Adhyaya 68
Chương này được trình bày như cuộc đối thoại giữa Śiva và Devī, ca ngợi “rừng khổ hạnh của Gaurī” tại Prabhāsa. Īśvara chỉ rõ thánh địa đầy linh lực ở phía đông Someśa và kể lại việc Devī trong tiền kiếp có nước da sẫm, được gọi kín là “Kālī”, đã lập luận theo tinh thần lời nguyện (vrata) rằng sẽ trở thành “Gaurī” nhờ tapas. Nàng đến Prabhāsa, an lập và thờ phụng một liṅga về sau nổi danh là Gaurīśvara, rồi thực hành khổ hạnh nghiêm mật: đứng một chân, chịu pañcāgni giữa mùa hè, phơi mình trong mưa, và mùa đông thì ngâm nghỉ trong nước; nhờ đó thân tướng trở nên trắng sáng, biểu thị sự chuyển hóa do lòng sùng kính có kỷ luật. Śiva ban chuỗi ân phúc, và Devī tuyên thuyết phalaśruti: ai được chiêm bái nàng tại đây sẽ được con cái cát tường và phúc lộc hôn nhân—dòng tộc; ai dâng cúng bằng âm nhạc và vũ điệu sẽ trừ tai ương; ai thờ liṅga trước rồi thờ Devī sau sẽ đạt thành tựu tối thượng. Chương cũng quy định các việc bố thí: cúng dường brāhmaṇa, dâng trái dừa cho người hiếm muộn, thắp đèn bơ sữa với tim đỏ để duy trì điềm lành; lại có một tīrtha gần đó, tắm gội thì tiêu trừ tội lỗi, làm śrāddha thì lợi ích cho tổ tiên, và giữ thức đêm kèm các nghi thức sùng kính. Kết lại, kinh xác nhận sự hiện diện thường hằng của thần linh nơi ấy qua các mùa, và tán dương việc tụng đọc—lắng nghe chương này, nhất là vào ngày trăng thứ ba và trước nhan Devī, như nguồn phúc lành bền lâu.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । इति प्रोक्तानि ते देवि वक्त्रलिंगानि पंच वै । अथ ते संप्रवक्ष्यामि यत्र गौर्यास्तपो वनम् । स्थानं महाप्रभावं हि सुरसिद्धनिषेवितम्
Īśvara phán: “Như vậy, ô Devī, năm ‘Vaktra-liṅga’ đã được Ta nói cho nàng. Nay Ta sẽ giảng về nơi Gaurī đã tu khổ hạnh—Tapovana—một thánh địa đại linh lực, nơi chư thiên và các bậc thành tựu thường lui tới.”
Verse 2
सोमेशात्पूर्वदिग्भागे षष्टिधन्वंतरे स्थितम् । यत्र देव्या तपस्तप्तं सत्या वै पूर्वजन्मनि
Về phía đông của Someśa có một nơi, cách sáu mươi tầm cung—chính tại đó, Nữ Thần trong tiền kiếp là Satī đã tu khổ hạnh.
Verse 3
कृत्वा च प्रणयात्कोपं मया सार्द्धं वरानने । प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता सा तपस्विनी
Hỡi người đẹp, vì giận dỗi ta do tình yêu, nàng—người nữ tu khổ hạnh—đã đến Prabhāsakṣetra và ở lại đó, kiên định trong khổ hạnh.
Verse 4
देव्युवाच । किमर्थं सा परित्यज्य सती त्वां तपसि स्थिता । कस्मिन्स्थाने स्थिता देवी एतन्मे विस्तराद्वद
Nữ Thần nói: “Vì cớ gì Satī từ bỏ (trạng thái cũ) mà đứng tu khổ hạnh vì ngài? Nữ Thần ấy đã an trụ ở nơi nào? Xin hãy nói cho ta tường tận.”
Verse 5
ईचरौवाच । पुराऽसीस्त्वं महादेवि श्यामवर्णा मनस्विनी । नामार्थं च मया प्रोक्ता कालीति रहसि स्थिता
Īśvara nói: “Thuở trước, hỡi Đại Nữ Thần, nàng có sắc đen và ý chí kiên định. Khi nàng ở chốn u tịch, ta đã nói rõ ý nghĩa danh xưng của nàng—‘Kālī’.”
Verse 6
सा श्रुत्वा विस्मयं वाक्यं भृशं रोषपरायणा । अब्रवीत्परुषं वाक्यं भृकुटी कुटिलानना
Nghe những lời ấy đầy kinh ngạc, nàng bừng bừng nổi giận. Với mày cau và gương mặt nghiêm lạnh, nàng thốt ra lời lẽ gay gắt.
Verse 7
यस्मात्कालीत्यहं प्रोक्ता त्वया शंभोऽतिविप्लवात् । तस्माद्यास्यामि गौरीति भविष्यामि च यत्र हि
“Vì trong khoảnh khắc rất bất xứng, hỡi Śambhu, Ngài đã gọi ta là ‘Kālī’; bởi vậy ta sẽ ra đi và sẽ được biết đến là ‘Gaurī’—ngay tại nơi ta an trụ.”
Verse 8
एवमुक्त्वा महाभागा सखीगणसमावृता । गत्वा प्रभासक्षेत्रं सा प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । गौरीश्वरेति विख्यातं पूजयंती विधानतः
Nói xong, Nữ Thần phúc đức ấy, được đoàn bạn hữu vây quanh, đi đến thánh địa Prabhāsa. Tại đó, nàng an lập Maheśvara (dưới hình tướng liṅga), nổi danh là ‘Gaurīśvara’, và phụng thờ theo đúng nghi quỹ.
Verse 9
ततो लिंगसमीपस्था एकपादे स्थिता सती । लिंगमाराधयंती सा चकार सुमहत्तपः
Bấy giờ, ở gần liṅga, Satī đứng một chân. Vừa phụng thờ liṅga, nàng vừa thực hành khổ hạnh vô cùng lớn lao.
Verse 10
पंचाग्निसाधिका देवी ग्रीष्म जाप्यपरायणा । वर्षास्वाकाशशयना हेमंते सलिलाशया
Nữ Thần thực hành pháp tu ‘năm ngọn lửa’; mùa hạ chuyên chú trì tụng japa. Mùa mưa, nàng nằm phơi dưới bầu trời trống; mùa đông, nàng an trú trong nước.
Verse 11
यथा यथा तपो वृद्धिं याति तस्या महाप्रभा । तथातथा शरीरस्य गौरत्वं प्रतिपद्यते
Khổ hạnh oai quang của nàng càng tăng trưởng bao nhiêu, thì thân thể nàng cũng bấy nhiêu đạt đến sự trắng trong và rạng ngời hơn nữa.
Verse 12
कालेन महता गौरी सर्वांगेणाथ साऽभवत् । ततो विहस्य भगवानुवाच शशिशेखरः
Sau một thời gian rất lâu, nàng trở thành Gaurī trọn vẹn nơi mọi chi thể. Bấy giờ Đấng Thế Tôn, vị đội trăng trên đỉnh đầu, mỉm cười và cất lời.
Verse 13
गौरीति च मुहुर्वाक्यमुत्तिष्ठ व्रज मन्दिरम् । वरं वरय कल्याणि यत्ते मनसि वर्त्तते
Ngài lại gọi nàng hết lần này đến lần khác: “Gaurī! Hãy đứng dậy, trở về nơi cư ngụ của nàng. Hỡi bậc cát tường, hãy chọn một ân phúc—điều gì đang ở trong lòng nàng.”
Verse 14
गौर्युवाच । यो मामत्र स्थितां पश्येन्नारी वा पुरुषोऽथ वा । स भूयात्सुतसौभाग्यैः सप्तजन्मानि संयुतः
Gaurī thưa: “Bất cứ ai—dù nữ hay nam—chiêm ngưỡng ta tại đây, khi ta an trụ nơi thánh địa này, sẽ được phúc lành con cái trong bảy đời.”
Verse 15
गीतवाद्यादिकं नृत्यं यः कुर्यात्पुरतो मम । तस्यान्वये न दौर्भाग्यं भूयात्तव प्रसादतः
“Ai múa trước mặt ta, có kèm theo ca hát, nhạc khí và những lễ nghi tương tự—nhờ ân điển của Ngài, trong dòng tộc người ấy sẽ không phát sinh điều bất hạnh.”
Verse 16
मया प्रतिष्ठितं लिंगं पूर्वमभ्यर्च्य मां ततः । पूजयिष्यति यो भक्त्या स यास्यति परं पदम्
“Ai trước hết thờ phụng liṅga do ta thiết lập, rồi sau đó thờ phụng ta với lòng sùng kính, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.”
Verse 17
गौरीश्वरेति विख्यातं नाम तस्य भवेत्प्रभो । तथेत्यहं प्रतिज्ञाय तत्र स्थाने स्थितो ऽभवम्
“Bạch Chúa tể, xin cho danh tiếng của nơi ấy được gọi là ‘Gaurīśvara’.” Nói “Đúng như vậy”, ta lập lời thệ và đến an trú ngay tại chốn ấy.
Verse 18
देव्या सह महादेवि प्रहृष्टेनांतरात्मना । अद्यापि अयने प्राप्ते उत्तरे दक्षिणेऽपि वा
“Bạch Đại Nữ Thần, cho đến hôm nay—khi tiết chí hạ hay chí đông (bắc chí hoặc nam chí) đến—ta vẫn cùng Nữ Thần mà đến, lòng bên trong hân hoan rạng rỡ.”
Verse 19
गौरींस्थानं समभ्येति तत्र देव गुणैर्युतः । तस्मिन्नहनि यस्तत्र विशिष्टानि फलानि च । संप्रयच्छति विप्रेभ्यस्तस्य पुत्रा भवंति च
Người ấy đạt đến thánh địa của Gaurī và được trang nghiêm bởi các đức hạnh của chư thiên. Ngay trong ngày ấy, ai ở đó dâng những quả ngon tuyển chọn lên các bà-la-môn, thì người ấy cũng được sinh con nối dõi.
Verse 20
पुत्रहीना तु या नारी नालिकेरं प्रयच्छति । पुत्रं सा लभते शीघ्रं सबलं लक्षणान्वितम्
Người phụ nữ không có con trai, nếu dâng một trái dừa làm lễ vật, thì sẽ mau chóng được một con trai khỏe mạnh, đầy đủ tướng lành cát tường.
Verse 21
घृतेन दीपकं तत्र या नारी संप्रयच्छति । रक्तवर्त्त्या महादेवि यावत्तस्यैव तंतव
“Bạch Đại Nữ Thần, người phụ nữ nào tại đó dâng một ngọn đèn đổ đầy bơ tinh khiết (ghṛta), với tim đèn màu đỏ—chừng nào những sợi tim ấy còn bền… ”
Verse 22
तावज्जन्मांतराण्येव सा सौभाग्यमवाप्नुयात्
Trong bấy nhiêu đời sinh nối tiếp, nàng quả thật đạt được phúc lành và cát tường.
Verse 23
या नृत्यं कुरुते तत्र भक्त्या परमया युता । आरोग्यसुखसौभाग्यैः संयुक्ता सा भवेच्चिरम्
Người phụ nữ nào múa tại đó, đầy đủ lòng sùng kính tối thượng, sẽ lâu dài gắn liền với sức khỏe, an lạc và phúc cát tường.
Verse 24
तत्रांते सुमहत्कुडं तीर्थं स्वच्छोदपूरितम् । यः स्नानमाचरेत्तत्र मुच्यते सर्वपातकैः
Ở tận cùng nơi ấy có một hồ thiêng (tīrtha) rất lớn, đầy nước trong sạch. Ai tắm gội tại đó sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.
Verse 25
यः श्राद्धं कुरुते तत्र पितॄनुद्दिश्य भक्तितः । स याति परमं स्थानं पितृभिः सह पुण्यभाक्
Ai cử hành lễ śrāddha tại đó với lòng thành kính, hướng về các Pitṛ (tổ tiên), sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng cùng với tổ tiên, đầy đủ công đức.
Verse 26
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत् । गीतवाद्यादिभिर्नृत्यै रात्रौ कुर्वीत जागरम्
Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực để cử hành śrāddha tại đó cho đúng pháp; và ban đêm hãy thức canh (jāgara) với ca hát, nhạc khí và vũ điệu.
Verse 27
दंपत्योः परिधानं च तत्र देयं सदक्षिणम् । यश्चैतत्पठते नित्यं तृतीयायां विशेषतः । पार्वत्याः पुरतो देवि स सौभाग्यमवाप्नुयात्
Tại nơi ấy, nên bố thí y phục cho vợ chồng, kèm theo dakṣiṇā (lễ tạ) xứng đáng. Ai tụng đọc bài kệ này hằng ngày—đặc biệt vào ngày tṛtīyā (mồng ba âm lịch)—trước Thánh Nữ Pārvatī, ôi Nữ Thần, người ấy sẽ đạt được phúc duyên và cát tường (saubhāgya).
Verse 28
शृणुयाद्वाऽपि यो भक्त्या सम्यग्भक्तिपरायणः । सोऽपि सौभाग्यमाप्नोति यावज्जीवं न संशयः
Dẫu chỉ người lắng nghe với lòng thành kính—thật sự nương tựa nơi bhakti—cũng đạt được phúc duyên cát tường suốt đời; điều ấy không còn nghi ngờ gì.
Verse 68
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टषष्टितमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ sáu mươi tám, mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Khu Rừng Khổ Hạnh của Gaurī”, thuộc Prabhāsa Khaṇḍa—trong phần Prabhāsa Kṣetra Māhātmya—của Thánh điển Skanda Mahāpurāṇa tôn kính, trong Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn kệ tụng.