Adhyaya 14

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि देवदेव जगत्पते

Nữ Thần thưa: “Sự vĩ đại của Thần Mặt Trời mà Ngài đã nói ấy, xin hãy kể cho con nghe tường tận hơn, ô Đấng Thần của các thần, Chúa tể của thế gian.”

Verse 2

कथमर्कस्थलो भूतः प्रभासक्षेत्रभूषणः । पूजनीयो महादेवः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

Bằng cách nào Mahādeva đã trở thành ‘Arkasthala’—điểm tô cho thánh địa Prabhāsa—và vì sao Ngài đáng được thờ phụng bởi những ai cầu mong quả báo chân thật của cuộc hành hương được thực hiện đúng pháp?

Verse 3

के मंत्राः किं विधानं तु केषु पर्वसु पूजयेत् । जैगीषव्येश्वरो भूत्वा ह्यभूत्सिद्धेश्वरः कथम् । तन्मे कथय देवेश विस्तरात्सर्वमेव हि

Những thần chú nào cần dùng, nghi thức đúng pháp là gì, và vào những dịp lễ thiêng nào thì nên thờ phụng? Lại nữa, vì sao Đấng Chúa, vốn được biết là Jaigīṣavyeśvara, đã trở thành Siddheśvara? Xin Ngài, Chúa tể chư thiên, hãy kể cho con tất cả một cách tường tận.

Verse 4

पाताले विवरं तत्र योगिन्यस्तत्र किं पुरा । तथा मातृगणश्चैव कथमेतदभूत्पुरा

Và thuở xưa, nơi ấy đã có cửa mở xuống Pātāla (cõi hạ giới) như thế nào? Các Yoginī ở đó, cùng đoàn Mātṛ (các Mẫu thần) nữa—tất cả những điều ấy đã hình thành ra sao trong quá khứ?

Verse 5

एतत्सर्वमशेषेण दयां कृत्वा जगत्पते । ममाचक्ष्व विरूपाक्ष यद्यहं ते प्रिया हर

Ôi Đấng Chúa tể của thế gian, xin vì lòng từ bi mà nói cho con biết tất cả điều ấy không sót một mảy. Ôi Virūpākṣa, ôi Hara—nếu con là người được Ngài thương, xin hãy giảng giải cho con.

Verse 6

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि कथयामि समासतः । सिद्धेश्वरो ह्यभूद्येन जैगीषव्येश्वरो हरः

Īśvara phán: Lành thay, Devī, câu hỏi của nàng. Ta sẽ nói vắn tắt: Hara, đấng từng được gọi là Jaigīṣavyeśvara, đã trở thành Siddheśvara như thế nào.

Verse 7

पूजाविधानं विस्तीर्य तन्मे निगदतः शृणु । आसीदस्मिन्कृते देवि सर्व ज्ञानविशारदः

Hãy lắng nghe khi Ta trình bày tường tận nghi thức thờ phụng. Trong thời đại Kṛta, hỡi Devī, có một người tinh thông mọi loại tri thức.

Verse 8

पुत्रः शतकलाकस्य जैगीषव्य इति श्रुतः । प्रभासक्षेत्रमासाद्य स चक्रे दुश्चरं तपः

Ông là con của Śatakalāka, nổi danh với tên Jaigīṣavya. Khi đến thánh địa Prabhāsa, ông đã thực hành khổ hạnh vô cùng khó làm.

Verse 9

अतिष्ठद्वायुभक्षश्च वर्षाणां शतकं किल । अम्बुभक्षः सहस्रं तु शाकाहारोऽयुतं तथा

Người ta kể rằng ông sống chỉ nhờ khí trời suốt một trăm năm; rồi chỉ nhờ nước suốt một nghìn năm; và cũng vậy, chỉ ăn rau lá suốt mười nghìn năm.

Verse 10

चांद्रायणसहस्रं च कृतं सांतपनं पुनः । शोषयित्वा मिताहारो दिग्वासाः समपद्यत

Ngài đã thực hành một nghìn lần trai giới Cāndrāyaṇa, rồi lại tu khổ hạnh Sāṃtapana. Thân thể gầy mòn, chỉ dùng chút ít thực phẩm, Ngài sống như kẻ “mặc áo hư không”, lấy bốn phương làm y phục.

Verse 11

पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि

Trong một kiếp xưa, có một liṅga tự hiện, được nghe gọi là Mahodaya. Ngài đã an vị liṅga ấy của Đấng Thiên Thượng giữa chư thiên, rồi cũng chí thành thờ phụng.

Verse 12

भस्मशायी भस्मदिग्धो नृत्त गीतैरतोषयत् । जपेन वृषनादैश्च तपसा भावितः शुचिः

Nằm trên tro thiêng và bôi tro khắp thân, Ngài làm đẹp lòng Chúa bằng vũ điệu và thánh ca. Nhờ japa, nhờ tụng xướng âm thanh Veda, và nhờ khổ hạnh, Ngài được gột luyện, trở nên thanh tịnh từ nội tâm.

Verse 13

तमेवं तोषयाणं तु भक्त्या परमया युतम् । भगवांश्च तमभ्येत्य इदं वचनमब्रवीत्

Thấy người ấy đang tận lực làm đẹp lòng Ngài, đầy đủ lòng bhakti tối thượng, Đấng Bhagavān liền đến gần và phán lời này.

Verse 14

जैगीषव्य महाबुद्धे पश्य मां दिव्यचक्षुषा । तुष्टोऽस्मि वरदश्चाहं ब्रूहि यत्ते मनोगतम्

“Hỡi Jaigīṣavya, bậc đại trí và cao thượng—hãy nhìn Ta bằng thiên nhãn. Ta đã hoan hỷ, và Ta là Đấng ban ân phúc. Hãy nói điều ở trong lòng ngươi.”

Verse 15

स एवमुक्तो देवेन देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । प्रणम्य शिरसा पादाविदं वचनमब्रवीत्

Được Thần linh phán dạy như vậy, ông chiêm ngưỡng vị Thiên Thần ba mắt; cúi đầu đảnh lễ dưới chân Chúa, rồi thưa những lời này.

Verse 16

जैगीषव्य उवाच । भगवन्देवदेवेश मम तुष्टो यदि प्रभो । ज्ञानयोगं हि मे देहि यः संसारनिकृन्तनम्

Jaigīṣavya thưa: “Bạch Đấng Thế Tôn, Chúa tể của chư thiên—nếu Ngài hài lòng về con, xin ban cho con yoga của trí tuệ giải thoát, thứ chém đứt mọi ràng buộc luân hồi.”

Verse 17

भगवन्नान्यदिच्छामि योगात्परतरं हितम् । त्वयि भक्तिश्च नित्यं मे देव्यां स्कन्दे गणेश्वरे

“Bạch Chúa, con chẳng cầu gì khác—không có điều lành nào cao hơn yoga này. Xin cho con lòng sùng kính thường hằng nơi Ngài, và nơi Nữ Thần, nơi Skanda, và nơi Gaṇeśvara (Gaṇeśa) nữa.”

Verse 18

न च व्याधिभयं भूयान्न च तेजोऽपमानता । अनुत्सेकं तथा क्षांतिं दमं शममथापि च

“Và xin đừng để con sợ bệnh tật, cũng đừng để hào quang tâm linh suy giảm. Xin ban cho con đức khiêm cung, lòng nhẫn nại, sự tự chế và sự an tịnh nữa.”

Verse 19

एतान्वरान्महादेव त्वदिच्छामि त्रिलोचन

“Bạch Mahādeva, bậc Chúa Ba Mắt—ấy là những ân phúc con cầu xin nơi Ngài.”

Verse 20

ईश्वर उवाच । अजरश्चामरश्चैव सर्वशोकविवर्जितः । महायोगी महावीर्यो योगैश्वर्यसमन्वितः

Đức Īśvara phán: “Ngươi sẽ thoát khỏi già và chết, không bị mọi sầu khổ chạm đến—trở thành bậc đại du-già, đại dũng lực, đầy đủ những thành tựu uy quyền của Yoga.”

Verse 21

प्रभावाच्चास्य क्षेत्रस्य गुह्यस्य मम शाश्वतम् । योगाष्टगुणमैश्वर्यं प्राप्स्यसे परमं महत्

“Và nhờ uy lực của thánh địa này—cõi bí mật, vĩnh hằng của Ta—ngươi sẽ đạt được quyền năng tối thượng và rộng lớn của Yoga, đầy đủ tám phẩm tính.”

Verse 22

भविष्यसि मुनिश्रेष्ठ योगाचार्यः सुविश्रुतः

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, ngươi sẽ trở thành vị Yoga-ācārya lừng danh, được ca tụng khắp nơi.

Verse 23

यश्चेदं त्वत्कृतं लिगं नियमेनार्चयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो योगं दिव्यमवाप्स्यति

Và bất cứ ai, giữ đúng giới nguyện và kỷ luật, mà thờ phụng liṅga do ngươi tạo tác này—người ấy, thoát mọi tội lỗi, sẽ chứng đắc Yoga thiêng liêng.

Verse 24

जैगीषव्यगुहां चेमां प्राप्य योगं करोति यः । स सप्तरात्राद्युक्तात्मा संसारं संतरिष्यति

Ai đến được hang Jaigīṣavya này và hành trì Yoga—người ấy, tự tâm được điều phục dù chỉ trong bảy đêm, cũng sẽ vượt qua saṃsāra.

Verse 25

मासेन पूर्वजातिं च जन्मातीतं च वेत्स्यति । एकरात्रात्तनुं शुद्धां द्वाभ्यां तारयते पितॄन् । त्रिरात्रेण व्यतीतेन त्वपरान्सप्त तारयेत्

Trong một tháng, người ấy biết được tiền kiếp và điều vượt ngoài sinh. Chỉ một đêm, thân được thanh tịnh; hai đêm, độ thoát tổ tiên; và khi ba đêm đã qua, có thể độ thêm bảy bậc tiền nhân nữa.

Verse 26

पुनश्च तव विप्रर्षे अजेयत्वं च योगिभिः । इच्छतो दर्शनं चैव भविष्यति च ते मम

Lại nữa, hỡi bậc Bà-la-môn hiền thánh: ông sẽ bất khả chiến bại, dẫu bởi các du-già. Và đối với ông, hễ khi nào khởi nguyện, thì darśana—sự chiêm bái Ta—ắt sẽ hiện tiền.

Verse 27

इति देवो वरान्दत्त्वा तत्रैवांतरधीयत । एतत्कृतयुगे वृत्तं तव देवि प्रभाषितम्

Thế rồi, Thần linh ban các ân phúc xong liền ẩn mất ngay tại đó. Sự việc này đã xảy ra trong Kṛta Yuga, hỡi Nữ Thần, như ta đã thuật lại cho nàng.

Verse 28

त्रेतायुगे महादेवि द्वापरेऽपि तथैव च । कलियुगप्रवेशे तु वालखिल्या महर्षयः

Hỡi Đại Nữ Thần, trong Tretā Yuga và cũng như thế trong Dvāpara; và khi bước vào Kali Yuga, các đại hiền Vālakhilya cũng đã hiện đến/hành sự nơi ấy.

Verse 29

अस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे सूर्यस्थलसमीपतः । आराधयंतो देवेशं गुहामध्यनिवासिनम्

Trong thánh địa Prabhāsa này, gần nơi của Sūrya, các ngài phụng thờ Đấng Chúa tể chư thiên, vị ngự trong lòng hang động.

Verse 30

अष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयश्चोर्द्धरेतसः । वर्षायुतं तपस्तप्त्वा सिद्धिं जग्मुस्तदात्मिकाम्

Tám mươi tám nghìn vị hiền thánh (ṛṣi), giữ phạm hạnh, tu khổ hạnh (tapas) suốt mười nghìn năm và chứng đắc chính siddhi (thành tựu) ấy.

Verse 31

ततः सिद्धेश्वरं लिंगं कलौ ख्यातं वरानने । यदा सोमेन संयुक्ता कृष्णा शिवचतुर्दशी । तदैव तस्य देवस्य दर्शनं देवि दुर्ल्लभम्

Bấy giờ, hỡi người đẹp, liṅga ấy trong thời Kali được tôn xưng là Siddheśvara. Và khi ngày Śiva-Caturdaśī của nửa tháng tối (kṛṣṇa pakṣa) trùng với Soma (Mặt Trăng), thì, ô Devī, được chiêm bái (darśana) vị Thần ấy thật vô cùng hiếm quý.

Verse 32

ब्रह्मांडं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यमुपजायते । तत्पुण्यं लभते देवि सिद्धलिंगस्य पूजनात्

Ô Devī, công đức phát sinh từ việc bố thí trọn cả vũ trụ, cũng chính công đức ấy được đạt nhờ thờ phụng Siddhaliṅga.