Adhyaya 143: Exposition of the Glory of the Mandāra Sacred Grove

Verse 1

अथ मन्दारमहिमनिर्णूपणम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि एकान्तं शृणु सुन्दरि ॥ स्थानं मे परमं गुह्यं मद्भक्तानां सुखावहम्

Nay là sự luận định về đại uy đức của Mandāra. Śrī Varāha phán: Ta sẽ lại tuyên nói thêm điều khác—hỡi người đẹp, hãy lắng nghe nơi chốn tịch tĩnh. Đó là trú xứ tối thượng, bí mật của Ta, đem an lạc và phúc lợi cho các bhakta của Ta.

Verse 2

जाह्नव्या दक्षिणे कूले विन्ध्यपृष्ठसमाश्रितम् ॥ मन्दारेति च विख्यातं सर्वभागवतप्रियम्

Ở bờ nam sông Jāhnavī (Gaṅgā), tựa trên dãy Vindhya, có một thánh địa nổi danh gọi là Mandāra, được mọi tín đồ truyền thống Bhāgavata yêu kính.

Verse 3

तत्र त्रेतायुगॆ भूमे रामो नाम महाद्युतिः ॥ भविष्यति न सन्देहः स च मां स्थापयिष्यति

Tại đó, hỡi Đất Mẹ, vào thời Tretā-yuga sẽ xuất hiện một bậc rực rỡ mang danh Rāma—không chút nghi ngờ—và Ngài sẽ thiết lập Ta tại nơi ấy.

Verse 4

नारायणमुखाच्छ्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्दनम्

Nghe từ miệng Nārāyaṇa, Vasundharā (Đất Mẹ) với lòng khát cầu dharma đã thưa lời dịu ngọt cùng Janārdana, bậc Chúa tể của thế gian.

Verse 5

धरण्युवाच ॥ देवदेव महादेव हरे नारायण प्रभो ॥ मन्दारेति त्वया प्रोक्तं देवधर्मार्थसंयुतम्

Đất Mẹ thưa rằng: Ôi Thần của các thần, ôi Mahādeva—ôi Hari, ôi Nārāyaṇa, bậc Chúa tể—Ngài đã nói về “Mandāra” như nơi hội đủ ý nghĩa thiêng liêng, dharma và artha.

Verse 6

मन्दारे कानि कर्माणि कुर्वन्ति च ततो नराः ॥ कांश्च लोकान्प्रपद्यन्ते तत्र कर्मकृतो नराः

Tại Mandāra, người ta thực hành những nghiệp hạnh nào? Và những người đã làm các nghiệp ấy tại đó sẽ đạt đến những cõi (loka) nào?

Verse 7

मन्दारे कानि गुह्यानि रहस्यं किञ्च तत्र वै ॥ वक्तुमर्हस्यशेषेण परं कौतूहलं मम ॥

Tại Mandāra có những điều ẩn mật nào, và quả thật có giáo huấn bí truyền nào ở đó? Sự hiếu kỳ của tôi rất sâu; xin Ngài hãy giảng giải trọn vẹn, không sót điều gì.

Verse 8

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि यत्नेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ कथयिष्यामि ते गुह्यां मन्दारस्य महाक्रियाम् ॥

Śrī Varāha phán: “Hỡi người đẹp, hãy lắng nghe cẩn trọng điều nàng hỏi Ta. Ta sẽ nói cho nàng về đại nghi quỹ bí mật (mahākriyā) gắn liền với Mandāra.”

Verse 9

क्रीडमानोऽस्महं तत्र मन्दारे पुष्पिते तदा ॥ मन्दारपुष्पमादाय मनोज्ञं न्यस्य वै हृदि ॥

Khi Mandāra đang nở rộ, Ta vui đùa tại đó. Ta hái một đóa hoa Mandāra khả ái và đặt nó lên nơi trái tim Ta.

Verse 10

विन्ध्ये च मत्प्रभावेण मन्दारश्च महाद्रुमः ॥ स्थितोऽहं तत्र सुभगे भक्तानुग्रहकाम्यया ॥

Và tại miền Vindhya, nhờ uy lực của Ta, cây Mandāra đại thụ hiện hữu. Hỡi người cát tường, Ta ở đó với ước nguyện ban ân cho các tín đồ (bhakta).

Verse 11

दर्शनीयतमं स्थानं मनोज्ञं च शिलातलम् ॥ यत्र तिष्ठाम्यहं देवि मन्दारद्रुममाश्रितः ॥

Đó là nơi chốn cực kỳ đáng chiêm ngưỡng, cùng một nền đá thanh nhã—nơi ấy, hỡi Devī, Ta đứng nương tựa nơi cây Mandāra.

Verse 12

विस्मयं शृणु सुश्रोणि मन्दारेऽस्मिन्महाद्रुमे ॥ द्वादश्यां च चतुर्दश्यां स पुष्पति महाद्रुमः ॥

Hỡi người nữ có vòng hông mỹ lệ, hãy nghe điều kỳ diệu: trên đại thụ Mandāra này, vào tithi ngày mười hai và ngày mười bốn, cây lớn ấy nở hoa rực rỡ.

Verse 13

तत्र मध्याह्नवेलायां वीक्ष्यमाणो जनैस्ततः ॥ ततोऽन्यदिनमासाद्य दृश्यते न कदाचन ॥

Tại đó, vào lúc giữa trưa, người đời nhìn thấy; nhưng khi sang ngày khác, thì không bao giờ còn thấy (như thế) nữa.

Verse 14

अथ प्राणान्प्रमुच्येत कुण्डे मन्दारसंस्थिते ॥ तपः कृत्वा वरारोहे मम लोकं स गच्छति ॥

Rồi nếu ai xả bỏ mạng sống trong hồ ở Mandāra, và sau khi tu khổ hạnh—hỡi người có thân thể cao quý—người ấy sẽ đi đến cõi của Ta.

Verse 15

तस्य चोत्तरपार्श्वे च प्रापणं नाम वै गिरिः ॥ तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र दक्षिणां दिशमाश्रिताः ॥

Và ở phía bắc của nơi ấy quả có một ngọn núi tên là Prāpaṇa. Tại đây có ba dòng nước đổ xuống, hướng về phương nam.

Verse 16

स्नानकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥ दक्षिणे पतते धारा स्रवते चोत्तरामुखम् ॥

Trong vùng ấy, thánh địa tối thượng của Ta được biết đến với tên “Snāna-kuṇḍa”. Dòng nước đổ về phía nam, nhưng chảy với cửa dòng hướng về phía bắc.

Verse 17

तस्मिन् मन्दारकुण्डे तु एकभक्तोषितो नरः ॥ स्नानं करोति शुद्धात्मा स गच्छेत् परमां गतिम् ॥

Tại hồ Mandāra ấy, người nào giữ hạnh ekabhakta (chỉ dùng một bữa) và tắm ở đó với tâm thanh tịnh, được nói là đạt đến parama gati, tức cảnh giới tối thượng.

Verse 18

तत्र स्नातो वरारोहे एकरात्रोषितो नरः ॥ मोदनं दक्षिणे शृङ्गे तस्मिन् मेरौ शिलोच्चये ॥

Hỡi người có hông đẹp, ai tắm ở đó và lưu lại một đêm, sẽ được hoan hỷ nơi đỉnh phía nam của núi Meru ấy, ngọn núi đá cao vút.

Verse 19

तस्य पूर्वोत्तरे पार्श्वे गुह्यं वैकुण्ठकारणम् ॥ यत्र धारा पतत्येका हरिद्रावर्णसन्निभा ॥

Ở sườn đông-bắc của nó có một nơi kín đáo, được gọi là ‘nguyên nhân đưa đến Vaikuṇṭha’; tại đó chỉ có một dòng nước đổ xuống, sắc như màu nghệ.

Verse 20

यस्तत्र कुरुते स्नानम् एकरात्रोषितो नरः ॥ नाकपृष्ठं समासाद्य मोदते सह दैवतैः ॥

Ai tắm ở đó và lưu lại một đêm, sẽ đạt đến nākapṛṣṭha, tức mặt bằng cõi trời, và hoan lạc cùng các chư thiên.

Verse 21

तथात्र मुञ्चते प्राणान् कृतकृत्यः सुनिश्चितः ॥ तारयित्वा कुलं सर्वं मम लोकं प्रपद्यते ॥

Cũng vậy, ai xả bỏ prāṇa tại đây, sau khi đã làm trọn điều cần làm và quyết chí vững bền, được nói là cứu độ toàn bộ dòng tộc và đạt đến cõi của Ta.

Verse 22

तस्य दक्षिणपूर्वेण समस्रोतो वराङ्गने ॥ पतते विन्ध्यशृङ्गेषु अगाधश्च महाह्रदः ॥

Hỡi người nữ có thân thể cao quý, về phía đông nam của nơi ấy có một dòng nước chảy đều, đổ xuống giữa các đỉnh của dãy Vindhya; và tại đó có một hồ lớn sâu thẳm, không thể dò lường.

Verse 23

तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकभक्तोषितो नरः ॥ मोदते पूर्वपार्श्वे तु तस्मिन् मेरौ शिलोच्चये ॥

Tại đó, người ta nên thực hành tắm gội (tắm thiêng); người giữ hạnh ekabhakta (chỉ dùng một bữa) hoan hỷ ở sườn phía đông của ngọn Meru cao vút bằng đá ấy.

Verse 24

अथात्र मुञ्चते प्राणान् मम चित्तव्यवस्थितः ॥ छित्वा वै सर्वसंसारं मम लोकं स गच्छति ॥

Rồi nếu ai tại đây xả bỏ sinh khí, với tâm an trụ nơi Ta, người ấy quả thật chặt đứt toàn thể saṃsāra và đi đến cõi của Ta.

Verse 25

मन्दारस्य तु पूर्वेण गुह्यं कोटरसंस्थितम् ॥ यत्र धारा पतत्येका मुसलाकृतिका शुभा ॥

Về phía đông của Mandāra có một nơi kín nhiệm, nằm trong một hốc rỗng; tại đó chỉ một dòng nước cát tường đổ xuống, có hình như chiếc chày (musala).

Verse 26

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥ मोदते पूर्वपार्श्वे च मेरौ तस्मिन् शिलोच्चये ॥

Tại đó, người ta nên tắm gội đúng theo nghi thức; người giữ hạnh pañcabhakta (năm bữa theo ngôn ngữ lời nguyện của bản văn) hoan hỷ ở sườn phía đông của ngọn Meru cao vút bằng đá ấy.

Verse 27

अथात्र मुञ्चते प्राणान् कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ मेरुशृङ्गं समुत्सृज्य मम लोकं च गच्छति ॥

Bấy giờ, sau khi thực hành khổ hạnh vô cùng khó nhọc, người ấy tại đây xả bỏ sinh khí; rời đỉnh núi Meru, liền đi đến cõi của Ta.

Verse 28

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥ मोदते दक्षिणे शृङ्गे महामेरौ शिलोच्चये ॥

Tại đó, người nam nên tắm gội thanh tịnh sau khi lưu trú trọn một ngày một đêm; người ấy hoan hỷ trên đỉnh phía nam của Đại Meru, nơi vách đá cao vời.

Verse 29

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ मेरुशृङ्गं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

Bấy giờ, sau khi đảm nhận khổ hạnh vô cùng khó nhọc, người ấy tại đây xả bỏ sinh khí; rời đỉnh Meru, liền chứng đạt cõi của Ta.

Verse 30

दक्षिणे पश्चिमे भागे मन्दारस्य यशस्विनि ॥ अत्र धारा पतत्येका आदित्यसमतेजसा ॥

Trên núi Mandāra lừng danh, ở vùng tây nam, tại đây chỉ có một dòng thác đổ xuống, rực sáng sánh với mặt trời.

Verse 31

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥ मोदते पश्चिमे भागे ध्रुवो यत्र प्रवर्तते ॥

Tại đó, người nam nên tắm gội thanh tịnh sau khi lưu trú trọn một ngày một đêm; người ấy hoan hỷ ở miền tây, nơi Dhruva được nói là an trụ trong lộ trình của mình.

Verse 32

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोके च मोदते ॥

Bấy giờ, người an trú trong pháp hành và giới hạnh do Ta quy định, liền xả bỏ hơi thở sinh mệnh tại đây; thoát khỏi mọi tội lỗi, người ấy hoan hỷ trong cõi của Ta.

Verse 33

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु गुह्यं देवसमन्वितम् ॥ चक्रावर्त्तमिति ख्यातमगाधश्च महाह्रदः ॥

Ở phía tây của nơi ấy có một chốn kín nhiệm, được các bậc thần linh hộ trì, nổi danh là ‘Cakrāvartta’; và tại đó cũng có một đại hồ sâu thẳm không thể dò lường.

Verse 34

स्नानं करोति यस्तत्र पञ्चभक्तोषितो नरः ॥ मोदते मेरुशृङ्गेषु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

Ai tắm gội thanh tịnh tại đó—sau khi sống theo chế độ ‘ngũ thực (pañca-bhakta)’—thì hoan hỷ giữa các đỉnh Meru, có nơi ở/trạng thái với sự đi lại tự do, không bị ngăn ngại.

Verse 35

अथ वै मुञ्चते प्राणांश्चक्रवर्ती महायशाः ॥ शृङ्गान्सर्वान्परित्यज्य मोदते मम सन्निधौ ॥

Rồi quả thật, vị Cakravartin lừng danh xả bỏ hơi thở sinh mệnh; từ bỏ mọi đỉnh núi, vị ấy hoan hỷ trong sự hiện diện gần gũi của Ta.

Verse 36

दिशं वायव्यमाश्रित्य तस्मिन्विन्ध्यशिलोच्चये ॥ तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र मुसलाकृतयः शुभाः ॥

Hướng về phương tây-bắc, trên mỏm đá cao vút của dãy Vindhya ấy, tại đây có ba dòng nước cát tường đổ xuống, có hình dạng như chày giã (musala).

Verse 37

अथात्र मुञ्चते प्राणान् तस्मिन्गुह्ये यशस्विनि ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥

Nay, tại đây, ở thánh địa bí mật lừng danh ấy, khi một người buông bỏ hơi thở sinh mệnh, từ bỏ mọi ràng buộc, người ấy đi đến thế giới của Ta.

Verse 38

तस्य विक्रोशमात्रेण दक्षिणां दिशमाश्रितः ॥ गुह्यो गभीरको नाम अगाधश्च महाह्रदः ॥

Cách đó một krośa, về phương Nam, có một đại hồ bí mật tên là Gabhīraka, sâu thẳm và không thể dò lường.

Verse 39

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अष्टरात्रोषितो नरः ॥ मोदते सर्वद्वीपेषु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

Người nam tắm gội tại đó, sau khi lưu trú tám đêm, sẽ hoan hỷ khắp mọi dvīpa và được nơi cư trú cho phép đi lại tùy ý.

Verse 40

अथ वै मुञ्चते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः ॥ सर्वद्वीपान् परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

Rồi quả thật, người an trú trong kỷ luật nghiệp hạnh do Ta quy định sẽ buông bỏ hơi thở sinh mệnh; rời bỏ mọi dvīpa, người ấy quy hướng và đạt đến thế giới của Ta.

Verse 41

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु गुह्यं वै परमं महत् ॥ सप्त धाराः पतन्त्यत्र अगाधश्च महाह्रदः ॥

Ở phía tây của nơi ấy lại có một chốn bí mật tối thượng và vĩ đại; tại đây bảy dòng nước đổ xuống, và có một đại hồ sâu không thể dò.

Verse 42

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥ मोदते शक्रलोके तु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

Người nào tắm gội thanh tịnh tại đó và lưu lại trọn một ngày một đêm, sẽ hoan hỷ nơi cõi của Śakra (Indra), được chỗ ở cho phép đi lại tùy ý.

Verse 43

अथ वै मुञ्चते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

Rồi quả thật, người vững lập trong bổn phận (dharma) của mình sẽ xả bỏ hơi thở mạng sống; lìa mọi ràng buộc, người ấy đạt đến cõi của Ta.

Verse 44

क्षेत्रस्य मण्डलं तस्य कथ्यमानं मया शृणु ॥ स्यमन्तपञ्चकं चैव मन्दारस्य गिरौ मम ॥

Hãy nghe từ Ta sự mô tả về vòng giới (maṇḍala) của thánh địa ấy như đang được trình bày; và cả nơi gọi là Syamanta-pañcaka trên núi Mandāra của Ta.

Verse 45

तत्र तिष्ठामि सुश्रोणि विन्ध्यस्य गिरिमूर्द्धनि ॥ मन्दारे परमं गुह्यं तस्मिन्गुह्यशिलोच्चये ॥

Tại đó, hỡi người đẹp hông thon, Ta ngự trên đỉnh núi Vindhya—trên Mandāra, ở nơi tối thượng và bí mật, trên mỏm đá ẩn kín ấy.

Verse 46

लाङ्गले मुसलं चैव शङ्खस्तिष्ठति चाग्रतः ॥ तव चैव प्रियार्थाय मम भक्तसुखावहम् ॥

Cái cày, chày giã và cả pháp loa (śaṅkha) đứng ở phía trước—quả thật vì điều ngươi yêu quý, đem an lạc cho các tín đồ của Ta.

Verse 47

एतन्न जानते केचिन्मम माया विमोहिताः ॥ मुच्य भाऽगवताञ्छुद्धान्ये च वाराहमाश्रिताः

Một số người không hiểu điều này vì bị māyā của Ta làm mê lầm. Nhưng các tín đồ đã thanh tịnh—và những ai nương tựa nơi Varāha (truyền thống/giáo pháp Varāha)—được giải thoát khỏi ràng buộc.

Verse 48

ततो ममाभवच्चिन्ता मन्दारे पर्वतस्थिते ॥ तत्रैकादशकुण्डानि निस्सृतानि गिरौ धरे

Rồi trong Ta khởi lên một mối bận tâm, hỡi Đất Mẹ, về Mandāra ở trên núi; tại đó, mười một hồ thiêng (kuṇḍa) đã xuất hiện trên ngọn núi ấy.

Verse 49

तत्राथ मुंचते प्राणान्मम कर्मपरायणः ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति

Tại đó, người chuyên tâm vào pháp hành nghiệp mà Ta quy định sẽ xả bỏ sinh khí; từ bỏ mọi ràng buộc, người ấy tiến đến cõi của Ta.

Verse 50

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु गुह्यं विन्ध्यविनिःसृतम् ॥ पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मुसलाकृतयः शुभाः

Ở sườn phía nam của nó có một nơi kín nhiệm tuôn ra từ Vindhya; tại đây năm dòng nước cát tường đổ xuống, có hình như chày (musala).

Verse 51

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत मम चित्तव्यवस्थितः ॥ मोदते सर्वशृङ्गेषु चैकीचित्तं समाश्रितः

Tại đó, nên tắm gội với tâm an trú nơi Ta; nương tựa vào nhất tâm, người ấy hoan hỷ trên mọi đỉnh núi.

Verse 52

दक्षिणे संस्थितं चक्रं वामे स्थाने च वै गदा ॥ य एतच्छृणुयान्नित्यं गुह्यं मन्दारसंस्थितम्

Bên phải an vị bánh xe thần (cakra), và bên trái quả thật là chùy (gadā). Ai thường xuyên lắng nghe câu chuyện bí mật này, được lưu truyền tại Mandāra…