Adhyaya 13

Mantra 1

मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निᳪ रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मामु॑ दे॒वता॑: सचन्ताम्

Ngay từ ban đầu, trong chính ta, ta nắm giữ Agni, để nuôi dưỡng của cải, để đạt được con cháu tốt lành, để đạt được dũng lực nam tính ưu việt. Lại nữa, nguyện các thần linh gắn bó cùng ta.

Mantra 2

अ॒पां पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्नेः स॑मु॒द्रम॒भित॒: पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मानो म॒हाँ२ आ च॒ पुष्क॑रे दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थस्व

Ngài là bề mặt của các dòng nước, là dạ (yoni) của Agni, là đại dương dâng trào khắp bốn phía. Khi lớn mạnh và vĩ đại, xin Ngài cũng hãy trải rộng trong hoa sen (puṣkara)—theo thước đo của trời, theo bề rộng của không gian.

Mantra 3

ब्रह्म॑ जज्ञा॒नं प्र॑थ॒मं पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒तः सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒ध्न्या॒ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ वि व॑:

Brahman sinh ra trước hết trong thuở ban đầu; từ ranh giới, Vena rực sáng đã bày tỏ điều ấy. Những trụ xứ của Ngài là nền móng thẳm sâu; Ngài đã khai mở thai tạng của “hữu” (sat) và “phi hữu” (asat).

Mantra 4

हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वीं द्यामु॒तेमां कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

Hiraṇyagarbha—“Thai Vàng”—khởi lên từ thuở ban đầu; sinh ra làm vị Chúa duy nhất của mọi hữu thể đã thành. Ngài nâng đỡ đất này và trời kia: với lễ vật (havis), chúng ta nên phụng hiến thờ kính vị thần nào?

Mantra 5

द्र॒प्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्व॑: । स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्रा॑:

Giọt ấy (drapsa) đã vọt đi theo đất, theo trời kia, theo thai tạng này, và theo điều xưa cũ. Giọt ấy, đang chuyển hành theo cùng một thai tạng, ta dâng cúng, thuận theo bảy chức năng tế quan (hotṛ)

Mantra 6

नमो॑ऽस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:

Kính lễ các loài Rắn: bất cứ loài nào đi dọc theo mặt đất; những loài ở trung giới; những loài ở cõi trời—đối với các loài Rắn ấy, xin kính lễ.

Mantra 7

या इष॑वो यातु॒धाना॑नां॒ ये वा॒ वन॒स्पतीँ॒१ रनु॑ । ये वा॑व॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:

Những mũi tên của các Yātudhāna, và những (rắn) theo dọc các cây rừng, và những (rắn) nằm trong hố—xin kính lễ (namas) đến các loài Rắn ấy.

Mantra 8

ये वा॒मी रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒प्सु सद॑स्कृ॒तं तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:

Dù chúng ở trong cõi sáng của trời, hay ở trong các tia của Mặt Trời, hay những loài có chỗ ở được lậpไว้ trong nước—xin kính lễ (namas) đến các loài Rắn ấy.

Mantra 9

कृ॒णु॒ष्व पाज॒: प्रसि॑तिं॒ न पृ॒थ्वीं या॒हि राजे॒वाम॑वाँ॒२ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं द्रूणा॒नोऽस्ता॑सि॒ विध्य॑ र॒क्षस॒स्तपि॑ष्ठैः

Hãy làm cho uy lực của ngươi hiển lộ; hãy mở rộng đà tiến công như vượt qua mặt đất; hãy đi như một vị vua, mạnh mẽ, như kẻ có voi làm sức. Theo đà xung kích khát khao ấy, ngươi lao tới; ngươi là cung thủ: hãy đâm xuyên Rakṣas bằng những (mũi tên) nóng rực nhất của ngươi!

Mantra 10

तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑त॒न्त्यनु॑स्पृश धृष॒ता शोशु॑चानः । तपू॑ᳪष्यग्ने जु॒ह्वा॒ पत॒ङ्गानस॑न्दितो॒ वि सृ॑ज॒ विष्व॑गु॒ल्काः

Những vòng xoáy mau lẹ của Ngài lao vút ra; Ngài hãy lướt đi, táo bạo, rực cháy. Hỡi Agni, với muôi tế (juhvā) của Ngài, hãy thiêu đốt những kẻ bay lượn; không bị ràng buộc, hãy tung ra khắp bốn phương những tàn lửa, những hòn lửa của Ngài.

Mantra 11

प्रति॒ स्पशो॒ वि सृ॑ज॒ तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः । यो नो॑ दू॒रे अ॒घश॑ᳪसो॒ यो अन्त्यग्ने॒ मा कि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत्

Drive thou back the spies; disperse them: be thou the swiftest; be the unbeguiled protector of this folk. Whoso maligneth us from far, or whoso is nigh, O Agni—let none that would unsettle us dare to assail thee.

Mantra 12

उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒ न्यमित्राँ॑२ ओषतात्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिᳪ समिधान च॒क्रे नी॒चा तं ध॑क्ष्यत॒सं न शुष्क॑म्

Rise up, O Agni; stretch thyself against them; smite down the foes, O thou of keen-edged weapon. Whoso, when thou art kindled, worketh us ill-will—him, brought low, shalt thou burn up, as one burneth dry fuel.

Mantra 13

ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्याध्य॒स्मदा॒विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या॑न्यग्ने । अव॑ स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒जूनां॑ जा॒मिमजा॑मिं॒ प्र मृ॑णीहि॒ शत्रू॑न् । अ॒ग्नेष्ट्वा॒ तेज॑सा सादयामि

Be thou upright; smite back; above us make thou manifest the divine powers, O Agni. Cast down the steadfast bands of sorcerers; crush thou the foe, whether kinsman or stranger. O Agni, having worshipped, with thy splendour do I cause thee to be firmly seated.

Mantra 14

अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पति॑: पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाᳪ रेता॑ᳪसि जिन्वति । इन्द्र॑स्य॒ त्वौज॑सा सादयामि

Agni là đỉnh đầu của trời, là chúa tể của sống lưng cao của thế giới, chính là ngọn lửa này của đất. Ngài làm cho các hạt giống (retaḥ) của các dòng nước được sinh động. Với uy lực của Indra, ta khiến ngươi được an tọa vững bền.

Mantra 15

भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒: सच॑से शि॒वाभि॑: । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्

Ngươi là người dẫn dắt của tế lễ, là người dẫn dắt của đất và của trung giới (rajas), nơi ngươi chuyển động cùng các đội ách (niyut) cát tường. Trên trời ngươi đặt đỉnh đầu; ngươi đã tạo nên chiếc lưỡi vươn tới svar (ánh quang thiên giới/svah). Hỡi Agni, ngươi được làm thành kẻ mang lễ vật (havyavāh).

Mantra 16

ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणाऽऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा । मा त्वा॑ समु॒द्र उद्व॑धी॒न्मा सु॑प॒र्णोऽव्य॑थमाना पृथि॒वीं दृ॑ᳪह

Ngươi là Đấng Vững Bền, là chỗ nâng đỡ được Viśvakarman trải đặt tốt lành. Xin Đại Dương đừng nhấc bổng ngươi lên; xin kẻ cánh đẹp đừng, không chút khổ não, làm ngươi lỏng ra. Hãy làm cho Đất vững chắc.

Mantra 17

प्र॒जाप॑तिष्ट्वा सादयत्व॒पां पृ॒ष्ठे स॑मु॒द्रस्येम॑न् । व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्व पृथि॒व्य॒सि

Nguyện Prajāpati (Chúa Tể muôn loài) khiến ngươi an tọa tại đây, trên lưng các Nước, trên đại dương này. Kẻ lan tỏa rộng, kẻ trải rộng—hãy trải ra. Ngươi là Đất.

Mantra 18

भूर॑सि॒ भूमि॑र॒स्यदि॑तिरसि वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री । पृ॒थि॒वीं य॑च्छ पृथि॒वीं दृ॑ᳪह पृथि॒वीं मा हि॑ᳪसीः

Ngươi là “Bhūr”; ngươi là Đất; ngươi là Aditi, đấng nâng đỡ khắp mọi nơi, đấng mang giữ thế giới của mọi hữu thể. Hãy nâng giữ Đất; hãy làm cho Đất vững bền; chớ làm tổn hại Đất.

Mantra 19

विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । अ॒ग्निष्ट्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

Vì muôn loài—vì prāṇa (hơi thở vào) và apāna (hơi thở ra), vì vyāna (khí lan tỏa) và udāna (khí hướng thượng), vì sự an lập (pratiṣṭhā) và vì nề nếp hành trình (caritra)—nguyện Agni che chở ngươi khắp bốn phương, với phúc an hùng hậu, với mái che hiền hòa nhất; nhờ vị thần ấy, như Aṅgiras, hãy ngồi vững bền.

Mantra 20

काण्डा॑त्काण्डात्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षः परुष॒स्परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च

Từ thân này sang thân khác vươn mầm, từ đốt này sang đốt khác lan rộng, nối tiếp từng đốt. Như thế, hỡi Dūrvā, hãy trải mình vì chúng ta—bằng một nghìn, lại bằng một trăm (chồi).

Mantra 21

या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । तस्या॑स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम्

Ngươi, kẻ trải rộng bằng trăm và vươn lên bằng nghìn—hỡi viên gạch thần thánh (iṣṭakā), được tạo từ chính thể chất của (bàn thờ) ấy—chúng ta sẽ cử hành nghi thức đúng phép cho ngươi, với lễ phẩm (havis).

Mantra 22

यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुचो॒ दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभि॑: । ताभि॑र्नो अ॒द्य सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि

Hỡi Agni, những quang huy của Ngài ở trong Mặt Trời, những quang huy dùng các tia sáng mà trải rộng bầu trời—với tất cả những quang huy ấy, ngay hôm nay xin làm cho chúng con được rực sáng; xin khiến chúng con sinh khởi và giành được quang huy.

Mantra 23

या वो॑ दे॒वाः सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुच॑: । इन्द्रा॑ग्नी॒ ताभि॒: सर्वा॑भी॒ रुचं॑ नो धत्त बृहस्पते

Hỡi các Deva, những quang huy của các Ngài ở trong Mặt Trời, những quang huy ở trong bò và trong ngựa—hỡi Indra và Agni, với tất cả những quang huy ấy xin ban quang huy cho chúng con, hỡi Bṛhaspati.

Mantra 24

वि॒राड्ज्योति॑रधारयत्स्व॒राड्ज्योति॑रधारयत् । प्र॒जाप॑तिष्ट्वा सादयतु पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । अ॒ग्निष्टेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

Ánh Sáng tối thượng đã nâng đỡ (ngươi); Ánh Sáng tự chủ đã nâng đỡ (ngươi). Nguyện Prajāpati khiến ngươi an tọa trên lưng của Đất, như kẻ được trang nghiêm bởi ánh sáng. Đối với Prāṇa, Apāna và Vyāna—những sinh khí phổ quát—hãy ban phát ánh sáng phổ quát. Agni là vị chủ tể của ngươi; cùng với thần lực ấy, theo cách của Angiras, hãy ngồi vững bền.

Mantra 25

मधु॑श्च॒ माध॑वश्च॒ वास॑न्तिकावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः । ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | वास॑न्तिकावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

Madhu và Mādhava—hai thời tiết của mùa xuân; ngươi là khớp nối bên trong của Agni. Nguyện Trời và Đất được lắp đặt đúng phép; nguyện các Nước được sắp đặt; nguyện các Cây cỏ–dược thảo được sắp đặt; nguyện các Ngọn lửa được sắp đặt—kính lễ riêng biệt dâng lên bậc trưởng thượng, những vị cùng một giới nguyện. Những Ngọn lửa đồng tâm ấy ở giữa Trời và Đất này; khi hai thời tiết mùa xuân được điều hợp, nguyện các Deva cùng đi vào, tụ hội như hướng về Indra. Nhờ thần lực (devatā) ấy, hãy ngồi vững nơi kiên cố, như dòng Aṅgiras.

Mantra 26

अषा॑ढाऽसि॒ सह॑माना॒ सह॒स्वारा॑ती॒ः सह॑स्व पृतनाय॒तः । स॒हस्र॑वीर्याऽसि॒ सा मा॑ जिन्व

Ngươi là kẻ không thể khuất phục, bền chịu và chiến thắng; hãy chế ngự đoàn quân thù nghịch, hãy chế ngự kẻ xông tới trong chiến trận. Ngươi có nghìn uy lực; xin hãy làm ta được thêm sinh lực.

Mantra 27

मधु॒ वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः । माध्वी॑र्नः स॒न्त्वोष॑धीः

Nguyện gió trở nên ngọt lành đối với người bước đi trong ṛta (trật tự chân thật); nguyện các dòng sông chảy ngọt. Nguyện các cây cỏ, dược thảo của chúng ta đều mật ngọt.

Mantra 28

मधु॒ नक्त॑मु॒तोषसो॒ मधु॑म॒त्पार्थि॑व॒ᳪ रज॑: । मधु॒ द्यौर॑स्तु नः पि॒ता

Nguyện đêm và cả những rạng đông đều ngọt lành; nguyện cõi trần gian mật ngọt; nguyện bầu trời—Cha của chúng ta—ngọt lành đối với chúng ta.

Mantra 29

मधु॑मान्नो॒ वन॒स्पति॒र्मधु॑माँ२ अस्तु॒ सूर्य॑: । माध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः

Nguyện cho Chúa tể của rừng cây đối với chúng con là ngọt như mật; nguyện cho Mặt Trời cũng ngọt như mật; nguyện cho đàn bò của chúng con đều ngọt như mật.

Mantra 30

अ॒पां गम्भ॑न्त्सीद॒ मा त्वा॒ सूर्यो॒ऽभि ता॑प्सी॒न्माऽग्निर्वै॑श्वान॒रः । अच्छि॑न्नपत्राः प्र॒जा अ॑नु॒वीक्ष॒स्वानु॑ त्वा दि॒व्या वृष्टि॑: सचताम्

Ngươi hãy an trú trong chỗ sâu của các dòng nước; nguyện cho Mặt Trời đừng thiêu đốt ngươi, và nguyện cho Agni Vaiśvānara cũng đừng thiêu đốt ngươi. Hỡi kẻ có lá không bị cắt lìa, hãy nhìn chăm vào các loài thọ sinh; và nguyện cho cơn mưa thiêng từ trời theo hộ ngươi.

Mantra 31

त्रीन्त्स॑मु॒द्रान्त्सम॑सृपत् स्व॒र्गान॒पां पति॑र्वृष॒भ इष्ट॑कानाम् । पुरी॑षं॒ वसा॑नः सुकृ॒तस्य॑ लो॒के तत्र॑ गच्छ॒ यत्र॒ पूर्वे॒ परे॑ताः

Ngài hợp dòng tràn qua ba đại dương, tiến đến các cõi trời—Chủ của nước, Con Bò đực của những viên gạch tế đàn. Khoác lớp đất lấp (purīṣa), trong thế giới của người làm thiện—ngươi hãy đi đến đó, nơi những bậc đi trước đã khuất đã đi.

Mantra 32

म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं य॒ज्ञं मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒तां नो॒ भरी॑मभिः

Nguyện Trời và Đất hùng vĩ cùng nhau làm cho lễ tế này thịnh vượng vì chúng con; nguyện hai Đấng làm đầy chúng con bằng những chỗ nương tựa nuôi dưỡng.

Mantra 33

विष्णो॒: कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो॑ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒: सखा॑

Hãy chiêm ngưỡng các công hạnh của Viṣṇu; từ nơi ấy Ngài đã nhìn xét các thánh giới (vrata)—người bạn xứng hợp của Indra, kẻ được ách chung để làm việc.

Mantra 34

ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणे॒तो ज॑ज्ञे प्रथ॒ममे॒भ्यो योनि॑भ्यो॒ अधि॑ जा॒तवे॑दा: । स गा॑य॒त्र्या त्रि॒ष्टुभा॑ऽनु॒ष्टुभा॑ च दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन्

Ngươi là kiên cố; như chỗ nương tựa, từ đây Jātavedas được sinh ra, từ trên cao, là kẻ sinh trước nhất trong các thai tạng ấy. Nguyện vị ấy, bậc hiểu biết, cùng với các thể tụng Gāyatrī, Triṣṭubh và Anuṣṭubh, mang lễ phẩm (havis) dâng lên các thần.

Mantra 35

इ॒षे रा॒ये र॑मस्व॒ सह॑से द्यु॒म्न ऊ॒र्जे अप॑त्याय । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि सारस्व॒तौ त्वोत्सौ॒ प्राव॑ताम्

Vì sự nuôi dưỡng, vì của cải, hãy an vui; vì sức mạnh, vì vinh quang, vì sinh lực, vì con cháu. Ngươi là samrāj (vua tối thượng), ngươi là svarāj (tự chủ vương); nguyện hai mạch suối của Sarasvatī che chở và làm cho ngươi hưng thịnh.

Mantra 36

अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धव॑: । अरं॒ वह॑न्ति म॒न्यवे॑

Hỡi Agni, xin hãy thắng ách; vì những tuấn mã của Ngài, ô thần, tốt lành và xứng hợp, sẽ chuyên chở đúng phép sự nhiệt lực thúc giục (Manyu).

Mantra 37

यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑माँ२ अश्वाँ॑२ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्यः स॑दः

Hỡi Agni, đấng được các thần thỉnh mời nhiều nhất, quả thật xin hãy thắng những tuấn mã của Ngài như người đánh xe; và Ngài—Hotṛ (Hotṛ) nguyên thủy—xin ngự xuống trên chỗ ngồi Sadas (Sadas).

Mantra 38

स॒म्यक् स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेना॑ अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः । घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि हिर॒ण्ययो॑ वेत॒सो मध्ये॑ अ॒ग्नेः

Chúng chảy đúng đắn, như những dòng sông, như những bò sữa; được thanh lọc bởi ý (manas) cùng trái tim ở bên trong. Ta chăm chú chiêm ngưỡng các dòng ghṛta (ghṛta)—màu vàng—giữa bụi sậy vetasa (vetasa), trong Agni.

Mantra 39

ऋ॒चे त्वा॑ रु॒चे त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा । अभू॑दि॒दं विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम॒ग्नेर्वै॑श्वान॒रस्य॑ च

Vì Ṛc, ta nhận lấy ngươi; vì vẻ rực rỡ, ta nhận lấy ngươi; vì ánh huy hoàng, ta nhận lấy ngươi; vì ánh sáng, ta nhận lấy ngươi. Điều này đã trở thành sức lực hùng mạnh của toàn thể thế giới hữu thể—cũng là của Agni Vaiśvānara.

Mantra 40

अ॒ग्निर्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मान् रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् । स॒ह॒स्र॒दा अ॑सि स॒हस्रा॑य त्वा

Agni, nhờ ánh sáng, nên rực sáng; vàng, nhờ vẻ óng ánh, nên óng ánh. Ngươi là kẻ ban tặng ngàn; vì ngàn (tức sự tăng trưởng ngàn lần), ta nhận lấy/ngự đặt ngươi.

Mantra 41

आ॒दि॒त्यं गर्भं॒ पय॑सा॒ सम॑ङ्धि स॒हस्र॑स्य प्रति॒मां वि॒श्वरू॑पम् । परि॑ वृङ्धि॒ हर॑सा॒ माऽभि म॑ᳪस्थाः श॒तायु॑षं कृणुहि ची॒यमा॑नः

Hãy xức bằng sữa bào thai của Āditya (Āditya), hình tượng của ngàn, đấng mang mọi hình tướng. Hãy bao bọc bằng sức nóng rực sáng; chớ đè ép lên ta. Khi ngươi đang được dựng xây, hãy làm cho nó có thọ mạng trăm năm.

Mantra 42

वात॑स्य जू॒तिं वरु॑णस्य॒ नाभि॒मश्वं॑ जज्ञा॒नᳪ स॑रि॒रस्य॒ मध्ये॑ । शिशुं॑ न॒दीना॒ᳪ ह॒रि॒मद्रि॑बुध्न॒मग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन्

Sức xung kích mau lẹ của gió, rốn của Varuṇa—một con ngựa sinh ra giữa thân thể; như hài nhi của các dòng sông, vàng nâu, đặt nền trên đá: hỡi Agni, nơi tầng trời tối thượng, xin chớ làm hại nó.

Mantra 43

अज॑स्र॒मिन्दु॑मरु॒षं भु॑र॒ण्युम॒ग्निमी॑डे पू॒र्वचि॑त्तिं॒ नमो॑भिः । स पर्व॑भिरृतु॒शः कल्प॑मानो॒ गां मा हि॑ᳪसी॒रदि॑तिं वि॒राज॑म्

Không ngừng, rực sáng, đỏ rực, chuyển động mau lẹ—ta tôn thờ Agni, bậc có trí niệm từ thuở xưa, bằng những lời đảnh lễ. Khi Ngài được lắp đặt cho tương hợp, khớp nối từng phần, theo từng mùa, xin chớ làm hại Bò—Aditi, đấng uy quyền rộng khắp.

Mantra 44

वरू॑त्रीं॒ त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य॒ नाभि॒मविं॑ जज्ञा॒नाᳪ रज॑स॒: पर॑स्मात् । म॒हीᳪ सा॑ह॒स्रीमसु॑रस्य मा॒यामग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन्

Hình thể che chở của Tvaṣṭṛ, rốn của Varuṇa—một con cừu cái sinh ra từ bên kia cõi giới; quyền năng huyền diệu vĩ đại, ngàn lần của Asura: hỡi Agni, nơi tầng trời tối thượng, xin chớ làm hại nó.

Mantra 45

यो अ॒ग्निर॒ग्नेरध्यजा॑यत॒ शोका॑त्पृथि॒व्या उ॒त वा॑ दि॒वस्परि॑ । येन॑ प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा ज॒जान॒ तम॑ग्ने॒ हेड॒: परि॑ ते वृणक्तु

Agni ấy, sinh từ Agni, từ sức nóng bừng cháy, từ đất, hoặc lại từ quanh cõi trời—nhờ Ngài mà Viśvakarman đã sinh ra muôn loài. Nguyện điều ấy, hỡi Agni, xua khỏi Ngài cơn thịnh nộ gây tổn hại.

Mantra 46

चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ᳪ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च

Dung nhan rực sáng của chư Thiên đã vươn lên cao—là con mắt của Mitra, Varuṇa và Agni. Ngài đã làm đầy trời, đất và khoảng trung không; Mặt Trời chính là Ātman (tự thể) của mọi loài, cả những gì chuyển động lẫn những gì đứng yên.

Mantra 47

इ॒मं मा हि॑ᳪसीर्द्वि॒पादं॑ प॒शुᳪ स॑हस्रा॒क्षो मेधा॑य ची॒यमा॑नः । म॒युं प॒शुं मेध॑मग्ने जुषस्व॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । म॒युं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

Hỡi Đấng ngàn mắt, khi Ngài đang được dựng lên vì năng lực thiêng của nghi lễ, xin chớ làm hại vật hiến tế hai chân này. Hỡi Agni, xin hoan hỷ thọ nhận con vật mayu, thích hợp cho lễ tế; nhờ nó, khi chúng con dựng Ngài, xin Ngài an tọa trong thân thể chúng con. Nguyện con mayu mang đi sức nóng gây hại của Ngài; kẻ nào chúng con căm ghét, nguyện sức nóng gây hại của Ngài giáng xuống kẻ ấy.

Mantra 48

इ॒मं मा हि॑ᳪसी॒रेक॑शफं प॒शुं क॑निक्र॒दं वा॒जिनं॒ वाजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । गौ॒रं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

Khi Ngài đang được dựng lên vì năng lực thiêng của nghi lễ, xin chớ làm hại vật hiến tế một móng này—con tuấn mã hí vang, kẻ chiến thắng giữa những bậc cường tráng. Con bò rừng gaura của chốn sơn lâm, con xin dâng định cho Ngài; nhờ nó, khi chúng con dựng Ngài, xin Ngài an tọa trong thân thể chúng con. Nguyện gaura mang đi sức nóng gây hại của Ngài; kẻ nào chúng con căm ghét, nguyện sức nóng gây hại của Ngài giáng xuống kẻ ấy.

Mantra 49

इ॒मᳪ सा॑ह॒स्रᳪ श॒तधा॑र॒मुत्सं॑ व्य॒च्यमा॑नᳪ सरि॒रस्य॒ मध्ये॑ । घृ॒तं दुहा॑ना॒मदि॑तिं॒ जना॒याग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । ग॒व॒यं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

Chớ làm tổn hại suối này—ngàn lần, trăm dòng—đang lan tỏa giữa thân thể; Aditi (Aditi) vì loài người, đấng vắt ra bơ tinh (ghṛta). Hỡi Agni (Agni), chớ làm tổn hại nơi tầng trời tối thượng. Ta dâng cho ngươi con gavaya (gavaya, bò rừng) của chốn sơn lâm; với nó, khi ta dựng xây ngươi, hãy ngồi xuống trong thân thể ta. Nguyện gavaya mang đi sức nóng gây hại (śuk) của ngươi; và mang đi sức nóng gây hại của kẻ ta căm ghét.

Mantra 50

इ॒ममू॑र्णा॒युं वरु॑णस्य॒ नाभिं॒ त्वचं॑ पशू॒नां द्वि॒पदां॒ चतु॑ष्पदाम् । त्वष्टु॑: प्र॒जानां॑ प्रथ॒मं ज॒नित्र॒मग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन् । उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒वो नि षी॑द । उष्ट्रं॑ ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

Chớ làm tổn hại kẻ có lông này—rốn của Varuṇa (Varuṇa), tấm da của muôn thú, của loài hai chân và bốn chân—đấng sinh thành đầu tiên của các loài do Tvaṣṭṛ (Tvaṣṭṛ) tạo dựng. Hỡi Agni (Agni), chớ làm tổn hại nơi tầng trời tối thượng. Ta dâng cho ngươi con uṣṭra (uṣṭra, lạc đà hoang); với nó, khi ta dựng xây ngươi, hãy ngồi xuống trong thân thể ta. Nguyện lạc đà mang đi sức nóng gây hại (śuk) của ngươi; và mang đi sức nóng gây hại của kẻ ta căm ghét.

Mantra 51

अ॒जो ह्य॒ग्नेरज॑निष्ट॒ शोका॒त्सो अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे॑ । तेन॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्र॑मायँ॒स्तेन॒ रोह॑माय॒न्नुप॒ मेध्या॑सः । श॒र॒भमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । श॒र॒भं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

Quả thật, Ngài là “Aja” (Vô sinh), được sinh ra từ Agni do nỗi sầu cháy bỏng; và thuở ban đầu Ngài đã thấy Đấng Sinh Thành. Nhờ đó, chư Thiên tiến đến thần tính tối thượng; nhờ đó, những người đã được thánh hiến tiến gần con đường thăng tiến. Ta chỉ định Śarabha hoang dã của rừng sâu theo sau ngươi; nhờ đó, khi ngươi dựng nên thân (tanu) của mình, hãy ngồi yên an trú. Nguyện sự sắc hại của Śarabha giáng đến kẻ chúng ta căm ghét; nguyện sự sắc hại của Śarabha giáng đến kẻ chúng ta căm ghét.

Mantra 52

त्वं य॑विष्ठ दा॒शुषो॒ नॄँ: पा॑हि शृणु॒धी गिर॑: । रक्षा॑ तो॒कमु॒त त्मना॑

Hỡi Agni (Agnī) trẻ nhất, xin che chở những người của kẻ dâng lễ; xin lắng nghe lời chúng tôi. Xin gìn giữ con cháu, vâng, bằng chính tự thân Ngài.

Mantra 53

अ॒पां त्वेम॑न्त्सादयाम्य॒पां त्वोद्म॑न्त्सादयाम्य॒पां त्वा॒ भस्म॑न्त्सादयाम्य॒पां त्वा॒ ज्योति॑षि सादयाम्य॒पां त्वाऽय॑ने सादयाम्यर्ण॒वे त्वा॒ सद॑ने सादयामि समु॒द्रे त्वा॒ सद॑ने सादयामि सरि॒रे त्वा॒ सद॑ने सादयाम्य॒पां त्वा॒ क्षये॑ सादयाम्य॒पां त्वा॒ सधि॑षि सादयाम्य॒पां त्वा॒ सद॑ने सादयाम्य॒पां त्वा॑ स॒धस्थे॑ सादयाम्य॒पां त्वा॒ योनौ॑ सादयाम्य॒पां त्वा॒ पुरी॑षे सादयाम्य॒पां त्वा॒ पाथ॑सि सादयामि गाय॒त्रेण॑ त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि॒ त्रै॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि॒ जाग॑तेन त्वा॒ छन्द॑सा सादया॒म्यानु॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि॒ पाङ्क्ते॑न त्वा॒ छन्द॑सा सादयामि

Ta khiến ngươi an trú giữa các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong sự dâng trào của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong tro của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong ánh sáng của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trên lối chảy của các dòng nước. Ta khiến ngươi an trú trong cơn lũ, tại chỗ ngồi; ta khiến ngươi an trú trong đại dương, tại chỗ ngồi; ta khiến ngươi an trú trong vùng nước, tại chỗ ngồi. Ta khiến ngươi an trú trong nơi cư ngụ của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong chỗ nương tựa của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong chỗ ngồi của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trên nền tảng của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong dạ (yoni) của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trong bùn lầy của các dòng nước; ta khiến ngươi an trú trên con đường của các dòng nước. Với nhịp Gāyatrī ta khiến ngươi an trú; với nhịp Triṣṭubh ta khiến ngươi an trú; với nhịp Jagatī ta khiến ngươi an trú; với nhịp Anuṣṭubh ta khiến ngươi an trú; với nhịp Pāṅkti ta khiến ngươi an trú.

Mantra 54

अ॒यं पु॒रो भुव॒स्तस्य॑ प्रा॒णो भौ॑वाय॒नो व॑स॒न्तः प्रा॑णाय॒नो गा॑य॒त्री वा॑स॒न्ती गा॑य॒त्र्यै गा॑य॒त्रं गा॑य॒त्रादु॑पा॒ᳪशुरु॑पा॒ᳪशोस्त्रि॒वृत् त्रि॒वृतो॑ रथन्त॒रं वसि॑ष्ठ॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॑ प्रा॒णं गृ॑ह्णामि प्र॒जाभ्य॑:

Đây là phần trước, tức ‘Bhuvas’. Hơi thở sinh lực (prāṇa) của nó là ‘Bhauvāyana’; mùa xuân là lộ trình của prāṇa. ‘Gāyatrī’ quả thật là mùa xuân; vì ‘Gāyatrī’ nên có ‘Gāyatra’. Từ ‘Gāyatra’ phát sinh ‘Upāṃśu’; từ ‘Upāṃśu’ phát sinh ‘Trivṛt’; từ ‘Trivṛt’ phát sinh ‘Rathantara’. Ṛṣi là ‘Vasiṣṭha’. Với ngươi—được Prajāpati nắm giữ—ta thâu nhận prāṇa vì các loài hữu tình.

Mantra 55

अ॒यं द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॒ मनो॑ वैश्वकर्म॒णं ग्री॒ष्मो मा॑न॒सस्त्रिष्टुब्ग्रै॒ष्मी॑ त्रि॒ष्टुभ॑: स्वा॒रᳪ स्वा॒राद॑न्तर्या॒मो॒ऽन्तर्या॒मात्प॑ञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शाद् बृ॒हद् भ॒रद्वा॑ज॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ मनो॑ गृह्णामि प्र॒जाभ्य॑:

Đây là phía phải, tức ‘Viśvakarman’. Manas (tâm ý) của nó là của ‘Viśvakarman’; mùa hạ thuộc về manas. ‘Triṣṭubh’ là mùa hạ. Từ ‘Triṣṭubh’ phát sinh ‘Svāra’; từ ‘Svāra’ phát sinh ‘Antaryāma’; từ ‘Antaryāma’ phát sinh ‘Pañcadaśa’; từ ‘Pañcadaśa’ phát sinh ‘Bṛhat’. Ṛṣi là ‘Bharadvāja’. Với ngươi—được Prajāpati nắm giữ—ta thâu nhận manas vì các loài hữu tình.

Mantra 56

अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒तस्य॒ चक्षु॑र्वैश्वव्यच॒सं व॒र्षाश्चाक्षु॑ष्यो जग॑ती वा॒र्षी जग॑त्या॒ ऋक्स॑म॒मृक्स॑माच्छु॒क्रः शु॒क्रात्स॑प्तद॒शः स॑प्तद॒शाद्वै॑रू॒पं ज॒मद॑ग्नि॒रृषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ चक्षु॑र्गृह्णामि प्र॒जाभ्य॑:

Đây là phía sau (phương tây), tức ‘Viśvavyacā’ (Đấng thấm khắp). Con mắt của nó là con mắt của ‘Viśvavyacā’. Mùa mưa thuộc về mắt; ‘Jagatī’ là nhịp luật của mùa mưa. Từ ‘Jagatī’ phát sinh sự hòa hợp của ‘Ṛk’ và ‘Sāman’; từ sự hòa hợp ấy phát sinh ‘Śukra’ (Đấng rực sáng); từ ‘Śukra’ phát sinh ‘Saptadaśa’ (mười bảy); từ ‘Saptadaśa’ phát sinh ‘Vairūpa’. Ṛṣi là ‘Jamadagni’. Với ngươi—được Prajāpati nắm giữ—ta thâu nhận con mắt vì các loài hữu tình.

Mantra 57

इ॒दमु॑त्त॒रात् स्व॒स्तस्य॒ श्रोत्र॑ᳪ सौ॒वᳪ श॒रच्छ्रौ॒त्र्य॒नु॒ष्टुप् शा॑र॒द्य॒नु॒ष्टुभ॑ ऐ॒डमै॒डान्म॒न्थी म॒न्थिन॑ एकवि॒ᳪश ए॑कविᳪशाद्वै॑रा॒जं वि॒श्वामि॑त्र॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ श्रोत्रं॑ गृह्णामि प्र॒जाभ्य॑:

Đây, từ phương bắc, là Trời; “tai” của nó là tai thuộc cõi trời. Mùa Thu thuộc về tai; thể kệ mùa Thu là Anuṣṭubh. Từ Anuṣṭubh sinh ra Aiḍa; từ Aiḍa sinh ra Manthin; từ Manthin sinh ra Hai-mươi-mốt (Ekaviṃśa); từ Hai-mươi-mốt sinh ra Vairāja. Viśvāmitra là ṛṣi (bậc kiến giả). Cùng với ngươi—đấng được Prajāpati nắm giữ—ta thâu nhận tai này vì các prajā (muôn dân).

Mantra 58

इ॒यमु॒परि॑ म॒तिस्तस्यै॒ वाङ्मा॒त्या हे॑म॒न्तो वा॒च्यः प॒ङ्क्तिर्है॑म॒न्ती प॒ङ्क्त्यै नि॒धन॑वन्नि॒धन॑वत आग्रय॒ण आ॑ग्रय॒णात् त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशाभ्या॑ᳪ शाक्वररैव॒ते वि॒श्वक॑र्म॒ ऋषि॑: प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया॒ वाचं॑ गृह्णामि प्र॒जाभ्यो॑ लो॒कं ता इन्द्र॑म्

Đây, ở phía trên, là “matis” (ý niệm/tư tưởng); “lời nói” của nó là lời được đo định. Mùa đông thuộc về lời nói; thể kệ mùa đông là Paṅkti. Vì Paṅkti có bài tụng mang nidhana; từ bài tụng mang nidhana sinh ra Āgrayaṇa; từ Āgrayaṇa sinh ra Ba-mươi-chín và Ba-mươi-ba; từ Ba-mươi-chín và Ba-mươi-ba sinh ra Śākvara–Raivata. Viśvakarman là ṛṣi (bậc kiến giả). Cùng với ngươi—đấng được Prajāpati nắm giữ—ta thâu nhận lời nói này vì các prajā (muôn dân), và (thâu nhận) các thế giới, để (quy hướng) về Indra.