Adhyaya 227

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । एतानि तव संक्षेपात्प्राधान्यात्कथितानि च । न शक्तो विस्तराद्वक्तुं संख्यां तीर्थेषु पाण्डव

Mārkaṇḍeya nói: Những điều ấy ta đã kể cho ngươi một cách vắn tắt, chỉ theo phần trọng yếu. Hỡi Pāṇḍava, ta không thể thuật hết tường tận số lượng các thánh địa (tīrtha) được.

Verse 2

एषा पवित्रा विमला नदी त्रैलोक्यविश्रुता । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा महादेवस्य वल्लभा

Dòng sông này thanh tịnh và trong sạch, lừng danh khắp ba cõi. Chính là Narmadā, bậc tối thắng trong các dòng sông, được Mahādeva yêu quý.

Verse 3

मनसा संस्मरेद्यस्तु नर्मदां सततं नृप । चान्द्रायणशतस्याशु लभते फलमुत्तमम्

Hỡi đức vua, ai luôn tưởng niệm Narmadā (Revā) trong tâm, người ấy mau chóng đạt được quả phúc tối thượng, ngang với việc hành trì một trăm giới nguyện Cāndrāyaṇa.

Verse 4

अश्रद्दधानाः पुरुषा नास्तिकाश्चात्र ये स्थिताः । पतन्ति नरके घोरे प्राहैवं परमेश्वरः

Những người ở đây mà không có lòng tin (śraddhā), và những kẻ vô thần (nāstika), sẽ rơi vào địa ngục ghê rợn—đó là lời Parameśvara đã phán.

Verse 5

नर्मदां सेवते नित्यं स्वयं देवो महेश्वरः । तेन पुण्या नदी ज्ञेया ब्रह्महत्यापहारिणी

Chính Mahēśvara hằng ngày phụng sự Narmadā; vì thế, dòng sông này phải được biết là cực kỳ công đức, có năng lực trừ diệt cả tội brahmahatyā (sát hại Bà-la-môn).

Verse 6

इयं माहेश्वरी गङ्गा महेश्वरतनूद्भवा । प्रोक्ता दक्षिणगङ्गेति भारतस्य युधिष्ठिर

Đây là Gaṅgā Māheśvarī, sinh từ chính thân thể của Maheśvara; hỡi Yudhiṣṭhira của Bhārata, nàng được tôn xưng là “Gaṅgā phương Nam”.

Verse 7

जाह्नवी वैष्णवी गङ्गा ब्राह्मी गङ्गा सरस्वती । इयं माहेश्वरी गङ्गा रेवा नास्त्यत्र संशयः

Jāhnavī là Gaṅgā của Viṣṇu (Vaiṣṇavī); Sarasvatī là Gaṅgā của Brahmā (Brāhmī). Còn Revā này chính là Gaṅgā của Maheśa (Māheśvarī)—không hề nghi ngờ.

Verse 8

यथा हि पुरुषे देवस्त्रैमूर्तत्वमुपाश्रितः । ब्रह्मविष्णुमहेशाख्यं न भेदस्तत्र वै यथा । तथा सरित्त्रये पार्थ भेदं मनसि मा कृथाः

Như một Thượng Đế duy nhất ngự trong con người mà hiển lộ ba hình tướng gọi là Brahmā, Viṣṇu và Maheśa—kỳ thực không hề phân chia; cũng vậy, hỡi Pārtha, chớ khởi tâm phân biệt giữa ba dòng sông thiêng.

Verse 9

कोटिशो ह्यत्र तीर्थानि लक्षशश्चापि भारत । तथा सहस्रशो रेवातीरद्वयगतानि तु

Hỡi Bhārata, nơi đây có các tīrtha nhiều đến hàng koṭi, lại cả hàng lakṣa; và cũng vậy, hàng nghìn nơi hiện diện trên cả hai bờ sông Revā.

Verse 10

वृक्षान्तरिक्षसंस्थानि जलस्थलगतानि च । कः शक्तस्तानि निर्णेतुं वागीशो वा महेश्वरः

Có tīrtha an lập giữa cây rừng và giữa hư không; có nơi ở trong nước, có nơi trên đất liền. Ai có thể kể hết—dẫu là Vāgīśa, chúa tể ngôn từ, hay ngay cả Maheśvara?

Verse 11

स्मरणाज्जन्मजनितं दर्शनाच्च त्रिजन्मजम् । सप्तजन्मकृतं नश्येत्पापं रेवावगाहनात्

Chỉ cần tưởng niệm Revā, tội lỗi phát sinh trong đời này liền tiêu trừ; chỉ cần được chiêm bái (darśana) Ngài, tội của ba đời được tẩy sạch; và khi tắm gội thánh (avagāhana) trong Revā, tội tích tụ suốt bảy đời cũng tiêu tan.

Verse 12

देवकार्यं कृतं तेन अग्नयो विधिवद्धुताः । वेदा अधीताश्चत्वारो येन रेवावगाहिता

Người nào đã tắm gội thánh (avagāhana) trong Revā, thì bổn phận đối với chư thiên như đã hoàn thành; các hỏa tế như đã được phụng sự đúng nghi; và bốn bộ Veda như đã được học tụng.

Verse 13

प्राधान्याच्चापि संक्षेपात्तीर्थान्युक्तानि ते मया । न शक्यो विस्तरः पार्थ श्रोतुं वक्तुं च वै मया

Hỡi Pārtha, ta chỉ nói về các tīrtha một cách vắn tắt, theo phần trọng yếu; bởi sự trình bày đầy đủ thì ta không thể nói cho trọn, mà cũng không thể nghe cho hết.

Verse 14

युधिष्ठिर उवाच । विधानं च यमांश्चैव नियमांश्च वदस्व मे । प्रायश्चित्तार्थगमने को विधिस्तं वदस्व मे

Yudhiṣṭhira thưa: Xin nói cho con về nghi thức đúng đắn—cả yama và niyama nữa. Khi lên đường với mục đích prāyaścitta (sám hối chuộc lỗi), quy tắc là gì? Xin Ngài giảng rõ cho con.

Verse 15

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु पृष्टं महाराज यच्छ्रेयः पारलौकिकम् । शृणुष्वावहितो भूत्वा यथाज्ञानं वदामि ते

Śrī Mārkaṇḍeya đáp: Hỡi đại vương, ngài hỏi thật phải—đây là điều liên hệ đến śreyas, lợi ích tối thượng vượt ngoài thế gian. Hãy lắng nghe chăm chú; ta sẽ nói theo sự hiểu biết của ta.

Verse 16

अध्रुवेण शरीरेण ध्रुवं कर्म समाचरेत् । अवश्यमेव यास्यन्ति प्राणाः प्राघूर्णिका इव

Với thân thể vô thường này, hãy thực hành nghiệp lành bền vững; vì hơi thở sinh mệnh ắt sẽ lìa đi—như con quay xoay mãi chẳng thể đứng yên.

Verse 17

दानं वित्तादृतं वाचः कीर्तिधर्मौ तथा ख्युषः । परोपकरणं कायादसारात्सारमुद्धरेत्

Từ của cải, hãy rút ra bố thí; từ lời nói, hãy rút ra chân thật. Từ đời sống, hãy rút ra danh thơm và dharma; và từ thân xác mong manh này, hãy chiết lấy tinh túy—lợi ích, phụng sự người khác.

Verse 18

अस्मिन्महामोहमये कटाहे सूर्याग्निना रात्रिदिवेन्धनेन । मासर्तुदर्वीपरिघट्टनेन भूतानि कालः पचतीति वार्ता

Trong chiếc vạc lớn đầy mê vọng này, mặt trời là lửa, đêm ngày là củi; bị khuấy bởi muôi của tháng và mùa—Thời gian “nấu chín” mọi loài hữu tình: ấy là chân lý được tuyên cáo.

Verse 19

ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि । नायं लोकोऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः

Khi đã hiểu hành động được dạy theo quy định của śāstra, hãy thực hành ngay tại đây. Vì kẻ tâm trí nghi hoặc chẳng được đời này, chẳng được đời sau, cũng chẳng có an lạc.

Verse 20

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

Trong mantra, trong tīrtha, nơi bậc brāhmaṇa, nơi thần linh, nơi nhà chiêm tinh, trong thuốc men và nơi bậc guru—tâm niệm (bhāvanā) thế nào thì thành tựu (siddhi) cũng theo thế ấy.

Verse 21

अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् । असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह

Hỡi Pārtha, mọi lễ vật dâng trong yajña, mọi bố thí hay khổ hạnh nếu làm không có śraddhā (niềm tin), đều gọi là “asat”; không kết quả ở đời này cũng chẳng ở đời sau.

Verse 22

यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः । न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम्

Kẻ nào gạt bỏ quy phạm của śāstra mà hành động theo dục vọng và tùy hứng, người ấy chẳng đạt siddhi, chẳng được an lạc, cũng không tới đích tối thượng.

Verse 23

सन्तीह विविधोपाया नृणां देहविशोधनाः । तीर्थसेवासमं नास्ति स्वशरीरस्य शोधनम्

Quả thật có nhiều phương cách để con người thanh tịnh thân thể; nhưng không sự thanh tịnh nào của chính thân hữu hình sánh bằng việc phụng sự tīrtha (thánh địa).

Verse 24

कृच्छ्रचान्द्रायणाद्यैर्वा द्वितीयं तीर्थसेवया । यदा तीर्थं समुद्दिश्य प्रयाति पुरुषो नृप । तदा देवाश्च पितरस्तं व्रजन्त्यनु खेचराः

Nhờ các khổ hạnh nghiêm khắc như Kṛcchra và Cāndrāyaṇa cũng được thanh tịnh; nhưng con đường thứ hai (cao hơn) là phụng sự tīrtha. Hỡi Đại vương, khi một người lên đường với tâm hướng về thánh địa, chư thiên và tổ tiên liền theo sau, cùng các thiên chúng du hành giữa hư không.

Verse 25

परमा मोदपूर्णास्ते प्रयान्त्यस्यानुयायिनः । कृत्वाभ्युदयिकं श्राद्धं समापृच्छय तु देवताम्

Những bạn đồng hành theo người ấy tiến bước trong niềm hỷ lạc tối thượng—sau khi cử hành śrāddha abhyudayika cát tường và cung kính cáo biệt thần linh đúng nghi lễ.

Verse 26

इष्टबन्धूंश्च विष्णुं च शङ्करं सगणेश्वरम् । व्रजेद्द्विजाभ्यनुज्ञातो गृहीत्वा नियमानपि

Sau khi kính lễ bà con thân thuộc yêu quý, lại đảnh lễ Đức Viṣṇu và Đức Śaṅkara cùng với Gaṇeśa; và khi đã được các bậc dvija (Bà-la-môn) cho phép, người ấy nên lên đường—đồng thời thọ trì các niyama, những điều chế ngự đã được quy định.

Verse 27

एकाशनं ब्रह्मचर्यं भूशय्यां सत्यवादिताम् । वर्जनं च परान्नस्य प्रतिग्रहविवर्जनम्

Hãy giữ hạnh ăn một bữa, giữ phạm hạnh (brahmacarya), nằm ngủ trên đất và nói lời chân thật; lại nên tránh dùng thức ăn do người khác cho, và tránh nhận quà tặng (pratigraha).

Verse 28

वर्जयित्वा तथा द्रोहवञ्चनादि नृपोत्तम । साधुवेषं समास्थाय विनयेन विभूषितः

Hỡi bậc vua tối thượng, sau khi từ bỏ lòng hại người, sự dối trá và những điều tương tự, hãy nương theo phong thái của bậc thánh thiện (sādhu), được trang nghiêm bởi đức khiêm cung và lễ độ.

Verse 29

दम्भाहङ्कारमुक्तो यः स तीर्थफलमश्नुते । यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम्

Người nào lìa bỏ giả dối và ngã mạn, người ấy thật sự thọ hưởng quả lành của tīrtha—người có tay, chân và tâm ý được chế ngự vững vàng.

Verse 30

विद्या तपश्च कीर्तिश्च स तीर्थफलमश्नुते । अक्रोधनश्च राजेन्द्र सत्यशीलो दृढव्रतः

Học vấn, khổ hạnh (tapas) và danh tiếng cao quý—người như vậy thọ hưởng quả lành của tīrtha. Hỡi bậc chúa tể các vua, người ấy không sân giận, chuyên tâm nơi chân thật, và kiên cố trong các lời nguyện (vrata).

Verse 31

आत्मोपमश्च भूतेषु स तीर्थफलमश्नुते । मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः

Ai xem mọi chúng sinh như chính mình thì thật sự đạt được quả phúc của tīrtha. Cạo đầu và giữ chay (upavāsa) — đó là phép tắc được định ở mọi thánh địa.

Verse 32

वर्जयित्वा कुरुक्षेत्रं विशालां विरजां गयाम् । स्नानं सुरार्चनं चैव श्राद्धे वै पिण्डपातनम्

Ngoại trừ Kurukṣetra, Viśālā, Virajā và Gayā: cần thực hành tắm gội thánh và lễ bái chư thiên; và trong nghi lễ śrāddha, việc dâng piṇḍa (nắm cơm) quả thật được quy định.

Verse 33

विप्राणां भोजनं शक्त्या सर्वतीर्थेष्वयं विधिः । प्रायश्चित्तनिमित्तं च यो व्रजेद्यतमानसः

Ở mọi tīrtha, đây là phép tắc đúng: tùy theo khả năng, nên thết đãi các brāhmaṇa. Và ai lên đường hành hương như một sự prāyaścitta, với tâm được rèn luyện và chế ngự, thì tuân theo điều này.

Verse 34

तस्यापि च विधिं वक्ष्ये शृणु पार्थ समाहितः । एकाशनं ब्रह्मचर्यमक्षारलवणाशनम्

Ta cũng sẽ nói rõ nghi thức ấy—hãy lắng nghe chăm chú, hỡi con của Pṛthā. Nên ăn mỗi ngày một bữa, giữ brahmacarya, và dùng thức ăn không pha chất kiềm, không dùng muối.

Verse 35

स्नात्वा तीर्थाभिगमनं हविष्यैकान्नभोजनम् । वर्जयेत्पतितालापं बहुभाषणमेव च

Tắm gội xong, nên đến thánh địa và dùng bữa havis đơn sơ (thức ăn thanh tịnh). Nên tránh chuyện trò với kẻ sa đọa, và cũng tránh nói năng quá nhiều.

Verse 36

परीवादं परान्नं च नीचसङ्गं विवर्जयेत् । व्रजेच्च निरुपानत्को वसानो वाससी शुचिः

Nên tránh lời phỉ báng, thức ăn do người khác ban, và sự giao du với kẻ hèn. Hãy đi chân trần, mặc y phục thanh sạch và giữ thân tâm tinh khiết.

Verse 37

संकल्पं मनसा कृत्वा ब्राह्मणानुज्ञया व्रजेत् । तीर्थे गत्वा तथा स्नात्वा कृत्वा चैव सुरार्चनम्

Sau khi lập saṅkalpa thiêng liêng trong tâm và được các Bà-la-môn cho phép, hãy lên đường. Đến tīrtha thì tắm gội tại đó và cử hành việc thờ phụng Thần linh.

Verse 38

दुष्कर्मतो विमुक्तः स्यादनुतापी भवेद्यदि । वेदे तीर्थे च देवे च दैवज्ञे चौषधे गुरौ

Nếu thật lòng ăn năn, người ấy được giải thoát khỏi nghiệp ác—nhờ giữ lòng tôn kính đối với Veda, tīrtha, Thần linh, vị daivajña (nhà chiêm tinh), thuốc men và bậc Guru.

Verse 39

यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी । उक्ततीर्थफलानां च पुराणेषु स्मृतिष्वपि

Tâm niệm bên trong thế nào thì sự thành tựu cũng như thế. Và những quả báo của các tīrtha đã được tuyên thuyết, quả thật cũng được nói trong các Purāṇa và cả các Smṛti.

Verse 40

अर्थवादभवां शङ्कां विहाय भरतर्षभ । कृत्वा विचारं शास्त्रोक्तं परिकल्प्य यथोचितम्

Hỡi bậc tối thắng trong dòng Bharata, hãy dứt bỏ nghi ngờ phát sinh do cho rằng đó chỉ là arthavāda (lời tán dương suông). Sau khi suy xét đúng theo śāstra, hãy tiếp nhận điều thích hợp một cách đúng đắn.

Verse 41

कायेन कृच्छ्रचरणे ह्यशक्तानां विशुद्धये । ज्ञात्वा तीर्थाविशेषं हि प्रायश्चित्तं समाचरेत्

Đối với những người thân thể không đủ sức thực hành khổ hạnh Kṛcchra nghiêm khắc, sự thanh tịnh đạt được nhờ thấu hiểu uy lực đặc thù của một tīrtha và đúng pháp mà thực hành prāyaścitta (nghi thức sám hối–tẩy tịnh) thích hợp.

Verse 42

तच्छृणुष्व महाराज नर्मदायां यथोचितम् । चतुर्विंशतिसंख्येभ्यो योजनेभ्यो व्रजेन्नरः

Xin Đại vương hãy lắng nghe điều hợp lẽ về sông Narmadā: người hành hương nên lên đường theo đúng quy định, với quãng đường hai mươi bốn yojana.

Verse 43

चतुर्विंशतिकृच्छ्राणां फलमाप्नोति शोभनम् । अत ऊर्ध्वं योजनेषु पादकृच्छ्रमुदाहृतः

Người ấy đạt quả phúc cát tường tương đương hai mươi bốn lần khổ hạnh Kṛcchra. Vượt quá mức ấy, mỗi yojana đi qua được tuyên định là một ‘pāda-Kṛcchra’, tức một phần tư Kṛcchra (làm thước đo công đức sám tẩy).

Verse 44

तन्मध्ये च महाराज यो व्रजेच्छुद्धिकाङ्क्षया । योजने योजने तस्य प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः

Và ngay trong cuộc hành hương ấy, tâu Đại vương, ai tiến bước với ước nguyện thanh tịnh—bậc hiền triết biết rằng đối với người ấy, mỗi yojana đều đem lại sự tẩy sạch do prāyaścitta.

Verse 45

प्रणवाख्ये महाराज तथा रेवोरिसंगमे । भृगुक्षेत्रे तथा गत्वा फलं तद्द्विगुणं स्मृतम्

Tâu Đại vương, tại nơi gọi là Praṇava, tại chỗ hợp lưu của Revā và Ori, và cũng vậy khi đến Bhṛgukṣetra—trong Smṛti ghi rằng quả phúc của pháp hành ấy được tăng gấp đôi.

Verse 46

सङ्गमे देवनद्याश्च शूलभेदे नृपोत्तम । द्विगुणं पादहीनं स्यात्करजासंगमे तथा

Tại nơi hợp lưu với sông thiêng Devā-nadī và tại Śūlabheda, hỡi bậc vương thượng, quả phúc được “gấp đôi nhưng giảm một phần tư”; và tại hợp lưu Karajā cũng như vậy.

Verse 47

एरण्डीसङ्गमे तद्वत्कपिलायाश्च संगमे । केचित्त्रिगुणितं प्राहुः कुब्जारेवोत्थसङ्गमे

Cũng vậy tại hợp lưu Eraṇḍī và tại hợp lưu Kapilā; có người nói rằng ở hợp lưu nơi Kubjā gặp dòng nước sinh từ Revā, quả phúc được tăng gấp ba.

Verse 48

ओंकारे च महाराज तदपि स्यात्समञ्जसम् । सङ्गमेषु तथान्यासां नदीनां रेवया सह

Và tại Oṃkāra nữa, hỡi đại vương, sự định lượng ấy thật hợp lẽ; cũng vậy tại các nơi hợp lưu của những sông khác cùng với Revā.

Verse 49

प्राहुस्ते सार्धकृच्छ्रं वै फलं पूर्वं युधिष्ठिर । त्रिगुणं कृच्छ्रमाप्नोति रेवासागरसङ्गमे

Trước đây họ đã nói với ngài, hỡi Yudhiṣṭhira, rằng quả phúc là “một rưỡi Kṛcchra”. Nhưng tại nơi Revā hợp với biển cả, người ta đạt được quả Kṛcchra tăng gấp ba.

Verse 50

कृच्छ्रं चतुर्गुणं प्रोक्तं शुक्लतीर्थे युधिष्ठिर । योजने योजने गत्वा चतुर्विंशतियोजनम् । तत्र तत्र वसेद्यस्तु सुचिरं नृवरोत्तम

Tại Śukla-tīrtha, hỡi Yudhiṣṭhira, quả Kṛcchra được tuyên là gấp bốn. Đi từng yojana một cho đến hai mươi bốn yojana, ai ở lại lâu tại mỗi nơi—hỡi bậc tối thắng trong loài người—thì hạnh tu của người ấy được vững bền trong công đức.

Verse 51

रेवासेवासमाचारः संयुक्तः शुद्धबुद्धिमान् । दम्भाहङ्काररहितः शुद्ध्यर्थं स विमुच्यते

Ai giữ đúng phép tắc phụng sự Thánh Mẫu Revā, trí hiểu đã thanh tịnh, lại không giả dối và không ngã mạn—người ấy được giải thoát khỏi cấu uế và gánh nặng tội lỗi, vì mục đích thanh tẩy.

Verse 52

इति ते कथितं पार्थ प्रायश्चित्तार्थलक्षणम् । रेवायात्राविधानं च गुह्यमेतद्युधिष्ठिर

Như vậy, hỡi Pārtha, ta đã nói cho con về đặc tướng và mục đích của pháp sám hối (prāyaścitta); và cả nghi thức hành hương Revā nữa—hỡi Yudhiṣṭhira, đây là giáo huấn bí mật, linh thiêng.

Verse 53

युधिष्ठिर उवाच । योजनस्य प्रमाणं मे वद त्वं मुनिसत्तम । यज्ज्ञात्वा निश्चितं मे स्यान्मनःशुद्धेस्तु कारणम्

Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch bậc hiền triết tối thượng, xin nói cho con biết chuẩn lượng chân thật của một yojana. Biết được điều ấy, tâm trí con sẽ được xác quyết—và trở thành nhân duyên thanh tịnh hóa tâm.”

Verse 54

मार्कण्डेय उवाच । शृणु पाण्डव वक्ष्यामि प्रमाणं योजनस्य यत् । तथा यात्राविशेषेण विशेषं कृच्छ्रसम्भवम्

Mārkaṇḍeya nói: “Hãy lắng nghe, hỡi Pāṇḍava. Ta sẽ giảng rõ chuẩn lượng của yojana; và cũng nói về những sai biệt phát sinh—do đặc thù của cuộc hành trình—trong công đức gắn với pháp khổ hạnh kṛcchra.”

Verse 55

तिर्यग्यवोदराण्यष्टावूर्ध्वा वा व्रीहयस्त्रयः । प्रमाणमङ्गुलस्याहुर्वितस्तिर्द्वादशांगुला

Tám hạt lúa mạch đặt ngang—hoặc ba hạt gạo dựng đứng—được nói là chuẩn của một aṅgula (bề ngang ngón tay). Còn vitasti (sải tay) bằng mười hai aṅgula.

Verse 56

वितस्तिद्वितयं हस्तश्चतुर्हस्तं धनुः स्मृतम् । स एव दण्डो गदितो विशेषज्ञैर्युधिष्ठिर

Hai vitasti hợp thành một hasta (thước khuỷu tay). Bốn hasta được ghi nhớ là một dhanu (độ dài cây cung). Chính thước đo ấy, những bậc tinh thông chuẩn mực cũng gọi là daṇḍa, hỡi Yudhiṣṭhira.

Verse 57

धनुःसहस्रे द्वे क्रोशश्चतुःक्रोशं च योजनम् । एतद्योजनमानं ते कथितं भरतर्षभ

Hai nghìn dhanu hợp thành một krośa, và bốn krośa hợp thành một yojana. Như vậy, thước đo của yojana đã được giảng rõ cho ngài, hỡi bậc tráng kiện nhất trong dòng Bharata.

Verse 58

येन यात्रां व्रजन् वेत्ति फलमानं निजार्जितम् । उक्तं कृच्छ्रफलं तीर्थे जलरूपे नृपोत्तम

Nhờ thước đo này, người hành hương đi tīrtha-yātrā có thể biết mức độ phước quả tâm linh mà mình đã tích lũy. Nay, hỡi bậc vương tối thượng, quả báo của hạnh kṛcchra được nói đến trong liên hệ với tīrtha mang hình tướng nước, tức những dòng nước thánh.

Verse 59

यथाविशेषं ते वच्मि पूर्वोक्ते तत्र तत्र च । तन्मे शृणु महीपाल श्रद्दधानाय कथ्यते

Ta sẽ nói cho ngài các chi tiết theo từng sai biệt, ở mỗi nơi đúng như đã nêu trước đó. Vậy hãy lắng nghe ta, hỡi đấng hộ trì cõi đất; lời này được nói cho người tràn đầy śraddhā, tức lòng tin thanh tịnh.

Verse 60

यस्मिंस्तीर्थे हि यत्प्रोक्तं फलं कृच्छ्रादिकं नृप । तत्राप्युपोषणात्कृच्छ्रफलं प्राप्नोत्यथाधिकम्

Ở bất cứ tīrtha nào đã tuyên nói một quả báo—dù là của hạnh kṛcchra hay các pháp tu tương tự, hỡi đức vua—ngay tại đó, nhờ upoṣaṇa (nhịn ăn trai giới), người ta đạt được quả của kṛcchra, thậm chí còn hơn nữa.

Verse 61

दिनजाप्याच्च लभते फलं कृच्छ्रस्य शक्तितः । तत्र विख्यातदेवेशं स्नात्वा दृष्ट्वाभिपूज्य च

Ngay cả việc trì tụng (japa) ban ngày cũng đem lại quả báo của khổ hạnh kṛcchra tùy theo sức mình. Tại đó, sau khi tắm gội thanh tịnh, chiêm bái Đấng Chúa tể chư thiên lừng danh và cung kính thờ phụng đúng pháp…

Verse 62

प्रणम्य लभते पार्थ फलं कृच्छ्रभवं सुधीः । तीर्थे मुख्यफलं स्नानाद्द्वितीयं चाप्युपोषणात्

Hỡi Pārtha, sau khi đảnh lễ, bậc trí giả đạt được quả báo phát sinh từ khổ hạnh kṛcchra. Ở nơi tīrtha, quả chính đến từ việc tắm gội; quả thứ hai cũng đến từ việc trai giới (nhịn ăn).

Verse 63

तृतीयं ख्यातदेवस्य दर्शनाभ्यर्चनादिभिः । चतुर्थं जाप्ययोगेन देहशक्त्या त्वहर्निशम्

Cách thứ ba (pháp tu) đạt được nhờ chiêm bái và thờ phụng vị thần lừng danh, cùng các hạnh bhakti liên hệ. Cách thứ tư đạt được nhờ japa-yoga: trì tụng có kỷ luật suốt ngày đêm, tùy theo sức thân.

Verse 64

पञ्चमं सर्वतीर्थेषु कल्पनीयं हि दूरतः । तीरस्थो योजनादर्वाग्दशांशं लभते फलम्

Bậc thứ năm (mức công đức) có thể được khởi niệm ở mọi tīrtha, dù từ nơi xa. Người ở trên bờ, trong phạm vi một yojana, chỉ nhận được một phần mười của quả báo.

Verse 65

उक्ततीर्थफलात्पार्थ नात्र कार्या विचारणा

Hỡi Pārtha, về quả báo của tīrtha đã được nói rõ, nơi đây không cần bàn luận thêm nữa.

Verse 66

उपवासेन सहितं महानद्यां हि मज्जनम् । अप्यर्वाग्योजनात्पार्थ दद्यात्कृच्छ्रफलं नृणाम्

Hỡi Pārtha, việc tắm chìm trong đại hà, kèm theo trai giới, dầu thực hiện trong phạm vi chưa đến một do-tuần, vẫn ban cho người đời công đức ngang với quả báo của phép sám hối Khổ Hạnh Kṛcchra.

Verse 67

षड्योजनवहा कुल्य नद्योऽल्पा द्वादशैव च । चतुर्विंशतिगा नद्यो महानद्यस्ततोऽधिकाः

Dòng nước chảy dài sáu do-tuần gọi là ‘kulyā’; sông nhỏ dài đến mười hai. Sông đạt hai mươi bốn do-tuần được gọi là ‘đại hà’; vượt quá nữa thì còn vĩ đại hơn.