Anuvaka 2
এই অনুবাকৰ মুখ্য ভাব হৈছে অথৰ্বণীয় ৰক্ষামূলক আৰু পুনৰুদ্ধাৰকাৰী ক্ৰিয়া—যিয়ে বাধা, ৰোগ, দুর্ভাগ্য আৰু শত্রুতাপূৰ্ণ আক্রমণ দূৰ কৰি স্থিৰতা আৰু সমৃদ্ধি প্ৰতিষ্ঠা কৰে। উপ-বিষয়সমূহ: প্ৰসৱত ‘খোলনি’ কৰি নিৰাপদ ডেলিভাৰী সম্পন্ন কৰা; যক্ষ্মা/ক্ষয়ৰোগ আৰু বেদনা শমন-চিকিৎসা; জাদু-টোনা আৰু দানৱ/ভূতীয় উপদ্ৰৱৰ অপসাৰণ; গৃহ-সৌভাগ্য আৰু বধূৰ তেজ (বৰ্চস) বৃদ্ধি; পুষ্টিক সমাগম আৰু বৃদ্ধি; অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ/ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰতিৰোধ কৰি যুদ্ধ-অপশকুন নিবারণ; স্থায়ীকৰণ আৰু শান্তি-স্থাপন।
Suktas in Anuvaka 2
Sukta 11
এই সূক্তটো এটা আথৰ্বণীয় প্ৰসৱ-চাৰ্ম (অবষ্টেট্ৰিক মন্ত্র), যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰসৱত বাধা দিয়া অৱস্থা আঁতৰাই জন্ম সম্পূৰ্ণ কৰা; ইয়াত দিশসমূহ (চাৰি প্ৰদিশা) আৰু সকলো দেৱতাক সম্বোধন কৰা হৈছে, যিসকলক ‘বন্ধ’ থকা বস্তু ‘খুলি’ দিয়া বিশ্বজনীন কৰ্ত্তা হিচাপে ধৰা হৈছে। ইয়াত আকাশ-পৃথিৱীৰ সকলো দিশৰ সামগ্ৰিকতাৰ চিত্ৰকল্পৰ সৈতে প্ৰসৱৰ দেহগত প্ৰক্ৰিয়া—গৰ্ভাশয় খোলা, বাধা বাহিৰ কৰা, আৰু আফ্টাৰবাৰ্থ/প্লেচেণ্টা তললৈ নামি অহা—একেলগে জোৰা হৈছে, যাতে জন্ম দ্ৰুত, নিৰাপদ আৰু কোনো ধৰণৰ ৰিটেনচন (অৱশিষ্ট ধৰি ৰখা) নোহোৱাকৈ সম্পন্ন হয়।
Sukta 12
এই চাৰি-পদীয়া চিকিৎসা–শান্তি সূক্তটোৱে বিস্তৃত ৰোগ (বিশেষকৈ যক্ষ্মা/ক্ষয়), মূৰবেদনা, কাহ, আৰু অংগ–সন্ধিৰ ছিঙি-যোৱা ধৰণৰ বেদনা লক্ষ্য কৰে। ইয়াত ধুমুহা-সদৃশ শোধক শক্তিক আহ্বান কৰি, উদ্ভিদ-ঔষধি আৰু পৰ্বতমালাৰ পুনৰুদ্ধাৰকাৰী শক্তিসমূহক মাতি অনা হয়। শেষত এক সামগ্ৰিক “শম্” (কল্যাণ/শান্তি) সূত্ৰে ওপৰ-তল অংশ, চাৰি অংগ, আৰু সমগ্ৰ দেহত মঙ্গল বিতৰণ কৰে। সূক্তটোৰ শক্তি হৈছে দুখ-কষ্টসমূহক নিখুঁতভাৱে নাম দি, সিহঁতক অনুপ্ৰবেশী কাৰক হিচাপে বহিষ্কাৰ কৰা, আৰু সৰ্বব্যাপী দেহগত সম্পূৰ্ণতাৰ দ্বাৰা ৰোগীক সীল-মোহৰ দিয়া।
Sukta 13
AV 1.13 এটা সৰু প্ৰসাদনামূলক চিকিৎসা-সুৰক্ষা সূক্ত। ইয়াত ঘনীভূত আৰু সম্ভাৱ্যভাৱে বিপজ্জনক তপস্ (অগ্নিসদৃশ তাপ) ক “প্ৰৱতো নাপাত্” নামৰ এক ব্যক্তিগত শক্তি হিচাপে, লগতে তাৰ অস্ত্ৰ-সদৃশ “ক্ষেপণ/মিছাইল” ৰূপৰ সৈতে সম্বোধন কৰা হৈছে। পুনঃপুনঃ ‘নমস্’ (নমস্কাৰ) আৰু তাৰ গোপন বিশ্ব-আসনৰ প্ৰশংসাৰ জৰিয়তে এই শক্তিক শান্ত কৰি দেহৰ সুস্থতা, গৃহৰ নিৰাপত্তা, আৰু শিশুসকলৰ ৰক্ষাৰ দিশে অনুকূলভাৱে ঘূৰাই দিয়া হয়।
Sukta 14
AV 1.14 হৈছে বিবাহৰ দোৱাৰমুখত থকা এগৰাকী কন্যাৰ বাবে গৃহ্য আশীৰ্বাদ-সূক্ত; ইয়াৰ উদ্দেশ্য ভগৰ ভাগ্য-বণ্টনৰ জৰিয়তে ‘বৰ্চস’ (দীপ্ত আকৰ্ষণ, সামাজিক জ্যোতি/লাবণ্য) ক নিযুক্ত/প্ৰদান কৰা। ই কন্যাৰ পিতৃগৃহৰ পৰা স্বামীৰ ঘৰলৈ স্থানান্তৰকো ৰীতি-মতে পৰিচালনা কৰে—তাক নতুন গৃহস্থালীত দৃঢ়ভাৱে সংলগ্ন কৰি, পূৰ্বপুৰুষৰ সহায় আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী স্থিৰতা আহ্বান কৰে।
Sukta 15
এই পৌষ্টিক সূক্তত নদী, বতাহ আৰু পাখিধাৰী গতি-শক্তিসমূহক আহ্বান কৰি সিহঁতক যজমানৰ ফালে একেলগে মিলি “একে ধাৰে বৈ আহিবলৈ” কোৱা হৈছে। একতামূলক আহুতিৰে অনুমোদনকাৰী স্বৰ্গীয় লোকক সন্তুষ্ট কৰি, ধন-সম্পদ, গৰু-ধন আৰু মঙ্গলজনক লাভ যেন ধাৰাবাহিকভাৱে আহে আৰু নিজৰ ঠাইত স্থিৰভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হৈ থাকে—এইয়াই সূক্তটোৰ লক্ষ্য।
Sukta 16
AV 1.16 এটা সংক্ষিপ্ত অপত্ৰাসক (অপমাৰ্জন) সূক্ত, য’ত সীসা (lead) ক মন্ত্ৰ-আৱিষ্ট মাধ্যম হিচাপে অস্ত্ৰৰূপে ব্যৱহাৰ কৰি যাতু—শত্ৰুভাৱাপন্ন টোনা-জাদু আৰু দানৱীয় পীড়া—ক খেদি পঠোৱা হয়। এই মন্ত্রচৰ্মৰ অধিকাৰ বৰুণ, অগ্নি আৰু ইন্দ্ৰৰ অধীনত স্থাপন কৰা হৈছে, আৰু ‘ইদম্’—প্ৰস্তুত তাবিজ/ঔষধ—বিষ্কন্ধ, ভক্ষক (অত্ৰিণ) আৰু পিশাচ-বংশক জয় কৰে বুলি ঘোষণা কৰে। সূক্তটোৰ শেষত সুৰক্ষামূলক ধমকি আছে: যি কোনো সত্তাই গৰু, ঘোঁৰা বা মানুহক ক্ষতি কৰে, তাক সীসাৰে বিধিগতভাৱে ‘বিদ্ধ’ কৰা হওক, যাতে সি বীৰ-হন্তা নহয়।
Sukta 17
AV 1.17 এটা সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক ৰক্ষামন্ত্ৰ; ইয়াৰ উদ্দেশ্য ৰক্ষাক স্থিৰভাৱে স্থাপন কৰা আৰু ঢিলা হোৱা, সৰি যোৱা বা ভাবুকি/আক্ৰমণত পৰি বিঘ্নিত হোৱা দেহগত/গঠনগত শৃঙ্খলাক পুনৰ সঠিক কৰি তোলা। ই সকলো অৱস্থানত (তল–দূৰ/বাহিৰ–মধ্য) এক স্থিতিকাৰক শক্তি স্থাপন কৰে, নাড়ী-স্ৰোত আৰু অংগ-প্ৰত্যংগক ‘শৃঙ্খলিত’ কৰে, আৰু শেষত সিকাটাৱতী আৰু উচ্চ ধনুঃ ৰূপে ব্যক্ত এক চাৰিওফালৰ বাধা নিক্ষেপ কৰে—যাতে ৰক্ষিত পৰিসৰ গলি নাযায় আৰু কল্যাণ দৃঢ় হৈ থাকে।
Sukta 18
অথৰ্ববেদ ১.১৮ এটা সংক্ষিপ্ত অথৰ্বণীয় মন্ত্র-চাৰ্ম, যিয়ে অলক্ষ্মী (দুৰ্ভাগ্য/দাৰিদ্ৰ্য), আৰাতি (শত্ৰুভাৱাপন্ন বাধা আৰু অদাতা-স্বভাৱ), আৰু দেহত আঁকোৱালি ধৰা যিকোনো ‘ঘোৰ’ অন্তৰ্দাহ/অন্তৰ্যন্ত্ৰণাক দূৰ কৰি পঠিয়ায়। ‘উৰুৱাই দিয়া’ ধৰণে অশুচি আঁতৰাই, ব্যক্তিৰ অংগ-প্ৰত্যংগ আৰু ৰূপ-লাবণ্যৰ পৰা তাক ৰীতি-মতে স্থানান্তৰ কৰি, একে সময়তে ভদ্ৰা/শ্ৰী—গৃহস্থালীৰ সফলতা আৰু সন্তান-সমৃদ্ধিক ধাৰণ কৰা শুভ ভাগ্য—আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াত কাৰ্যকৰী শক্তি হৈছে বাচ্ (মন্ত্ৰ-বাক্য), যাক সবিতা আৰু সহচৰ দেৱতাসকলে সমৰ্থন কৰি অশুভক দূৰলৈ ঠেলি পঠিয়ায় আৰু শুভ ভাগ্যক গতি দিয়ে।
Sukta 19
এই সংক্ষিপ্ত অপোত্ৰোপায়িক সূক্তটো অস্ত্ৰ-বিচ্যুত কৰাৰ এক মন্ত্র: ইয়াত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যে বৈৰী ধনুৰ্ধৰ আৰু “অতি-ভেদক”সকলে যজ্ঞ-বিষয়/সুৰক্ষিত ব্যক্তিক বিচাৰি নাপাব, আৰু সকলো ক্ষেপণাস্ত্ৰ দিশ সলাই নিৰাপদে পৰি যাওক। সূক্তটোৱে শত্রুৰ আগ্ৰাসনকেই তাৰ ওপৰতে ঘূৰাই দিয়ে—দেৱীয় আৰু মানৱ তীৰসমূহক আদেশ দি সুৰক্ষিত ব্যক্তিক লক্ষ্যভ্ৰষ্ট কৰি বৈৰীসকলক আঘাত কৰিবলৈ। ইন্দ্ৰ (আৰু এটা পদত ধনুৰ্ধৰ ৰূপে ৰুদ্ৰ)ক গতি-পথৰ দেৱীয় নিয়ন্তা হিচাপে আহ্বান কৰা হয়, যাতে সুৰক্ষা কেৱল এৰাই যোৱা নহয়, পবিত্ৰ আদেশৰ বলত স্থাপিত হয়।
Sukta 20
AV 1.20 এটা আথৰ্বণীয় অপত্ৰোপায়িক (অপশকুন-নিবাৰক) সূক্ত, য’ত মিত্ৰ–বৰুণক—বিশেষকৈ বৰুণক—আহ্বান কৰি, যজমান/আশ্ৰিতৰ বিৰুদ্ধে উঠা “যুদ্ধজনিত বধ” (vadhá) আৰু দুষ্ট-মনস্ক, শত্রুভাৱাপন্ন আগ্ৰাসন প্ৰতিহত কৰা হয়। বিপদক নিকট বা দূৰ—যিকোনো দিশৰ পৰা নিক্ষিপ্ত বস্তু হিচাপে চিত্ৰিত কৰি, তাক “চাৰিওফালে ঘূৰাই আঁতৰাই দূৰলৈ” খেদাই পঠিয়াবলৈ আদেশ দিয়া হয়; লগতে শাৰ্মন (śárman—আশ্ৰয়/ৰক্ষা)ৰ এক সুৰক্ষিত আৱৰণ স্থাপন কৰি অপৰাজেয়তাৰ আশ্বাস দিয়া হয়। এই সূক্তৰ শক্তি হৈছে সাৰ্বভৌম, ঋত-ধৰ্মৰ ৰক্ষক দেৱতাসকলক শত্রুৰ দণ্ডদাতা আৰু বিস্তৃত আশ্ৰয়দাতা হিচাপে আহ্বান কৰা—যাৰ ফলত মিত্ৰপক্ষ নিহত নহয় আৰু যজমান পৰাভূত/বিজিত নহয়।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.