Adhyaya 34

Verse 1

ईश्वर उवाच । सरस्वती वरं प्राप्य वरिष्ठं वडवानलात् । पुनस्तं सागरे क्षेप्तुमुद्यता सा मनस्विनी

Īśvara phán: Sau khi nhận được ân huệ tối thượng từ Vāḍavānala, nàng Sarasvatī kiên tâm lại chuẩn bị ném hắn xuống đại dương một lần nữa.

Verse 2

देवादेशात्प्रभासस्य पुरतः संस्थिता तदा । समुद्रमाहूय तदा वाडवार्पणकांक्षिणी

Theo mệnh lệnh của chư thiên, bấy giờ nàng đứng trước Prabhāsa; triệu thỉnh Đại Dương, nàng muốn ký thác ngọn lửa Vāḍava làm lễ vật dâng lên Ngài.

Verse 3

त्वमादिः सर्वदेवानां त्वं प्राणः प्राणिनां सदा । देवादेशाद्गृहाण त्वमागत्यार्णव वाडवम्

“Ngài là cội nguồn của hết thảy chư thiên; Ngài hằng là sinh khí của muôn loài. Vậy theo mệnh lệnh chư thiên, xin hiện ra, hỡi Đại Dương, và thọ nhận Vāḍava.”

Verse 4

एवं संचिंतितो देव्या यदासावंभसांपतिः । तथा जलात्समुत्तीर्य समायातो महाद्युतिः

Khi Nữ Thần đã suy niệm như vậy, Chúa Tể của các dòng nước liền trồi lên khỏi biển và tiến đến, rực rỡ với đại quang huy.

Verse 5

तं दृष्ट्वा विस्मिता देवी दिव्यं विष्णुमिवापरम् । श्यामं कमलपत्राक्षं सागरं सुमनोरमम्

Thấy Ngài, Nữ Thần kinh ngạc—Ngài như một Viṣṇu thiêng liêng khác: sắc thẫm, mắt như cánh sen, chính là Đại Dương, đẹp đẽ vô cùng.

Verse 6

विचित्रमाल्याभरणं चित्रवस्त्रानुलेपनम् । आपगाभिः सरूपाभिः स्त्रीरूपाभिः समावृतम्

Ngài được trang sức bằng vòng hoa và châu báu kỳ diệu, y phục và hương liệu rực rỡ; lại được bao quanh bởi các dòng sông đồng dạng, hiện thân trong hình tướng nữ nhân.

Verse 7

एवंविधं समालोक्य सा देवी ब्रह्मणः सुता । सरस्वती जलनिधिमुवाचेदं शुचिस्मिता

Nhìn thấy Ngài trong hình tướng ấy, Nữ thần Sarasvatī—ái nữ của Phạm Thiên—mỉm cười thanh tịnh rồi cất lời này với Đại Dương, kho tàng của muôn dòng nước.

Verse 8

त्वमग्रजः सर्वभवोद्भवानां त्वं जीवितं जन्मवतां नराणाम् । तस्मात्सुराणां कुरु कार्यमिष्टं वह्निं गृहाण त्वमिहोपनीतम्

Ngài là bậc trưởng thượng của mọi loài hữu tình sinh khởi; Ngài chính là sinh mệnh của những kẻ phàm nhân có sinh ra. Vậy xin hãy làm trọn điều chư thiên mong muốn—hãy nhận lấy ngọn lửa này được đem đến đây.

Verse 9

अत्रांतरे सोऽपि विमृश्य सर्वं कार्यं स्वबुद्ध्या किमिहोपपन्नम् । कृत्वाऽनलस्य ग्रहणं मयेदं कार्यं सुराणां विहितं भवेच्च

Trong lúc ấy, Ngài cũng tự dùng trí mình suy xét mọi điều: ở đây nên làm gì cho hợp lẽ. “Nếu ta nhận lấy ngọn lửa này, thì mục đích do chư thiên đã định ắt sẽ được ta hoàn thành.”

Verse 10

एवं चिंतयतस्तस्य ग्रहणं रुचितं ततः । वाडवाग्नेः समुद्रस्य सुरपीडाकृते यदा

Khi Ngài suy nghĩ như vậy, việc nhận lấy trở nên vừa lòng Ngài—bởi Đại Dương sẽ thâu nhận ngọn lửa Vāḍava để giải trừ nỗi khổ bức bách của chư thiên.

Verse 11

तदा तेन पुरःस्थेन देवी साभिहिता भृशम् । वाडवं संप्रयच्छैनं सुरशत्रुं सरस्वति

Bấy giờ, đứng trước mặt nàng, Ngài khẩn thiết thưa với Nữ thần: “Sarasvatī, xin trao cho ta Vāḍava này—kẻ thù của chư thiên.”

Verse 12

ततस्तया प्रणम्याशु पितामहपुरःसरान् । चारणांश्चारुचित्रांग्या सरस्वत्या दिवि स्थितान्

Bấy giờ, nữ thần Sarasvatī, dung nhan mỹ lệ kỳ diệu, liền cúi mình đảnh lễ những bậc do Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên Brahmā) dẫn đầu, cùng các Cāraṇa đang an trú nơi cõi trời.

Verse 13

पुनश्च करसंस्थोऽसौ वाडवोऽभिहितस्तया । त्वमपो भक्षयस्वेति सुरैरुक्त इमा इति

Lại nữa, khi Vāḍava ấy còn được giữ trong tay nàng, Sarasvatī bảo: “Hãy uống cạn những dòng nước này,”—đúng như chư thiên đã truyền dạy cho nó.

Verse 14

एवमुक्त्वा समुद्रस्य तदा देव्या समर्प्पितः । वाडवोऽग्निः सरस्वत्या सुरादेशान्महाबलः

Nói xong như vậy, ngọn Lửa Vāḍava hùng mạnh—do nữ thần Sarasvatī, vâng theo mệnh lệnh chư thiên—bấy giờ được giao phó cho Đại Dương.

Verse 15

तं समर्प्य ततस्तस्मि न्नदी भूत्वा सरस्वती । प्रविष्टा सागरं देवी नारदेश्वरमार्गतः

Sau khi giao phó, Sarasvatī liền hóa thành một dòng sông; nữ thần theo lộ trình Nāradeśvara mà nhập vào biển cả.

Verse 16

दैत्यसूदनसांनिध्ये दत्त्वार्घ्यं लवणांभसि । अर्घ्येश्वरं प्रतिष्ठाप्य दैत्यसूदन पश्चिमे

Trước sự hiện diện của Daityasūdana, nàng dâng lễ arghya vào làn nước mặn; rồi an vị Arghyeśvara, đặt ở phía tây của Daityasūdana.

Verse 17

ततोऽब्धिं संप्रविष्टा सा पंचस्रोता महानदी । स्वरूपेणैव सा पुण्या पुनः पुण्यतमाऽभवत्

Bấy giờ, con đại hà thiêng liêng chảy thành năm dòng đã nhập vào đại dương; vốn tự tánh đã thanh tịnh, nay tại đó lại trở nên chí thánh hơn nữa.

Verse 18

प्रभासक्षेत्रसंपर्कात्समुद्रस्य च संगमात् । सागरोऽपि समासाद्य सरस्वत्यास्तु वाडवम् । निर्धनो वै धनं प्राप्याचिन्तयत्क्व क्षिपाम्यहम्

Nhờ tiếp xúc với Prabhāsa Kṣetra và cuộc hội tụ thiêng liêng với Đại Dương, ngay cả biển cả cũng nhận lấy ngọn lửa Vāḍava của Sarasvatī; rồi biển trầm ngâm như kẻ nghèo bỗng được của cải: “Ta sẽ đặt nó ở đâu đây?”

Verse 19

स तेनैव करस्थेन दीप्य मानेन सागरः । वह्निना शिखरस्थेन भाति मेरुरिवापरः

Với ngọn lửa rực cháy ấy như được cầm ngay trong tay, biển cả bừng sáng—tựa một Meru khác, có lửa cháy trên đỉnh núi.

Verse 20

तं तथाविधमालोक्य तत्र ये जलचारिणः । यादोगणास्ते मुमुचुर्दाहभीता महास्वनम्

Thấy biển cả ở trạng thái kinh hãi như vậy, các loài thủy tộc nơi đó—bầy đàn sinh vật biển—đã thét lên tiếng gầm lớn, sợ bị thiêu đốt.

Verse 21

तं श्रुत्वा भैरवं शब्दमायातो दैत्यसूदनः । आह यादोगणान्सर्वान्मा भैष्ट सुमहाबलाः

Nghe tiếng động kinh khiếp ấy, Daityasūdana liền đến và bảo tất cả bầy thủy tộc: “Chớ sợ, hỡi những bậc dũng lực phi thường!”

Verse 22

यस्मादनेन प्रथमा आपो भक्ष्या न तत्रगाः । प्राणिनस्तन्न भेतव्यं भवद्भिस्तु ममाज्ञया

Vì ngọn lửa này, nước ở đó không còn bị nuốt uống như thuở ban đầu. Bởi vậy, các loài hữu tình chớ sợ hãi—theo mệnh lệnh của Ta, các ngươi hãy ở yên trong vô úy.

Verse 23

एवमुक्तस्तु कृष्णेन तूष्णींभूता जलेचराः

Được Kṛṣṇa phán như vậy, các loài cư trú trong nước liền lặng thinh.

Verse 24

तूष्णींभूतेषु सर्वेषु जलजेषु जलेश्वरम् । प्राहाच्युतः प्रक्षिप त्वमपां मध्ये तु वाडवम्

Khi mọi loài thủy tộc đều lặng thinh, Acyuta bảo Chúa Tể của Nước: “Hãy ném ngọn Vaḍava-hỏa vào giữa biển nước.”

Verse 25

अगाधेम्भसि तेनासौ निक्षिप्तो वाडवोऽनलः । वरुणेन पिबन्नास्ते तज्जलं सुमहाबलः

Vậy ngọn Vaḍava-hỏa được ném vào làn nước sâu khôn dò; ở đó, hùng lực mà được chế ngự, nó vẫn ở yên—nhờ Varuṇa mà luôn uống lấy dòng nước ấy.

Verse 26

तस्योच्छ्वासानिलोद्धूतं तत्तोयं सागराद्बहिः । निर्मर्यादेव युवतिरितश्चेतश्चधावति

Bị gió từ hơi thở phì ra của nó xô dạt, dòng nước ấy bị hất văng ra ngoài biển cả, lao đi tứ phía như thiếu nữ trẻ không biết bờ cõi.

Verse 27

अथ काले गते देवि शुष्यत्यंबु शनैःशनैः । विदित्वा क्षीयमाणास्ता अपो जलनिधिस्ततः

Rồi theo thời gian, hỡi Nữ Thần, nước dần dần khô cạn. Biết rằng những dòng nước ấy đang suy giảm, đại dương liền bàng hoàng lo sợ.

Verse 28

आहैवं पुंडरीकाक्षमपः कुरु त्वमक्षयाः । अन्यथा सर्वनाशेन जलानां मामिहाग्रतः । भक्षयिष्यत्यसौ वह्निर्वाडवो हि जनार्द्दन

Ngài thưa với Đấng Mắt Sen: “Xin hãy làm cho nước trở nên vô tận. Bằng không, ngay trước mắt con, ngọn lửa Vaḍava kia sẽ nuốt trọn con, khiến nước muôn nơi bị diệt vong, ô Janārdana.”

Verse 29

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य समुद्रस्य तु भीषणम् । कृतं तदक्षयं तोयमा त्मनो भयनाशनम्

Nghe những lời đáng sợ của đại dương, Ngài liền làm cho nước trở nên bất tận, nhờ đó xua tan nỗi sợ đang đe dọa chính sự tồn tại của nó.

Verse 30

ज्ञात्वा सुराः सर्वमिदं विचेष्टितं कृत्यानलस्यास्य निबंधनं तथा । प्रलोभनं तोयपुरःसरा द्विषः पुपूजिरे केशवमत्र चारिणम्

Khi chư thiên hiểu rõ toàn bộ diễn biến ấy—cách ngọn lửa dữ bị trói buộc, và cách kẻ thù bị dẫn dụ tiến tới với nước làm kẻ mở đường—họ liền tôn thờ Keśava, Đấng đang đi lại và hành sự tại nơi ấy.

Verse 31

एवं सरस्वती प्राप्ता प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । ब्रह्मलोकान्महादेवि सर्वपापप्रणाशिनी

Vì thế, Sarasvatī từ Brahmaloka đã đến thánh địa tối thượng Prabhāsa, hỡi Đại Nữ Thần—Đấng tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 32

सोमेशाद्दक्षिणाग्नेये सागरस्य समी पतः । संस्थिता तु महादेवी वडवानलधारिणी

Về phía đông nam của Someśa, gần biển cả, Đại Nữ Thần an trụ nơi ấy—Đấng mang Vaḍavānala, ngọn hỏa dưới lòng đại dương.

Verse 33

स्नात्वाऽग्नितीर्थे पूर्वं तां पूजयेद्विधिना नरः । दंपत्योर्भोजनं तत्र परिधानं सकञ्चु कम्

Sau khi tắm trước tại Agni-tīrtha, người ấy nên phụng thờ Ngài theo đúng nghi lễ. Tại đó cũng nên khoản đãi một đôi vợ chồng bữa ăn, và cúng tặng y phục cùng áo lót (kāñcuka).

Verse 34

दत्त्वा ततो महादेवं पूजयेच्च कपर्द्दिनम् । इति वृत्तं पुरा देवि चाक्षुषस्यांतरेऽभवत्

Sau khi đã dâng cúng, người ấy nên phụng thờ Mahādeva—Kaparddin, Đấng tóc bện. Như vậy, hỡi Nữ Thần, sự việc này đã xảy ra thuở xưa, trong thời Cākṣuṣa Manvantara.

Verse 35

दधीच्यन्वयजातस्य वाडवस्य महा त्मनः । अस्मिन्पुनर्महादेवि प्राप्ते वैवस्वतेंऽतरे । और्वस्तु भार्गवे वंशे समुत्पन्नो महाद्विजः

Từ dòng dõi Dadhīci sinh ra Vāḍava, bậc đại tâm. Rồi lại nữa, hỡi Đại Nữ Thần, khi thời Vaivasvata Manvantara đến, Aaurva—vị đại Bà-la-môn—đã xuất hiện trong dòng Bhārgava.

Verse 36

संक्षिप्तोऽसौ सरस्वत्या देवमात्रा महाप्रभः । तावत्स्थास्यत्यपां गर्भे यावन्मन्वतरावधिः

Đấng oai lực ấy được Sarasvatī, Thánh Mẫu, thu nhiếp và giữ trong mình. Ngài sẽ ở trong thai của nước cho đến khi Manvantara kết thúc.

Verse 37

इति ते कथितं देवि सरस्वत्याः समुद्भवम् । श्रुतं पापहरं नृणां कीर्त्तिदं पुण्यवर्द्धनम्

Như vậy, hỡi Nữ Thần, ta đã kể cho nàng về sự hiển lộ của Sarasvatī. Ai được nghe thì tội lỗi của người đời được tiêu trừ, danh tiếng được ban, và công đức được tăng trưởng.