Adhyaya 25

Verse 1

ईश्वर उवाच । स गन्धर्वस्तदा देवि आरिराधयिषुर्भवम् । सोमवारव्रतंनाम पप्रच्छ मुनिसत्तमम्

Īśvara nói: “Này Nữ Thần, bấy giờ vị Gandharva ấy, mong làm đẹp lòng Bhava (Śiva), đã hỏi bậc hiền thánh tối thượng về lời nguyện mang tên Somavāra-vrata.”

Verse 2

गन्धर्व उवाच । कथं सोमव्रतं कार्यं विधानं तस्य कीदृशम् । कस्मिन्काले च तत्कार्यं सर्वं विस्तरतो वद

Gandharva thưa: “Lời nguyện Soma (ngày Thứ Hai) phải thực hành thế nào? Nghi thức đúng đắn ra sao? Và nên khởi hành vào thời điểm nào? Xin hãy nói cho tôi tường tận mọi điều.”

Verse 3

गोशृंग उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ सर्वसत्त्वोपकारकम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तदद्य कथयामि ते

Gośṛṅga nói: “Lành thay, lành thay, hỡi bậc đại trí—điều này lợi ích cho mọi loài hữu tình. Điều chưa từng nói cho người nào tùy tiện, hôm nay ta sẽ nói cho ngươi.”

Verse 4

सर्वरोगहरं दिव्यं सर्वसिद्धिप्रदायकम् । सोमवारव्रतंनाम सर्वकामफलप्रदम्

Pháp tu thiêng liêng mang tên Somavāra-vrata (trai giới ngày Thứ Hai) diệt trừ mọi bệnh tật, ban mọi thành tựu, và cho quả báo của mọi ước nguyện được ấp ủ.

Verse 5

सर्वकालिकमादेयं वर्णानां शुभकारकम् । नारी नरैः सदा कार्यं दृष्ट्वादृष्ट्वा फलोदयम्

Đây là lời nguyện có thể thọ trì trong mọi thời, đem điều lành cho mọi giai tầng; nữ và nam nên luôn thực hành, vì nó cho quả báo cả hữu hình trong đời này lẫn vô hình ở đời sau.

Verse 6

ब्रह्मविष्ण्वादिभिर्देवैः कृतमेतन्महाव्रतम् । पुनस्तु सोमराजेन दक्षशापहतेन च

Đại nguyện này đã được các chư thiên như Phạm Thiên, Tỳ-thấp-nô và các vị khác thực hành. Về sau, vua Soma cũng thực hành, khi đã chịu tổn hại bởi lời nguyền của Dakṣa.

Verse 7

आराधितोऽनेन शंभुः शंभुध्यानपरेण तु । ततस्तुष्टो महादेवः सोमराजस्य भक्तितः

Nhờ pháp hành này, Soma đã phụng thờ Śambhu, chuyên tâm thiền quán về Śambhu. Vì lòng sùng kính ấy, Mahādeva hoan hỷ và mãn nguyện trước đức tin của Vua Nguyệt.

Verse 8

तेनोक्तं यदि तुष्टोऽसि प्रतिष्ठास्थो निरंतरम्

Rồi ông thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, xin hãy an trụ nơi đây, vững bền mãi mãi, không gián đoạn.”

Verse 9

यावच्चंद्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठंति भूधराः । तावन्मे स्थापितं लिंगमुमया सह तिष्ठतु

“Chừng nào trăng và mặt trời còn tồn tại, chừng nào núi non còn đứng vững—chừng ấy, xin cho liṅga do con thiết lập được an trụ tại đây, cùng với Umā.”

Verse 10

स्थापितं तु तदा तेन प्रार्थयित्वा महेश्वरम् । आत्मनामांकितं कृत्वा ततो रोगैर्व्यमुच्यत

Bấy giờ, sau khi cầu khẩn Maheśvara, ông an vị liṅga ấy, khắc ghi danh mình lên đó; rồi từ đó ông được giải thoát khỏi mọi bệnh tật.

Verse 11

ततः शुद्धशरीरोऽसौ गगनस्थो विराजते

Bấy giờ, thân thể ông trở nên thanh tịnh, và ông rực rỡ tỏa sáng giữa hư không.

Verse 12

तदाप्रभृति ये केचित्कुर्वंति भुवि मानवाः । तेऽपि तत्पदमायांति विमलांगाश्च सोमवत्

Từ thời ấy trở đi, bất cứ ai trên cõi đất thực hành pháp hạnh này, người ấy cũng đạt đến cảnh giới ấy, thân phần thanh tịnh như Soma (Nguyệt thần).

Verse 13

अथ किं बहुनोक्तेन विधानं तस्य कीर्त्तये । यस्मिन्कस्मिंश्च मासे वा शुक्ले सोमस्य वासरे

Nhưng nói dài làm gì? Ta sẽ tuyên bày nghi thức đúng đắn của pháp ấy: vào bất cứ tháng nào, trong nửa tháng sáng, vào ngày thứ Hai của Soma…

Verse 14

दंतकाष्ठं पुरा ब्राह्मे कृत्वा स्नानं समाचरेत् । स्वधर्मविहितं कर्म कृत्वा स्थाने मनोरमे

Vào giờ brāhma-muhūrta cát tường, trước hết dùng que chà răng, rồi tắm gội đúng pháp. Tại thánh địa khả ái ấy, hãy thực hiện các bổn phận do chính dharma của mình quy định.

Verse 15

सुसमे भूतले शुद्धे न्यस्य कुम्भं सुशोभितम् । चूतपल्लवविन्यस्ते चंदनेन सुचित्रिते

Trên nền đất bằng phẳng, sạch sẽ, hãy đặt một bình nước được trang sức đẹp đẽ, sắp lá xoài lên trên và điểm tô tinh mỹ bằng bột đàn hương.

Verse 16

श्वेतवस्त्रपरीधाने सर्वाभरणभूषिते । आदौ पात्रे तु संन्यस्य आधारसहितं शिवम्

Mặc y phục trắng và trang sức đầy đủ, trước hết hãy an vị Śiva—cùng với ādhāra (nền/giá đỡ)—trong pháp khí thờ cúng.

Verse 17

अष्टमूर्त्यष्टकं दिक्षु सोमनाथं सशक्तिकम् । उमया सहितं तत्र श्वेतपुष्पैश्च पूजयेत्

Ở các phương, nên lễ bái nhóm Bát Hình (Aṣṭamūrti) gồm tám thể tướng; rồi lễ bái Somnātha cùng Thánh Năng (Śakti), có Umā đồng hiện, và dâng hoa trắng tại nơi ấy.

Verse 18

विविधं भक्ष्यभोज्यं च फलं वै बीजपूर कम् । अनेनैव तु मंत्रेण सर्वं तत्रैव कारयेत्

Nên dâng các món ăn vặt và món chính đủ loại, cùng các thứ trái cây—quả bījapūra (thanh yên/citron) cũng gồm trong đó. Chính bằng thần chú này, hãy khiến mọi lễ phẩm và nghi thức được cử hành ngay tại nơi ấy.

Verse 19

ॐ नमः पंचवक्त्राय दशबाहुत्रिनेत्रिणे । श्वेतं वृषभमारूढ श्वेताभरणभूषित

Om—đảnh lễ Đấng Ngũ Diện, Đấng mười tay ba mắt; ôi Đấng cưỡi bạch ngưu, ôi Đấng trang nghiêm bằng bạch bảo châu.

Verse 20

उमादेहार्द्धसंयुक्त नमस्ते सर्वमूर्तये । अनेनैव तु मंत्रेण पूजां होमं च कारयेत्

Ôi Đấng hợp nhất với nửa thân của Umā, kính lễ Ngài—Đấng là hình tướng của muôn loài. Chính bằng thần chú này, hãy cử hành cả lễ bái và nghi thức hỏa cúng (homa).

Verse 21

कृत्वैवं च दिने रात्रौ पश्यंश्चैवं स्वपेन्नरः । दर्भशय्या समारूढो ध्यायन्सोमेश्वरं हरम्

Làm như vậy rồi, cả ngày lẫn đêm, người ấy nên giữ hạnh này—thấy như thế và ngủ như thế—nằm trên giường cỏ darbha, chuyên tâm quán niệm Someśvara, Hari (Śiva).

Verse 22

एवं कृतेऽष्टादशानां कुष्ठानां नाशनं भवेत् । द्वितीये सोमवारे तु करंजं दन्तधावनम्

Khi thực hành đúng như vậy, mười tám loại bệnh ngoài da (kuṣṭha) sẽ được tiêu trừ. Rồi đến thứ Hai lần thứ hai, nên dùng cây karañja để làm sạch răng.

Verse 23

देवं संपूजयेत्सूक्ष्मं ज्येष्ठाशक्तिसमन्वितम् । शतपत्रैः पूजयित्वा मधु प्राश्य यथाविधि

Nên chí thành thờ phụng vị Thần vi tế, đầy đủ Jyeṣṭhā-Śakti. Sau khi cúng dường bằng hoa trăm cánh, hãy dùng mật ong đúng theo nghi pháp.

Verse 24

नारंगं तत्र दत्त्वा तु शेषं पूर्ववदाचरेत् । एवं कृते द्वितीये तु गोलक्षफलमाप्नुयात्

Rồi hãy dâng một quả cam tại đó, và thực hành các nghi thức còn lại y như trước. Khi làm như vậy trong lần thứ hai (nghi lễ ngày thứ Hai), sẽ đạt công đức ngang với việc bố thí một trăm nghìn con bò.

Verse 25

सोमवारे तृतीये तु अपामार्गसमुद्भवम् । दंतकाष्ठादिकं कृत्वा त्रिनेत्रं च प्रपूजयेत्

Vào thứ Hai lần thứ ba, nên chuẩn bị que chà răng và các vật dụng liên quan từ cây apāmārga, rồi cung kính thờ phụng Đấng Ba Mắt.

Verse 26

फलं च दाडिमं दद्याज्जातीपुष्पैश्च पूजयेत् । रजन्यामंगुरं प्राश्य सिद्धियुक्तं तु पूजयेत्

Nên dâng một quả lựu và thờ cúng bằng hoa nhài (jāti). Ban đêm, sau khi dùng aṅgura (nho/nho khô), hãy thờ phụng Đấng được đầy đủ siddhi (thần lực).

Verse 27

चतुर्थे सोमवारे तु काष्ठमौदुम्बरं स्मृतम् । पूजयेत्तत्र गौरीशं सूक्ष्मया सहितं तथा

Vào thứ Hai lần thứ tư, loại gỗ được quy định là gỗ udumbara. Tại đó, hãy phụng thờ Gaurīśa (Śiva) cùng với Nữ Thần Sūkṣmā (vi tế), theo cùng nghi thức ấy.

Verse 28

नारिकेलफलं दद्याद्दमनेन प्रपूजयेत् । शर्करां प्राशयेद्रात्रौ जागरं चैव कारयेत्

Hãy dâng trái dừa và phụng thờ với cỏ damana (dūrvā). Ban đêm, hãy dùng đường và cũng giữ thức canh (jāgaraṇa).

Verse 29

पञ्चमे सोमवारे तु पूजयेच्च गणाधिपम् । विभूत्या सहितं देवं कुन्दपुष्पैः प्रपूजयेत्

Vào thứ Hai lần thứ năm, hãy phụng thờ Gaṇādhipa, Chúa Tể của các Gaṇa. Hãy thờ vị thần ấy cùng vibhūti (tro thánh), bằng hoa kunda.

Verse 30

आश्वत्थं दन्तकाष्ठं च अर्घ्यं वै द्राक्षया तथा । मोचं च प्राशयेद्रात्रावश्वमेधफलं लभेत्

Hãy dùng que xỉa răng bằng cây aśvattha, và dâng arghya cùng với nho. Ban đêm, hãy ăn moca (chuối/plantain), nhờ đó được công đức ngang với lễ tế Aśvamedha.

Verse 31

षष्ठे सोमस्य वारे तु सुरूपं नाम पूजयेत् । कर्पूरं प्राशयेत्तत्र भक्त्या परमया युतः

Vào thứ Hai lần thứ sáu, hãy phụng thờ (thánh tướng) mang danh Surūpa. Tại đó, với lòng sùng kính tối thượng, hãy dùng long não (camphor).

Verse 32

सप्तमे सोमवारे तु दन्तकाष्ठं च मल्लिका । सर्वज्ञं पूजयेत्तत्र दीप्तया सहितं तथा

Vào ngày thứ Hai thứ bảy, với que chà răng (dantakāṣṭha) và hoa mallikā (nhài), hãy phụng thờ Sarvajña—Đấng Toàn Tri—tại nơi ấy, cùng với Devī Dīptā rực sáng, theo đúng nghi thức như vậy.

Verse 33

जम्बीरं च फलं दद्याज्जातीपुष्पैश्च पूजयेत् । लवङ्गं प्राशयेत्तत्र तस्यानन्तफलं भवेत्

Hãy dâng trái jambīra (thanh yên/chanh) và phụng thờ bằng hoa jātī (nhài). Tại đó, hãy dùng đinh hương; quả phúc đối với người ấy sẽ trở nên vô tận.

Verse 34

अष्टमे सोमवारे तु अमोघायुतमीश्वरम् । कदलीफलकेनार्घ्यं मरुबकेन पूजयेत् । रात्रौ तु प्राशयेद्दुग्धमग्निष्टोमफलं लभेत्

Vào ngày thứ Hai thứ tám, hãy phụng thờ Chúa tể Amoghāyuta-īśvara. Hãy dâng arghya với trái chuối (kadalī) và cử hành pūjā bằng marubaka. Ban đêm chỉ dùng sữa; nhờ vậy đạt công đức ngang với tế lễ Agniṣṭoma.

Verse 35

गंगास्नाने कृते सम्यक्कोटिधा यत्फलं स्मृतम् । दशहेमसहस्राणां कुरुक्षेत्रे रवेर्ग्रहे

Bất cứ công đức nào theo truyền thống được ghi nhớ là tăng lên đến một koṭi lần do tắm sông Gaṅgā đúng pháp—và bất cứ công đức nào do bố thí mười nghìn miếng vàng tại Kurukṣetra vào lúc nhật thực—

Verse 36

ब्राह्मणे वेदविदुषे यद्दत्त्वा फल माप्नुयात् । तत्पुण्यं कोटिगुणितमस्मिन्नाचरिते व्रते

Bất cứ quả phúc nào đạt được do bố thí cho một brāhmaṇa thông hiểu Veda—khi thực hành lời nguyện (vrata) này, chính công đức ấy được nhân lên đến một koṭi lần.

Verse 37

गजानां तु शते दत्ते लक्षे च रथवाजिनाम् । तत्फलं कोटिगुणितं सोमवारव्रते कृते

Dẫu cho công đức do bố thí một trăm voi và một trăm nghìn chiến xa cùng ngựa; khi hành trì trai giới ngày Thứ Hai, quả báo ấy được tăng lên gấp một crore (một koṭi) lần.

Verse 38

गुग्गुलोर्धूपनं कृत्वा कोटिशो यत्फलं लभेत् । तत्पुण्यं तु भवेत्तस्य सोमवारव्रते कृते

Bất cứ quả phúc nào đạt được do dâng hương guggulu đến một crore lần; khi hành trì trai giới ngày Thứ Hai, chính công đức ấy thật sự thuộc về người ấy.

Verse 39

सर्वैश्वर्यसमायुक्तः शिवतुल्यपराक्रमः । रुद्रलोके वसेत्तावद्ब्रह्मणः प्रलयावधि

Được đầy đủ mọi phú quý, có dũng lực ngang với Śiva, người ấy an trú nơi cõi Rudra cho đến kỳ đại hoại (pralaya) của Brahmā.

Verse 40

संप्राप्ते नवमे वारे कुर्यादुद्यापनं शुभम् । यथा भवति गन्धर्व तथा वक्ष्यामि तेऽधुना

Khi đến lần Thứ Hai thứ chín, nên cử hành nghi lễ kết thúc cát tường (udyāpana). Nay ta sẽ nói cho ngươi biết: làm sao để trở thành một Gandharva.

Verse 41

मंडलं मंडपं कुण्डं पताकाध्वजशोभितम् । तोरणानि च चत्वारि कुण्डं कृत्वा विधानतः

Nên thiết lập maṇḍala, dựng maṇḍapa và đào kuṇḍa (hố lửa) trang nghiêm bằng cờ phướn và kỳ xí; rồi theo đúng nghi quỹ, sau khi lập kuṇḍa, dựng bốn cổng lễ (toraṇa).

Verse 42

मध्ये वेदिः प्रकर्त्तव्या चतुरस्रा सुशोभना । निष्पाद्य मंडलं तत्र मध्ये पद्मं प्रकल्पयेत्

Ở chính giữa, nên dựng một vedi (đàn tế) hình vuông, trang nghiêm mỹ lệ. Khi đã hoàn thành maṇḍala tại đó, hãy sắp đặt hình hoa sen ở trung tâm của nó.

Verse 43

कलशानष्टदिग्भागे सहिरण्यान्पृथक्पृथक् । स्थापयित्वा तु शक्तिस्ता वामाद्याः पूर्वतः क्रमात्

Ở tám phương, nên đặt các kalaśa (bình nước tế), mỗi bình riêng biệt có kèm vàng. Sau khi an vị, hãy sắp các Śakti ấy—khởi từ Vāmā—theo thứ tự, bắt đầu từ phương Đông.

Verse 44

कर्णिकायां तु पद्मस्य श्रीसोमेशं महाप्रभम् । प्रतिमारूपसंपन्नं हेमजं शक्तिसंयुतम्

Trong nhụy trung tâm của hoa sen, nên an vị và quán tưởng Śrī Someśa, Đấng Chúa tỏa đại quang minh; có hình tượng đầy đủ tướng hảo, được tạo bằng vàng và thấm nhuần thần lực thiêng liêng.

Verse 45

रुक्मशय्यासमारूढं मनोन्मन्या समन्वितम् । हेमपात्रादिके पात्रे मधुना परिपूरिते

Nên phụng thờ Ngài ngự trên sàng vàng, hiệp nhất với trạng thái thiền định tối thượng (Manonmanī); và dâng mật ong, đổ đầy trong bình vàng cùng các vật chứa thích hợp khác.

Verse 46

रुक्मशय्यासमाच्छन्ने तत्रस्थं पूजयेत्क्रमात् । अनंतादिशिखंड्यंतैर्नामभिः क्रमशोऽर्चयेत्

Khi sàng vàng đã được trải bày và sắp đặt đúng nghi thức, hãy lần lượt phụng thờ Đấng Chúa được an vị tại đó. Rồi theo thứ tự, dâng lễ bằng cách xưng tụng các danh hiệu, bắt đầu từ “Ananta” và kết thúc ở “Śikhaṇḍin”.

Verse 47

गन्धस्रग्धूपदीपैश्च नैवेद्यैश्च पृथग्विधैः । वस्त्रालंकारतांबूलच्छत्रचामरदर्प्पणम्

Với hương thơm, vòng hoa, trầm hương và đèn sáng; với các lễ vật thực phẩm (naivedya) đủ loại; với y phục, trang sức, trầu cau, lọng che, phất trần (chāmara) và gương—như vậy hãy tôn kính Đức Chúa bằng những upacāra riêng biệt.

Verse 48

दीपघंटावितानं च पर्यंकं च सतू लिकम् । सोमेश्वरं समुद्दिश्य देयं पौराणिके गुरौ

Chân đèn, chuông, màn che (vitāna), và cả giường có gối—hãy đem bố thí, dâng hiến lên Someśvara, trao cho vị guru Paurāṇika, bậc giảng truyền truyền thống Purāṇa.

Verse 49

भूषयित्वा तथाऽचार्य्यं होमं तत्रैव कारयेत् । बलिकर्मावसाने च रात्रौ तत्रैव जागृयात्

Sau khi kính lễ và trang nghiêm vị ācārya cho xứng đáng, hãy cho cử hành lễ hỏa cúng (homa) ngay tại đó; và khi nghi thức bali kết thúc, hãy thức canh (jāgaraṇa) tại đó suốt đêm.

Verse 50

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा ध्यायेत्सोमेश्वरं हृदि । प्रभाते तु ततः स्नात्वा ध्यायेत्तं च विधानतः

Rồi, sau khi uống pañcagavya, hãy quán niệm Someśvara trong lòng. Đến rạng đông, sau khi tắm gội, lại quán niệm Ngài theo đúng nghi pháp.

Verse 51

ततो भक्त्या च गंधर्व क्षीरखण्डादिनिर्म्मितम् । भक्ष्यभोज्यैरनेकैश्च भोजयेद्ब्राह्मणानथ

Rồi, hỡi Gandharva, với lòng sùng kính, hãy chuẩn bị các món ngọt làm từ sữa, đường và những thứ tương tự; cùng nhiều món ăn dùng để nhấm và để dùng bữa, rồi sau đó thỉnh mời và đãi các brāhmaṇa.

Verse 52

वस्त्रयुग्मं ततो दत्त्वा गां च दत्त्वा विसर्जयेत्

Bấy giờ, sau khi dâng cúng một đôi y phục và lại bố thí một con bò, hành giả nên kết thúc nghi lễ và trang trọng cáo lui khỏi sự trì giới.

Verse 53

एवं चीर्णव्रतः सम्यग्लभते पुण्यमक्षयम् । धनधान्यसमृद्धात्मा पुत्रदारसमन्वितः

Như vậy, người trì nguyện đúng pháp sẽ đạt công đức bất hoại; tâm hồn sung túc của cải và lương thực, lại đầy đủ con cái và bạn đời.

Verse 54

न कुले जायते तस्य दरिद्रो दुःखितोऽपिवा । अपुत्रो लभते पुत्रान्वन्ध्या पुत्रवती भवेत्

Trong dòng tộc người ấy, chẳng sinh ra nghèo khổ hay sầu não. Người hiếm muộn sẽ được con trai; người đàn bà son sẻ cũng trở thành người có con.

Verse 55

काकवंध्या तु या नारी मृतवत्सा च दुर्भगा । कन्याप्रसूश्च या कार्यमाभिरेतद्विशेषतः

Nhưng người nữ gọi là ‘kākavandhyā’ (sảy thai nhiều lần), hoặc người có con chết yểu, hoặc người bất hạnh, hoặc người chỉ sinh con gái—những người ấy nên đặc biệt thực hành nghi lễ này.

Verse 56

एवं कृते विधाने तु देहपाते शिवं व्रजेत् । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । भुंक्तेऽसौ विपुलान्भो गान्यावदाभूतसंप्लवम्

Khi nghi thức được thực hành đúng như vậy, đến lúc thân hoại mạng chung thì người ấy về với Śiva. Trong hàng nghìn và hàng trăm ức kiếp, người ấy thọ hưởng lạc thú cõi trời rộng lớn—cho đến ngày đại hoại của vũ trụ.

Verse 57

इति ते कथितं सर्वं सोमवारव्रतं क्रमात् । गच्छ शीघ्रं महाभाग यत्र सोमेश्वरः स्थितः

Như vậy, theo đúng thứ tự, toàn bộ pháp trì giới ngày Thứ Hai đã được giảng cho ngươi. Hỡi bậc hữu phúc, hãy mau đi đến nơi Đức Someśvara ngự trị.

Verse 58

ईश्वर उवाच । इत्युक्तः सच गन्धर्वः पुत्र्या सह वरानने । सर्वोपहारसंयुक्तः प्रभासक्षेत्रमाश्रितः

Īśvara phán: Được nói như thế, vị Gandharva ấy cùng người con gái dung nhan mỹ lệ, mang theo mọi lễ vật, lên đường đến Prabhāsa Kṣetra.

Verse 59

तत्र सोमेश्वरं दृष्ट्वा आनन्दाश्रुपरिप्लुतः । यात्राक्रमेण संपूज्य चक्रे सोमव्रतं क्रमात्

Tại đó, vừa thấy Someśvara, ông tràn ngập lệ hoan hỷ. Sau khi lễ bái theo đúng nghi thức hành hương, ông liền thực hành Soma-vrata (giới nguyện ngày Thứ Hai) từng bước một.

Verse 69

पुत्र्या सह महाभागस्तस्य तुष्टो महेश्वरः । सर्वरोगविनाशं च सर्वकामसमृद्धिदम् । ददौ गन्धर्वराज्यं च भक्तिं चैवात्मनस्तथा

Hài lòng với bậc cao quý ấy cùng con gái ông, Maheśvara ban cho sự tiêu trừ mọi bệnh tật và sự viên mãn mọi ước nguyện. Ngài còn ban quyền thống lãnh cõi Gandharva, và cả lòng sùng kính đối với chính Ngài nữa.