Adhyaya 105: Ritual Procedure for the Gift of the Milk-Cow (Kṣīradhenu)

Verse 1

अथ क्षीरधेनुदानविधिः ॥ होतोवाच ॥ क्षीरधेनुं प्रवक्ष्यामि तां निबोध नराधिप ॥ अनु्लिप्ते महीपृष्ठे गोमयेन नृपोत्तम ॥ १-१०५ ॥ गोचर्ममात्रमानेन कुशानास्तीर्य सर्वतः ॥ तस्योपरि महाराज न्यसेत्कृष्णाजिनं बुधः ॥

Nay nói về nghi thức hiến tặng Kṣīra-dhenū. Vị Hotṛ nói: “Hỡi bậc quân vương, ta sẽ giảng về Kṣīra-dhenū; xin hãy ghi nhận. Hỡi đấng vua tối thượng, trên mặt đất đã được quét bôi bằng phân bò, hãy rải cỏ kuśa khắp bốn phía theo diện tích bằng một tấm da bò; rồi, hỡi đại vương, bậc hiền trí nên đặt lên trên đó tấm da linh dương đen (kṛṣṇājina).”

Verse 2

तत्र कृत्वा कुण्डलिकां गोमयेन सुविस्तृताम् ॥ क्षीरकुम्भं ततः स्थाप्य चतुर्थांशेन वत्सकम्

Tại đó, sau khi tạo một đồ hình nghi lễ hình tròn (kuṇḍalikā) bằng phân bò, trải rộng cho khéo, rồi đặt một bình sữa, và theo đúng tỷ lệ đặt một bê con làm phần tư.

Verse 3

सुवर्णमुखशृङ्गाणि चन्दनागुरुकाणि च ॥ प्रशस्तपत्रश्रवणां तिलपात्रोपरि न्यसेत्

Trên bình chứa đầy mè, hãy đặt các sừng có đầu mạ vàng, cùng với hương bôi đàn hương và trầm (agaru); và tạo đôi tai như những chiếc lá cát tường, rồi an trí lên trên bình mè ấy.

Verse 4

इक्षुपादां दर्भरोमां सितकम्बलसंवृताम् ॥ ताम्रपृष्ठां कांस्यदोहां पट्टसूत्रमयीं शुभाम्

(Hãy tạo hình con bò) có chân bằng mía, lông bằng cỏ darbha, phủ chăn trắng; lưng bằng đồng đỏ, có bình vắt sữa bằng đồng thiếc, và được kết thành một cách cát tường bằng sợi tơ.

Verse 5

पुच्छं च नृपशार्दूल नवनीतमयस्तनीम् ॥ स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां पञ्चरत्नसमन्विताम्

Và cả đuôi nữa, hỡi bậc hổ giữa các vua; hãy làm bầu vú bằng bơ, có sừng vàng, móng bạc, và được trang nghiêm với năm báu vật.

Verse 6

चत्वारि तिलपात्राणि चतुर्दिक्ष्वपि विन्यसेत् ॥ सप्तधान्ययुतं पात्रे दिक्षु दिक्षु च विन्यसेत्

Hãy bày bốn bình mè ở cả bốn phương; và tại mỗi phương, cũng đặt một bình chứa đủ bảy loại ngũ cốc, an trí theo từng phương một.

Verse 7

मुखं गुडमयं तस्या जिह्वां शर्करया तथा ॥ फलप्रशस्तदशनां मुक्ताफलमयेक्षणाम्

Khuôn mặt của nàng nên được làm bằng đường thốt nốt (jaggery), và lưỡi cũng vậy bằng đường; răng nên là những trái quả tốt lành, còn đôi mắt được làm bằng ngọc trai.

Verse 8

एवं लक्षणसंयुक्तां क्षीरधेनुं प्रकल्पयेत् ॥ आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन गन्धपुष्पैः समर्चयेत्

Như vậy, hãy tạo lập “bò sữa” (kṣīradhenu) đầy đủ các tướng trạng ấy; rồi phủ lên bằng một đôi y phục và cung kính cúng dường bằng hương liệu cùng hoa.

Verse 9

पादुकोपानहौ छत्रं दत्त्वा दानं समर्पयेत् ॥ दद्यादनेन मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रयत्नतः

Sau khi dâng pādūkā (dép), giày dép và chiếc lọng, hãy chính thức hiến cúng lễ vật; với thần chú này, hãy cẩn trọng và tận lực bố thí “bò sữa” (kṣīradhenu).

Verse 10

आप्यायस्वेति मन्त्रेण वेदोक्तेन विधानतः ॥ आश्रयः सर्वभूतानामित्यादि नरपुङ्गव

Bằng thần chú được nêu trong Veda, mở đầu ‘Āpyāyasva…’, theo đúng nghi thức đã định; và (cũng) với công thức mở đầu ‘Āśrayaḥ sarvabhūtānām…’ v.v., hỡi bậc ưu tú trong loài người.

Verse 11

आप्यायस्वेति मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रसादयेत् ॥ प्रतिग्राही पठेन्मन्त्रमेष दानविधिः स्मृतः

Với thần chú mở đầu ‘Āpyāyasva…’, hãy làm cho “bò sữa” (kṣīradhenu) được an hòa và được thánh hóa; người thọ nhận nên tụng thần chú—đó được ghi nhớ là nghi thức bố thí.

Verse 12

दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ एतां हेमसहस्रेण शतेनाथ स्वशक्तितः

Những ai chứng kiến lễ thí này đang được ban tặng thì đạt đến cảnh giới tối thượng. Sau đó, tùy theo năng lực của mình, người ấy nên dâng cúng—dù chỉ với một trăm hay một nghìn miếng vàng.

Verse 13

दत्त्वा धेनुं महाराज शृणु तस्यापि यत्फलम् ॥ षष्टिवर्षसहस्रं तु इन्द्रलोके महीयते

Hỡi đại vương, sau khi bố thí một con bò, xin hãy nghe quả báo của việc ấy: trong cõi Indra, người ấy được tôn vinh suốt sáu vạn năm.

Verse 14

पित्रादिभिश्च सहितो ब्रह्मणो भवनं व्रजेत् ॥ दिव्यं विमानमारूढो दिव्यस्रगनुलेपनः

Cùng với tổ tiên và những vị khác, người ấy đi đến nơi cư ngụ của Phạm Thiên (Brahmā); ngự trên cỗ thiên xa (vimāna), trang nghiêm bằng vòng hoa và hương liệu thần diệu.

Verse 15

क्रीडित्वा सुचिरं कालं विष्णुलोकं स गच्छति ॥ द्वादशादित्यसंकाशे विमानवरमण्डिते

Sau khi hưởng lạc trong thời gian rất lâu, người ấy đi đến cõi Viṣṇu; ở trong cỗ thiên xa tuyệt mỹ, trang sức rực rỡ, sáng chói như mười hai mặt trời.

Verse 16

गीतवादित्रनिर्घोषैरप्सरोभिश्च सेविते ॥ तत्रोष्य विष्णोर्भवने विष्णुसायुज्यमाप्नुयात्

Tại đó, người ấy được phụng sự bởi âm vang của ca khúc và nhạc khí, cùng các tiên nữ apsarā; sau khi an trú trong cung điện của Viṣṇu, người ấy có thể đạt Viṣṇu-sāyujya, tức sự hợp nhất/đồng nhất với Viṣṇu.

Verse 17

यं इमं शृणुयाद्राजन पठेद्वा भक्तिभावतः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

Tâu đức vua, ai nghe lời này hoặc tụng đọc với tâm bhakti (sùng kính) thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đi đến cõi của Viṣṇu (Viṣṇuloka).

Verse 18

धूपदीपादिकं कृत्वा ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ वस्त्रादिभिरलंकृत्य मुद्रिकाकर्णकुण्डलैः

Sau khi chuẩn bị hương, đèn và các vật tương tự, nên dâng cúng cho một vị brāhmaṇa; rồi trang sức bằng y phục và các vật cùng loại, với nhẫn và đồ trang sức nơi tai.