Varaha Purana 113.55: Adhyaya 113, Shloka 55

Hymn to Varāha and Pṛthivī’s Inquiry

Prelude to the Sanatkumāra Dialogue

Devanagari script

गरुडोऽसि महात्मानं वहसि त्वं परायणः ॥ दुन्दुभिर्नेमिघोषैश्च आकाशममलो भवान् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 113.55

Transliteration

garuḍo 'si mahātmānaṃ vahasi tvaṃ parāyaṇaḥ || dundubhir nemighoṣaiś ca ākāśam amalo bhavān ||

Translation

Ngài là Garuḍa; với tư cách nơi nương tựa tối thượng, Ngài nâng chở Đấng Chúa tể đại hồn. Ngài là trống thiêng và tiếng vang của vành bánh xe; Ngài là bầu trời thanh tịnh không vết nhơ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गरुडः: Garuḍa
• गरुडः: सम्बोधन/विशेष्य (आह्वान/Addressed)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• असि: you are
• असि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; धातु: अस् (to be)

• महात्मानम्: the great-souled one
• महात्मानम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वहसि: you carry
• वहसि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; धातु: वह् (to carry)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम/मध्यम-प्रयोगे सर्वनाम; प्रथमा (Nominative), एकवचन

• परायणः: devoted/wholly intent (as refuge)
• परायणः: कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifier)

• दुन्दुभिः: with drums
• दुन्दुभिः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: दुन्दुभि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• नेमिघोषैः: with the sounds of the wheel-rims
• नेमिघोषैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: नेमिघोष (प्रातिपदिक: नेमि + घोष)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): नेमेः घोषः

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• आकाशम्: the sky
• आकाशम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: आकाश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• अमलः: spotless/pure
• अमलः: कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: अमल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• भवान्: you (honorific)
• भवान्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘you’)

Speaker

Pṛthivī (default, hymn-voice addressing Varāha/Viṣṇu in dialogue frame)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Mythology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies Purāṇic poetic identification, where a deity is praised through iconic vehicles (Garuḍa) and sensory metaphors (drum, wheel-sound, sky).

Which geographic location is identified?

No geographic site is identified; the imagery is cosmic (sky/space) and mythic (Garuḍa).

What is the primary ethical instruction?

The verse foregrounds parāyaṇa (reliable refuge) as an ideal of stability and protection, expressed through symbolic imagery rather than prescriptive rules.