Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

उमादेहार्द्धसंयुक्त नमस्ते सर्वमूर्तये । अनेनैव तु मंत्रेण पूजां होमं च कारयेत्

Transliteration

umādehārddhasaṃyukta namaste sarvamūrtaye | anenaiva tu maṃtreṇa pūjāṃ homaṃ ca kārayet

Translation

Ôi Đấng hợp nhất với nửa thân của Umā, kính lễ Ngài—Đấng là hình tướng của muôn loài. Chính bằng thần chú này, hãy cử hành cả lễ bái và nghi thức hỏa cúng (homa).

Word by Word

• umā-deha-arddha-saṃyukta: O (one) united with half of Umā’s body
• umā-deha-arddha-saṃyukta: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: umā (प्रातिपदिक) + deha (प्रातिपदिक) + ardha (प्रातिपदिक) + saṃyukta (कृदन्त; √yuj (धातु) with prefix sam)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (vocative-like nominative in address), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (उमायाः देहस्य अर्धेन संयुक्तः)

• namaḥ: salutation
• namaḥ: Sambandha (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: namas (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रायम्; नमस्कारार्थक-निपातः

• te: to you
• te: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tvam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (ते); अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) — ‘तुभ्यम्’

• sarva-mūrtaye: to the all-formed (one); to the one of all forms
• sarva-mūrtaye: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (सर्वा मूर्तिः यस्य/सर्वमूर्तिः)

• anena: by this
• anena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• eva: only; indeed
• eva: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः

• tu: but; indeed
• tu: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः

• maṃtreṇa: with the mantra
• maṃtreṇa: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: mantra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• pūjām: worship
• pūjām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: pūjā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• homam: fire-offering
• homam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: homa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• ca: and
• ca: Sambandha/Conjunction
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

• kārayet: should have performed; should cause to be done
• kārayet: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: √kṛ (धातु) causative √kāraya (णिच्)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिजन्त (causative)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Someśvara/Somnatha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A homa-kuṇḍa blazes before a Śiva liṅga; the deity is envisioned as Ardhanārīśvara—half Umā, half Śiva—radiating as ‘sarvamūrti’; devotees offer ghee and flowers in synchronized mantra-recitation.

Characters & Entities

• Śiva
• Umā (Pārvatī)
• Ardhanārīśvara (concept)
• Somnātha (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine is complete as Śiva-with-Śakti; worship integrates devotion (pūjā) and offering (homa).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somnātha at Prabhāsa-kṣetra, within the ritual prescriptions of the māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

With the same mantra, perform both pūjā and homa.