Adhyaya 242

Verse 1

ऋषय ऊचुः । नारद उवाच । अष्टादश प्रकृतयः का वदस्व पितामह । वृत्तिस्तासां च को धर्मः सर्वं विस्तरतो मम

Các hiền triết thưa. Nārada thưa rằng: “Bạch Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên Brahmā), xin nói cho con biết mười tám ‘tính loại’ ấy là gì, và sinh kế cùng pháp (dharma) thuộc về chúng ra sao—xin giảng giải tường tận mọi điều cho con.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । मज्जन्माभूद्भगवतो नाभिपंकजकोशतः । स्वकालपरिमाणेन प्रबुद्धस्य जगत्पतेः

Phạm Thiên nói: “Sự sinh ra của ta phát khởi từ đài hoa sen nơi rốn của Đấng Thế Tôn, Chúa Tể muôn cõi, khi Ngài thức dậy theo lượng thời gian của chính Ngài.”

Verse 3

ततो बहुतिथे काले केशवेन पुरा स्मृतः । स्रष्टुकामेन विविधाः प्रजा मनसि राजसीः

Sau một thời gian rất lâu, xưa kia ta được Keśava nhớ gọi lại; và khi Ngài khởi ý muốn sáng tạo, muôn loài sai khác—bị rajas thúc đẩy—liền dấy lên trong tâm Ngài.

Verse 4

अहं कमलजस्तत्र जातः पुत्रश्चतुर्मुखः । उदरं नाभिनालेन प्रविश्याथ व्यलोकयम्

Tại đó, ta sinh ra là đấng Liên Hoa Sinh (kamalaja), người con bốn mặt. Rồi ta đi vào theo cuống sen từ rốn và nhìn thấu bên trong.

Verse 5

तत्र ब्रह्मांडकोटीनां दर्शनं मेऽभवत्पुनः । विस्मयाच्चिंतयानस्य सृष्ट्यर्थमभिधावता

Tại đó, ta lại thấy vô số ức ‘trứng vũ trụ’ (brahmāṇḍa), tức muôn vũ trụ. Kinh ngạc, ta suy niệm và vội tiến bước vì mục đích sáng tạo.

Verse 6

निर्गम्य पुनरेवाहं पद्मनालेन यावता । बहिरागां विस्मृतं तत्सर्वं सृष्ट्यर्थकारणम्

Rồi ta lại đi ra qua cuống sen; khi ra đến bên ngoài, tất cả điều ấy đều bị quên lãng—chính là nhân và phương tiện của công cuộc tạo hóa.

Verse 7

पुनरेव ततो गत्वा प्रजाः सृष्ट्वा चतुर्विधाः । नाभिनालेन निर्गत्य विस्मृतेनांतरात्मना

Rồi ta lại đi ra và tạo dựng chúng sinh thành bốn loại; khi bước ra qua cuống rốn, tự ngã bên trong của ta rơi vào quên lãng.

Verse 8

तदाहं जडवज्जातो वागुवाचाशरीरिणी । तपस्तप महाबुद्धे जडत्वं नोचितं तव

Bấy giờ ta như hóa ra đờ đẫn; nhưng một tiếng nói vô hình cất lên: “Hãy tu khổ hạnh, hỡi bậc đại trí. Sự u mê này không hợp với ngươi.”

Verse 9

दशवर्षसहस्राणि ततोऽहं तप आस्थितः । पुनराकाशजा वाणी मामुवाचाविनश्वरा

Vì thế ta chuyên tâm tu khổ hạnh suốt mười nghìn năm. Lại nữa, một tiếng nói bất hoại từ hư không cất lên với ta.

Verse 10

वेदरूपाश्रिता पूर्वमाविर्भूता तपोबलात् । ततो भगवताऽदिष्टः सृज त्वं बहुधा प्रजाः

Thuở trước, nương theo hình tướng của các Veda, ta hiển lộ nhờ sức mạnh khổ hạnh. Rồi được Đức Thế Tôn truyền dạy: “Hãy tạo dựng chúng sinh theo nhiều cách.”

Verse 11

राजसं गुणमाश्रित्य भूतसर्गमकल्मषम् । मनसा मानसी सृष्टिः प्रथमं चिंतिता मया

Nương tựa phẩm tính rājasa, Ta đã khởi niệm—thanh tịnh, không vết nhơ—về sự tạo thành muôn loài; trước hết, Ta quán tưởng sự sáng tạo sinh từ tâm (ý sinh).

Verse 12

ततो वै ब्राह्मणा जाता मरीच्यादिमुनीश्वराः । तेषां कनीयांस्त्वं जातो ज्ञानवेदांतपारगः

Rồi quả thật các bậc hiền triết Bà-la-môn—những bậc chúa tể giữa các bậc kiến giả—đã được sinh ra, khởi đầu từ Marīci. Trong số ấy, ngươi sinh ra là người trẻ nhất, bậc đã vượt đến bờ kia của trí tuệ và Vedānta.

Verse 13

कर्मनिष्ठाश्च ते नित्यं सृष्ट्यर्थं सततोद्यताः । निर्व्यापारो विष्णुभक्त एकांतब्रह्मसेवकः

Các vị ấy luôn an trú trong nghiệp hạnh, không ngừng nỗ lực vì công việc sáng tạo. Còn ngươi thì vô sự đối với việc đời—một tín đồ của Viṣṇu, một người chỉ chuyên nhất phụng sự Brahman.

Verse 14

निर्ममो निरहंकारो मम त्वं मानसः सुतः । क्रमान्मया तु तेषां वै वेदरक्षार्थमेव च

Không chấp ngã sở, không ngã mạn, ngươi là người con do tâm Ta sinh. Theo thứ tự, Ta đã đặt ngươi vào hàng ấy, quả thật chỉ để gìn giữ các Veda.

Verse 15

प्रथमा मानसी सृष्टिर्द्विजात्यादिर्विनिर्मिता । ततोहमांगिकीं सृष्टिं सृष्टवांस्तत्र नारद

Trước hết, sự sáng tạo do tâm sinh đã được tạo lập—khởi đầu từ hàng dvija (nhị sinh). Sau đó, hỡi Nārada, Ta đã tạo ra sự sáng tạo bằng thân thể (hữu hình) tại đó.

Verse 16

मुखाच्च ब्राह्मणा जाता बाहुभ्यः क्षत्रिया मम । वैश्या ऊरुसमुद्भूताः पद्भ्यां शूद्रा बभूविरे

Từ miệng Ta, các Bà-la-môn sinh ra; từ cánh tay Ta, các Sát-đế-lỵ; từ đùi, các Phệ-xá; và từ bàn chân, các Thủ-đà-la hiện hữu.

Verse 17

अनुलोमविलोमाभ्य ांक्रमाच्च क्रमयोगतः । शूद्रादधोऽधो जाताश्च सर्वे पादतलोद्भवाः

Do tiến trình nối tiếp của các hôn phối anuloma và viloma, theo thứ tự của những sự kết hợp ấy, các hạng khác sinh ra theo bậc giảm dần dưới Thủ-đà-la—đều được nói là phát sinh từ lòng bàn chân.

Verse 19

ताः सर्वास्तु प्रकृतयो मम देहांशसंभवाः । नारद त्वं विजानीहि तासां नामानि वच्मि ते

Tất cả những bản tính bẩm sinh ấy đều sinh từ những phần của chính thân Ta. Hỡi Nārada, hãy hiểu cho tường tận; nay Ta sẽ nói cho ông các danh xưng của chúng.

Verse 20

वृत्तिरध्यापनाच्चैव तथा स्वल्पप्रतिग्रहात् । विप्रः समर्थस्तपसा यद्यपि स्यात्प्रतिग्रहे

Sinh kế của một Bà-la-môn nên nhờ việc dạy học, và chỉ nhận lễ vật ít ỏi; dầu rằng nhờ khổ hạnh, người ấy có thể đủ sức nhận nhiều hơn.

Verse 21

तथापि नैव गृह्णीयात्तपोरक्षा यतः सदा । वेदपाठो विष्णुपूजा ब्रह्मध्यानमलोभता

Dẫu vậy, người ấy cũng không nên nhận nhiều, vì việc gìn giữ khổ hạnh phải luôn được bảo toàn—nhờ tụng đọc Veda, thờ phụng Viṣṇu, thiền quán về Brahman, và tâm không tham cầu.

Verse 22

अक्रोधता निर्मलत्वं क्षमासारत्वमार्यता । क्रियातत्परता दानक्रिया सत्यादिभिर्गुणैः

Không sân hận, thanh tịnh, lấy nhẫn nhục làm cốt tủy, phong thái cao quý, tinh cần trong bổn phận chánh đáng, thực hành bố thí, cùng các đức như chân thật—nhờ những phẩm hạnh ấy (người được trang nghiêm).

Verse 23

भूषितो यो भवेन्नित्यं स विप्र इति कथ्यते । क्षत्रियेण तपः कार्यं यजनं दानमेव च

Người luôn được trang nghiêm bởi những đức ấy được gọi là brāhmaṇa. Còn kṣatriya nên tu khổ hạnh, đứng ra cử hành tế lễ, và cũng thực hành bố thí.

Verse 24

वेदपाठो विप्रभक्तिरेषां शस्त्रेण जीवनम् । स्त्रीबालगोब्राह्मणार्थे भूम्यर्थे स्वामिसंकटे

Đối với họ (kṣatriya), việc tụng đọc Veda và lòng sùng kính đối với các brāhmaṇa được truyền dạy; sinh kế của họ là nhờ vũ khí—dùng vì phụ nữ, trẻ thơ, bò và brāhmaṇa, để hộ trì bờ cõi, và khi chủ quân lâm nguy.

Verse 25

संप्रतिशरणं चैव पीडितानां च शब्दिते । आर्तत्राणपरा ये च क्षत्रिया ब्रह्मणा कृताः

Họ phải là nơi nương tựa tức thời khi người bị áp bức kêu lên trong khổ nạn. Những kṣatriya do Brahmā tạo tác ấy một lòng chuyên vì cứu độ kẻ khốn cùng.

Verse 26

धनवृद्धिकरो वैश्यः पशुपालः कृषीवलः । रसादीनां च विक्रेता देवब्राह्मणपूजकः

Vaiśya là người làm tăng trưởng tài sản—chăn nuôi gia súc, canh tác ruộng đồng, buôn bán các vật phẩm như nước ép và những thứ tương tự, đồng thời thờ phụng chư thiên và kính trọng các brāhmaṇa.

Verse 27

अर्थवृद्धिकरो व्याजा यज्ञकर्मादिकारकः । दानमध्ययनं चेति वैश्यवृत्तिरुदाहृता

Nhờ thương mại, người ấy làm tăng của cải, và thực hành các nghi lễ liên hệ đến tế tự cùng những việc tương tự; bố thí và học tập nữa—đó được tuyên dạy là sinh kế của giai cấp Vaiśya.

Verse 28

एतान्येव ह्यमंत्राणि शूद्रः कारयते सदा । नित्यं षड्दैवतं श्राद्धं हन्तकारोऽग्नि तर्पणम्

Chính những nghi thức ấy—không dùng thần chú—một Śūdra có thể cho thực hiện luôn luôn: lễ śrāddha hằng ngày liên hệ sáu vị thần, và nghi thức tarpaṇa làm thỏa mãn cho lửa (Agni).

Verse 29

देवद्विजातिभक्तिश्च नमस्कारेण सिद्ध्यति । शूद्रोऽपि प्रातरुत्थाय कृत्वा पादाभिवंदनम्

Lòng sùng kính đối với chư Thiên và sự tôn kính đối với bậc lưỡng sinh (dvija) được viên mãn nhờ những lời chào lạy khiêm cung; ngay cả một Śūdra, thức dậy sớm mai và cúi lạy dưới chân bậc đáng kính, cũng đạt được công đức ấy.

Verse 30

विष्णुभक्तिमयाञ्श्लोकान्पठन्विष्णुत्वमाप्नुयात् । वार्षिकव्रतकृन्नित्यं तिथिवाराधिदैवतः

Ai tụng đọc những bài kệ tràn đầy lòng sùng kính Viṣṇu thì có thể đạt đến trạng thái gần gũi với Viṣṇu; và người hành trì các giới nguyện hằng năm, luôn quy hướng các vị thần chủ quản của tithi (ngày âm lịch) và thứ trong tuần, sẽ được công đức liên tục.

Verse 31

अन्नदः सर्वजीवानां गृहस्थः शूद्र ईरितः । अमंत्राण्यपि कर्माणि कुर्वन्नेव हि मुच्यते

Người gia chủ ban thức ăn cho mọi loài hữu tình được tuyên dạy là một “Śūdra” chân chính (theo nghĩa phụng sự); và dù chỉ làm những việc không cần thần chú, người ấy vẫn thật sự được giải thoát.

Verse 32

चातुर्मास्यव्रतकरः शूद्रोऽपि हरितां व्रजेत् । शिल्पी च नर्तकश्चैव काष्ठकारः प्रजापतिः

Ngay cả người Śūdra nếu thọ trì hạnh nguyện Cāturmāsya cũng có thể đạt đến cảnh giới phúc lạc xanh tươi; và trong các nghề nghiệp có nêu: người thợ thủ công, người vũ công, và thợ mộc, được đặt trong trật tự của Prajāpati.

Verse 33

वर्धकिश्चित्रकश्चैव सूत्रको रजकस्तथा । गच्छकस्तन्तुकारश्च चक्रिकश्चर्मकारकः

Lại còn kể đến: thợ mộc, thợ vẽ, thợ may và người giặt; cũng vậy, người khuân vác, thợ dệt, thợ làm bánh xe và thợ thuộc da.

Verse 34

सूनिको ध्वनिकश्चैव कौल्हिको मत्स्यघातकः । औनामिकस्तु चंडालः प्रकृत्याष्टादशैव ते

Người đồ tể, người đánh trống/nhạc công, kaulhika (một nhóm thợ thủ công đặc định), và kẻ giết cá; còn aunāmika được nói là thuộc hạng caṇḍāla—tất cả hợp thành mười tám theo phân loại tự nhiên.

Verse 35

शिल्पिकः स्वर्णकारकश्च दारुकः कांस्यकारकः । काडुकः कुम्भकारश्च प्रकृत्या उत्तमाश्च षट्

Người thợ thủ công, thợ kim hoàn, thợ mộc, thợ đúc đồng (bronze), kāḍuka, và thợ gốm—sáu hạng này được nói là “ưu tú” theo phân loại tự nhiên.

Verse 36

खरवाह्युष्ट्रवाही हयवाही तथैव च । गोपाल इष्टिकाकारो अधमाधमपञ्चकम्

Người đánh xe lừa, người đánh xe lạc đà, và người đánh xe ngựa; cũng vậy người chăn bò và người làm gạch—năm hạng này được mô tả là thấp nhất trong hàng thấp.

Verse 37

रजकश्चर्मकारश्च नटो बुरुड एव च । कैवर्त्तमेदभिल्लाश्च सप्तैते अन्त्यजाः स्मृताः

Người giặt áo, thợ thuộc da, người diễn/xướng vũ, và buruḍa; cùng với kaivartta, meda và bhilla—bảy hạng ấy được ghi nhớ là ‘antyaja’, những người bị đặt ở rìa xã hội.

Verse 38

यो यस्य हीनो वर्णेन स चाष्टादशमो नरः । सर्वासां प्रकृतीनां च उत्तमा मध्यमाः समाः

Ai kém người khác về varṇa thì được kể là người thứ mười tám (trong hệ thống ấy); và trong mọi nhóm tính tự nhiên, ‘bậc tối thượng’ và ‘bậc trung’ được xem là tương đương trong phép phân loại này.

Verse 39

भेदास्त्रयः समाख्याता विज्ञेयाः स्मृतिनिर्णयात् । शिल्पिनः सप्त विज्ञेया उत्तमाः समुदाहृताः

Theo sự quyết định của các Smṛti, có ba hạng được dạy để nhận biết. Trong đó, bảy loại thợ thủ công cần được hiểu rõ, và được tuyên xưng là bậc ưu thắng.

Verse 40

स्वर्णकृत्कंबुकश्चैव तन्दुलीपुष्पलावकः । तांबूली नापितश्चैव मणिकारश्च सप्तधा

Họ gồm bảy hạng: thợ kim hoàn (làm vàng), thợ chế tác ốc tù và, người chuẩn bị gạo và hoa, người cung cấp hạt rang, người bán lá trầu, thợ cạo tóc, và thợ chế tác châu báu.

Verse 41

न स्नानं देवताहोमस्तपोनियम एव च । न स्वाध्यायवषट्कारौ न च शुद्धिर्विवाहिता

Đối với các hạng ấy, không bắt buộc nghi thức tắm rửa, không bắt buộc lễ hỏa cúng dâng chư thiên, cũng không buộc các pháp khổ hạnh và giới luật; không buộc tụng tự học Veda kèm tiếng vaṣaṭ, và cũng không buộc các phép tịnh hóa trong nghi lễ hôn phối.

Verse 42

एतासां प्रकृतीनां च गुरुपूजा सदोदिता । विप्राणां प्राकृतो नित्यं दानमेव परो विधिः

Đối với những khuynh hướng và cộng đồng ấy, sự kính lễ bậc thầy luôn được tán dương. Với hạng người như vậy, việc thường hằng bố thí cho các Bà-la-môn được tuyên là pháp tắc tối thượng.

Verse 43

सर्वेषामेव वर्णानामाश्रमाणां महामुने । सर्वासां प्रकृतीनां च विष्णुभक्तिः सदा शुभा

Bạch đại hiền triết, đối với mọi varṇa và mọi āśrama—và với mọi khuynh hướng—lòng sùng kính Viṣṇu luôn là điều cát tường.

Verse 44

इति ते कथितं सर्वं यथाप्रकृतिसंभवम् । कथां शृणु महापुण्यां शूद्रः शुद्धिमगाद्यथा

Như vậy, ta đã thuật cho ông mọi điều tùy theo điều phát sinh từ từng khuynh hướng. Nay hãy nghe một câu chuyện đại phước—một người Śūdra đã đạt sự thanh tịnh như thế nào.

Verse 45

इदं पुराणं परमं पवित्रं विशुद्धधीर्यस्तु शृणोति वा पठेत् । विधूय पापानि पुरार्जितानि स याति विष्णोर्भवनं क्रियापरः

Purāṇa này chí thánh và tối thanh tịnh. Ai với trí hiểu đã thanh lọc mà lắng nghe hoặc tụng đọc—gột sạch các tội lỗi tích tụ từ xưa—người ấy, chuyên tâm hành thiện pháp, sẽ đến cõi ngự của Viṣṇu.

Verse 242

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्येऽष्टादशप्रकृतिकथनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc Chương 242, mang tên “Thuyết giảng về Mười Tám Khuynh Hướng,” trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa thuộc bộ 81.000 kệ; ở phần thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa; trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara; trong tích truyện Śeṣaśāyī; trong cuộc đối thoại giữa Brahmā và Nārada; trong Māhātmya về Cāturmāsya.