Sukta 3
Rishi: Traditionally connected with Pitṛ/Śrāddha liturgy in AV 12.3 (Ancestral complex; specific r̥ṣi attributions vary by anukramaṇī tradition).
Devata: Yama with the Pitṛs (ancestral collective).
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (AV 12.3 shows mixed meters; this verse is not strict anuṣṭubh).
AV 12.3 হৈছে শ্ৰাদ্ধ–পিতৃযজ্ঞৰ এক সূক্ত-সমষ্টি, য’ত পিতৃসকলক তেওঁলোকৰ নিৰ্দিষ্ট দিশ/অঞ্চলত বিধিগতভাৱে আসন দিয়া হয়, অৰ্পণ-স্থান স্থাপন কৰা হয়, আৰু যমৰ সৈতে সন্মতি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়—যাতে পকোৱা হৱি বিপদৰ কাৰণ নহয়, বৰং ৰক্ষা (শৰ্মন)ৰ এক পথ হয়। এই সূক্তে দিশ, পাত্ৰ, কুশাসন আৰু ৰক্ষকসকলক এক সুৰক্ষামণ্ডলত বিন্যাস কৰি যজ্ঞক ঘেৰাও কৰে, শোক আৰু মৃত্যুক শৃঙ্খলিত ধাৰাবাহিকতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে—জীৱিতসকলৰ বাবে দীঘলীয়া আয়ু আৰু পিতৃসকলৰ বাবে তৃপ্তি।
Mantras
Mantra 1
स्वर्गैदनः। १३, १७ स्वराडार्षी पङ्क्तिः, ३४ विराड् गर्भा, ३९ अनुष्टुब्गर्भा, ४४ परा बृहती, पुमा॑न् पुं॒सोऽधि॑ तिष्ठ॒ चर्मे॑हि॒ तत्र॑ ह्वयस्व यत॒मा प्रि॒या ते । याव॑न्ता॒वग्रे॑ प्रथ॒मं स॑मे॒यथु॒स्तद् वां॒ वयो॑ यम॒राज्ये॑ समा॒नम्
হে পুৰুষ, চামৰাৰ ওপৰত সেই পুৰুষৰ ওপৰত থিয় দে; ইয়ালৈ আহি তাত তোমাৰ যি প্ৰিয়া, যি-জনী তোমাৰ প্ৰিয়তমা, তাক আহ্বান কৰা। যিদৰে আদিতে প্ৰথমবাৰ তোমালোক দুয়ো একেলগে মিলিছিলা, তেনেদৰেই যমৰাজ্যত তোমালোকৰ আয়ু একে, সমান আৰু সঙ্গত হওক।
Mantra 2
ताव॑द् वां॒ चक्षु॒स्तति॑ वी॒र्याऽणि॒ ताव॒त् तेज॑स्तति॒धा वाजि॑नानि । अ॒ग्निः शरी॑रं सचते य॒दैधोऽधा॑ प॒क्वान्मि॑थुना॒ सं भ॑वाथः
যিমান দূৰলৈ তোমালোকৰ দৃষ্টি বিস্তাৰিত, সিমানেই বীৰ্য-শক্তিসমূহ বিস্তাৰিত; যিমানেই তেজ বিস্তৃত, সিমানেই বাজিক (বলবান) শক্তিসমূহ। ইন্ধন থাকিলে অগ্নি দেহৰ সৈতে সংলগ্ন থাকে; তেতিয়া পক্ব হৈ, যুগল ৰূপে তোমালোক সম্পূৰ্ণকৈ একত্ৰ সংযুক্ত হওঁ।
Mantra 3
सम॑स्मिंल्लो॒के समु॑ देव॒याने॒ सं स्मा॑ स॒मेतं॑ यम॒राज्ये॑षु । पू॒तौ प॒वित्रै॒रुप॒ तद्ध्व॑येथां॒ यद्य॒द् रेतो॒ अधि॑ वां संब॒भूव॑
এই একেই লোকত, দেৱযান পথত একেলগে—হয়, যমৰাজ্যসমূহত একেলগে তোমালোক মিলিত হওক। পবিত্ৰকাৰী পবিত্ৰসমূহে শুদ্ধ হৈ, ওচৰলৈ আহি সেই অৱস্থা/অধিকার দাবী কৰা—যি যি বীজ (ৰেতঃ) তোমালোকৰ, তাত একেলগে উৎপন্ন হৈ আছে।
Mantra 4
आप॑स्पुत्रासो अ॒भि सं वि॑शध्वमि॒मं जी॒वं जी॑वधन्याः स॒मेत्य॑ । तासां॑ भजध्वम॒मृतं॒ यमा॒हुर्यमो॑द॒नं पच॑ति वां॒ जनि॑त्री
হে আপ্সুপুত্ৰাসকল (জলৰ পুত্ৰসকল), একেলগে সমবেত হৈ এই জীৱন্ত মানুহজনক চাৰিওফালে ঘেৰি প্ৰৱেশ কৰা—হে যিসকলৰ বাবে জীৱনেই ধন, সমবেত হৈ। তোমালোক সেই অমৃত বস্তু ভাগ কৰি গ্ৰহণ কৰা, যাক মানুহে ‘যমৰ ওদন’ বুলি কয়—যমোদন—যিটো তোমালোক দুজনৰ বাবে জনিত্ৰী মাতৃ (জন্মদাত্ৰী) ৰান্ধে।
Mantra 5
यं वां॑ पि॒ता पच॑ति॒ यं च॑ मा॒ता रि॒प्रान्निर्मु॑क्त्यै॒ शम॑लाच्च वा॒चः । स ओ॑द॒नः श॒तधा॑रः स्व॒र्ग उ॒भे व्याऽप नभ॑सी महि॒त्वा
যি তোমালোকৰ বাবে পিতাই ৰান্ধে, আৰু যি মাতায়ো ৰান্ধে—কলংক (ৰিপ্ৰ) আৰু পাপৰ পৰা মুক্তিৰ বাবে, আৰু বাক্যৰ দোষৰ পৰাো—সেই ওদন শতধাৰা, স্বৰ্গ-প্ৰদ; মহিমাৰে দুয়োখন নাভসী (দুয়ো আকাশলোক) ব্যাপি পূৰ্ণ কৰি থৈছে।
Mantra 6
उ॒भे नभ॑सी उ॒भयां॑श्च लो॒कान् ये यज्व॑नाम॒भिजि॑ताः स्व॒र्गाः । तेषां॒ ज्योति॑ष्मा॒न् मधु॑मा॒न् यो अग्रे॒ तस्मि॑न् पु॒त्रैर्ज॒रसि॒ सं श्र॑येथाम्
দুয়োখন নাভসী (দুয়ো আকাশ), আৰু দুয়োটা লোক—যি স্বৰ্গীয় ধামসমূহ যজমানসকলে জয় কৰি লাভ কৰিছে—সেইবোৰৰ ভিতৰত যি অগ্ৰ, জ্যোতিষ্মান, মধুমান; সেই ঠাইত তোমালোক পুত্ৰসকলসহ, দীঘলীয়া জৰাত একেলগে আশ্ৰয়/বিশ্ৰাম লাভ কৰা।
Mantra 7
प्राचीं॑प्राचीं प्र॒दिश॒मा र॑भेथामे॒तं लो॒कं श्र॒द्दधा॑नाः सचन्ते । यद् वां॑ प॒क्वं परि॑विष्टम॒ग्नौ तस्य॒ गुप्त॑ये दंपती॒ सं श्र॑येथाम्
পূব দিশলৈ—আৰু অধিক পূবলৈ—সেই দিশখন ধৰি লোৱা; শ্ৰদ্ধাৱানসকলে এই লোকত সংলগ্ন হৈ অনুসৰণ কৰে। যি বস্তু তোমালোক দুয়োৰ বাবে অগ্নিত পকোৱা আৰু বিধিমতে চাৰিওফালে পৰিবেশন কৰা হৈছে, তাৰ ৰক্ষাৰ বাবে, হে দম্পতি (স্বামী-স্ত্ৰী), একেলগে আশ্ৰয় লৈ স্থিত হওক।
Mantra 8
दक्षि॑णां॒ दिश॑म॒भि नक्ष॑माणौ प॒र्याव॑र्तेथाम॒भि पात्र॑मे॒तत्। तस्मि॑न् वां य॒मः पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः प॒क्वाय॒ शर्म॑ बहु॒लं नि य॑च्छात्
দক্ষিণ দিশাৰ অন্বেষণ কৰি তোমালোক ঘূৰি আহা, এই পাত্ৰটোক চাৰিওফালে আৱৰি লোৱা। তাত পিতৃসকলৰ সৈতে সংবেদন (সম্মতি) থকা যমে পক্ব আহুতিৰ বাবে বহুল শৰণ আৰু দৃঢ় ৰক্ষা তোমালোকক দান কৰক।
Mantra 9
प्र॒तीची॑ दि॒शामि॒यमिद् वरं॒ यस्यां॒ सोमो॑ अधि॒पा मृ॑डि॒ता च॑ । तस्यां॑ श्रयेथां सु॒कृतः॑ सचेथा॒मधा॑ प॒क्वान्मि॑थुना॒ सं भ॑वाथः
এই অঞ্চলসমূহৰ পশ্চিম দিশাই নিশ্চয় সৰ্বোত্তম; য’ত সোম অধিপতি, আৰু কৃপাময়জনো (মৃডিতা) আছে। সেই দিশাত তোমালোক আশ্ৰয় লোৱা, সুকৃত কৰ্মীসকল; একেলগে সখ্যতাত থাকাঁ। তেতিয়া পক্ব আহুতিৰ পৰা তোমালোক দুয়ো একযুগল হৈ মিলিত হোৱা।
Mantra 10
उत्त॑रं रा॒ष्ट्रं प्र॒जयो॑त्त॒राव॑द् दि॒शामुदी॑ची कृणवन्नो॒ अग्र॑म्। पाङ्क्तं॒ छन्दः॒पुरु॑षो बभूव॒ विश्वै॑र्विश्वा॒ङ्गैः स॒ह सं भ॑वेम
উত্তৰ দিশত এক উত্তম ৰাজ্য—প্ৰজাৰে অধিক সমৃদ্ধ; দিশাসমূহৰ উত্তৰ দিশাই আমাৰ বাবে অগ্ৰস্থান স্থাপন কৰক। পাঙ্ক্ত ছন্দে পুৰুষ ৰূপ ল’লে; সকলো অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গসহ, সকলোৰে সৈতে, একেলগে আমি সম্পূৰ্ণভাৱে একত্ৰে সংভৱ হওঁ।
Mantra 11
ध्रु॒वेयं वि॒राण्नमो॑ अस्त्व॒स्यै शि॒वा पु॒त्रेभ्य॑ उ॒त मह्य॑मस्तु । सा नो॑ देव्यदिते विश्ववार॒ इर्य॑ इव गो॒पा अ॒भि र॑क्ष प॒क्वम्
এই ধ্ৰুৱা ‘বিৰাজ’ক নমস্কাৰ হওক; ই আমাৰ পুত্ৰসকলৰ বাবে শিৱ (মঙ্গলময়) হওক, আৰু মোৰ বাবেও শিৱ হওক। হে দেৱী অদিতি, বিশ্ব-বৰদায়িনী, গোপাল যেন সজাগ ৰখীয়া, আমাৰ পক্ব হৱি (পাক কৰা আহুতি) চাৰিওফালে ৰক্ষা কৰা।
Mantra 12
पि॒तेव॑ पु॒त्रान॒भि सं स्व॑जस्व नः शि॒वा नो॒ वाता॑ इ॒व वा॑न्तु॒ भूमौ॑ । यमो॑द॒नं पच॑तो दे॒वते॑ इ॒ह तं न॒स्तप॑ उ॒त स॒त्यं च॑ वेत्तु
পিতাই যেন পুত্ৰসকলক আঁকোৱালি লয়, তেনেকৈ আমাকো সম্পূৰ্ণ আলিঙ্গনে চাৰিওফালে আঁকোৱালি লোৱা। পৃথিৱীত আমাৰ বাবে শিৱ বতাহ যেন বয়। হে দেৱতা যম, ইয়াত আমি যেতিয়া অদন (ভাত-খিৰ/অন্ন) ৰান্ধো, তেতিয়া আমাৰ বাবে সেই তপঃ (উদ্যম/তেজ) আৰু সেই সত্যক জানক, স্বীকাৰ কৰক।
Mantra 13
यद्य॑त् कृ॒ष्णः श॑कु॒न एह ग॒त्वा त्सर॒न् विष॑क्तं॒ बिल॑ आस॒साद॑ । यद् वा॑ दा॒स्या॒३र्द्रह॑स्ता सम॒ङ्क्त उ॒लूख॑लं॒ मुस॑लं शुम्भतापः
যি-যি ক’লা অশুভ-শকুন পাখি ইয়ালৈ আহি, গোপনে সৰি সৰি গৈ আঠাল গুহা-বিলত উপনীত হৈছে; অথবা দাসী-ছোৱালীয়ে, এতিয়াও ভিজা হাতে, উলূখল আৰু মুসলত লেপি-মাখি দিছে—হে তাপ-উজ্জ্বল পবিত্ৰকাৰকসকল, তোমালোকেই সিহঁতক শুচি কৰি দিয়া।
Mantra 14
अ॒यं ग्रावा॑ पृ॒थुबु॑ध्नो वयो॒धाः पू॒तः प॒वित्रै॒रप॑ हन्तु॒ रक्षः॑ । आ रो॑ह॒ चर्म॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ मा दंप॑ती॒ पौत्र॑म॒घं नि गा॑ताम्
এই গ্ৰাৱা (পাথৰ) বহল-ভিত্তিৰ, জীৱন-ধাৰক; পবিত্ৰসমূহেৰে শোধিত হৈ ই ৰক্ষসক দূৰ কৰি আঘাত কৰিব। তুমি চামৰাত আৰোহণ কৰা; মহান আশ্ৰয় দিয়া। দম্পতী যেন পুত্ৰ-পৌত্ৰলৈ লাগি থকা অঘত পতিত নহয়।
Mantra 15
वन॒स्पतिः॑ स॒ह दे॒वैर्न॒ आग॒न् रक्षः॑ पिशा॒चाँ अ॑प॒बाध॑मानः । स उच्छ्र॑यातै॒ प्र व॑दाति॒ वाचं॒ तेन॑ लो॒काँ अ॒भि सर्वा॑न् जयेम
বনস্পতি, দেৱতাসকলৰ সৈতে, আমাৰ ওচৰলৈ আহিছে—ৰক্ষস আৰু পিশাচসকলক অপবাধি (দূৰ কৰি) দিছে। তেওঁক ওপৰলৈ স্থাপন কৰিলে তেওঁ উচ্চস্বৰে বাক্য উচ্চাৰে; সেই বাক্যৰ বলত আমি সকলো লোক জয় কৰি বিজয়ী হওঁ।
Mantra 16
स॒प्त मेधा॑न् प॒शवः॑ पर्य॑गृह्ण॒न् य ए॑षां॒ ज्योति॑ष्मां उ॒त यश्च॒कर्श॑ । त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वता॒स्तान्त्स॑चन्ते॒ स नः॑ स्व॒र्गम॒भि ने॑ष लो॒कम्
সাত মেধা (অন্তর্দৃষ্টি-শক্তি) পশুবোৰে আৱৰি ধৰিলে—যি সিহঁতৰ মাজত জ্যোতিষ্মান, আৰু যিয়ে সিহঁতক গঢ়িলে। ত্ৰয়স্ত্ৰিংশৎ দেৱতাসকলে তাক অনুসৰণ কৰে; সেয়াই আমাক স্বৰ্গলোকলৈ আগবঢ়াই নিয়ক।
Mantra 17
स्व॒र्गं लो॒कम॒भि नो॑ नयासि॒ सं जा॒यया॑ स॒ह पु॒त्रैः स्या॑म । गृ॒ह्णामि॒ हस्त॒मनु॒ मैत्वत्र॒ मा न॑स्तारी॒न्निरृ॑ति॒र्मो अरा॑तिः
তুমি আমাক স্বৰ্গলোকলৈ লৈ যোৱা; জায়াৰ সৈতে, পুত্ৰসকলৰ সৈতে একেলগে থাকোঁ। মই হাত ধৰি অনুসৰণ কৰোঁ—তুমি আগবাঢ়া; ইয়াত নিৰৃতি বা বৈৰী অমঙ্গল যেন আমাক টানি ননিয়ে।
Mantra 18
ग्राहिं॑ पा॒प्मान॒मति॒ तां अ॑याम॒ तमो॒ व्यऽस्य॒ प्र व॑दासि व॒ल्गु। वा॒न॒स्प॒त्य उद्य॑तो॒ मा जि॑हिंसी॒र्मा त॑ण्डु॒लं वि श॑रीर्देव॒यन्त॑म्
গ্ৰাহি পাপ্মানক তাৰ ওপৰলৈ আমি ঠেলি পঠালোঁ; তুমি অন্ধকাৰ ছটিয়াই দিয়া, আৰু মধুৰ/শোভন বাক্য উচ্চাৰণ কৰা। হে বনস্পতিজাত (ৱানস্পত্য), উত্থিত হৈ, মোক আঘাত নকৰিবা; দেৱযন্ত (দেৱ-অন্বেষী) উপাসককো নোহোৱা, আৰু তণ্ডুল (চাউলৰ দানা) ভাঙি-ছিন্ন নকৰিবা।
Mantra 19
वि॒श्वव्य॑चा घृ॒तपृ॑ष्ठो भवि॒ष्यन्त्सयो॑निर्लो॒कमुप॑ याह्ये॒तम्। व॒र्षवृ॑द्ध॒मुप॑ यच्छ॒ शूर्पं॒ तुषं॑ प॒लावा॒नप॒ तद् वि॑नक्तु
বিশ্বব্যাপী, ঘৃত-পৃষ্ঠ (ঘিউ-আবৃত পিঠ) বিশিষ্ট, সমৃদ্ধ হ’বলৈ উদ্যত, সুস্থ-আধাৰযুক্ত—এই লোকলৈ আহা। বৰষুণে পুষ্ট শূৰ্প (ঝাড়নি/চালনি) ধৰি লোৱা; তুষ (ভুসি) আৰু পালাৱান (খেৰ-ধৰণৰ আবর্জনা) আঁতৰাই ছাঁকনি দিওক—সেয়া কাটি পৃথক হওক।
Mantra 20
त्रयो॑ लो॒काः संमि॑ता॒ ब्राह्म॑णेन॒ द्यौरे॒वासौ पृ॑थि॒व्य॑१न्तरि॑क्षम्। अं॒शून् गृ॑भी॒त्वान्वार॑भेथा॒मा प्या॑यन्तां॒ पुन॒रा य॑न्तु॒ शूर्प॑म्
ব্ৰাহ্মণৰ মাপে ত্ৰয়ো লোক একেলগে সংমিত হৈছে—সেই দ্যৌ (স্বৰ্গ), এই পৃথিৱী, আৰু অন্তৰিক্ষ। আঁহ/তন্তুসমূহ ধৰি ক্ৰমে ক্ৰমে আঁকোৱালি লোৱা; সিহঁত পুনৰ পূৰ্ণ হৈ উঠক, আৰু শূৰ্প (চালনি-পাখা)লৈ পুনৰ আহক।
Mantra 21
पृथ॑ग् रू॒पाणि॑ बहु॒धा प॑शू॒नामेक॑रूपो भवसि॒ सं समृ॑द्ध्या । ए॒तां त्वचं॒ लोहि॑नीं॒ तां नु॑दस्व॒ ग्रावा॑ शुम्भाति मल॒ग इ॑व॒ वस्त्रा॑
পশুধনৰ ৰূপ পৃথক, বহুধা; তথাপি তই একৰূপ হৈ সম্পূৰ্ণ সমৃদ্ধিলৈ হওঁ। এই ৰঙা (লোহিনী) ছালখন ঠেলি আঁতৰাই দে; যেনে মল-ঘঁহা গ্ৰাৱা পাথৰে বস্ত্ৰ উজ্বল আৰু পৰিষ্কাৰ কৰে।
Mantra 22
पृ॒थि॒वीं त्वा॑ पृथि॒व्यामा वे॑शयामि त॒नूः स॑मा॒नी विकृ॑ता त ए॒षा। यद्य॑द् द्यु॒त्तं लि॑खि॒तमर्प॑णेन॒ तेन॒ मा सु॑स्रो॒र्ब्रह्म॒णापि॒ तद् व॑पामि
পৃথিৱী—পৃথিৱীতেই মই তোক স্থাপন কৰোঁ; তোৰ এই দেহ একে-ধৰণে সমান কৰা, গঢ়া এই। যি যি দীপ্ত দাগ, যি খোঁচা-লিখা চিহ্ন, অৰ্পণ-ক্ৰিয়াৰে যি লিখিত—সেইটাৰে তই মোৰ পৰা সৰি নাযাবি; ব্ৰাহ্মণৰ বলত মই সেইটোও কাটি/মুছি পেলাওঁ।
Mantra 23
जनि॑त्रीव॒ प्रति॑ हर्यासि सू॒नुं सं त्वा॑ दधामि पृथि॒वीं पृ॑थि॒व्या। उ॒खा कु॒म्भी वेद्यां॒ मा व्य॑थिष्ठा यज्ञायु॒धैराज्ये॒नाति॑षक्ता
মাতৃৰ দৰে তুমি পুত্ৰক আগবঢ়াই আনিছা; তোমাক স্থিৰ কৰি থওঁ—পৃথিৱীৰ ওপৰত পৃথিৱী। হে উখা, হে কুম্ভী, বেদীত কঁপ নকৰিবা; যজ্ঞ-আয়ুধসমূহেৰে, আজ্য (ঘৃত) ৰে, তুমি দৃঢ়ভাৱে সংলগ্ন হওঁক।
Mantra 24
अ॒ग्निः पच॑न् रक्षतु त्वा पु॒रस्ता॒दिन्द्रो॑ रक्षतु दक्षिण॒तो म॒रुत्वा॑न्। वरु॑णस्त्वा दृंहाद्ध॒रुणे॑ प्र॒तीच्या॑ उत्त॒रात् त्वा॒ सोमः॒ सं द॑दातै
পাক কৰোঁতা অগ্নিয়ে তোমাক পূব দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰক; মৰুতসহ ইন্দ্ৰয়ে তোমাক দক্ষিণ দিশৰ পৰা ৰক্ষা কৰক। পশ্চিম দিশত ধাৰণ-আধাৰত বৰুণে তোমাক দৃঢ় কৰক; উত্তৰ দিশৰ পৰা সোমে তোমাক সম্পূৰ্ণৰূপে স্থাপন কৰক।
Mantra 25
पू॒ताः प॒वित्रैः॑ पवन्ते अ॒भ्राद् दिवं॑ च॒ यन्ति॑ पृथि॒वीं च॑ लो॒कान्। ता जी॑व॒ला जी॒वध॑न्याः प्रति॒ष्ठाः पात्र॒ आसि॑क्ताः॒ पर्य॒ग्निरि॑न्धाम्
পবিত্ৰকৰ দ্বাৰা শুদ্ধ হৈ সিহঁত স্বচ্ছভাৱে বয়; মেঘৰ পৰা স্বৰ্গলৈ আৰু পৃথিৱীলৈ, লোকসমূহলৈ যায়। সেই জলসমূহ—জীৱন-দাতা, জীৱ-ধনে সমৃদ্ধ, দৃঢ় প্ৰতিষ্ঠা—পাত্ৰত ঢালি দিয়া; অগ্নিয়ে চাৰিওফালে জ্বলাই তুলক।
Mantra 26
आ य॑न्ति दि॒वः पृ॑थि॒वीं स॑चन्ते॒ भूम्याः॑ सचन्ते॒ अध्य॒न्तरि॑क्षम्। शु॒द्धाः स॒तीस्ता उ॒ शुम्भ॑न्त ए॒व ता नः॑ स्व॒र्गम॒भि लो॒कं न॑यन्तु
সিহঁত স্বৰ্গৰ পৰা আহে, পৃথিৱীৰ লগত সংলগ্ন হয়; পৃথিৱীৰ পৰা মধ্যাকাশত সংলগ্ন হয়। শুদ্ধ, কল্যাণময়, সিহঁত নিশ্চয় দীপ্তিমান হয়; সেই জলসমূহে আমাক স্বৰ্গীয় লোকৰ দিশে লৈ যাওক।
Mantra 27
उ॒तेव॑ प्र॒भ्वीरु॒त संमि॑तास उ॒त शु॒क्राः शु॒च॑यश्चा॒मृता॑सः । ता ओ॑द॒नं दंप॑तिभ्यां॒ प्रशि॑ष्टा आपः॒ शिक्ष॑न्तीः पचता सुनाथाः
হয়, সিহঁত প্ৰভাৱশালী; হয়, সু-মাপা; হয়, উজ্জ্বল, পৱিত্ৰ আৰু অমৃতসম। সেই আপঃ (জলসমূহ), দম্পতিদ্বয়ৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট, উপদেশ দিয়া দৰে কয়—“ওদন পকাও”; তোমালোক সু-ৰক্ষিত হওঁ।
Mantra 28
संख्या॑ता स्तो॒काः पृ॑थि॒वीं स॑चन्ते प्राणापा॒नैः संमि॑ता॒ ओष॑धीभिः । असं॑ख्याता ओ॒प्यमा॑नाः सु॒वर्णाः॒ सर्वं॒ व्याऽपुः॒ शुच॑यः शुचि॒त्वम्
গণনা-কৃত সৰু সৰু বিন্দুবোৰ পৃথিৱীৰ লগত সংলগ্ন হয়; প্ৰাণ-অপানৰ সৈতে, আৰু ঔষধি (ওষধি)-ৰ সৈতে সঠিক মাপে মিত কৰা। অগণিত—গঢ়ি তোলা, সুৱৰ্ণ-বৰ্ণ—সেই শুচিসকলেই সকলোতে ব্যাপি আছে; শুচিতাই নিজেই।
Mantra 29
उद्यो॑धन्त्य॒भि व॑ल्गन्ति त॒प्ताः फेन॑मस्यन्ति बहु॒लांश्च॑ बि॒न्दून्। योषे॑व दृ॒ष्ट्वा पति॒मृत्वि॑यायै॒तैस्त॑ण्डु॒लैर्भ॑वता॒ समा॑पः
তাপ পালে সিহঁতে ওপৰলৈ উঠি দৌৰি-লাফায়; ফেন নিক্ষেপ কৰে, আৰু বহুতো বিন্দু ছিটিয়ায়। যেন ঋতুকালত স্বামীক দেখি পত্নী—তেনে হে আপঃ (জলসমূহ), এই তণ্ডুল (চাউল-দানা) সমূহৰ সৈতে তোমালোক সম্পূৰ্ণ সঙ্গতি লাভ কৰা।
Mantra 30
उत्था॑पय॒ सीद॑तो बु॒ध्न ए॑नान॒द्भिरा॒त्मान॑म॒भि सं स्पृ॑शन्ताम्। अमा॑सि॒ पात्रै॑रुद॒कं यदे॒तन्मि॒तास्त॑ण्डु॒लाः प्र॒दिशो॒ यदी॒माः
তলত য’ত সিহঁতে বহি থাকে, তাতৰ পৰা এইবোৰ উঠাই দিয়া; জলসমূহে সিহঁতৰ নিজৰ দেহক সম্পূৰ্ণকৈ স্পৰ্শ কৰক। এই জল—ঘৰত, পাত্ৰসমূহৰ সৈতে—আৰু মিত তণ্ডুল (মাপা চাউল-দানা), আৰু এই দিশাসমূহ (প্ৰদিশঃ) —এই সকলো।
Mantra 31
प्र य॑च्छ॒ पर्शुं॑ त्व॒रया ह॑रौ॒समहिं॑सन्त॒ ओष॑धीर्दान्तु॒ पर्व॑न्। यासां॒ सोमः॒ परि॑ रा॒ज्यं ब॒भूवाम॑न्युता नो वी॒रुधो॑ भवन्तु
হৰৌসালৈ ত্বৰাৰে পৰশু আগবঢ়োৱা; অহিংস হৈ গাঁঠি আৰু গাঁঠনি-স্থানত ঔষধিসকল উলিয়াই দিওক। যিসকলৰ ওপৰত সোমৰ ৰাজত্ব স্থাপিত হৈছে—ক্ৰোধ নকৰাকৈ—আমাৰ বাবে এই বীৰুধ/উদ্ভিদসমূহ অনুগ্ৰহশীলা হওক।
Mantra 32
नवं॑ ब॒र्हिरो॑द॒नाय॑ स्तृणीत प्रि॒यं हृ॒दश्चक्षु॑षो व॒ल्ग्वऽस्तु । तस्मि॑न् दे॒वाः स॒ह दै॒वीर्वि॑शन्त्वि॒मं प्राश्न॑न्त्वृ॒तुभि॑र्नि॒षद्य॑
অন্ন-পাত্ৰ (ওদন)ৰ বাবে নতুন বৰ্হিস বিছাই দিয়া; ই হৃদয়ৰ প্ৰিয় আৰু চকুৰ বাবে মনোহৰ হওক। তাত দেৱসকল দিৱ্য শক্তিসকলৰ সৈতে প্ৰৱেশ কৰক; ঋতুসকলৰ বিধানমতে আসন লৈ, ইয়াৰ পৰা ভোজন কৰক।
Mantra 33
वन॑स्पते स्ती॒र्णमा सी॑द ब॒र्हिर॑ग्निष्टो॒भैः संमि॑तो दे॒वता॑भिः । त्वष्ट्रे॑व रू॒पं सुकृ॑तं॒ स्वधि॑त्यै॒ना ए॒हाः परि॒ पात्रे॑ ददृश्राम्
হে বনস্পতী (কাঠৰ অধিপতি), ছটিয়াই থোৱা বৰ্হিসত বহা; অগ্নিষ্টোভ স্তোত্ৰে আৰু দেবতাসকলৰ সৈতে সঠিক মাপে সংযোজিত। ত্বষ্টৃৰ দৰে কুঠাৰৰ সঠিক কাৰ্যৰ বাবে সুগঠিত ৰূপ—এইবোৰক আমি ইয়াত পাত্ৰটোৰ চাৰিওফালে সজাই, দৃষ্টিগোচৰ কৰিলোঁ।
Mantra 34
ष॒ष्ट्यां श॒रत्सु॑ निधि॒पा अ॒भीच्छा॒त् स्वःऽ प॒क्वेना॒भ्यश्नवातै । उपै॑नं जीवान् पि॒तर॑श्च पु॒त्रा ए॒तं स्व॒र्गं ग॑म॒यान्त॑म॒ग्नेः
ষাঠিতম শৰৎসমূহত যেন নিধিৰ ৰক্ষকসকলে তাক কামনা কৰে; পক্ব লাভেৰে সি স্বৰ্গলৈ উপনীত হওক। জীৱিতসকল, পিতৃলোকৰ পিতৃসকল আৰু পুত্ৰসকল—সকলো তাৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ক; অগ্নিয়ে যাক স্বৰ্গলোকলৈ আগুৱাই লৈ গৈ আছে, সেইজনক।
Mantra 35
ध॒र्ता ध्रि॑यस्व ध॒रुणे॑ पृथि॒व्या अच्यु॑तं त्वा दे॒वता॑श्च्यावयन्तु । तं त्वा॒ दंप॑ती॒ जीव॑न्तौ जी॒वपु॑त्रा॒वुद् वा॑सयातः॒ पर्य॑ग्नि॒धाना॑त्
হে ধাৰক, পৃথিৱীৰ ধাৰণ-আধাৰত তুমি দৃঢ় হৈ থাক; দেবতাসকলে তোমাক অচ্যুত—অচল—ৰাখক। জীৱিত দম্পতি, জীৱিত পুত্ৰসহ, অগ্নিধান (অগ্নিস্থাপন)-ৰ চাৰিওফালে তোমাক উঠাই স্থাপন কৰি বাস কৰাব।
Mantra 36
सर्वा॑न्त्स॒मागा॑ अभि॒जित्य॑ लो॒कान् याव॑न्तः॒ कामाः॒ सम॑तीतृप॒स्तान्। वि गा॑हेथामा॒यव॑नं च॒ दर्वि॒रेक॑स्मि॒न् पात्रे॒ अध्युद्ध॑रैनम्
সকলো সমাবেশ আৰু লোক জয় কৰি, যিমান কামনা আছে—সেই সকলোতে তোমালোক সম্পূৰ্ণ তৃপ্ত হওক। গমন-পথত আগবাঢ়া; আৰু দৰ্ভি (চামুচ) একেটা পাত্ৰত এইটোক উঠাই তাত স্থাপন কৰক।
Mantra 37
उप॑ स्तृणीहि प्र॒थय॑ पु॒रस्ता॑द् घृ॒तेन॒ पात्र॑म॒भि घा॑रयै॒तत्। वा॒श्रेवो॒स्रा तरु॑णं स्तन॒स्युमि॒मं दे॑वासो अभि॒हिङ्कृ॑णोत
ওচৰলৈ আহি বিছাই দিয়া; আগফালে বহলকৈ মেলি দিয়া। ঘৃতৰে এই পাত্ৰটোৰ ওপৰত ঢালি দিয়া। যেন ৰঙা গাইবোৰে ডিঙি-ধ্বনি কৰি স্তনৰ লোভী কণমানি বাছুৰক মাতি তোলে—তেনেকৈ, হে দেৱসকল, ‘হিঙ্’ ধ্বনিৰে ইয়াক অভিহিঙ্কৰণ কৰি উদ্দীপিত কৰক।
Mantra 38
उपा॑स्तरी॒रक॑रो लो॒कमे॒तमु॒रुः प्र॑थता॒मस॑मः स्व॒र्गः । तस्मिं॑छ्रयातै महि॒षः सु॑प॒र्णो दे॒वा ए॑नं दे॒वता॑भ्यः॒ प्र॑च्यछान्
তুমি তলত বিছাই এই সুবিন্যস্ত লোকখন গঢ়িলা; বিস্তৃত-প্ৰসাৰিত, তুলনাহীন স্বৰ্গ (স্বৰ্গঃ) বহলকৈ বিস্তাৰিত হওক। তাত মহিষ, সুপৰ্ণ (সুন্দৰ-পাখিযুক্ত) নিজৰ স্থান লওক; দেৱসকলে তাক দেৱতাসকলৰ মাজত ভাগ-বণ্টন কৰি অংশৰূপে প্ৰদান কৰিলে।
Mantra 39
यद्य॑ज्जा॒या पच॑ति॒ त्वत् प॒रःप॑रः॒ पति॑र्वा जाये॒ त्वत् ति॒रः । सं तत् सृ॑जेथां स॒ह वां॒ तद॑स्तु संपा॒दय॑न्तौ स॒ह लो॒मेक॑म्
স্ত্ৰীয়ে যি যি ৰান্ধে, হে জায়া, স্বামী যেন তোমাৰ পৰা অধিক দূৰলৈ নাযায়, আৰু তোমাক অতিক্ৰম নকৰক। দুয়ো মিলি সেই বিষয় সোজা কৰি লোৱা—তোমালোক দুজনৰ বাবে তেনেই হওক—একমত হৈ সম্পন্ন কৰা, এক চুলিও পাৰ্থক্য নথকাকৈ।
Mantra 40
याव॑न्तो अ॒स्याः पृ॑थि॒वीं सच॑न्ते अ॒स्मत् पु॒त्राः परि॒ ये सं॑बभू॒वुः । सर्वां॒स्तां उप॒ पात्रे॑ ह्वयेथां॒ नाभिं॑ जाना॒नाः शिश॑वः स॒माया॑न्
যিমানেই এই পৃথিৱীৰ লগত সংলগ্ন হৈ থকা তাইৰ সন্তান আছে—আমাৰ পৰা চাৰিওফালে যিসকল জন্ম লৈ উঠিছে—তোমালোক সিহঁত সকলোকে এই পাত্ৰলৈ আহ্বান কৰা। নাভি-কেন্দ্ৰ চিনাকি কৰি, সৰু সৰু শিশুসকল একেলগে গোট খাই আহিল।
Mantra 41
वसो॒र्या धारा॒ मधु॑ना॒ प्रपी॑ना घृ॒तेन॑ मि॒श्रा अ॒मृत॑स्य॒ नाभ॑यः । सर्वा॒स्ता अव॑ रुन्धे स्व॒र्गः ष॒ष्ट्यां श॒रत्सु॑ निधि॒पा अ॒भीच्छात्
ধনৰ ধাৰাসমূহ—মধুৰে পৰিপুষ্ট, ঘৃতৰে মিশ্ৰিত—অমৃতৰ নাভিস্বৰূপ। এই সকলোকে স্বৰ্গে আৱৰি ধৰি সুৰক্ষিত কৰে; ষাঠিতম বছৰৰ বাবে, শৰৎ-শৰৎ পৰিক্ৰমাত, নিধিপালকে সিহঁতক অভিলাষ কৰিছে।
Mantra 42
नि॒धिं नि॑धि॒पा अ॒भ्येऽनमिच्छा॒दनी॑श्वरा अ॒भितः॑ सन्तु॒ ये॒३न्ये। अ॒स्माभि॑र्द॒त्तो निहि॑तः स्व॒र्गस्त्रि॒भिः काण्डै॒स्त्रीन्त्स्व॒र्गान॑रुक्षत्
এই নিধিৰ পিছে নিধিপালকে অনুসন্ধান কৰক; কিন্তু চাৰিওফালে থকা আনসকলো নিৰ্বশ, অধিকাৰহীন হৈ থাকক। আমাৰ দ্বাৰা দত্ত, স্থাপিত—এই স্বৰ্গ; তিনিটা কাণ্ডেৰে তেওঁ ত্ৰিবিধ স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰিলে।
Mantra 43
अ॒ग्नी रक्ष॑स्तपतु॒ यद् विदे॑वं क्र॒व्याद् पि॑शा॒च इ॒ह मा प्र पा॑स्त । नु॒दाम॑ एन॒मप॑ रुध्मो अ॒स्मदा॑दि॒त्या ए॑न॒मङ्गि॑रसः सचन्ताम्
অগ্নিয়ে ৰাক্ষসক দগ্ধ কৰক—ইয়াত যি দেৱবিহীন, মাংসভোজী পিশাচ আছে, সি যেন আমাৰ ওপৰত আগবাঢ়ি নাহে। আমি তাক ঠেলি আঁতৰ কৰোঁ; আমাৰ পৰা বাধা দি দূৰ কৰোঁ। আদিত্যসকল, অঙ্গিরসসকল, তাৰ লগত লাগি থাকক (তাক বশ কৰক)।
Mantra 44
आ॒दि॒त्येभ्यो॒ अङ्गि॑रोभ्यो॒ मध्वि॒दं घृ॒तेन॑ मि॒श्रं प्रति॑ वेदयामि । शु॒द्धह॑स्तौ ब्राह्म॒णस्यानि॑हत्यै॒तं स्व॒र्गं सु॑कृता॒वपी॑तम्
আদিত্যসকলক, অঙ্গিরসসকলক, ঘৃত-মিশ্ৰ এই মধু মই বিধিমতে নিবেদন কৰোঁ। হাত শুদ্ধ কৰি—ব্ৰাহ্মণৰ অঘাত্যতা (অস্পৰ্শ্য-অভেদ্যতা)ৰ বাবে—সুকৃত কৰ্মেৰে এই স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰা হয়।
Mantra 45
इ॒दं प्राप॑मुत्त॒मं काण्ड॑मस्य॒ यस्मा॑ल्लो॒कात् प॑रमे॒ष्ठी स॒माप॑ । आ सि॑ञ्च स॒र्पिर्घृ॒तव॒त् सम॑ङ्ग्ध्ये॒ष भा॒गो अङ्गि॑रसो नो॒ अत्र॑
ইয়াত ইয়াৰ এই উত্তম অংশ মই লাভ কৰিলোঁ—সেই লোকৰ পৰা, য’ৰ পৰা পৰমেষ্ঠী সম্পূৰ্ণভাৱে উপনীত হৈছিল। ঘৃত-সমৃদ্ধ সৰ্পি ঢালি দিয়া; ভালদৰে মাখি দিয়া। এইয়াই ইয়াত আমাৰ বাবে অঙ্গিৰসসকলৰ ভাগ।
Mantra 46
स॒त्याय॑ च॒ तप॑से दे॒वता॑भ्यो नि॒धिं शे॑व॒धिं परि॑ दद्म ए॒तम्। मा नो॑ द्यू॒तेऽव गा॒न्मा समि॑त्यां॒ मा स्मा॒न्यस्मा॒ उत् सृ॑जता पु॒रा मत्
সত্য আৰু তপস্যাৰ বাবে, দেৱতাসকলৰ উদ্দেশে, এই ধন-নিধি, এই মূল্যবান ভঁৰাল, আমি সম্পূৰ্ণভাৱে অৰ্পণ কৰোঁ। জুৱাত আমি নপতিওঁ, সভাতো নপতিওঁ; মোৰ আগতেই আমাক আন কাৰোবালৈ সঁপাই নিদিবা।
Mantra 47
अ॒हं प॑चाम्य॒हं द॑दामि॒ ममेदु॒ कर्म॑न्क॒रुणेऽधि॑ जा॒या। कौमा॑रो लो॒को अ॑जनिष्ट पु॒त्रो॒३न्वार॑भेथां॒ वय॑ उत्त॒राव॑त्
মই ৰান্ধোঁ, মই দান দিওঁ; হে দয়ালুজনী, মোৰ কৰ্ম সঁচাকৈ পত্নীৰ দায়িত্বত স্থিত। কৌমাৰ অৱস্থা জন্ম লৈছে—এটা পুত্ৰ। তোমালোক দুয়ো তেওঁক আঁকোৱালি ধৰা; আমাৰ প্ৰাণশক্তি অধিক আগবাঢ়ক।
Mantra 48
न किल्बि॑ष॒मत्र॒ नाधा॒रो अस्ति॒ न यन्मि॒त्रैः स॒मम॑मान॒ एति॑ । अनू॑नं॒ पात्रं॒ निहि॑तं न ए॒तत् प॒क्तारं॑ प॒क्वः पुन॒रा वि॑शाति
ইয়াত পাপৰ দাগ নাই, নিন্দাৰ ঠাইও নাই; আৰু মিত্ৰসকলৰ সৈতে একমত হৈ থাকিলে কিবা অমঙ্গল ঘটি নাযায়। আমাৰ বাবে স্থাপিত এই পাত্ৰখন পূৰ্ণ, একো কম নাই; পকোৱা বস্তু পুনৰ ঘূৰি আহি ৰান্ধনীয়াৰ ভিতৰতে প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 49
प्रि॒यं प्रि॒याणां॑ कृणवाम॒ तम॒स्ते य॑न्तु यत॒मे द्वि॒षन्ति॑ । धे॒नुर॑न॒ड्वान् वयो॑वय आ॒यदे॒व पौरु॑षेय॒मप॑ मृ॒त्युं नु॑दन्तु
প্ৰিয়সকলৰ মাজত আমি প্ৰিয় অনুগ্ৰহ স্থাপন কৰোঁ; যিসকলে আমাক ঘৃণা কৰে, অন্ধকাৰ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ যাওক। ধেনু আৰু বলৱান ষাঁড়—যুগে যুগে বল-বয়স বঢ়াই আহি—মানৱসৃষ্ট মৃত্যু আমাৰ পৰা দূৰ কৰি দিয়ক।
Mantra 50
सम॒ग्नयो॑ विदुर॒न्यो अ॒न्यं य ओष॑धीः॒ सच॑ते॒ यश्च॒ सिन्धू॑न्। याव॑न्तो दे॒वा दि॒व्या॒३तप॑न्ति॒ हिर॑ण्यं॒ ज्योतिः॒ पच॑तो बभूव
একমত হৈ অগ্নিসকল পৰস্পৰক চিনি পায়—যি ওষধীসমূহৰ সৈতে যুক্ত, আৰু যি সিন্ধু (নদী)সমূহৰ সৈতে যুক্ত। যিমান দিৱ্য দেৱতা তাপে দীপ্ত হয়—‘পচোৱা’ সেই দুয়োৰ পৰা জ্যোতি, সোনালী দীপ্তি উৎপন্ন হ’ল।
Mantra 51
ए॒षा त्व॒चां पुरु॑षे॒ सं ब॑भू॒वान॑ग्नाः॒ सर्वे॑ प॒शवो॒ ये अ॒न्ये। क्ष॒त्रेणा॒त्मानं॒ परि॑ धापयाथोऽमो॒तं वासो॒ मुख॑मोद॒नस्य॑
এইটো মানুহৰ দেহৰ ছালসমূহৰ ৰক্ষাকৱচ হৈ উঠিল; হে অগ্নিসকল, আৰু যিসকল অন্য সকলো পশু আছে। ক্ষত্ৰীয় বলৰে তোমালোকে আত্মাক চাৰিওফালে আৱৰণ দিয়া—অক্ষত কৰি; অমোত বস্ত্ৰই পকোৱা অন্নৰ মুখ্য অংশ (অগ্ৰভাগ) হয়।
Mantra 52
यद॒क्षेषु॒ वदा॒ यत् समि॑त्यां॒ यद् वा॒ वदा॒ अनृ॑तं वित्तका॒म्या। स॒मा॒नं तन्तु॑म॒भि सं॒वसा॑नौ॒ तस्मि॒न्त्सर्वं॒ शम॑लं सादयाथः
পাশাত (অক্ষ) খেলাত তুমি যি কৈছা, সভাত যি কৈছা, বা লাভৰ কামনাৰে যি অসত্য বাক্য কৈছা—একে সাধাৰণ সূতাত দুয়োটা একেলগে বস্ত্ৰ পিন্ধা যেনে; সেই সূতাতেই তোমালোকে সকলো কলংক/মলিনতা থিতাপি দিয়া।
Mantra 53
व॒र्षं व॑नु॒ष्वापि॑ गच्छ दे॒वांस्त्व॒चो धू॒मं पर्युत् पा॑तयासि । वि॒श्वव्य॑चा घृ॒तपृ॑ष्ठो भवि॒ष्यन्त्सयो॑निर्लो॒कमुप॑ याह्ये॒तम्
বৰষুণ জয় কৰা, আৰু অধিককৈ দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ যোৱা। চামৰাৰ ওপৰৰ পৰা ধোঁৱা উলিয়াই চাৰিওফালে ঘূৰাই দিয়া। বিশ্বব্যাপী, ঘৃত-পৃষ্ঠযুক্ত, এক-যোনি হ’বলৈ উদ্যত—এই লোকলৈ যোৱা, এই ৰাজ্য/ক্ষেত্ৰৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়া।
Mantra 54
त॒न्वं स्व॒र्गो ब॑हु॒धा वि च॑क्रे॒ यथा॑ वि॒द आ॒त्मन्न॒न्यव॑र्णाम्। अपा॑जैत् कृ॒ष्णां रुश॑तीं पुना॒नो या लोहि॑नी॒ तां ते॑ अ॒ग्नौ जु॑होमि
স্বৰ্গীয় শক্তিয়ে দেহখন বহু ৰূপে গঢ়ি তুলিছে—যেনেকৈ জ্ঞানীয়ে আত্মাৰ ভিতৰত বৰ্ণ-পরিবর্তন বুজি পায়। সি ক’লা বৰ্ণক আঁতৰাই, শোধন কৰি উজ্জ্বল দীপ্তিলৈ পৰিণত কৰে। সেই ৰক্তবৰ্ণা (লোহিনী)ক—তোমাৰ বাবে অগ্নিত জুহোঁ।
Mantra 55
प्राच्यै॑ त्वा दि॒शे॒३ग्नयेऽधि॑पतयेऽसि॒ताय॑ रक्षि॒त्र आ॑दि॒त्यायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
পূব দিশালৈ তোমাক সমৰ্পণ কৰোঁ—অধিপতি অগ্নিৰ অধীনত, ৰক্ষক অসিতৰ অধীনত, আৰু শৰবন্ত আদিত্যৰ অধীনত। এই বেষ্টনী আমি স্থাপন কৰিলোঁ; আমাৰ নিজৰ ওপৰত আক্রমণ কৰি অহা বৈৰীক ই আমাক ৰক্ষা কৰক। ইয়াত নিৰ্ধাৰিত অমঙ্গল জৰালৈ (বৃদ্ধাৱস্থালৈ) গতি কৰক; জৰা আমাক মৃত্যুৰ পৰা আঁতৰাই দিওক; তাৰ পাছত আমি পক্বতাৰ সৈতে একেলগে সম্পূৰ্ণ হ’ম।
Mantra 56
दक्षि॑णायै त्वा दि॒श इन्द्रा॒याधि॑पतये॒ तिर॑श्चिराजये रक्षि॒त्रे य॒मायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
দক্ষিণ দিশালৈ তোমাক সমৰ্পণ কৰোঁ—অধিপতি ইন্দ্ৰৰ অধীনত, ৰক্ষক তিৰশ্চীৰাজৰ অধীনত, আৰু শৰবন্ত যমৰ অধীনত। এই বেষ্টনী আমি স্থাপন কৰিলোঁ; আমাৰ নিজৰ ওপৰত আক্রমণ কৰি অহা বৈৰীক ই আমাক ৰক্ষা কৰক। ইয়াত নিৰ্ধাৰিত অমঙ্গল জৰালৈ (বৃদ্ধাৱস্থালৈ) গতি কৰক; জৰা আমাক মৃত্যুৰ পৰা আঁতৰাই দিওক; তাৰ পাছত আমি পক্বতাৰ সৈতে একেলগে সম্পূৰ্ণ হ’ম।
Mantra 57
प्र॒तीच्यै॑ त्वा दि॒शे वरु॑णा॒याधि॑पतये॒ पृदा॑कवे रक्षि॒त्रेऽन्ना॒येषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
পশ্চিম দিশালৈ তোমাক অৰ্পণ কৰোঁ—অধিপতি বৰুণলৈ, ৰক্ষক পৃদাকুলৈ, আৰু শৰ-সজ্জিত অন্নলৈ। এইটোক আমি চাৰিওফালে স্থাপন কৰিলোঁ; ই আমাৰ নিজৰ ওপৰত আক্রমণ কৰি অহা শত্রুৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰক। ইয়াত নিৰ্ধাৰিত অমঙ্গল জৰালৈ (বৃদ্ধাৱস্থালৈ) বহি থাকক; জৰা আমাক মৃত্যুৰ পৰা আঁতৰাই দিওক; তাৰ পাছত পক্ব (পৰিপক্ব) অৱস্থাৰ সৈতে একেলগে আমি সংযুক্ত হৈ থাকোঁ/সম্ভৱ হওঁ।
Mantra 58
उदी॑च्यै त्वा दि॒शे सोमा॒याधि॑पतये स्व॒जाय॑ रक्षि॒त्रेऽशन्या इषु॑मत्यै । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
উত্তৰ দিশলৈ তোমাক আমি নিযুক্ত কৰোঁ—সেই দিশৰ অধিপতি সোমলৈ, ৰক্ষক স্বজা-লৈ, আৰু বজ্ৰ-সদৃশ অশনীৰ লগতে বাণধাৰী ইষুমতীলৈ। এই বেষ্টনী আমি আমাৰ চাৰিওফালে স্থাপন কৰিলোঁ; ই আক্ৰমণকাৰীৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰক। ইয়াতেই আমাৰ নিৰ্ধাৰিত ভাগ্যই আমাক জৰালৈ (বৃদ্ধাৱস্থালৈ) লৈ যাওক; জৰাই মৃত্যুৰ বিৰুদ্ধে আমাৰ চাৰিওফালে বেৰা দি ৰাখক; তাৰ পাছত পক্বতাসহ আমি একেলগে সুসম্ভৱ হওঁ।
Mantra 59
ध्रु॒वायै॑ त्वा दि॒शे विष्ण॒वेऽधि॑पतये क॒ल्माष॑ग्रीवाय रक्षि॒त्र ओष॑धीभ्य॒ इषु॑मतीभ्यः । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ধ্ৰুৱ (অচল) দিশলৈ তোমাক আমি নিযুক্ত কৰোঁ—সেই দিশৰ অধিপতি বিষ্ণুলৈ, ৰক্ষক কল্মাষগ্ৰীৱলৈ, আৰু বাণধাৰী ঔষধিসমূহ/ইষুমতীসমূহলৈ। এই বেষ্টনী আমি আমাৰ চাৰিওফালে স্থাপন কৰিলোঁ; ই আক্ৰমণকাৰীৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰক। ইয়াতেই আমাৰ নিৰ্ধাৰিত ভাগ্যই আমাক জৰালৈ (বৃদ্ধাৱস্থালৈ) লৈ যাওক; জৰাই মৃত্যুৰ বিৰুদ্ধে আমাৰ চাৰিওফালে বেৰা দি ৰাখক; তাৰ পাছত পক্বতাসহ আমি একেলগে সুসম্ভৱ হওঁ।
Mantra 60
ऊ॒र्ध्वायै॑ त्वा दि॒शे बृह॒स्पत॒येऽधि॑पतये श्वि॒त्राय॑ रक्षि॒त्रे व॒र्षायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ঊৰ্ধ্ব দিশলৈ তোমাক নিযুক্ত কৰোঁ—সেই দিশৰ অধিপতি বृहস্পতিলৈ, ৰক্ষক শ্বিত্ৰলৈ, আৰু ইষুমত (বাণধাৰী) বৰ্ষালৈ। এইটোক আমি আমাৰ চাৰিওফালে স্থাপন কৰোঁ; ই আমাক আক্রমণকাৰীৰ পৰা ৰক্ষা কৰক। ইয়াত আমাৰ নিৰ্ধাৰিত ভাগ্যই আমাক জৰালৈ (বৃদ্ধাৱস্থালৈ) লৈ যাওক; জৰাই মৃত্যুৰ বিৰুদ্ধে আমাৰ চাৰিওফালে বেষ্টনী স্থাপন কৰক; তাৰ পাছত পক্বতাসহ আমি একেলগে সংযুক্ত হওঁ।
Frequently Asked Questions
It is used in śrāddha/pitṛyajña settings to invite and satisfy the Fathers under Yama’s oversight, sanctify the cooked offering, and secure protection and continuity for the household.
In Vedic ritual geography the south is the Pitṛ quarter governed by Yama. Aligning the offering and movements with that direction is a way of placing the rite in the Fathers’ proper domain and obtaining their sanctioned favor.
The pātra is the offering vessel, barhis is the grass-seat that stabilizes the ritual base, and pakva is the cooked, ‘ripened’ oblation. Together they form the protected center of the śrāddha act—made safe through enclosure and invocation.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.