Adhyaya 27

Verse 1

सूत उवाच । तत्र तस्य समीपस्थं मार्कंडेनोपलक्षितम् । तीर्थं गोवत्ससंज्ञं तु सर्वत्र भुवि संश्रुतम्

Sūta nói: Gần nơi ấy có một thánh địa (tīrtha) được hiền giả Markaṇḍeya nhận biết, mang danh ‘Govatsa-tīrtha’, lừng danh khắp cõi thế gian.

Verse 2

तत्रावतीर्य गोवत्सस्वरूपेणांबिकापतिः । स्वयंभूलिंगरूपेण संस्थितो जगतां पतिः

Tại đó, Đấng Phu Quân của Ambikā giáng lâm trong hình hài bê con; và Chúa Tể muôn cõi an trụ nơi ấy dưới dạng Liṅga Svayambhū, tự hiển lộ.

Verse 3

आसीद्बलाहकोनाम रुद्रभक्तो महाबलः । आखेटकसमायुक्तो नृपः परपुरंजयः

Tại đó có một vị vua tên Balāhaka—một tín đồ của Rudra, sức mạnh phi thường—đang mải việc săn bắn, và là bậc chinh phục các thành trì của kẻ thù.

Verse 4

मृगयूथे स्थितं दृष्ट्वा गोवत्सं तत्पदातिना । उक्तो राजा मया दृष्टं कौतुकं नृपसत्तम

Thấy một bê con đứng giữa bầy nai, người lính bộ bèn tâu vua: “Muôn tâu bậc minh vương, thần đã thấy một điều kỳ diệu lạ thường.”

Verse 5

गोवत्सो मृगयूथस्य दृष्टो मध्यस्थितो मया । तेषामेवानुरक्तोऽसौ जनन्या रहितस्तथा

“Thần đã thấy bê con đứng ngay giữa đàn nai. Nó chỉ quyến luyến bầy ấy, và cũng không có mẹ ở bên.”

Verse 6

द्रष्टुं तु कौतुकं राजा तं पदातिं पुरः स्थितम् । उवाच दर्शयस्वेति गोवत्सं च समाविशत्

Muốn tận mắt thấy điều kỳ lạ, nhà vua bảo người lính bộ đứng trước mặt: “Hãy chỉ cho trẫm,” rồi ngự giá tiến về phía bê con.

Verse 7

गत्वाटवीं तदा राज्ञो दर्शितः स पदातिना । पदातिभिर्मृगानीकं दुद्राव त्रासितं यदा

Khi vào đến rừng, người lính bộ chỉ cho vua thấy. Lúc các lính bộ tiến lại gần, bầy nai hoảng sợ liền chạy tán loạn.

Verse 8

पीलुगुल्मं प्रति गतं गोवत्सः प्रस्थितस्तदा । राजा तद्धरणाकांक्षो प्राविशद्गुल्ममादरात्

Bấy giờ bê con hướng về bụi rậm cây pīlu. Nhà vua mong bắt lấy nó, liền sốt sắng bước vào bụi rậm ấy.

Verse 9

तत्र स्थितं स गोवत्समपश्यन्नृपतिः स्वयम् । यावद्गृह्णाति तं तावल्लिंगं जातं समुज्वलम्

Tại đó, chính nhà vua thấy một bê con đang đứng. Vừa khi ngài toan chụp lấy, một Śiva-liṅga rực sáng liền hiện ra, bừng lên hào quang chói lọi.

Verse 10

तं दृष्ट्वा विस्मितो राजा किमेतदित्यचिंतयत् । यावच्चिंतयते ह्येवं देहं त्यक्त्वा दिवं गतः

Thấy vậy, nhà vua kinh ngạc và tự hỏi: “Đây là gì?” Ngay khi còn đang suy niệm như thế, ngài lìa bỏ thân xác và bay lên cõi trời.

Verse 11

अत्रांतरे गगनतले समंततः श्रूयते सुरजयकारगर्जितम् । पपात पुष्पवृष्टिरंबराद्राजा गतः शिवभुवनं च तत्क्षणात्

Trong lúc ấy, khắp vòm trời bốn phía vang lên tiếng tung hô chiến thắng của chư thiên như sấm dậy. Từ không trung mưa hoa rơi xuống, và ngay khoảnh khắc ấy nhà vua đến cõi của Śiva.

Verse 12

तावत्पश्यति तन्नाभ्यं गोवत्सं बालकं स्थितम् । नूनमेष महादेवो वत्सरूपी महेश्वरः

Rồi ông thấy ngay tại chỗ ấy một bê con, như một đứa trẻ nhỏ, đang đứng. Hẳn đây chính là Mahādeva—Maheśvara hiện thân trong hình dạng bê con.

Verse 13

तमानेतुं समुद्युक्तो राजा तमुज्जहार च । तदा तद्देव लिंगं तु नोत्तिष्ठति कथंचन । तदा देवाः सहानेन प्रार्थयामासुरीश्वरम्

Muốn đem đi, nhà vua cố nhấc lên. Nhưng liṅga thiêng ấy hoàn toàn không chịu nhúc nhích. Bấy giờ chư thiên cùng với ngài đồng lòng khẩn cầu đấng Īśvara.

Verse 14

देवा ऊचुः । भगवन्सर्वदेवेश स्थातव्यं भवता विभो । शुक्लेन लिंगरूपेण सर्वलोकहितैषिणा

Chư thiên thưa rằng: “Bạch Đấng Bhagavān, Chúa tể của muôn thần, bậc Đại Năng! Xin Ngài an trụ tại đây, trong hình tướng liṅga thanh bạch rực sáng, vì lợi ích của tất cả các cõi.”

Verse 15

श्रीमहादेव उवाच । स्थास्याम्यहं सदैवात्र लिंगरूपेण देवताः । यस्माद्भाद्रपदे मासि कृष्णपक्षे कुहू दिने

Śrī Mahādeva phán: “Hỡi chư thiên, Ta quả thật sẽ ở đây mãi mãi trong hình tướng liṅga—bởi vào tháng Bhādrapada, trong kỳ hắc nguyệt (kṛṣṇa-pakṣa), vào ngày Kuhū…”

Verse 16

तथा तद्दिवसे तत्र स्नानं कृत्वा विधानतः । लिंगं ये पूजयिष्यंति न तेषां विद्यते भयम्

Cũng vậy, vào ngày ấy, ai tắm tại đó đúng theo nghi pháp và thờ phụng liṅga, thì đối với họ không còn nỗi sợ hãi.

Verse 17

ऋते च पिंडदानेन पूर्वजाः शाश्वतीः समाः । रौरवे नरके घोरे कुंभीपाके च ये गताः

Hơn nữa, nếu không có lễ dâng piṇḍa, các bậc tiền tổ có thể bị lưu lại qua vô lượng năm—những vị đã sa vào các địa ngục ghê rợn như Raurava và Kuṃbhīpāka.

Verse 18

अनेकनरकस्थाश्च तिर्यग्योनिगताश्च ये । सकृत्पिंडप्रदानेन स्यात्ते षामक्षया गतिः

Ngay cả những kẻ ở trong nhiều địa ngục, và những kẻ rơi vào loài súc sinh—chỉ một lần dâng piṇḍa cũng khiến họ đạt được cảnh giới giải thoát bền lâu, không hoại diệt.

Verse 19

ततो बलाहको राजा सर्वदेवसमन्वितः । स्थापयामास तल्लिंगं सर्वदेवसमीपतः

Bấy giờ vua Balāhaka, cùng toàn thể chư thiên hộ tùng, đã an lập Thánh Liṅga ấy ngay trước mặt và trong sự hiện diện gần kề của toàn thể thiên chúng.

Verse 20

चकार बहुदानानि लोकानां हितकाम्यया । यावदर्चयते ह्येवं रुद्रोऽपि स्वयमागतः

Vì mong cầu lợi ích cho muôn dân, nhà vua đã làm nhiều việc bố thí công đức. Và khi vẫn tiếp tục lễ bái như thế, chính Rudra đã thân hành quang lâm nơi ấy.

Verse 21

रुद्र उवाच । अस्यां रात्रौ तु मनुजाः श्रद्धाभक्तिसमन्विताः । येर्चयिष्यंति देवेशं तेषां पुण्यमनंतकम्

Rudra phán: “Trong đêm này, những ai có lòng tín (śraddhā) và sùng kính (bhakti), mà phụng thờ Đấng Chúa Tể của chư thiên, sẽ được công đức vô tận.”

Verse 22

जागरं ये करिष्यंति गीतशास्त्रपुरःसरम् । उद्धरिष्यंति ते मर्त्याः कुलमेकोत्तरं शतम्

Những phàm nhân nào giữ lễ thức tỉnh suốt đêm (jāgaraṇa), lấy thánh ca và tụng đọc kinh điển làm đầu, sẽ nâng độ một trăm lẻ một đời trong dòng tộc mình.

Verse 23

तावद्गर्ज्जंति तीर्थानि नैमिषं पुष्करं गया । प्रयागं च प्रभासं च द्वारका मथुराऽर्बुदः

Bấy giờ các thánh địa hành hương vang dội—Naimiṣa, Puṣkara, Gayā, Prayāga, Prabhāsa; cùng với Dvārakā, Mathurā và Arbuda.

Verse 24

यावन्न दृश्यते लिंगं गोवत्सं परमाद्भुतम् । यदा हि कुरुते भावं गोवत्सगमनं प्रति

Chừng nào chưa được thấy Liṅga tối diệu mang danh Govatsa, thì Ngài chưa hiển lộ; nhưng khi tâm khởi ý nguyện chí thành hướng đến việc đến gần Govatsa, thì sự hiển hiện của Ngài liền trở nên kề cận.

Verse 25

स्ववंशजास्तदा सर्वे नृत्यंति हर्षिता ध्रुवम्

Bấy giờ, hết thảy những người cùng huyết mạch của mình chắc chắn đều hoan hỷ, tràn đầy hân hoan mà múa nhảy.

Verse 26

सूत उवाच । यच्चान्यदद्भुतं तत्र वृत्तांतं शृणु त द्विजा । येन वै श्रुतमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

Sūta nói: “Hỡi các bậc hiền triết dvija, hãy lắng nghe một sự tích kỳ diệu khác đã xảy ra nơi ấy; chỉ cần nghe thôi cũng khiến mọi tội lỗi tiêu trừ.”

Verse 27

यदा वै स्थापितं लिंगं सर्वदेवैः पुरातनम् । विष्णोः प्रतिष्ठानगुणात्सर्वेषां च दिवौक साम्

Khi Liṅga cổ xưa ấy được chư thiên đồng lòng an vị—nhờ năng lực gia trì của nghi lễ pratiṣṭhā nơi Viṣṇu—thì Ngài trở thành nguồn phúc lành cát tường cho cả các cư dân cõi trời.

Verse 28

अणुमात्रप्रमाणेन प्रत्यहं समवर्द्धत । ततस्ते मनुजा देवा भीतास्तं शरणं ययुः

Ngài lớn dần mỗi ngày, tăng thêm chỉ bằng lượng của một vi trần. Bấy giờ, cả loài người lẫn chư thiên đều kinh hãi, liền tìm đến Ngài để nương tựa.

Verse 29

देवा ऊचुः । वृद्धिं संहर देवेश लोका नां स्वस्ति तद्भवेत् । एवमुक्ते ततो लिंगाद्वागुवाचाशरीरिणी

Chư thiên thưa rằng: “Ôi Đấng Chủ tể của chư thiên, xin thu nhiếp sự phình nở tăng trưởng này, để phúc lành khởi lên cho các cõi.” Nói xong, từ liṅga phát ra một tiếng nói vô hình, không thân thể.

Verse 30

शिववाण्युवाच । हे लोका मा भयं वोऽस्तु उपायः श्रूयतामयम् । कश्चिच्चंडालमानीय मत्पुरः स्थाप्यतां धुवम्

Tiếng của Śiva phán: “Hỡi mọi người, chớ sợ hãi. Hãy nghe phương kế này: hãy đem một caṇḍāla đến và đặt người ấy vững vàng trước mặt Ta.”

Verse 31

चंडालांश्च समानीय दधुर्देवस्य ते पुरः । तथापि तस्य वृद्धिस्तु नैव निर्वर्तते पुनः

Họ đem các caṇḍāla đến và đặt trước mặt Đức Chúa; thế nhưng sự phình nở ấy vẫn chẳng hề lắng xuống trở lại.

Verse 32

वागुवाच । कर्म्मणा यस्तु चंडालः सोऽग्रे मे स्थाप्यतां जनाः । तच्छ्रुत्वा महदाश्चर्यं मतिं चकुर्विलोचने

Tiếng nói ấy bảo: “Hỡi mọi người, kẻ là caṇḍāla bởi chính nghiệp hạnh của mình—hãy đặt người ấy trước mặt Ta.” Nghe vậy, họ vô cùng kinh ngạc và bắt đầu dò tìm bằng tâm trí phân minh.

Verse 33

मार्गमाणास्तदा ते तु ग्रामाणि च पुराणि च । कञ्चित्कर्मरतं पापं ददृशुर्ब्राह्मणब्रुवम्

Bấy giờ họ lục tìm khắp các làng mạc và thành thị; và thấy một kẻ tội lỗi, say sưa trong việc ác, chỉ miệng xưng mình là brāhmaṇa.

Verse 34

वृषभान्भारसंयुक्तान्मध्याह्नेवाहयत्तु सः । क्षुत्तृट्श्रमपरीतांश्च दुर्बलान्क्रूरमानसः

Với lòng tàn nhẫn, hắn vẫn lùa những con bò chở nặng ngay giữa trưa; các sinh linh yếu ớt bị vây phủ bởi đói, khát và mỏi mệt.

Verse 35

अस्नात्वापि पर्युषितं भक्षयंतीह वै द्विजाः । तं समादाय देवेशं जग्मुर्यत्र जगद्गुरुः

Dẫu chưa tắm rửa mà còn ăn đồ ôi, các vị dvija vẫn bắt lấy hắn và dẫn đến Đấng Chúa của chư thiên, nơi Jagad-guru đang hiện diện.

Verse 36

देवालयाग्रभूमौ तं स्थापयासुरादृताः । भस्मी बभूव सहसा गोवत्साग्रे निरूपितः

Họ cung kính đặt hắn trên nền đất trước tiền đình đền thờ; tức khắc hắn hóa thành tro, như thể bị đặt trước một bê con của bò mẹ, biểu tượng của sự trong sạch.

Verse 37

चंडालस्थल इत्येष प्रसिद्धोसौऽभवत्क्षितौ । तत्र स्थितैर्न चाद्यापि प्रासादो दश्यते हि सः

Chốn ấy trên cõi đất được biết đến với danh xưng “Caṇḍālasthala”; và với những ai ở đó, cho đến hôm nay quả thật vẫn không thấy một ngôi đền nguy nga như cung điện.

Verse 38

तदाप्रभृति तल्लिंगं साम्यभावमुपागतम् । धौतपाप्मा गतस्तीर्थं द्विजो लिंगनिरीक्षिणात्

Từ đó về sau, liṅga ấy đạt đến trạng thái quân bình và an tịnh; và một dvija, tội cấu được gột rửa, chỉ nhờ chiêm bái liṅga mà đến được thánh địa tirtha.

Verse 39

प्रत्यहं पूजयामास गोवत्सं गत किल्बिषः । विशेषात्कृष्णपक्षस्य चतुर्द्दश्यां समागतः

Được giải thoát khỏi tội lỗi, người ấy ngày ngày thờ phụng Govatsa; và đặc biệt vào ngày Caturdaśī (ngày mười bốn) của nửa tháng tối (Kṛṣṇa-pakṣa), người ấy chuyên tâm hành trì.

Verse 40

एतत्तदद्भुतं तस्य देवस्य च त्रिशूलिनः । शृणुयाद्यो नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

Đây chính là sự vĩ đại kỳ diệu của vị Thần mang cây tam xoa, tức Śiva. Ai lắng nghe với lòng sùng kính thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 41

भूत उवाच । गोवत्समिति विख्यातं नराणां पुण्यदं परम् । अनेकजन्मपापघ्नं मार्कंडेयेन भाषितम्

Bhūta nói: “Điều này được biết đến với danh xưng ‘Govatsa’, là bậc ban công đức tối thượng cho loài người, diệt trừ tội lỗi tích tụ qua nhiều đời, như lời Mārkaṇḍeya đã tuyên thuyết.”

Verse 42

तत्र तीर्थे सकृत्स्नानं रुद्रलोकप्रदं नृणाम् । पापदेहविशुद्धयर्थं पापेनोपहतात्मनाम्

Tại thánh địa ấy, chỉ một lần tắm cũng ban cho con người cõi Rudra; đó là để thanh tịnh thân và tâm của những ai bị tội lỗi làm tổn hại.

Verse 43

कूपे तर्पणतश्चैव श्राद्धतश्चैव तृप्तता । भाद्रपदे विशे षेण पक्षस्यांते भवेत्कलौ

Nhờ thực hành tarpaṇa tại giếng và cũng nhờ dâng lễ śrāddha, các bậc tổ tiên được thỏa nguyện; đặc biệt vào tháng Bhādrapada, vào cuối nửa tháng, trong thời Kali-yuga.

Verse 44

एकविंशतिवारांस्तु गयायां तर्पणे कृते । पितॄणां परमा तृप्तिः सकृद्वै गंगकूपके

Dẫu làm lễ tarpaṇa ở Gayā đến hai mươi mốt lần, sự mãn nguyện tối thượng của tổ tiên quả thật đạt được chỉ bằng một lần duy nhất tại Gaṅgākūpaka.

Verse 45

तस्मिन्गोवत्ससामीप्ये तिष्ठते गंगकूपकः । तस्मिंस्तिलोदकेनापि सद्गतिं यांति तर्पिताः

Gần Govatsa ấy có Gaṅgākūpaka hiện hữu; và tại đó, dù chỉ dâng nước pha mè, những vị tổ tiên được làm no đủ bởi tarpaṇa cũng đạt đến sadgati—cõi đến lành.

Verse 46

पितरो नरकाद्वापि सुपुण्येन सुमेधसा । गोप्रदानं प्रशंसंति तस्मिंस्तीर्थे मुनीश्वराः

Dẫu ở chốn địa ngục, các bậc tổ tiên—nhờ công đức lớn do người trí tuệ thiện xảo tạo nên—vẫn ca ngợi go-pradāna, việc hiến tặng bò; và các bậc muni tôn quý cũng tán thán hành trì ấy tại tīrtha đó.

Verse 47

विप्राय स्वर्णदानं तु रुद्रलोके नयेन्नरम् । सरस्वतीशिवक्षेत्रे गंगा च गंगकूपके

Dâng vàng làm dāna cho một vipra (brāhmaṇa) sẽ dẫn người ấy đến Rudraloka. Điều này hiển bày trong thánh địa Sarasvatī–Śiva; và cũng vậy, tại Gaṅgākūpaka đây có sự hiện diện thanh tịnh của Gaṅgā.

Verse 48

एकस्थमेतत्त्रितयं स्वर्गापवर्गकारणम् । सेवितं चर्षिभिः सिद्धैस्तीर्थं सर्वत्र विश्रुतम्

Bộ ba này cùng ở một nơi, trở thành nhân duyên đưa đến thiên giới và apavarga (giải thoát). Được các ṛṣi và siddha phụng sự, tīrtha này vang danh khắp mọi miền.

Verse 49

पीलुयुग्मं स्थितं तत्र तत्तीर्थं मुनिसेवितम् । स्नानात्स्वर्गप्रदं चैव पानात्पापविशुद्धिदम्

Nơi ấy có đôi cây pīlu đứng đó; ấy là một tīrtha linh thiêng được các bậc muni tôn kính và thường lui tới. Tắm tại đó ban phước cõi trời, và uống nước ấy gột sạch tội lỗi.

Verse 50

कीर्त्तनात्पुण्यजननं सेवनान्मुक्तिदं परम् । तद्वै पश्यंति ये भक्त्या ब्रह्महा यदि मातृहा

Nhờ ca tụng bằng kīrtana mà công đức sinh khởi; nhờ phụng sự mà được ban mokṣa tối thượng. Ai chiêm bái nơi ấy với lòng bhakti—dẫu mang tội sát hại Bà-la-môn hay sát hại mẹ—cũng được nói là được cứu độ.

Verse 51

बालघाती च गोघ्नश्च ये च स्त्रीशूद्रघातकाः । गरदाश्चाग्निदाश्चैव गुरुद्रोहरताश्च ये

Ngay cả kẻ sát hại trẻ thơ, kẻ sát hại bò, và kẻ giết phụ nữ hay śūdra; kẻ cho thuốc độc, kẻ phóng hỏa, và kẻ chuyên tâm phản bội thầy (guru)—cũng đều nằm trong phạm vi sự tẩy tịnh được nói đến ở đây.

Verse 52

तपस्विनिन्दकाश्चैव कूटसाक्ष्यं करोति यः । वक्ता च परदोषस्य परस्य गुणलोपकः

Cũng vậy, kẻ phỉ báng các bậc khổ hạnh, kẻ làm chứng gian, kẻ rêu rao lỗi lầm của người khác, và kẻ che lấp hay làm giảm công đức của người khác—đều được bao hàm trong lời hứa giải thoát.

Verse 53

सर्वपापमयोऽप्यत्र मुच्यते लिंगदर्शनात्

Tại đây, ngay cả kẻ ngập trong mọi tội lỗi cũng được giải thoát, chỉ nhờ chiêm bái Liṅga.