Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 68›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । इति प्रोक्तानि ते देवि वक्त्रलिंगानि पंच वै । अथ ते संप्रवक्ष्यामि यत्र गौर्यास्तपो वनम् । स्थानं महाप्रभावं हि सुरसिद्धनिषेवितम्

Transliteration

īśvara uvāca | iti proktāni te devi vaktraliṃgāni paṃca vai | atha te saṃpravakṣyāmi yatra gauryāstapo vanam | sthānaṃ mahāprabhāvaṃ hi surasiddhaniṣevitam

Translation

Īśvara phán: “Như vậy, ô Devī, năm ‘Vaktra-liṅga’ đã được Ta nói cho nàng. Nay Ta sẽ giảng về nơi Gaurī đã tu khổ hạnh—Tapovana—một thánh địa đại linh lực, nơi chư thiên và các bậc thành tựu thường lui tới.”

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-सूचक अव्यय (quotative/closure particle)
प्रोक्तानिspoken/declared
प्रोक्तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural)
तेto you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
वक्त्रलिङ्गानिface-marks/signs
वक्त्रलिङ्गानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (वक्त्रस्य लिङ्गानि)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective), अव्ययवत्/अविकारी; बहुवचनार्थे प्रयोगः
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/एवकारार्थक अव्यय (emphatic particle)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)
संप्रवक्ष्यामिI shall explain fully
संप्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक सम्बन्ध-अव्यय (relative adverb: where)
गौर्याःof Gaurī
गौर्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
तपःausterity/penance
तपः:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
वनम्forest
वनम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
स्थानम्place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
महाप्रभावम्of great power
महाप्रभावम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); कर्मधारय (महान् प्रभावः यस्य)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (Reason marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (for/indeed)
सुरसिद्धनिषेवितम्frequented by gods and siddhas
सुरसिद्धनिषेवितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुर + सिद्ध + नि + सेव् (धातु) → निषेवित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle) ‘निषेवित’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सुरैः सिद्धैश्च निषेवितम्)
Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaurī Tapovana (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks to Devī, pointing out a luminous Tapovana in Prabhāsa where Gaurī performed austerities; the grove is alive with subtle siddha presences and divine radiance.

Characters & Entities
Ś
Śiva
D
Devī (Pārvatī/Gaurī)
V
Vaktraliṅgas (five)
T
Tapovana
S
Siddhas
D
Devas
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Austerity sanctifies geography: Gaurī’s tapas transforms a forest into a power-center where devas and siddhas naturally gather.

Gaurī’s Tapovana (forest of austerities) within Prabhāsakṣetra.

No direct rite; it introduces the māhātmya of a tapas-associated sacred place, implying pilgrimage and reverent visitation.

←Previous Verse
Next Verse→