Adhyaya 205

Verse 1

देव्युवाच । भगन्देवदेवेश संसारार्णवतारक । ब्रूहि श्राद्धविधिं पुण्यं विस्तराज्जगतांपते

Nữ Thần thưa rằng: “Ôi Đấng Cát Tường, Chúa tể chư thiên, Đấng đưa người vượt qua biển sinh tử—Ôi Chúa tể muôn loài, xin hãy giảng giải tường tận nghi thức śrāddha thanh tịnh.”

Verse 2

कस्मिन्वासरभागे तु श्राद्धकृच्छ्राद्धमाचरेत् । अस्मिन्सरस्वती तीर्थे प्रभासक्षेत्र उत्तमे

“Vào phần nào trong ngày, người làm śrāddha nên cử hành śrāddha—ngay tại tīrtha Sarasvatī này, trong Prabhāsa Kṣetra tối thắng?”

Verse 3

कस्मिंस्तीर्थे कृतं श्राद्धं बहुपुण्यफलं भवेत् । एतत्सर्वं महादेव यथावद्वक्तुमर्हसि

Ở tīrtha nào, khi cử hành śrāddha thì sinh phước đức dồi dào? Ôi Mahādeva, xin Ngài giảng giải trọn vẹn điều ấy cho đúng pháp và theo thứ tự.

Verse 4

ईश्वर उवाच । प्रातःकाले मुहूतांस्त्रीन्संगवस्तावदेव तु । मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तः स्यादपराह्णस्ततः परम्

Īśvara phán: Buổi sáng gồm ba muhūrta; thời saṅgava (tiền trưa) cũng bằng như vậy. Chính ngọ là ba muhūrta, và sau đó là thời aparāhṇa (buổi chiều).

Verse 5

सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याच्छ्राद्धं तत्र न कारयेत् । राक्षसीनाम सा वेला गर्हिता सर्वकर्मसु

Thời sāyāhna (xế chiều) kéo dài ba muhūrta; không nên cử hành śrāddha vào lúc ấy. Giờ đó được nói là thuộc về các rākṣasī, nên bị chê trách trong mọi nghi lễ thiêng.

Verse 6

अह्नो मुहूर्ता विख्याता दशपंच च सर्वदा । तत्राष्टमो मुहूर्तो यः स कालः कुतपः स्मृतः

Một ngày luôn được biết là gồm mười lăm muhūrta. Trong đó, muhūrta thứ tám được ghi nhớ là thời khắc mang tên Kutapa.

Verse 7

मध्याह्ने सर्वदा यस्मान्मन्दीभवति भास्करः । तस्मादनंतफलदस्तदारम्भो भविष्यति

Vì vào chính ngọ, sức nóng của Mặt Trời (Bhāskara) luôn dịu lại, nên mọi việc khởi sự khi ấy sẽ ban quả báo vô tận.

Verse 8

मध्याह्नः खड्गपात्रं तु तथान्ये कालकम्बलाः । रूप्यं दर्भांस्तिला गावो दौहित्रश्चाष्टमः स्मृतः

Vào giờ chính ngọ có ‘khaḍga-pātra’ (bình bằng sừng), và cũng như các vật khác—kāla-kambala, bạc, cỏ darbha, mè, bò, và dauhitra—được ghi nhớ là tám (trợ duyên cát tường) tại đây.

Verse 9

पापं कुत्सितमित्याहुस्तस्य सन्तापकारिणः । अष्ट चैवं मतास्तस्मात्कुतपा इति विश्रुताः

Tội lỗi được gọi là ‘kutsita’—điều đáng chê trách và gây nên sự nung nấu khổ đau. Vì thế, các điều này được xem là tám và nổi danh với tên ‘Kutapa’.

Verse 10

ऊर्ध्वं मुहूर्तात्कुतपाद्यन्मुहूर्तचतुष्टयम् । मुहूर्तपञ्चकं चैव स्वधाभवनमिष्यते

Bốn muhūrta tiếp theo sau muhūrta Kutapa—và quả thật cả khoảng năm muhūrta—được xem là ‘Svadhā-bhavana’, nơi xứng hợp để dâng cúng lên các Pitṛ (Tổ tiên).

Verse 11

विष्णोर्देहसमुद्भूताः कुशाः कृष्णास्तिलास्तथा । श्राद्धस्य रक्षणार्थाय एतत्प्राहुर्दिवौकसः

Cỏ kuśa và mè đen được nói là phát sinh từ chính thân thể của Viṣṇu. Chư thiên tuyên bố rằng những thứ ấy là để hộ trì cho lễ śrāddha.

Verse 12

तिलोदकाञ्जलिर्देयो जलस्थैस्तीर्थवासिभिः । सदर्भहस्तेनैकेन श्राद्धसेवनमिष्यते

Những người cư trú tại tīrtha, khi đứng trong nước, nên dâng một vốc nước mè. Với một tay cầm cỏ darbha, việc cử hành śrāddha được chấp thuận.

Verse 13

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः । त्रीणि चात्र प्रशंसंति शुद्धिमक्रोधमत्वराम्

Trong lễ śrāddha có ba điều thanh tịnh: dauhitra, kutapa và hạt mè. Tại đây cũng tán dương ba đức tính: thanh khiết, không sân giận và không vội vàng.

Verse 14

दौहित्रं खड्गमित्युक्तं ललाटे शृङ्गमस्ति यत् । तस्य शृंगस्य यत्पात्रं तद्दौहित्रमिति स्मृतम्

“Dauhitra” được nói là nghĩa “khaḍga” — loài thú có chiếc sừng trên trán. Chiếc bình (đồ đựng) làm từ chiếc sừng ấy được ghi nhớ là “dauhitra”.

Verse 15

क्षीरिणी वापि चित्रा गौस्तत्क्षीरायद्घृतं भवेत् । तद्दौहित्रमिति प्रोक्तं दैवे पित्र्ये च कर्मणि

Từ con bò cho nhiều sữa—dù là bò đốm—bất cứ bơ ghee nào làm từ sữa ấy đều được gọi là “dauhitṛa”. Ghee ấy được tán dương cho cả lễ dâng lên chư thiên và nghi thức dành cho tổ tiên.

Verse 16

दर्भाग्रं दैवमित्युक्तं समूलाग्रं तु पैतृकम् । तत्रावलंबिनो ये तु कुशास्ते कुतपाः स्मृताः

Ngọn cỏ darbha được tuyên là hợp cho nghi lễ dâng chư thiên; còn darbha dùng cả gốc lẫn ngọn thì dành cho nghi lễ tổ tiên. Và những lá kuśa rủ xuống ở đó được gọi là kuśa “kutapa”.

Verse 17

शरीरद्रव्यदाराभूमनोमंत्रद्वि जन्मनाम् । शुद्धिः सप्तसु विज्ञेया श्राद्धकाले विशेषतः

Đối với người “hai lần sinh” (dvija), sự thanh tịnh cần hiểu trong bảy lãnh vực: thân thể, tài vật, vợ, đất đai, tâm, thần chú và hạnh kiểm của chính người dvija—nhất là vào thời lễ śrāddha.

Verse 18

सप्तधा द्रव्यशुद्धिस्तु सोत्तमा मध्यमाऽधमा

Sự thanh tịnh của tài vật có bảy bậc, lại được phân thành thượng, trung và hạ.

Verse 19

श्रुतं शौर्यं तपः कन्या शिष्याद्यं चान्वयागतम् । धनं सप्तविधं शुक्लमुपायोप्यस्य तादृशः

Học vấn, dũng lực, khổ hạnh, con gái, môn đồ và những điều tương tự, cùng của cải thừa tự—bảy thứ ‘tài’ ấy được gọi là thanh bạch (śukla); và phương cách đạt được chúng cũng đồng một bản tính thanh tịnh.

Verse 20

कुत्सितं कृषिवाणिज्यं शुक्लं शिल्पानुवृत्तिभिः । कृतोपकारादाप्तं च शंबलं समुदाहृतम्

Trong bối cảnh lễ śrāddha, nghề nông và buôn bán được nói là đáng chê; còn sinh kế nương vào nghề thủ công thì được xem là thanh tịnh. Và của cải nhận được như sự đáp đền cho ân huệ đã làm được gọi là ‘śaṃbala’ (lợi tức để mưu sinh).

Verse 21

उत्कोचतश्च यत्प्राप्तं यत्प्राप्तं चैव साहसात् । व्याजेनोपार्जितं यच्च तत्कृष्णं समुदाहृतम्

Bất cứ thứ gì có được do hối lộ, do bạo lực hay cưỡng bức, và do những cớ trá ngụy mà kiếm được—đều được tuyên là ‘đen’ (kṛṣṇa), tức tài vật bất tịnh.

Verse 22

अन्यायोपार्जितैर्द्रव्यै र्यच्छ्राद्धं क्रियते नरैः । तृप्यंति तेन चण्डालाः पुष्कसाद्यासु योनिषु

Khi người đời cử hành lễ śrāddha bằng của cải do bất công mà có, thì chính bọn Caṇḍāla—những kẻ sinh từ thai Puṣkasa và các loại thai sinh tương tự—mới được thỏa mãn bởi lễ vật ấy, chứ không phải các tổ tiên được nhắm đến.

Verse 23

अन्नप्रकिरणं यत्तु मनुष्यैः क्रियते भुवि । तेन तृप्तिमुपायांति ये पिशाचत्वमागताः

Việc người đời rải thức ăn xuống đất—nhờ công đức ấy, những kẻ đã sa vào cảnh giới piśāca cũng được thỏa mãn.

Verse 24

यत्पयः स्नानवस्त्रोत्थं भूमौ पतति पुत्रक । तेन ये तरुतां प्राप्तास्तेषांतृप्तिः प्रजायते

Này con yêu, bất cứ giọt nước nào từ y phục tắm rơi xuống đất—nhờ đó, những người đã thọ sinh làm cây cối cũng được thỏa lòng.

Verse 25

यास्तु गंधांबुकणिकाः पतंति धरणीतले । ताभिराप्यायनं तेषां ये देवत्वमुपागताः

Những giọt nước thơm li ti rơi trên mặt đất—nhờ đó, các hương linh đã đạt cảnh giới chư thiên được nuôi dưỡng và tươi mát lại.

Verse 26

उद्धृतेष्वपि पिण्डेषु याश्चान्नकणिका भुवि । ताभिराप्यायनं तेषां तिर्यक्त्वं च कुले गताः

Dẫu các piṇḍa đã được nhấc đi, những hạt cơm và mẩu thức ăn nhỏ còn lại trên đất—nhờ cả những thứ ấy, các hương linh đã sa vào loài súc sinh trong dòng tộc cũng được nuôi dưỡng.

Verse 27

ये चादग्धाः कुले बालाः स्त्रियो याश्चाप्यसंस्कृताः । विपन्नास्ते तु विकिरसंमार्जनसुलालसाः

Và những người trong dòng họ không được hỏa táng—trẻ nhỏ, cùng những người nữ chưa được làm đủ nghi lễ—khi gặp tai ương, họ khát khao tìm đến cả những phần rải vãi và bụi quét của lễ cúng để được nương nhờ.

Verse 28

भुक्त्वा वा भ्रमते यच्च जलं यच्चाह्नि सेवते । ब्राह्मणानां तथान्नेन तेन तृप्तिं प्रयांति ते

Dù là nước nhấp sau khi ăn hay nước dùng trong nghi lễ hằng ngày, và cả thức ăn cúng dường cho các Bà-la-môn—nhờ những điều ấy, các vong linh người đã khuất được thỏa mãn, an lòng.

Verse 29

पिशाचत्वमनुप्राप्ताः कृमिकीटत्वमेव ये । अथ कालान्प्रवक्ष्यामि कथ्यमा नान्निबोध मे

Dẫu là kẻ đã rơi vào thân phận piśāca, hay đã hóa thành loài giun dế côn trùng—nay ta sẽ nói rõ những thời điểm thích hợp cho nghi lễ; hãy hiểu điều ta sắp truyền dạy.

Verse 30

श्राद्धं कार्यममावास्यां मासिमासींदुसंक्षये । तथाष्टकासु विप्राप्तौ सूर्येन्दुग्रहणे तथा

Nên cử hành lễ Śrāddha vào ngày Amāvāsyā (trăng non), tháng nào cũng vậy khi trăng tàn; cũng nên làm vào các ngày Aṣṭakā, khi các Bà-la-môn xứng đáng đến, và cả lúc nhật thực, nguyệt thực.

Verse 31

अयने विषुवे युग्मे सामान्ये चार्कसंक्रमे । अमावास्याष्टकायां च कृष्णपक्षे विशेषतः

Vào các kỳ chí (solstice), phân (equinox), những dịp đôi đặc biệt, và khi mặt trời chuyển cung; đặc biệt vào Amāvāsyā và Aṣṭakā trong nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa)—lễ Śrāddha được khuyến tán nhất mực.

Verse 32

आर्द्रामघारोहिणीषु द्रव्यब्राह्मणसंगमे । गजच्छायाव्यतीपाते विष्टिवैधृति वासरे

Vào các ngày sao Ārdrā, Maghā và Rohiṇī; khi hội đủ tư lương và có các Bà-la-môn xứng đáng; vào các thời điểm Vyatīpāta và Gajacchāyā; và những ngày mang dấu Viṣṭi, Vaidhṛti—đều nên cử hành lễ Śrāddha.

Verse 33

वैशाखस्य तृतीयायां नवम्यां कार्त्तिकस्य च । पंचदश्यां तु माघस्य नभस्ये च त्रयोदशी

Vào tithi thứ ba của tháng Vaiśākha; tithi thứ chín của tháng Kārttika; tithi thứ mười lăm của tháng Māgha; và tithi thứ mười ba của tháng Nabhasya—đó cũng là những thời điểm đã được ấn định cho việc bố thí (dāna) và nghi lễ cúng tổ tiên (pitṛ).

Verse 34

युगादयः स्मृता एता दत्त स्याक्षयकारिकाः

Những ngày ấy được ghi nhớ là “khởi đầu các yuga”; của bố thí dâng trong những dịp ấy trở thành nhân duyên của công đức akṣaya—bất hoại, không cạn kiệt.

Verse 35

यस्य मन्वन्तरस्यादौ रथारूढो दिवाकरः । माघमासस्य सप्तम्यां सा तु स्याद्रथसप्तमी

Tithi thứ bảy của tháng Māgha—ngày mà vào buổi khởi đầu một Manvantara, Mặt Trời (Divākara) được nói là lên ngự trên chiến xa—được gọi là Rathasaptamī.

Verse 36

वैशाखस्य तृतीयायां कृष्णायां फाल्गुनस्य च । पंचमी चैत्रमासस्य तस्यैवान्त्या तथापरा

Cũng vậy, tithi thứ ba của tháng Vaiśākha, tithi thuộc nửa tháng tối (Kṛṣṇa pakṣa) của tháng Phālguna, và tithi thứ năm của tháng Caitra—đều được kể vào những ngày đặc biệt ấy, kể cả ngày kết thúc nữa.

Verse 37

शुक्लत्रयोदशी माघे कार्त्तिकस्य च सप्तमी । कार्त्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्यैष्ठी पञ्चदशीति च । मन्वन्तराः स्मृता ह्येता दत्तस्याक्षयकारिकाः

Māgha Śukla Trayodaśī, cùng tithi thứ bảy của tháng Kārttika; và các ngày trăng tròn (pūrṇimā) của Kārttika, Phālguna, Caitra và Jyaiṣṭha—được ghi nhớ là những “ngày Manvantara”, khiến bố thí (dāna) sinh công đức akṣaya, không cạn kiệt.

Verse 38

श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाषाढी च पूर्णिमा । कार्त्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्यैष्ठी पञ्चदशी तिथिः

Ngày Kṛṣṇa Aṣṭamī của tháng Śrāvaṇa và ngày rằm (Pūrṇimā) của tháng Āṣāḍha; cũng vậy, các tithi Pañcadaśī (rằm) của Kārttikī, Phālgunī, Caitrī và Jyaiṣṭhī đều là những ngày đáng ghi nhớ.

Verse 39

मन्वादयः स्मृताश्चैता दत्तस्याक्षयकारिकाः । नवमी मार्गशीर्षस्य सप्तैताः संस्मरा म्यहम्

Những ngày ấy được ghi nhớ là các ngày Manva và tương tự—làm cho bố thí trở nên quả báo vô tận. Ta nhớ bảy ngày như thế, gồm cả ngày Navamī của tháng Mārgaśīrṣa.

Verse 40

कल्पनामादयो देवि दत्तस्याक्षयकारिकाः । तथा मन्वन्तरस्यादौ द्वादशैव वरानने

Ôi Nữ Thần, các ngày Kalpa và tương tự khiến bố thí trở nên quả báo vô tận; cũng vậy, vào lúc khởi đầu một Manvantara quả thật có mười hai dịp thù thắng, hỡi người có dung nhan mỹ lệ.

Verse 41

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं वृद्धि श्राद्धं सपिण्डकम् । पार्वणं चातिविज्ञानं गोष्ठं शुद्ध्यर्थमुत्तमम्

Śrāddha được nói gồm: nitya (hằng ngày), naimittika (theo dịp), kāmya (do nguyện cầu), vṛddhi-śrāddha, nghi thức sapiṇḍa, nghi lễ pārvaṇa, loại ‘ativijñāna’, và goṣṭha-śrāddha—thù thắng nhằm mục đích thanh tịnh.

Verse 42

कर्मांगं नवमं प्रोक्तं दैवकं दशमं स्मृतम् । एकादशं क्षयाहं तु पुष्ट्यर्थे द्वादशं स्मृतम्

Loại thứ chín được gọi là ‘karmāṅga’ (phụ trợ cho nghi lễ); loại thứ mười được nhớ là ‘daivaka’ (thuộc về chư thiên). Loại thứ mười một là ‘kṣayāha’ (để ngăn suy tổn), còn loại thứ mười hai được nhớ là làm vì puṣṭi—nuôi dưỡng và hưng thịnh.

Verse 43

सर्वेषामेव श्राद्धानां श्रेष्ठं सांवत्सरं स्मृतम् । अहन्यहनि यच्छ्राद्धं नित्यं तत्परिकीर्तितम्

Trong mọi lễ śrāddha, lễ śrāddha hằng năm (sāṃvatsara) được ghi nhớ là tối thượng. Còn lễ śrāddha được cử hành ngày qua ngày thì được gọi là “nitya” (hằng nhật).

Verse 44

वैश्वदेवविहीनं तु अशक्तावुदकेन तु । एकोद्दिष्टं तु यच्छ्राद्धं तन्नैमित्तिकमुच्यते

Lễ śrāddha được cử hành không có phần cúng Vaiśvadeva—và khi bất lực thì chỉ với nước mà thôi—tức lễ ekoddiṣṭa śrāddha dành cho một vong linh, được gọi là “naimittika” (lễ theo dịp).

Verse 45

कामेन विहितं काम्यमभिप्रेतार्थसिद्धये । वृद्धौ यत्क्रियते श्राद्धं वृद्धि श्राद्धं तदुच्यते

Lễ śrāddha được lập ra do một ước nguyện riêng, nhằm thành tựu điều mong cầu, được gọi là śrāddha “kāmya” (do dục nguyện). Còn lễ śrāddha được cử hành vào dịp tăng trưởng và thịnh vượng thì gọi là “vṛddhi-śrāddha” (lễ śrāddha cầu tăng).

Verse 46

ये समाना इति द्वाभ्यामेतच्छ्राद्धं सपिण्डनम् । अमावास्यां तु यच्छ्राद्धं तत्पार्वणमुदाहृतम्

Lễ śrāddha gắn với nghi thức sapiṇḍana, tức hợp nhất vong linh vào phần cúng tổ tiên, được chỉ rõ bởi hai câu/mantra mở đầu “ye samānā…”. Còn lễ śrāddha cử hành vào ngày amāvāsyā (ngày sóc, trăng non) được tuyên là “pārvaṇa-śrāddha”.

Verse 47

गोष्ठ्यां यत्क्रि यते श्राद्धं तद्गोष्ठीश्राद्धमुच्यते । क्रियते पापशुद्ध्यर्थं शुद्धिश्राद्धं तदुच्यते

Lễ śrāddha được cử hành trong hội chúng hay cuộc tụ hội cộng đồng được gọi là “goṣṭhī-śrāddha”. Còn lễ śrāddha được làm để tẩy sạch tội lỗi thì gọi là “śuddhi-śrāddha” (lễ śrāddha thanh tịnh).

Verse 48

निषेककाले सोमे च सीमन्तोन्नयने तथा । तथा पुंसवने चैव श्राद्धं कर्मांगमेव च

Vào lúc cử hành lễ niṣeka (nghi thức thụ thai), lễ liên hệ Soma, lễ rẽ ngôi tóc (sīmantonnayana), và lễ puṃsavana—śrāddha phải được thực hiện như một chi phần không thể thiếu của các saṃskāra ấy.

Verse 49

देवमुद्दिश्य क्रियते यत्तद्दैवकमुच्यते । गच्छेद्देशान्तरं यस्तु श्राद्धं कार्यं तु सर्पिषा

Śrāddha được cử hành với tâm hướng về chư thiên được gọi là daivaka-śrāddha. Còn người sắp đi sang xứ khác thì nên làm śrāddha bằng bơ tinh luyện (ghṛta).

Verse 50

पुष्ट्यर्थमेतद्विज्ञेयं क्षयाहं द्वादशं स्मृतम् । मृतेऽहनि पितुर्यस्तु न कुर्याच्छ्राद्धमादरात्

Śrāddha bằng ghṛta này nên hiểu là để nuôi dưỡng và an lành; được truyền nhớ như nghi thức thứ mười hai, gọi là kṣayāha. Nhưng ai vào đúng ngày mất của cha mình mà không làm śrāddha với lòng kính cẩn—

Verse 51

मातुश्चैव वरारोहे वत्सरान्ते मृतेऽहनि । नाहं तस्य महादेवि पूजां गृह्णामि नो हरिः

Hỡi người có dáng hông đẹp, cũng vậy vào ngày giỗ của mẹ, khi tròn một năm—hỡi Đại Nữ Thần—Ta không thọ nhận sự thờ phụng của người ấy, và Hari cũng không thọ nhận.

Verse 52

मृताहर्यो न जानाति मानवो यदि वा क्वचित् । तेन कार्यममावास्यां श्राद्धं माघेऽथ मार्गके

Nếu người ta không biết (hoặc còn nghi ngờ) ngày mất chính xác, thì nên làm śrāddha vào ngày amāvāsyā (ngày sóc), trong tháng Māgha, hoặc nếu không thì trong tháng Mārgaśīrṣa.

Verse 53

अथ विप्रान्प्रवक्ष्यामि श्राद्धे ये केचन क्षमाः । विशिष्टः श्रोत्रियो योगी वेदविद्यासमन्वितः

Nay ta sẽ nói về những Bà-la-môn xứng đáng được thỉnh trong lễ śrāddha: người ưu tú, bậc śrotriya uyên thâm, vị du-già, và người đầy đủ tri thức Veda cùng học vấn thánh thiện.

Verse 54

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडंगवित् । दौहित्रकस्तु जामाता स्वस्रीयः श्वशुरस्तथा

Người đã làm nghi lễ lửa ba lần (triṇāciketa), người thông ‘ba mật’ (tri-madhu), người biết ‘ba suparṇa’ (tri-suparṇa), và người tinh thông sáu phụ trợ của Veda (ṣaḍaṅga); lại nữa, cháu ngoại (dauhitra), con rể (jāmātṛ), cháu trai bên chị/em gái (svasrīya), và cha vợ/cha chồng (śvaśura) cũng được xem là thích hợp trong lễ śrāddha.

Verse 55

पञ्चाग्निकर्मनिष्ठश्च तपोनिष्ठश्च मातुलः । पितृमातृपरश्चैव शिष्यसंबंधिबांधवः

Nên tôn kính những người như vậy: người cậu (mātula) chuyên trì khổ hạnh năm lửa (pañcāgni) và kiên định trong tapas; người hết lòng với cha mẹ; và cả bà con thân thuộc gắn kết qua môn đồ và các mối quan hệ.

Verse 56

वेदार्थवित्प्रवक्ता च ब्रह्मचारी सहस्रदः । संबंधिनं तथा संतं दौहित्रं दुहितुः पतिम्

Cũng nên tôn kính: người hiểu và giảng dạy ý nghĩa của Veda; bậc brahmacārin; người bố thí rộng rãi; người thân quyến hiền thiện; cháu ngoại (dauhitra); và chồng của con gái.

Verse 57

भागिनेयं विशेषेण तथा बन्धुगणानपि । नातिक्रमेन्नरस्त्वेतान्मूर्खानपि वरानने

Đặc biệt, chớ bỏ qua cháu trai bên chị/em gái, cũng như toàn thể quyến thuộc. Người đàn ông không nên khinh suất xem thường họ—dẫu họ không học rộng—hỡi người có dung nhan mỹ lệ.

Verse 58

न ब्राह्मणान्परीक्षेत देवकर्मण्युप स्थिते । पैत्रकर्मणि संप्राप्ते परीक्षेत प्रयत्नतः

Khi nghi lễ dâng cúng chư thiên sắp cử hành, chớ xét nét các Bà-la-môn. Nhưng khi tiến hành nghi lễ cho tổ tiên, phải thẩm tra tư cách của họ với sự cẩn trọng lớn lao.

Verse 59

ये स्तेनाः पतिताः क्लीबा ये च नास्तिकवृत्तयः । तान्हव्यकव्ययोर्विप्राननर्हान्मनुर ब्रवीत्

Những kẻ trộm cắp, sa ngã khỏi chánh hạnh, kẻ bất lực theo nghĩa bị loại, và những người sống theo nếp vô thần—Manu tuyên bố các Bà-la-môn ấy không xứng nhận cả havya (cúng chư thiên) lẫn kavya (cúng tổ tiên).

Verse 60

जटिलं चानधीयानं दुर्बलं कितवं तथा । याजयंति च ये शूद्रांस्तांश्च श्राद्धे न पूजयेत्

Trong lễ śrāddha, không nên tôn kính: kẻ tóc bện (jaṭila) mà không học kinh, người yếu kém không xứng, kẻ cờ bạc; và cả những người làm chủ tế tế lễ cho śūdra.

Verse 61

चिकित्सकान्देवलकान्मांस विक्रयिणस्तथा । विपणैः पीरजीवंतो वर्ज्याः स्युर्हव्यकव्ययोः

Các thầy thuốc, những người làm việc trong đền vì tiền công, kẻ bán thịt, và người sống bằng buôn bán chợ búa—đều phải tránh trong cả nghi lễ havya lẫn kavya.

Verse 62

प्रेष्यो ग्राम्यश्च राज्ञश्च कुनखी श्यावदंतकः । प्रतिरोद्धा गुरोश्चैव त्यक्ता ग्निर्वार्धुषिस्तथा

Cũng phải tránh: kẻ làm tôi tớ hèn mọn; người quê kệch thô tục; người phục vụ triều đình; kẻ móng tay dị dạng; kẻ răng đen; người ngăn trở việc thiện; kẻ chống lại thầy; người đã bỏ lửa thiêng; và kẻ cho vay nặng lãi.

Verse 63

यक्ष्मी च पशुपालश्च परिवेत्ता निराकृतिः । ब्रह्मध्रुक्परिवित्तिश्च गणाभ्यन्तर एव च

Cũng nên tránh: người mắc bệnh lao, kẻ chăn bò, “parivettā” (người cưới trước anh cả), kẻ bị ruồng bỏ/khai trừ, kẻ xúc phạm Phạm (brahma-dhruk), “parivitti” (người anh cả có em cưới trước), và kẻ thuộc bọn xấu xa ô uế.

Verse 64

कुशीलश्चैव काणश्च वृषलीपतिरेव च । पौनर्भवश्च कानीनः कितवो मद्यपस्तथा

Cũng vậy, nên tránh: kẻ hạnh kiểm xấu, người chột một mắt, chồng của người phụ nữ śūdra, người sinh từ người mẹ tái giá, con ngoài giá thú, kẻ cờ bạc, và kẻ uống rượu chất say.

Verse 65

पापरोग्यभिशस्तश्च दांभिको रसविक्रयी । धनुःशराणां कर्त्ता च यश्च स्याद्दिधिषूपतिः

Kẻ nổi tiếng vì bệnh tật do tội lỗi, kẻ giả hình, kẻ bán các thứ tinh chất/nước men gây say, người làm cung tên, và kẻ sống như chồng của người đàn bà tái giá—những hạng ấy bị chê trách trong pháp bố thí, không đáng làm người thọ nhận.

Verse 66

मित्रध्रुड्दूतवृत्तिश्च पुत्राचार्यस्तथैव च । भ्रमरी मण्डपाली च चित्रांगः पिशुनस्तथा

Cũng vậy: kẻ phản bội bạn bè, kẻ sống bằng nghề đưa tin sứ giả, và kẻ làm “thầy của con” (một sinh kế không đúng); cùng những người được gọi là Bhramarī, Maṇḍapālī, Citrāṅga, và kẻ gièm pha—tất cả đều bị kể vào hạng đáng chê trách.

Verse 67

उन्मत्तोंऽधश्च बधिरो वेदनिन्दक एव च । हयगोऽश्वोष्ट्रदमको नक्षत्रैर्यश्च जीवति

Kẻ điên, người mù, người điếc, và kẻ phỉ báng Veda; kẻ buôn ngựa, người huấn luyện ngựa và lạc đà, và kẻ mưu sinh bằng thuật chiêm tinh theo các nakṣatra—những hạng ấy cũng bị xem là không xứng đáng thọ nhận.

Verse 68

पक्षिणां पोषको यश्च युद्धाचार्यस्तथैव च । स्रोतःसंभेदको यश्च वेश्यानां पोषणे रतः

Kẻ nuôi và vỗ béo chim (để buôn bán), thầy dạy chiến tranh, kẻ phá đê hoặc làm đổi dòng nước, và kẻ chuyên tâm nuôi dưỡng kỹ nữ—những kẻ này cũng bị chê trách là không xứng đáng nhận của bố thí.

Verse 69

गृहसंवेशको दूतः कृष्यारोपक एव च । आखेटी श्येनजीवी च कन्यादूषक एव च

Kẻ môi giới sắp xếp việc lén lút vào nhà người khác, kẻ đưa tin cho những việc như vậy, kẻ sống bằng nghề trồng trọt thuê, thợ săn, kẻ sống bằng nghề nuôi chim ưng, và kẻ hãm hại trinh nữ—những kẻ này cũng cần phải tránh xa.

Verse 70

हिंस्रो वृषलपुत्रश्च गणानां चैव याजकः । आचारहीनः क्लीबश्च नित्ययाजनकस्तथा

Kẻ bạo lực, con trai của người đẳng cấp Shudra, kẻ làm thầy cúng cho các nhóm (phi pháp), kẻ thiếu đạo đức, kẻ bất lực, và kẻ coi việc cúng tế liên tục là một nghề kinh doanh—những kẻ này cũng bị chê trách.

Verse 71

कृषिजीवी श्लीपदी च सद्भिर्निन्दित एव च । औरभ्रिको माहिषिकः परपूर्वा पतिस्तथा । प्रेतनिर्यातकाश्चैव वर्जनीयाः प्रयत्नतः

Kẻ sống bằng nghề nông, kẻ mắc bệnh chân voi, kẻ bị người hiền đức lên án; người chăn cừu, kẻ chăn trâu, chồng của người phụ nữ đã có chồng trước đó, và những kẻ làm nghề trục vong—tất cả những kẻ này cần phải cẩn thận tránh xa.

Verse 72

एतान्वै गर्हिताचारानपांक्तेयान्द्विजाधमान् । द्विजानां सति लाभे तू भयत्रैव विवर्जयेत्

Những kẻ này—có hành vi đáng trách, không xứng đáng ngồi trong hàng cúng tế (apāṅkteya), là kẻ thấp kém nhất trong hàng Hai Lần Sinh—khi có những người Hai Lần Sinh xứng đáng, ta nên tránh xa họ bằng mọi cách.

Verse 73

वीक्षांधो वैकतः काणः कुष्ठी च वृषलीपतिः । पापरोगी सहस्रस्य दातुर्नाशयते फलम्

Kẻ mù vì chấy rận/ô uế, kẻ tật nguyền, kẻ một mắt, người mắc bệnh cùi, và chồng của người phụ nữ Śūdra—một kẻ tội lỗi mang bệnh tội—sẽ làm tiêu tan quả phúc của người bố thí, dù là ngàn lần cúng dường.

Verse 74

यावद्भिः संस्पृशत्यङ्गैर्ब्राह्मणाञ्छ्रूद्रयाजकः । तावतां न भवेत्प्रेत्य दातुर्वा तस्य पैत्रिकम्

Bao nhiêu brāhmaṇa bị các chi thể của vị tư tế chuyên làm lễ cho Śūdra chạm đến, bấy nhiêu—sau khi chết—người bố thí (hoặc chính vị ấy) sẽ không được lợi ích tổ tiên (pitṛ).

Verse 75

आदौ माहिषकं दृष्ट्वा मध्ये च वृषलीपतिम् । अन्ते वार्धुषिकं दृष्ट्वा निराशाः पितरो गताः

Thấy lúc đầu một māhiṣaka, giữa chừng một “chồng của vṛṣalī”, và lúc cuối một vārdhuṣika—gặp những hạng ấy, các Pitṛ (tổ tiên) ra đi trong thất vọng, mọi hy vọng đều không thành.

Verse 76

महिषी प्रोच्यते भार्या सा वैधव्येऽभिचारिणी । तस्यां यः क्षपते दोषां स वै माहिषिकः स्मृतः

“Mahiṣī” được gọi là người vợ đã buông theo tà hạnh khi đang góa bụa. Ai trừ bỏ (hay xử lý) lỗi ấy nơi nàng, người ấy được ghi nhớ là māhiṣaka.

Verse 77

वृषलीत्युच्यते शूद्री तस्या यश्च पतिर्भवेत् । तदोष्ठलालासंसर्गात्पतितो वृषलीपतिः

“Vṛṣalī” được nói là người phụ nữ Śūdra; và ai trở thành chồng của nàng—do sự tiếp xúc với nước bọt nơi môi nàng—bị xem là kẻ sa ngã, và được gọi là vṛṣalīpati.

Verse 78

स्वं वृषं तु परित्यक्त्वा परेण तु वृषायते । वृषली सा तु विज्ञेया न शूद्री वृषली भवेत्

Người nữ bỏ chồng mình mà nhận kẻ khác làm “bò đực” (bạn phối) thì nên được biết là vṛṣalī; còn người nữ Śūdra không vì chỉ do sinh ra mà thành vṛṣalī.

Verse 79

चण्डाली बंधकी वेश्या रजःस्था या च कन्यका । कुटिला च स्वगोत्रा च वृषल्यः सप्त कीर्तिताः

Bảy hạng ‘vṛṣalī’ được tuyên thuyết: caṇḍālī, baṃdhakī, kỹ nữ, thiếu nữ đang kỳ kinh nguyệt, người nữ gian trá, và người nữ cùng một gotra—được xưng là bảy loại.

Verse 80

पितुर्गेहे तु या कन्या रजः पश्यत्यसंस्कृता । पतिताः पितरस्तस्याः कन्या सा वृषली भवेत्

Một thiếu nữ chưa kết hôn mà thấy kinh nguyệt khi còn ở nhà cha, chưa được làm saṃskāra, thì tổ tiên của nàng bị nói là sa ngã; thiếu nữ ấy được gọi là vṛṣalī (theo phân loại dharma).

Verse 81

यस्तु तां वरयेत्कन्यां ब्राह्मणो ज्ञानपूर्वतः । अश्राद्धेयमपांक्तेयं तं विद्याद्वृषलीपतिम्

Nhưng một Brāhmaṇa nếu biết rõ mà vẫn cưới thiếu nữ ấy, thì hãy biết người ấy không xứng dự Śrāddha và không xứng ngồi vào hàng thọ thực nghi lễ; người ấy được nhận là vṛṣalīpati.

Verse 82

गौरी कन्या प्रधाना वै मध्यमा कन्यका मता । रोहिणी तत्समा ज्ञेया अधमा च रजस्वला

Thiếu nữ ‘Gaurī’ được xem là bậc tối thượng; ‘Kanyakā’ được coi là bậc trung; ‘Rohiṇī’ nên biết là tương đương với bậc ấy; còn ‘Rajasvalā’ (người đang hành kinh) bị xem là thấp nhất trong phân loại này.

Verse 83

अप्राप्ते रजसि गौरी प्राप्ते रजसि रोहिणी । अव्यंजनकृता कन्या कुचहीना तु नग्निका

Trước khi có kinh nguyệt, nàng được gọi là “Gaurī”; khi kinh nguyệt đã khởi, nàng là “Rohiṇī”. Thiếu nữ chưa có dấu hiệu trưởng thành được gọi là “Kanyā”; và người chưa phát triển bầu ngực được gọi là “Nagnikā”.

Verse 84

सप्तवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा तु नग्निका । दशवर्षा भवेत्कन्या ह्यत ऊर्ध्वं रजस्वला

Bảy tuổi gọi là “Gaurī”; chín tuổi gọi là “Nagnikā”. Mười tuổi gọi là “Kanyā”; và từ đó trở lên được xếp là “Rajasvalā” (người đã có kinh).

Verse 85

व्यंजनैर्हन्ति वै पुत्रान्कुलं हन्यात्पयोधरा । गतिमिष्टां तथा लोकान्हंति सा रजसा पितुः

Vì những món ngon không đúng phép, nàng làm hại các con trai; vì bầu ngực (tức sự vướng mắc dục lạc), nàng làm suy vong dòng tộc. Vì sự bất tịnh của kinh nguyệt, nàng ngăn trở con đường mà người cha mong cầu và những cõi giới ông hướng đến nhờ dharma.

Verse 86

य उद्वहेद्रजोयुक्तां स ज्ञेयो वृषलीपतिः

Kẻ nào cưới người nữ đang trong kỳ kinh nguyệt, phải được biết là “vṛṣalīpati” — chồng của kẻ sa khỏi hạnh dharma đúng đắn.

Verse 87

यत्करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनाद्द्विजः । तद्भैक्ष्यभुग्जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैर्व्यपोहति

Bất cứ tội lỗi nào một dvija (người “sinh hai lần”) mắc trong một đêm do giao du với vṛṣalī, người ấy có thể trừ sạch bằng cách sống nhờ khất thực và trì tụng japa hằng ngày suốt ba năm.

Verse 205

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धानर्हब्राह्मणपरीक्षणकथनंनाम पञ्चोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 205, mang tên “Tường thuật việc khảo xét các bà-la-môn không xứng đáng cho lễ Śrāddha”, thuộc phần Śrāddha-kalpa của Prabhāsa-khaṇḍa, trong Prabhāsa-kṣetra-māhātmya của Śrī Skanda Mahāpurāṇa (bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn câu).