् कस्मिंश्च॒ जाय॑ते
যেনে ব্ৰাহ্মণসকলৰ বাবে গোপনে থোৱা ধন-নিধি থাকে, তেনেকৈ বশা। যি ঠাইতেই সি জন্ম লয়, সেই ঠাইত ইহঁতে (ব্ৰাহ্মণসকলে) এই বশাৰ ওপৰত ৰক্ষা-প্ৰহৰা ৰাখে।
Mantra 15
स्वमे॒तद॒च्छाय॑न्ति॒ यद् व॒शां ब्रा॑ह्म॒णा अ॒भि। यथै॑नान॒न्यस्मि॑न् जिनी॒यादे॒वास्या॑ नि॒रोध॑नम्
ইহঁতে ইয়াক নিজৰ বস্তু বুলি ৰক্ষা কৰে—কাৰণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ বশাৰ ওপৰত অধিকাৰ আছে। যাতে কোনোবাই তাক আন কাৰোবালৈ জিকি লৈ যাব নোৱাৰে—এইয়েই, নিশ্চয়, তাৰ নিয়ন্ত্ৰণ/বন্ধন।
Mantra 16
चरे॑दे॒वा त्रै॑हाय॒णा दवि॑ज्ञातगदा स॒ती। व॒शां च॑ वि॒द्यान्ना॑रद ब्राह्म॒णास्तर्ह्ये॒ष्याः
আগবাঢ়া, হে ত্ৰৈহায়ণ (তিনিদিনীয়া গতিৰ) দেৱতাসকল; (ই) অচিনাক্তব্য ব্যাধিযুক্তা হৈ আছে। আৰু তুমি, হে নাৰদ, ‘ৱশা’ক চিনা/জানা; তেতিয়াহে ব্ৰাহ্মণসকল তোমাৰ ওচৰলৈ আহিব।
Mantra 17
य ए॑ना॒मव॑शा॒माह॑ दे॒वानां॒ निहि॑तं नि॒धिम्। उ॒भौ तस्मै॑ भवाश॒र्वौ प॑रि॒क्रम्येषु॑मस्यतः
যি কেহ তাইক ‘ৱশা নহয়’ বুলি কয়—দেৱতাসকলৰ থোৱা নিধি-ধনক—তাৰ বিৰুদ্ধে ভৱ আৰু শৰ্ব দুয়োফালে ঘূৰি-ঘূৰি বেষ্টন কৰি বাণ নিক্ষেপ কৰে।
Mantra 18
यो अ॑स्या॒ ऊधो॒ न वेदाथो॑ अस्या॒ स्तना॑नु॒त। उ॒भये॑नै॒वास्मै॑ दुहे॒ दातुं॒ चे दश॑कद् व॒शाम्
যি এই গাইৰ ওঁধ নাজানে, আৰু তেনেদৰে তাৰ স্তনো নাজানে—উভয়ৰ দ্বাৰাই সঁচাকৈ তাৰ বাবে দোহা হয়; আৰু তেওঁ দশগুণে ‘বশা’ গাই দান কৰিব লাগিব।
Mantra 19
दु॒र॒द॒भ्नैन॒मा श॑ये याचि॒तां च॒ न दित्स॑ति । नास्मै॒ कामाः॒ समृ॑ध्यन्ते॒ यामद॑त्त्वा॒ चिकी॑र्षति
দুৰ্দম, অদম্য স্বভাৱে এই মানুহ শুই থাকে; যি বস্তু বিচৰা হয় তাক দান নকৰে। যিয়ে অনুৰোধ কৰা বস্তু দান নকৰিও কাম কৰিবলৈ উদ্যত হয়, তাৰ কামনা-আকাঙ্ক্ষা সিদ্ধ নহয়।
Mantra 20
दे॒वा व॒शाम॑याच॒न् मुखं॑ कृ॒त्वा ब्राह्म॑णम्। तेषां॒ सर्वे॑षा॒मद॑द॒द्धेडं॒ न्येऽति॒ मानु॑षः
দেৱতাসকলে ব্ৰাহ্মণক মুখ কৰি (মুখস্বৰূপ মানি) বশা-গাই বিচাৰিলে। সেই সকলো দেৱতাৰ অংশত যি মৰ্ত্যই দান নকৰিলে—তাৰ ওপৰত ক্ৰোধ, অপৰাধ (হেড) নামি আহি স্থিৰ হয়।
Mantra 21
हेडं॑ पशू॒नां न्येऽति ब्राह्म॒णेभ्योऽद॑दद् व॒शाम्। दे॒वानां॒ निहि॑तं भा॒गं मर्त्य॒श्चेन्नि॑प्रिया॒यते॑
যি ব্ৰাহ্মণসকলক বশা-গাই দান নকৰিলে, তাৰ পশুধনৰ ওপৰত অপৰাধ (হেড) নামি আহে। কিয়নো ই দেৱতাসকলৰ থোৱা অংশ; যদি কোনো মৰ্ত্য তাত অপ্রিয়তা (বৈৰ-ভাব) পোষে,
Mantra 22
यद॒न्ये श॒तं याचे॑युर्ब्राह्म॒णा गोप॑तिं व॒शाम्। अथै॑नां दे॒वा अ॑ब्रुवन्ने॒वं ह॑ वि॒दुषो॑ व॒शा
যদি আন আন এশজনেও গোপতি (গৰুৰ অধিপতি)ৰ পৰা বশা-গাই ভিক্ষা কৰে, তেতিয়া দেৱতাসকলে তাইৰ বিষয়ে ক’লে—‘এইদৰে সঁচাকৈ, বশা-গাই বিদ্বান/জ্ঞানীৰেই।’
Mantra 23
य ए॒वं वि॒दुषेऽद॒त्त्वाथा॒न्येभ्यो॒ दद॑द् व॒शाम्। दु॒र्गा तस्मा॑ अधि॒ष्ठाने॑ पृथि॒वी स॒हदे॑वता
যি জনে এইদৰে জানিও বিদ্বানক (ব্ৰাহ্মণক) vāśā নেদি, আৰু আনক বন্ধ্যা গাই দান কৰে—তেনে জনৰ নিজৰ অৱস্থানতেই পৃথিৱী দুৰ্গা (ভয়ংকৰ/বিপদজনক) হয়; দেৱতাসকল পৃথিৱীৰ সহদেৱতা (সহযোগী) হৈ থাকে।
Mantra 24
दे॒वा व॒शाम॑याच॒न् यस्मि॒न्नग्रे॒ अजा॑यत । तामे॒तां वि॑द्या॒न्नार॑दः स॒ह दे॒वैरुदा॑जत
দেৱতাসকলে প্ৰথমে, যেতিয়া vāśā জন্ম ল’লে, তাকেই দাবী কৰিলে। এই বিধান নাৰদে জানিলে; দেৱতাসকলৰ সৈতে তেওঁ তাক উচ্চতালৈ (উদাজত) স্থাপন কৰিলে।
Mantra 25
अ॒न॒प॒त्यमल्प॑पशुं व॒शा कृ॑णोति॒ पूरु॑षम्। ब्रा॒ह्म॒णैश्च॑ याचि॒तामथै॑नां निप्रिया॒यते॑
vāśā মানুহক অপত্যহীন (সন্তানহীন) আৰু অলপ পশুধনযুক্ত কৰে। ব্ৰাহ্মণসকলে যাচনা কৰিলেও, তেতিয়া মানুহে তাৰ প্ৰতি অনুৰাগ হেৰুৱাই (নিপ্ৰিয়ায়তে) অস্বীকাৰ কৰে।
Mantra 26
अ॒ग्नीषोमा॑भ्यां॒ कामा॑य मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । तेभ्यो॑ याचन्ति ब्राह्म॒णास्तेष्वा वृ॑श्च॒तेऽद॑दत्
অগ্নী-সোমাৰ বাবে, কামৰ বাবে, মিত্ৰ আৰু বৰুণৰ বাবেও—এইসকলৰ ওচৰত ব্ৰাহ্মণসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰে। যি নেদিয়ে, সি তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে (নিজৰ) বন্ধন কাটি পেলায়।
Mantra 27
याव॑दस्या॒ गोप॑ति॒र्नोप॑शृणु॒यादृचः॑ स्व॒यम्। चरे॑दस्य॒ ताव॒द् गोषु॒ नास्य॑ श्रु॒त्वा गृ॒हे व॑सेत्
যিমান দিনলৈ তাৰ গোপতি (গৰুৰ মালিক) নিজে ঋচা-মন্ত্ৰসমূহ নুশুনে, সিমান দিনলৈ সি গৰুবোৰৰ মাজতে ঘূৰি ফুৰক; আৰু শুনি পেলালে, ঘৰত নাথাকক।
Mantra 28
यो अ॑स्या॒ ऋच॑ उप॒श्रुत्याथ॒ गोष्वची॑चरत्। आयु॑श्च॒ तस्य॒ भूतिं॑ च दे॒वा वृ॑श्चन्ति हीडि॒ताः
যি এই (ৱশাৰ) ঋচাসমূহ গোপনে শুনি, তাৰ পাছত গৰুবোৰৰ মাজত ঘূৰি ফুৰে—তাৰ আয়ু আৰু তাৰ সমৃদ্ধি, ক্ৰুদ্ধ দেৱতাসকলে কাটি পেলায়।
Mantra 29
व॒शा चर॑न्ती बहु॒धा दे॒वानां॒ निहि॑तो नि॒धिः । आ॒विष्कृ॑णुष्व रू॒पाणि॑ य॒दा स्थाम॒ जिघां॑सति
বহু ৰূপে ঘূৰি ফুৰা এই ৱশা—দেৱতাসকলৰ গোপন থোৱা ধন-ভঁৰাল। শত্রুৱে যেতিয়া আঘাত কৰিবলৈ উঠে, তেতিয়া তই নিজৰ ৰূপসমূহ প্ৰকাশ কৰ।
Mantra 30
आ॒विरा॒त्मानं॑ कृणुते य॒दा स्थाम॒ जिघांसति । अथो॑ ह ब्र॒ह्मभ्यो॑ व॒शा या॒ञ्च्याय॑ कृणुते॒ मनः॑
যেতিয়া শত্রুৱে বধ কৰিব খোজে, তেতিয়া তাই নিজৰ আত্মাক প্ৰকাশ কৰে। তাৰ পাছত ব্ৰাহ্মণসকলৰ বাবে নিশ্চয়েই—বশা (Vashā) নিজৰ মনক যাচনীয়, অৰ্থাৎ প্ৰাৰ্থনাৰে অনুৰোধযোগ্য কৰি তোলে।
Mantra 31
मन॑सा॒ सं क॑ल्पयति॒ तद् दे॒वां अपि॑ गच्छति । ततो॑ ह ब्र॒ह्माणो॑ व॒शामु॑प॒प्रय॑न्ति॒ याचि॑तुम्
মনেৰে সি তাক সুসংগঠিত কৰে; সেয়াই নিশ্চয় দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ যায়। তেতিয়া ব্ৰাহ্মণসকলে বশা (Vashā)-ৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি আহে—যাচনা কৰিবলৈ।
Mantra 32
स्व॒धा॒का॒रेण॑ पि॒तृभ्यो॑ य॒ज्ञेन॑ दे॒वता॑भ्यः । दाने॑न राज॒न्योऽ व॒शाया॑ मा॒तुर्हेडं॒ न ग॑च्छति
স্বধা-কাৰৰে পিতৃলোকলৈ, যজ্ঞৰে দেৱতাসকললৈ, দানেৰে—ৰাজন্য ক্ষত্ৰিয় বশা (Vashā)-ৰ মাতৃ-ক্রোধৰ অধীনলৈ নাযায়।
Mantra 33
व॒शा मा॒ता रा॑ज॒न्यऽस्य॒ तथा॒ संभू॑तमग्र॒शः । तस्या॑ आहु॒रन॑र्पणं॒ यद् ब्र॒ह्मभ्यः॑ प्रदी॒यते॑
ৱশা ৰাজন্যৰ মাতা; তেনেকৈ আদিতেই প্ৰথম উৎসৰ পৰা ই জন্মিল। তাৰ বিষয়ে কোৱা হয়—যেতিয়া ব্ৰাহ্মণসকলক দান কৰা হয়, তেতিয়া সেই দান পুনৰ ঘূৰাই ল’ব নোৱাৰি।
Mantra 34
यथाज्यं॒ प्रगृ॑हीतमालु॒म्पेत् स्रु॒चो अ॒ग्नये॑ । ए॒वा ह॑ ब्र॒ह्मभ्यो॑ व॒शा म॒ग्नय॒ आ वृ॑श्च॒तेऽद॑दत्
যেনেকৈ ঘিউ তুলি লৈ স্ৰুচৰ পৰা অগ্নিলৈ ঢালি দিব লাগে, তেনেকৈয়ে—সত্যই—ৱশাক ব্ৰাহ্মণসকলক দান কৰিলে; দাতৃসকলক, আৰু পাপ কাটি পেলোৱা জনক (অঘচ্ছেদক) উদ্দেশ্য কৰি।
Mantra 35
पु॒रो॒डाश॑वत्सा सु॒दुघा॑ लो॒के॑ऽस्मा॒ उप॑ तिष्ठति । सास्मै॒ सर्वा॒न् कामा॑न् व॒शा प्र॑द॒दुषे॑ दुहे
পুৰোডাশক বাছুৰসহ, সুদুগ্ধা—ভালদৰে দুধ দিয়া—এই জগতত তেওঁৰ ওচৰত থিয় হয়। যিজনে ৱশাক দান কৰিছে, তাৰ বাবে ৱশাই সকলো কামনা দুধৰূপে দুহি দিয়ে।
Mantra 36
सर्वा॒न् कामा॑न् यम॒राज्ये॑ व॒शा प्र॑द॒दुषे॑ दुहे । अथा॑हु॒र्नार॑कं लो॒कं नि॑रुन्धा॒नस्य॑ याचि॒ताम्
যমৰাজ্যত যি জনে বশা (গাই) দান কৰিছে, তাৰ বাবে বশাই সকলো কামনা দুহি উলিয়াই দিয়ে। কিন্তু যি জনে অনুৰোধ কৰা লোকৰ পৰা (দান) ৰোধ কৰে, তাৰ বাবে নৰকীয় লোক অপেক্ষা কৰে—এনেদৰে কোৱা হয়।
Mantra 37
प्र॒वी॒यमा॑ना चरति क्रु॒द्धा गोप॑तये व॒शा। वे॒हतं मा॒ मन्य॑मानो मृ॒त्योः पाशे॑षु बध्यताम्
আগলৈ ঠেলি দিয়া হ’লে, ক্ৰুদ্ধ হৈ বশা গোপতী (গৰুৰ অধিপতি)ৰ বিৰুদ্ধে গতি কৰে। যি জনে তাক ‘বাঁজা/অমূল্য’ বুলি ভাবি তেনে মানে—সেই জন মৃত্যুৰ পাশসমূহত দৃঢ়কৈ বাঁধ খাওক।
Mantra 38
यो वे॒हतं॒ मन्य॑मानो॒ऽमा च॒ पच॑ते व॒शाम्। अप्य॑स्य पु॒त्रान् पौत्रां॑श्च या॒चय॑ते॒ बृह॒स्पतिः॑
যি জনে বন্ধ্যা গাই বুলি জানিও ঘৰত ‘বশা’ ৰান্ধে,—বৃহস্পতিয়ে তাৰ পুত্ৰ-পৌত্ৰসকলকো ভিক্ষাবৃত্তিলৈ ঠেলি দিয়ে।
Mantra 39
म॒हदे॒षाव॑ तपति॒ चर॑न्ती॒ गोषु॒ गौरपि॑ । अथो॑ ह॒ गोप॑तये व॒शाद॑दुषे वि॒षं दु॑हे
এই গাইখন গোৱালৰ মাজত ঘূৰি ফুৰোঁতে বৰকৈ দগ্ধ কৰে; আৰু গোপতি—যি ‘বশা’ খায়—তাৰ বাবে ই বিষ দোহে।
Mantra 40
प्रि॒यं प॑शू॒नां भ॑वति॒ यद् ब्र॒ह्मभ्यः॑ प्रदी॒यते॑ । अथो॑ व॒शाया॒स्तत् प्रि॒यं यद् दे॑व॒त्रा ह॒विः स्यात्
যেতিয়া ই ব্ৰাহ্মণসকলক প্ৰদান কৰা হয়, তেতিয়া ই পশুসকলৰ বাবে প্ৰিয় হয়। আৰু লগতে বশা (वशा)-ৰো সেইয়াই প্ৰিয়—যেতিয়া হৱিঃ (हविः) দেবতাৰ দিশে অৰ্পিত হয়।
Mantra 41
या व॒शा उ॒दक॑ल्पयन् दे॒वा य॒ज्ञादु॒देत्य॑ । तासां॑ विलि॒प्त्यं भी॒मामु॒दाकु॑रुत नार॒दः
যি বশাসকলক দেৱতাসকলে যজ্ঞৰ পৰা উদ্ভূত হৈ স্থাপন কৰিছিল, সেইসকলৰ ওপৰত নাৰদে ভয়ংকৰ ‘লেপন/চিহ্ন-লেপ’ (विलिप्त्य) কৰালে।
Mantra 42
तां दे॒वा अ॑मीमांसन्त व॒शेया३मव॒शेति॑ । ताम॑ब्रवीन्नार॒द ए॒षा व॒शानां॑ व॒शत॒मेति॑
দেৱতাসকলে তাই বিষয়ে বিচাৰ কৰিলে—‘ই বশা হ’ব নে অবশা?’ তেতিয়া নাৰদে ক’লে—‘ই বশাসকলৰ মাজত সৰ্বাধিক বশা।’
Mantra 43
कति॒ नु व॒शा ना॑रद॒ यास्त्वं वेत्थ मनुष्य॒जाः । तास्त्वा॑ पृच्छामि वि॒द्वांसं॒ कस्या॒ नाश्नी॑या॒दब्रा॑ह्मणः
কিমান নু বশা-গাই, হে নারদ, যিবোৰক তুমি মানুহৰ মাজত জন্মা বুলি জানো? সেইবোৰ বিষয়ে মই তোমাক, জ্ঞানীজনক, সুধিছোঁ—কাৰ নিমিত্তে অব্ৰাহ্মণ লোকে তাৰ মাংস নাখাব?
Mantra 44
वि॒लि॒प्त्या बृ॑हस्पते॒ या च॑ सू॒तव॑शा व॒शा। तस्या॒ नाश्नी॑या॒दब्रा॑ह्मणो॒ या आ॒शंसे॑त॒ भूत्या॑म्
হে বৃহস্পতী, ‘বিলিপ্তী’ আৰু ‘সূতবশা’ নামে যি বশা—সেই বশাৰ মাংস অব্ৰাহ্মণে যেন নাখায়, যি ভূতিত (সমৃদ্ধিত) আশংসা কৰে।
Mantra 45
नम॑स्ते अस्तु नारदानु॒ष्ठु वि॒दुषे॑ व॒शा। क॒त॒मासां॑ भी॒मत॑मा॒ यामद॑त्त्वा परा॒भवे॑त्
হে নারদ, যথাক্রমে জানোতা, হে বশা—তোমাক নমস্কাৰ। সিহঁতৰ মাজত কোনখন সৰ্বাধিক ভয়ংকৰ—যাক খালে মানুহ পৰাভৱলৈ (ধ্বংসলৈ) পৰে?
Mantra 46
वि॒लि॒प्ती या बृ॑हस्प॒तेऽथो॑ सू॒तव॑शा व॒शा। तस्या॒ नाश्नी॑या॒दब्रा॑ह्मणो॒ य आ॒शंसे॑त॒ भूत्या॑म्
হে বৃহস্পতী, তোমাৰ যি ‘বিলিপ্তী’, আৰু ‘সূতবশা’ নামে বশা—সেই বশাৰ মাংস অব্ৰাহ্মণে যেন নাখায়, যি ভূতিত (সমৃদ্ধিত) আশা কৰে।
Mantra 47
त्रीणि॒ वै व॑शाजा॒तानि॑ विलि॒प्ती सू॒तव॑शा व॒शा। ताः प्र यच्छेद् ब्र॒ह्मभ्यः॒ सोऽनाव्र॒स्कः प्र॒जाप॑तौ
নিশ্চয় তিনিটা ‘ৱশা-জাত’ প্ৰকাৰ আছে—বিলিপ্তী, সূতৱশা আৰু ৱশা। এইবোৰ ব্ৰাহ্মণসকলক আগবঢ়াই দিয়া উচিত; তেনেহ’লে সি অনাক্ৰান্ত (অক্ষত) হৈ প্ৰজাপতিৰ অধীনত থাকে।
Mantra 48
ए॒तद् वो॑ ब्राह्मणा ह॒विरिति॑ मन्वीत याचि॒तः । व॒शां चेदे॑नं॒ याचे॑यु॒र्या भी॒माद॑दुषो गृ॒हे
‘হে ব্ৰাহ্মণসকল, এইটো তোমালোকৰ হৱিঃ (অবলেশন)’—এনে ভাবিব, যেতিয়া তাক অনুৰোধ কৰা হয়। যদি তেওঁলোকে তাক বন্ধ্যা গাভীৰ বাবে অনুৰোধ কৰে—ভীম নামৰ দান-নকৰা লোকৰ ঘৰত থকা সেই গাভীটোও—
Mantra 49
दे॒वा व॒शां पर्य॑वद॒न् न नो॑ऽदा॒दिति॑ हीडि॒ताः । ए॒ताभि॑रृ॒ग्भिर्भे॒दं तस्मा॒द् वै स परा॑भवत्
দেৱতাসকলে বন্ধ্যা গাই (ৱশা) বিষয়ে ক’লে—“ই আমাক নিদিলে”—এই কথাত ক্ৰুদ্ধ হৈ উঠিল। এই ঋক্-মন্ত্ৰসমূহে তেওঁলোকে ভেদক দমন কৰিলে; সেয়েহে সি নিশ্চয়েই পৰাভূত হৈ বিনাশলৈ গ’ল।
Mantra 50
उ॒तैनां॑ भे॒दो नाद॑दाद् व॒शामिन्द्रे॑ण याचि॒तः । तस्मा॒त् तं दे॒वा आग॒सोऽवृ॑श्चन्नहमुत्त॒रे
আৰু ভেদে সেই বন্ধ্যা গাই (ৱশা) নেদিলে—ইন্দ্ৰে নিজে অনুৰোধ কৰিলেও। সেয়েহে তাৰ অপৰাধৰ বাবে দেৱতাসকলে তাক কাটি পেলালে; আৰু মই এই কথা পৰৱৰ্তী কালতো ঘোষণা কৰোঁ।
Mantra 51
ये व॒शाया॒ अदा॑नाय॒ वद॑न्ति परिरा॒पिणः॑ । इन्द्र॑स्य म॒न्यवे॑ जा॒ल्मा आ वृ॑श्चन्ते॒ अचि॑त्त्या
যিসকলে বন্ধ্যা গাই (ৱশা) নেদিবলৈ মন কৰি ক্ষতিকাৰক ষড়যন্ত্ৰকাৰীৰ দৰে কথা কয়—সেই দুষ্ট লোকসকল ইন্দ্ৰৰ ক্ৰোধৰ বাবে, নিজৰ অচেতনতাৰ ফলত, কাটি পেলোৱা হয়।
Mantra 52
ये गोप॑तिं परा॒णीयाथा॒हुर्मा द॑दा॒ इति॑ । रु॒द्रस्या॒स्तां ते हे॒तिं परि॑ य॒न्त्यचि॑त्त्या
যিসকলে গোপতি (গৰু-ধনৰ অধিপতি)ক ভ্ৰান্ত পথলৈ লৈ গৈ পাছত কয়—‘নিদিবা’—তেওঁলোকৰ ওপৰত, নিজৰ অচেতন মূৰ্খতাৰ ফলত, ৰুদ্ৰৰ সেই হেতি (অস্ত্ৰ-মিসাইল) চাৰিওফালে ঘূৰি আহে; তেনেই হওক।
Mantra 53
यदि॑ हु॒तं यद्यहु॑ताम॒मा च॒ पच॑ते व॒शाम्। दे॒वान्त्सब्रा॑ह्मणानृ॒त्वा जि॒ह्मो लो॒कान्निरृ॑च्छति
যদি সি হুত দিছে, বা যদি নেদিছে, আৰু ঘৰত বশা (বন্ধ্যা গাই) ৰান্ধে—দেৱতাসকলক ব্ৰাহ্মণসকলসহ অপমান কৰি, কুটিল মানুহজনক লোকসমূহৰ পৰা বাহিৰ কৰি দিয়া হয়।
Frequently Asked Questions
It is used to ward off household misfortune—fire, loss of property, disease, hostile witchcraft, and dangerous omens—by naming the threat and ritually expelling it beyond the home’s boundary.
Because the cattle-stall is treated as a sensitive ritual space; certain signs (like a crow touching an animal) are read as omens that can lead to illness (yakṣma) or child-harm unless promptly countered by observance and protective recitation.
Both. Alongside expulsion of hostile forces, it reinforces correct conduct—especially around gifts and obligations—by warning that contempt or wrongdoing can invite punitive consequences symbolized by Mṛtyu’s noose.
Ask anything about Sukta 4 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.