द्वितीयतृतीयावरणपूजाक्रमः | The Sequence of the Second and Third Enclosure Worship (Āvaraṇa-pūjā)

Verse 1

तत्रादौ शिवयोः पार्श्वे दक्षिणे वामतः क्रमात् । गंधाद्यैरर्चयेत्पूर्वं देवौ हेरंबषण्मुखौ

Tại đó, lúc khởi đầu, ở bên cạnh Śiva và Nữ Thần—trước ở bên phải rồi đến bên trái theo đúng thứ tự—hãy bắt đầu lễ bái bằng hương chiên-đàn và các phẩm vật khác đối với hai vị thần: Heramba (Gaṇeśa) và Ṣaṇmukha (Skanda).

Verse 2

ततो ब्रह्माणि परित ईशानादि यथाक्रमम् । सशक्तिकानि सद्यांतं प्रथमावरणे यजेत्

Sau đó, hãy thờ phụng các thần hiển lộ Brahmā ở khắp bốn phương theo đúng thứ tự, bắt đầu từ Īśāna; và trong vòng bao thứ nhất của maṇḍala thiêng, hãy thờ phụng các vị ấy cùng với các Śakti tương ứng của mình, từ Sadya trở đi cho đến hết.

Verse 3

षडंगान्यपि तत्रैव हृदयादीन्यनुक्रमात् । शिवस्य च शिवायाश्च वाह्नेयादि समर्चयेत्

Ngay tại đó, cũng nên tuần tự thờ phụng sáu phần phụ trợ, bắt đầu từ “Tâm (Hṛdaya)” trở đi; và phải cung kính tôn thờ cả Śiva và Śivā (Pārvatī) bằng các nghi lễ khởi đầu với lễ cúng lửa và những nghi thức còn lại.

Verse 4

तत्र वामादिकान्रुद्रानष्टौ वामादिशक्तिभिः । अर्चयेद्वा न वा पश्चात्पूर्वादिपरितः क्रमात्

Tại đó, nên thờ phụng tám vị Rudra bắt đầu từ Vāma, cùng với các Śakti bắt đầu từ Vāmā; có thể thực hiện lễ thờ ấy hoặc không—rồi sau đó hãy tiến hành theo đúng thứ tự, đi vòng quanh (maṇḍala) bắt đầu từ phương Đông và các phương khác.

Verse 5

प्रथमावरणं प्रोक्तं मया ते यदुनंदन । द्वितीयावरणं प्रीत्या प्रोच्यते श्रद्धया शृणु

Hỡi niềm vui của dòng Yadu, ta đã nói cho con về vòng bao (āvaraṇa) thứ nhất. Nay, với lòng thương mến, ta sẽ giảng vòng bao thứ hai—hãy lắng nghe với đức tin.

Verse 6

अनंतं पूर्वादिक्पत्रे तच्छक्तिं तस्य वामतः । सूक्ष्मं दक्षिणदिक्पत्रे सह शक्त्या समर्चयेत्

Trên cánh hoa ở phương Đông, hãy thờ phụng Ananta, và bên trái Ngài là Śakti của Ngài. Trên cánh hoa ở phương Nam, hãy cung kính thờ phụng Sūkṣma cùng với Śakti của Ngài.

Verse 7

ततः पश्चिमदिक्पत्रे सह शक्त्या शिवोत्तमम् । तथैवोत्तरदिक्पत्रे चैकनेत्रं समर्चयेत्

Rồi, trên cánh hoa hướng Tây, hãy thờ phụng Đấng Śiva Tối Thượng cùng với Śakti của Ngài. Cũng vậy, trên cánh hoa hướng Bắc, hãy cung kính thờ phụng Đấng Một Mắt (Śiva) cho đúng phép.

Verse 8

एकरुद्रं च तच्छक्तिं पश्चादीशदले ऽर्चयेत् । त्रिमूर्तिं तस्य शक्तिं च पूजयेदग्निदिग्दले

Ở cánh sen phía tây, thuộc về Īśa, nên thờ phụng Ekarudra cùng với Śakti của Ngài. Ở cánh sen của phương Hỏa, nên cúng kính Trimūrti cùng với Śakti tương ứng.

Verse 9

श्रीकण्ठं नैरृते पत्रे तच्छक्तिं तस्य वामतः । तथैव मारुते पत्रे शिखंडीशं समर्चयेत्

Ở cánh sen thuộc phương Tây-Nam (nairṛta), nên thờ phụng Śrīkaṇṭha; và ở bên trái Ngài, nên thờ Śakti của Ngài. Cũng vậy, ở cánh sen thuộc phương Gió (māruta), nên cung kính thờ Śikhaṇḍīśa.

Verse 10

द्वितीयावरणे चेज्यास्सर्वर्तश्चक्रवर्तिनः । तृतीयावरणे पूज्याः शक्तिभिश्चाष्टमूर्तयः

Trong vòng bao thứ hai của nghi lễ, nên thờ phụng các bậc Cakravartin, những vị thành tựu mọi mục đích. Trong vòng bao thứ ba, nên tôn thờ Aṣṭamūrti—Tám Hóa Thân của Śiva—cùng với các Śakti tương ứng.

Verse 11

अष्टसु क्रमशो दिक्षु पूर्वादिपरितः क्रमात् । भवः शर्वस्तथेशानो रुद्रः पशुपतिस्ततः

Trong tám phương, bắt đầu từ phương Đông rồi lần lượt xoay quanh, Śiva được xưng theo thứ tự là Bhava, Śarva, Īśāna, Rudra, và tiếp đó là Paśupati.

Verse 12

उग्रो भीमो महादेव इत्यष्टौ मूर्तयः क्रमात् । अनंतरं ततश्चैव महादेवादयः क्रमात्

Theo thứ tự, tám hình tướng hiển lộ được gọi là “Ugra”, “Bhīma”, “Mahādeva”, v.v. Sau đó lại lần lượt liệt kê các danh xưng bắt đầu từ “Mahādeva”.

Verse 13

ईशानो विजयो भीमो देवदेवो भवोद्भवः । कपर्दीशश्च कथ्यंते तथैकादशशक्तयः

Người ta xưng tụng (Śiva) là Īśāna, Vijaya, Bhīma, Devadeva, Bhavodbhava và Kapardīśa; đồng thời cũng tuyên thuyết mười một Śakti (năng lực) nữa.

Verse 14

तत्राष्टौ प्रथमं पूज्याः वाह्नेयादि यथाक्रमम् । देवदेवः पूर्वपत्रे ईशानं चाग्निगोचरे

Tại đó, tám vị (thần) phải được thờ trước, khởi từ phương Đông‑Nam rồi tuần tự theo đúng thứ lớp. Trên cánh sen phía Đông là Devadeva (Śiva), và trong cảnh giới của Agni là Īśāna.

Verse 15

भवोद्भवस्तयोर्मध्ये कपालीशस्ततः परम् । तस्मिन्नावरणे भूयो वृषेन्द्रं पुरतो यजेत्

Giữa Bhava và Udbhava, và vượt lên trên họ, là Kapālīśa (Śiva, Đấng Chúa mang sọ). Ngay trong vòng bao (āvaraṇa) ấy, lại nên thờ Vṛṣendra—Nandin, bậc tối thượng trong loài bò—đặt ở phía trước (Đức Chúa).

Verse 16

नंदिनं दक्षिणे तस्य महाकालं तथोत्तरे । शास्तारं वह्निदिक्पत्रे मात्ःर्दक्षिणदिग्दले

Phía nam của Ngài là Nandin; phía bắc là Mahākāla. Trên cánh sen hướng về phương Hỏa (Agni) là Śāstā, và trên cánh sen phía nam là các Mātṛ—những Thánh Mẫu.

Verse 17

गजास्यं नैरृते पत्रे षण्मुखं वारुणे पुनः । ज्येष्ठां वायुदले गौरीमुत्तरे चंडमैश्वरे

Ở cánh hoa thuộc phương Tây‑Nam (Nairṛta), hãy an trí/quán tưởng Gajāsya (Gaṇeśa); lại nữa, ở cánh hoa của Varuṇa (phương Tây), hãy an trí Ṣaṇmukha (Kārttikeya). Ở cánh hoa của Vāyu (Tây‑Bắc), hãy an trí Jyeṣṭhā; ở cánh hoa phương Bắc, hãy an trí Gaurī; còn ở cánh hoa Īśāna (Đông‑Bắc), hãy an trí Caṇḍamaheśvara—dáng uy mãnh của Maheśvara.

Verse 18

शास्तृनन्दीशयोर्मध्ये मुनीन्द्रं वृषभं यजेत् । महाकालस्योत्तरतः पिंगलं तु समर्चयेत्

Giữa Śāstṛ và Nandīśa, hãy thờ phụng Vṛṣabha—con ngưu được các bậc đại hiền (munīndra) tôn kính. Và ở phía bắc của Mahākāla, hãy cung kính tôn thờ Piṅgala đúng pháp.

Verse 19

शास्तृमातृसमूहस्य मध्ये भृंगीश्वरं ततः । मातृविघ्नेशमध्ये तु वीरभद्रं समर्चयेत्

Rồi, ở giữa hội chúng của Śāstā và các Mẫu thần (Mātṛkā), hãy thờ phụng Bhṛṅgīśvara. Và trong khoảng giữa các Mẫu thần và Vighneśa (Gaṇeśa), hãy cung kính thờ phụng Vīrabhadra đúng nghi quỹ.

Verse 20

स्कन्दविघ्नेशयोर्मध्ये यजेद्देवीं सरस्वतीम् । ज्येष्ठाकुमारयोर्मध्ये श्रियं शिवपदार्चिताम्

Giữa Skanda và Vighneśa, hãy thờ phụng Nữ thần Sarasvatī. Và giữa người anh cả và người em út (hai vị hoàng tử), hãy thờ phụng Śrī (Lakṣmī), đấng có đôi chân được chính Śiva tôn kính phụng thờ.

Verse 21

ज्येष्ठागणाम्बयोर्मध्ये महामोटीं समर्चयेत् । गणाम्बाचण्डयोर्मध्ये देवीं दुर्गां प्रपूजयेत्

Giữa Jyeṣṭhā và Gaṇāmbā, hãy cung kính thờ phụng Mahāmoṭī. Và giữa Gaṇāmbā và Caṇḍā, hãy đặc biệt tôn thờ Nữ thần Durgā.

Verse 22

अत्रैवावरणे भूयः शिवानुचरसंहतिम् । रुद्रप्रथमभूताख्यां विविधां च सशक्तिकाम्

Ngay trong vòng bao bọc này, (ngài lại thấy) đại chúng tùy tùng của Śiva—những hữu thể nguyên sơ do Rudra trước tiên phát sinh—muôn hình vạn trạng, và mỗi vị đều mang năng lực Śakti riêng của mình.

Verse 23

शिवायाश्च सखीवर्गं जपेद्ध्यात्वा समाहितः । एवं तृतीयावरणे वितते पूजिते सति

Với tâm chuyên nhất, trong thiền quán, hành giả nên trì tụng (danh hiệu/mantra) của vòng các bạn hữu của Śivā (Pārvatī). Như vậy, khi vòng bao thứ ba của lễ thờ đã được bày lập và cúng kính đầy đủ, nghi thức tiếp diễn theo pháp này.

Verse 24

चतुर्थावरणं ध्यात्वा बहिस्तस्य समर्चयेत् । भानुः पूर्वदले पूज्यो दक्षिणे चतुराननः

Sau khi thiền quán về āvaraṇa thứ tư của mạn-đà-la thiêng, hành giả nên cúng bái vòng ấy ở bên ngoài cho đúng pháp. Ở cánh hoa phương Đông, tôn thờ Bhānu (Thái Dương); ở cánh hoa phương Nam, tôn thờ Caturānana (Brahmā bốn mặt).

Verse 25

रुद्रो वरुणदिक्पत्रे विष्णुरुत्तरदिग्दले । चतुर्णामपि देवानां पृथगावरणान्यथ

Rudra được an vị trên cánh hoa ở phương của Varuṇa (phương Tây), còn Viṣṇu ở cánh hoa phương Bắc. Như vậy, đối với cả bốn vị thần, các vòng bao hộ (āvaraṇa) phải được thiết lập riêng rẽ, theo đúng thứ lớp.

Verse 26

तस्यांगानि षडेवादौ दीप्ताद्याभिश्च शक्तिभिः । दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला क्रमात्

Ban đầu, các chi phần của Ngài được nói là có sáu, được trang nghiêm bởi các Śakti khởi đầu từ Dīptā: Dīptā, Sūkṣmā, Jayā, Bhadrā, Vibhūti và Vimalā—tuần tự theo thứ lớp.

Verse 27

अमोघा विद्युता चैव पूर्वादि परितः स्थिताः । द्वितीयावरणे पूज्याश्चतस्रो मूर्तयः क्रमात्

Trong vòng bao thứ hai (āvaraṇa), theo đúng thứ tự, cần tôn thờ bốn Thánh tướng—Amoghā và Vidyutā—an vị khắp bốn phương, khởi từ hướng Đông.

Verse 28

पूर्वाद्युत्तरपर्यंताः शक्तयश्च ततः परम् । आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः

Khởi từ phương Đông cho đến phương Bắc, các Śakti được liệt kê; và vượt lên trên nữa, theo thứ tự, Mặt Trời được xưng là Āditya, Bhāskara, Bhānu và Ravi.

Verse 29

अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्णुश्चैते विवस्वतः । विस्तारा पूर्वदिग्भागे सुतरां दक्षिणे स्थिताः

Từ Vivasvat (Thần Mặt Trời) phát sinh các vị này: Arka, Brahmā, Rudra và Viṣṇu. Sự triển khai của các Ngài an vị ở phần phương Đông, và đặc biệt hơn cả ở phương Nam.

Verse 30

बोधनी पश्चिमे भागे आप्यायिन्युत्तरे पुनः । उषां प्रभां तथा प्राज्ञां सन्ध्यामपि ततः परम्

Ở phương Tây là năng lực gọi là Bodhanī; lại nữa, ở phương Bắc là Āpyāyinī. Sau đó là Uṣā, Prabhā và cả Prājñā; vượt lên trên các vị ấy còn có Sandhyā nữa.

Verse 31

ऐशानादिषु विन्यस्य द्वितीयावरणे यजेत् । सोममंगारकं चैव बुधं बुद्धिमतां वरम्

Sau khi an vị các vị ấy ở các phương bắt đầu từ Īśāna, hành giả cũng nên lễ bái trong vòng bao thứ hai: Soma (Mặt Trăng), Maṅgāraka (Hỏa Tinh) và Budha (Thủy Tinh), bậc tối thắng trong hàng trí giả—làm quyến thuộc hộ trì trong mạn-đà-la thiêng của Śiva.

Verse 32

बृहस्पतिं बृहद्बुद्धिं भार्गवं तेजसां निधिम् । शनैश्चरं तथा राहुं केतुं धूम्रं भयंकरम्

Người hành giả cũng nên quán niệm và thỉnh mời Bṛhaspati (Mộc tinh), bậc đại trí; Bhārgava (Śukra/Kim tinh), kho tàng rực sáng; và cũng vậy Śanaiścara (Thổ tinh), cùng với Rāhu và Ketu—Dhumra nữa, đấng đáng kinh hãi.

Verse 33

समंततो यजेदेतांस्तृतीयावरणे क्रमात् । अथवा द्वादशादित्या द्वितीयावरणे यजेत्

Kế đó, ở vòng bao thứ ba, hãy theo thứ tự mà lễ bái các vị thần ấy khắp bốn phía quanh thần chủ. Hoặc, ở vòng bao thứ hai, hãy thờ phụng Mười Hai Āditya.

Verse 34

तृतीयावरणे चैव राशीन्द्वादश पूजयेत् । सप्तसप्त गणांश्चैव बहिस्तस्य समंततः

Trong vòng bao thứ ba, hãy thờ phụng mười hai cung hoàng đạo. Và ở bên ngoài đó, khắp bốn phía, cũng hãy kính lễ các đoàn Gaṇa, được sắp thành bảy nhóm, mỗi nhóm bảy.

Verse 35

ऋषीन्देवांश्च गंधर्वान्पन्नगानप्सरोगणान् । ग्रामण्यश्च तथा यक्षान्यातुधानांस्तथा हयान्

Thần lực của Chúa Tể đã quy tụ và dẫn đến: các Ṛṣi và chư Deva, các Gandharva, các Nāga và đoàn Apsaras; lại cả những bậc đứng đầu cộng đồng, các Yakṣa, các Yātudhāna hung dữ lang thang trong đêm, và cả loài ngựa—để muôn loài đều đứng trong phạm vi uy quyền tối thượng của Ngài.

Verse 36

सप्तच्छंदोमयांश्चैव वालखिल्यांश्च पूजयेत् । एवं तृतीयावरणे समभ्यर्च्य दिवाकरम्

Cũng nên thờ phụng bảy nhóm hiện thân thành các thể thơ (chandas) của Veda, và các hiền thánh Vālakhilya. Như vậy, trong vòng bao thứ ba, sau khi đã cung kính cúng lễ đầy đủ, hãy tôn thờ Divākara (Mặt Trời) như một chi phần linh thiêng của trật tự vũ trụ do Śiva nâng giữ.

Verse 37

ब्रह्माणमर्चयेत्पश्चात्त्रिभिरावरणैः सहः । हिरण्यगर्भं पूर्वस्यां विराजं दक्षिणे ततः

Sau đó, cùng với ba vòng bao bọc (āvaraṇa), hành giả nên phụng thờ Phạm Thiên (Brahmā). Ở phương Đông nên thờ Hiraṇyagarbha, rồi tiếp đến ở phương Nam thờ Virāj.

Verse 38

कालं पश्चिमदिग्भागे पुरुषं चोत्तरे यजेत् । हिरण्यगर्भः प्रथमो ब्रह्मा कमलसन्निभः

Nên phụng thờ Kāla ở phương Tây, và tế lễ Puruṣa ở phương Bắc. Hiraṇyagarbha—vị Brahmā sơ sinh đầu tiên—rực rỡ như hoa sen.

Verse 39

कालो जात्यंजनप्रख्यः पुरुषः स्फटिकोपमः । त्रिगुणो राजसश्चैव तामसः सात्त्विकस्तथा

Kāla được tả như sắc đen của thuốc kẻ mắt (collyrium), còn Puruṣa thì như pha lê trong suốt. Ngài cũng được nói là có ba mặt theo các guṇa: rajas, tamas và sattva.

Verse 40

चत्वार एते क्रमशः प्रथमावरणे स्थिताः । द्वितीयावरणे पूज्याः पूर्वादिपरितः क्रमात्

Bốn vị ấy lần lượt an vị trong vòng bao thứ nhất. Trong vòng bao thứ hai, cũng phải phụng thờ theo thứ tự, sắp khắp chung quanh, bắt đầu từ phương Đông.

Verse 41

सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः । तृतीयावरणे पश्चादर्चयेच्च प्रजापतीन्

Rồi trong vòng bao thứ ba (āvaraṇa), nên phụng thờ Sanatkumāra, Sanaka, Sananda và Sanātana; sau đó cũng nên phụng thờ các Prajāpati.

Verse 42

अष्टौ पूर्वांश्च पूर्वादौ त्रीन्प्राक्पश्चादनुक्रमात् । दक्षो रुचिर्भृगुश्चैव मरीचिश्च तथांगिराः

Trước hết là tám vị được gọi là “các bậc tiền khởi”; rồi theo thứ tự là ba vị ở trước và sau. Đó là Dakṣa, Ruci, Bhṛgu, Marīci, và cũng vậy Aṅgiras.

Verse 43

पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुरत्रिश्च कश्यपः । वसिष्ठश्चेति विख्याताः प्रजानां पतयस्त्विमे

Pulastya, Pulaha, Kratu, Atri, Kaśyapa và Vasiṣṭha—những vị ấy nổi danh là các bậc chủ tể (tổ phụ) của muôn loài. Theo Shaiva, các ngài vận hành trong trật tự vũ trụ của Đấng Pati (Śiva), gìn giữ dòng giống và dharma dưới quyền tối thượng của Ngài.

Verse 44

तेषां भार्याश्च तैस्सार्धं पूजनीया यथाक्रमम् । प्रसूतिश्च तथाकूतिः ख्यातिः सम्भूतिरेव च

Cùng với các ngài, các phu nhân của các ngài cũng nên được tôn thờ theo đúng thứ tự. Đó là Prasūti, và cũng vậy Ākūti, Khyāti, cùng Sambhūti.

Verse 45

धृतिः स्मृतिः क्षमा चैव सन्नतिश्चानसूयका । देवमातारुन्धती च सर्वाः खलु पतिव्रताः

Dhṛti (kiên định), Smṛti (chánh niệm ghi nhớ), Kṣamā (nhẫn nhục), cùng Sannati (khiêm cung kính lễ) và Anasūyā (không ganh tị), lại có Devamātā và Arundhatī—quả thật tất cả đều nổi danh là những người vợ tiết hạnh, bền vững trong lời nguyện đối với chồng mình.

Verse 46

शिवार्चनरतो नित्यं श्रीमत्यः प्रियदर्शनाः । प्रथमावरणे वेदांश्चतुरो वा प्रपूजयेत्

Ai hằng ngày chuyên tâm thờ phụng Śiva thì được đầy đủ phúc thịnh và dung nghi cát tường, khả ái. Trong vòng bao thứ nhất (của maṇḍala thờ phụng), nên cung kính cúng lễ bốn bộ Veda.

Verse 47

इतिहासपुराणानि द्वितीयावरणे पुनः । तृतीयावरणे पश्चाद्धर्मशास्त्रपुरस्सराः

Lại nữa, trong vòng bao bọc thứ hai là các Itihāsa và Purāṇa; tiếp theo, trong vòng bao bọc thứ ba là các Dharmaśāstra cùng những luận thư uy tín liên hệ, giữ vai trò dẫn đường.

Verse 48

वैदिक्यो निखिला विद्याः पूज्या एव समंततः । पूर्वादिपुरतो वेदास्तदन्ये तु यथारुचि

Mọi ngành tri thức Veda đều thật đáng tôn kính khắp mọi phương. Các Veda nên được đặt ở phía trước—bắt đầu từ hướng đông—còn các học môn thánh điển khác thì sắp xếp tùy theo sở thích.

Verse 49

अष्टधा वा चतुर्धा वा कृत्वा पूजां समंततः । एवं ब्रह्माणमभ्यर्च्य त्रिभिरावरणैर्युतम्

Sau khi cử hành lễ bái khắp quanh, hoặc chia thành tám phần hoặc bốn phần, người ta nên như vậy mà cung kính tôn thờ Brahmā—được quán tưởng là có ba vòng bao bọc (āvaraṇa) hộ trì.

Verse 50

दक्षिणे पश्चिमे पश्चाद्रुद्रं सावरणं यजेत् । तस्य ब्रह्मषडंगानि प्रथमावरणं स्मृतम्

Ở phía nam, phía tây và phía sau, nên tế lễ Rudra cùng các thần hộ thuộc vòng bao bọc của Ngài. Đối với Rudra ấy, sáu chi phần phụ trợ của Brahman (ṣaḍ-aṅga) được ghi nhớ là vòng bao bọc thứ nhất trong nghi lễ.

Verse 51

द्वितीयावरणे चैव विद्येश्वरमयं तथा । तृतीयावरणे भेदो विद्यते स तु कथ्यते

Trong vòng bao bọc thứ hai, quả thật mang bản tính của các Vidyeśvara. Nhưng ở vòng bao bọc thứ ba lại có sự phân biệt—điều ấy đang được trình bày.

Verse 52

चतस्रो मूर्तयस्तस्य पूज्याः पूर्वादितः क्रमात् । त्रिगुणास्सकलो देवः पुरस्ताच्छिवसंज्ञकः

Bốn hình tướng của Ngài cần được thờ phụng theo thứ tự, bắt đầu từ phương Đông. Ở tiền phương (khía cạnh Đông) là Đấng đầy đủ ba guṇa, Thần tính viên mãn hiển lộ, được gọi bằng danh xưng “Śiva”.

Verse 53

राजसो दक्षिणे ब्रह्मा सृष्टिकृत्पूज्यते भवः । तामसः पश्चिमे चाग्निः पूज्यस्संहारको हरः

Ở phương Nam, nguyên lý rājasa (tính sáng tạo) được tôn kính như Brahmā, đấng tạo dựng—Bhava, bậc đáng thờ phụng. Ở phương Tây, nguyên lý tāmasa (tính tiêu dung) được tôn kính như Agni; Hara, Chúa tể của sự hủy diệt, đáng được thờ phụng.

Verse 54

सात्त्विकस्सुखकृत्सौम्ये विष्णुर्विश्वपतिर्मृडः । एवं पश्चिमदिग्भागे शम्भोः षड्विंशकं शिवम्

Trong phương diện sattvic hiền hòa ban lạc, Śiva được nói là Viṣṇu, là Viśvapati (Chúa tể vũ trụ), và là Mṛḍa (Đấng nhân từ ban ân). Vì thế, ở phương Tây, đây được kể là danh hiệu-hiển hiện thiêng liêng thứ hai mươi sáu của Śambhu, Śiva cát tường.

Verse 55

समभ्यर्च्योत्तरे पार्श्वे ततो वैकुंठमर्चयेत् । वासुदेवं पुरस्कृत्वा प्रथमावरणे यजेत्

Sau khi cung kính thờ phụng ở phía bắc đúng nghi thức, rồi nên thờ phụng Vaikuṇṭha. Tôn Vāsudeva ở vị trí tối thượng, hành lễ cúng bái trong vòng bao (āvaraṇa) thứ nhất.

Verse 56

अनिरुद्धं दक्षिणतः प्रद्युम्नं पश्चिमे ततः । सौम्ये संकर्षणं पश्चाद्व्यत्यस्तौ वा यजेदिमौ

Nên thờ phụng Aniruddha ở phía nam, rồi thờ Pradyumna ở phía tây. Sau đó, ở phía bắc cát tường, thờ Saṅkarṣaṇa; hoặc cũng có thể thờ hai vị này theo thứ tự đảo ngược.

Verse 57

प्रथमावरणं प्रोक्तं द्वितीयावरणं शुभम् । मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहोथ वामनः

Vòng bao thứ nhất đã được tuyên nói; vòng bao thứ hai là cát tường. Trong (vòng thứ hai) ấy có các hình tướng: Matsya, Kūrma, Varāha, Narasiṃha và Vāmana.

Verse 58

रामश्चान्यतमः कृष्णो भवानश्वमुखोपि च । तृतीयावरणे चक्रुः पूर्वभागे समर्चयेत्

Trong vòng bao thứ ba của maṇḍala nghi lễ, hãy đúng pháp thờ phụng Rāma, Kṛṣṇa tối thắng, Bhavāna và cả Aśvamukha—an vị ở phương Đông và dâng lễ kính ngưỡng tại đó.

Verse 59

नारायणाख्यां याम्येस्त्रं क्वचिदव्याहतं यजेत् । पश्चिमे पांचजन्यं च शार्ङ्गंधनुरथोत्तरे

Ở phương Nam, vào thời khắc cát tường, nên thờ phụng thứ thần khí bất khả ngăn cản mang danh “Nārāyaṇa”. Ở phương Tây, nên thờ ốc tù và Pāñcajanya; và ở phương Bắc, nên thờ cây cung Śārṅga.

Verse 60

एवं त्र्यावरणैः साक्षाद्विश्वाख्यां परमं हरिम् । महाविष्णुं सदाविष्णुं मूर्तीकृत्य समर्चयेत्

Như vậy, nhờ ba vòng bao (āvaraṇa), hãy kết thành hình tướng hiển lộ và cung kính thờ phụng đấng Hari Tối Thượng—hiện tiền trực tiếp—được gọi là “Vũ Trụ”, là Mahāviṣṇu, là Viṣṇu hằng hữu; biết Ngài an lập trong thực tại bao trùm của Chúa Tể.

Verse 61

इत्थं विष्णोश्चतुर्व्यूहक्रमान्मूर्तिचतुष्टयम् । पूजयित्वा च तच्छक्तीश्चतस्रः पुजयेत्क्रमात्

Như vậy, theo thứ lớp của bốn sự hiển xuất (Caturvyūha) của Viṣṇu, sau khi thờ phụng bốn hình tướng, lại nên thờ phụng theo trình tự bốn năng lực (Śakti) tương ứng của các Ngài.

Verse 62

प्रभामाग्नेयदिग्भागे नैरृते तु सरस्वतीम् । गणांबिका च वायव्ये लक्ष्मीं रौद्रे समर्चयेत्

Ở phương Đông Nam, nên thờ Prabhā; ở phương Tây Nam (Nairṛti), nên thờ Sarasvatī. Ở phương Tây Bắc (Vāyavya), nên thờ Gaṇāmbikā; và ở phương Đông Bắc, phương của Rudra, nên chí thành thờ Lakṣmī.

Verse 63

एवं भान्वादिमूर्तीनां तच्छक्तीनामनंतरम् । पूजां विधाय लोकेशांस्तत्रैवावरणे यजेत्

Như vậy, sau khi đã cử hành việc thờ phụng các hình tướng bắt đầu từ Thái Dương và tiếp đó là các Śakti (năng lực) tương ứng của các Ngài, thì ngay trong vòng bao (āvaraṇa) ấy, nên thờ các Lokapāla—những Chúa tể gìn giữ các thế giới.

Verse 64

इन्द्रमग्निं यमं चैव निरृतिं वरुणं तथा । वायुं सोमं कुबेरं च पश्चादीशानमर्चयेत्

Kế đó, nên thờ Indra, Agni, Yama, Nirṛti và Varuṇa; lại thờ Vāyu, Soma và Kubera; rồi tiếp theo, ở phương Tây, nên thờ Īśāna—phương diện uy nghi của Śiva, Đấng Tối Thượng.

Verse 65

एवं चतुर्थावरणं पूजयित्वा विधानतः । आयुधानि महेशस्य पश्चाद्बांह्यं समर्चयेत्

Như vậy, sau khi đã thờ phụng āvaraṇa thứ tư đúng theo nghi quỹ, thì tiếp đó nên cung kính thờ các vũ khí, pháp khí thiêng của Maheśa, cùng các phần ngoại vi bao quanh, theo đúng thứ tự.

Verse 66

श्रीमन्त्रिशूलमैशाने वज्रं माहेन्द्रदिङ्मुखे । परशुं वह्निदिग्भागे याम्ये सायकमर्चयेत्

Ở phương Đông Bắc, nên thờ cây tam xoa cát tường được gia trì bởi thần chú. Ở phương Đông, nơi Indra chủ trì, nên thờ chày sét (vajra). Ở phương Đông Nam, nên thờ rìu (paraśu); và ở phương Nam (Yāmya), nên thờ mũi tên.

Verse 67

नैरृते तु यजेत्खड्गं पाशं वारुणगोचरे । अंकुशं मारुते भागे पिनाकं चोत्तरे यजेत्

Ở phương Tây-Nam (Nairṛti) nên lễ bái kiếm; trong miền do Varuṇa chủ trì nên lễ bái thòng lọng (pāśa). Ở phương của Vāyu nên lễ bái móc thúc (aṅkuśa); và ở phương Bắc nên lễ bái Pināka, cây cung của Śiva.

Verse 68

पश्चिमाभिमुखं रौद्रं क्षेत्रपालं समर्चयेत् । पञ्चमावरणं चैव सम्पूज्यानन्तरं बहिः

Quay mặt về hướng Tây, nên cung kính thờ phụng Kṣetrapāla hung mãnh (vị Hộ pháp giữ gìn khu vực linh thiêng). Sau đó, khi đã cử hành trọn vẹn vòng thờ bao thứ năm (āvaraṇa), thì tiếp bước ra khu vực bên ngoài.

Verse 69

सर्वावरणदेवानां बहिर्वा पञ्चमे ऽथवा । पञ्चमे मातृभिस्सार्धं महोक्ष पुरतो यजेत्

Nên thờ phụng tất cả các thần linh của những vòng bao hộ (āvaraṇa), hoặc ở bên ngoài, hoặc trong vòng thứ năm. Ngay tại vòng thứ năm ấy, cùng với các Mātṛkā (Chư Mẫu), hãy cử hành lễ bái với Mahokṣa (Đại Ngưu) đặt phía trước—tôn kính quyến thuộc của Chúa theo đúng thứ tự trước khi tiến gần Đấng Tối Thượng Śiva.

Verse 70

ततः समंततः पूज्यास्सर्वा वै देवयोनयः । खेचरा ऋषयस्सिद्धा दैत्या यक्षाश्च राक्षसाः

Rồi sau đó, khắp bốn phương, mọi loài sinh từ cõi thần (devayoni) đều trở nên đáng được tôn kính lễ bái—cùng với các chúng thiên du hành trên không (khecara), các Ṛṣi và bậc Siddha, và cả Daitya, Yakṣa, cùng Rākṣasa.

Verse 71

अनंताद्याश्च नागेंद्रा नागैस्तत्तत्कुलोद्भवैः । डाकिनीभूतवेतालप्रेतभैरवनायकाः

Các chúa tể loài rắn, khởi đầu từ Ananta, cùng các Nāga sinh ra theo từng dòng tộc của mình, và các thủ lĩnh của ḍākinī, bhūta, vetāla, preta cùng đoàn chúng Bhairava dữ dội, cũng đều đến hội tụ.

Verse 72

पातालवासिनश्चान्ये नानायोनिसमुद्भवाः । नद्यस्समुद्रा गिरयः काननानि सरांसि च

Còn có những kẻ khác nữa—cư dân các cõi Pātāla, sinh ra từ nhiều loại thai tạng—cùng với sông ngòi, biển cả, núi non, rừng thẳm và hồ ao: tất thảy đều được bao hàm trong trật tự bao trùm ấy.

Verse 73

पशवः पक्षिणो वृक्षाः कीटाद्याः क्षुद्रयोनयः । नराश्च विविधाकारा मृगाश्च क्षुद्रयोनयः

Thú vật, chim chóc, cây cối, côn trùng và các loài tương tự—đều được gọi là “những thai sinh thấp kém”. Con người cũng vậy, tuy hình dạng muôn vẻ; và các loài thú rừng (như nai v.v.) cũng được kể vào những sinh loại thấp kém ấy.

Verse 74

भुवनान्यन्तरण्डस्य ततो ब्रह्माण्डकोटयः । बहिरंडान्यसंख्यानि भुवनानि सहाधिपैः

Trong mỗi “trứng vũ trụ” đều có các thế giới; từ đó phát sinh vô số brahmāṇḍa đến hàng ức. Và bên ngoài lại còn vô lượng trứng khác nữa—thế giới không thể đếm, mỗi cõi đều có vị chủ tể cai quản của mình.

Verse 75

ब्रह्मांडाधारका रुद्रा दशदिक्षु व्यवस्थिताः । यद्गौड यच्च मामेयं यद्वा शाक्तं ततः परम्

Các Rudra nâng đỡ “trứng vũ trụ” an trú nơi mười phương. Dù gọi là Gauḍa, dù biết là Māmeya, hay dù xưng là Śākta—vượt lên trên tất cả vẫn là Đấng Tối Thượng, Rudra.

Verse 76

यत्किञ्चिदस्ति शब्दस्य वाच्यं चिदचिदात्मकम् । तत्सर्वं शिवयोः पार्श्वे बुद्ध्वा सामान्यतो यजेत्

Bất cứ điều gì được lời nói chỉ định—dù thuộc bản tính ý thức (cit) hay vô tri (acit)—hãy hiểu rằng tất cả đều ở trong sự hiện diện của Śiva–Śakti (Thánh đôi), rồi nên thờ phụng một cách bao quát, không phân biệt.

Verse 77

कृतांजलिपुटाः सर्वे ऽचिंत्याः स्मितमुखास्तथा । प्रीत्या संप्रेक्षमाणाश्च देवं देवीं च सर्वदा

Tất cả đều chắp tay cung kính, đứng lặng trong niềm kỳ diệu, môi nở nụ cười hiền. Với lòng mến kính, họ luôn chiêm ngưỡng Đức Chúa và Thánh Nữ.

Verse 78

इत्थमावरणाभ्यर्चां कृत्वाविक्षेपशांतये । पुनरभ्यर्च्य देवेशं पक्त्वाक्षरमुदीरयेत्

Như vậy, sau khi cử hành lễ Ávaraṇa-pūjā để dập tắt sự tán loạn của tâm, hành giả nên lại thờ phụng Đấng Chúa của chư thiên; rồi, khi đã an trú vững chắc âm tiết thánh trong tâm, hãy xướng tụng âm tiết của thần chú.

Verse 79

निवेदयेत्ततः पश्चाच्छिवयोरमृतोपमम् । सुव्यञ्जनसमायुक्तं शुद्धं चारु महाचरुम्

Sau đó, nên dâng lên Śiva (cùng Thánh phối của Ngài) một đại lễ vật đã nấu chín, đẹp đẽ và thanh tịnh, được chế biến khéo với gia vị tinh hảo, ngọt lành như cam lộ, xứng đáng để hiến cúng.

Verse 80

द्वात्रिंशदाढकैर्मुख्यमधमं त्वाढकावरम् । साधयित्वा यथासंपच्छ्रद्धया विनिवेदयेत्

Chuẩn bị lễ vật chính với ba mươi hai āḍhaka (đơn vị đo), và lễ vật phụ với tối thiểu một āḍhaka; tùy theo khả năng mà sắp đặt cho tương xứng, rồi với lòng tín thành, dâng cúng đúng nghi thức.

Verse 81

ततो निवेद्य पानीयं तांबूलं चोपदंशकैः । नीराजनादिकं कृत्वा पूजाशेषं समापयेत्

Sau đó, nên dâng nước uống, và dâng tāmbūla (trầu cau) cùng các vật kèm thích hợp. Rồi cử hành nghi thức nīrājana (ārati) và các lễ kết thúc liên hệ, để hoàn tất những phần còn lại của việc thờ phụng.

Verse 82

भोगोपयोग्यद्रव्याणि विशिष्टान्येव साधयेत् । वित्तशाठ्यं न कुर्वीत भक्तिमान्विभवे सति

Khi có đủ phương tiện, người sùng kính nên sắm sửa chỉ những vật phẩm tuyển chọn, xứng đáng cho việc thờ phụng; chớ bao giờ gian dối hay keo kiệt đối với của cải.

Verse 83

शठस्योपेक्षकस्यापि व्यंग्यं चैवानुतिष्ठतः । न फलंत्येव कर्माणि काम्यानीति सतां कथा

Bậc hiền đức nói rằng: với kẻ gian trá—dù thờ ơ, hay làm việc với vẻ giả dối và chế nhạo—những nghi lễ do dục vọng thúc đẩy rốt cuộc chẳng thật sự kết quả.

Verse 84

तस्मात्सम्यगुपेक्षां च त्यक्त्वा सर्वांगयोगतः । कुर्यात्काम्यानि कर्माणि फलसिद्धिं यदीच्छति

Vì thế, từ bỏ sự thờ ơ, hãy thực hành các nghi lễ cầu quả với sự chuyên chú đúng đắn của toàn thân tâm; nếu mong thành tựu kết quả, phải làm cho đúng pháp.

Verse 85

इत्थं पूजां समाप्याथ देवं देवीं प्रणम्य च । भक्त्या मनस्समाधाय पश्चात्स्तोत्रमुदीरयेत्

Như vậy, sau khi hoàn tất việc thờ phụng, đảnh lễ Đức Chúa và Thánh Mẫu; rồi an trú tâm trong lòng sùng kính và định tĩnh nội tâm, mà xướng tụng bài tán thán.

Verse 86

ततः स्तोत्रमुपास्यान्ते त्वष्टोत्तरशतावराम् । जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यां सहस्रोत्तरमुत्सुकः

Sau đó, khi kết thúc lễ thờ phụng, nên cung kính tụng bài tán tụng tối thắng đủ một trăm lẻ tám lần; rồi với lòng sùng kính tha thiết, nên trì tụng minh chú năm âm (Pañcākṣarī) một nghìn lẻ tám lần.

Verse 87

विद्यापूजां गुरोः पूजां कृत्वा पश्चाद्यथाक्रमम् । यथोदयं यथाश्राद्धं सदस्यानपि पूजयेत्

Trước hết hãy cử hành lễ kính thờ Vidyā (thánh tri thức), rồi kính lễ bậc Guru; sau đó, theo đúng thứ tự, cũng nên tôn kính các vị tham dự trong hội chúng, tùy theo địa vị của từng người và theo nghi thức xứng hợp như lễ śrāddha.

Verse 88

ततः उद्वास्य देवेशं सर्वैरावरणैः सह । मण्डलं गुरवे दद्याद्यागोपकरणैस्सह

Sau đó, khi đã cung kính tiễn thỉnh Đấng Chúa của chư Thiên (Śiva) cùng toàn thể các vòng hộ trì (āvaraṇa), hành giả nên dâng maṇḍala đã được gia trì lên bậc Guru, kèm theo các pháp cụ dùng trong lễ cúng.

Verse 89

शिवाश्रितेभ्यो वा दद्यात्सर्वमेवानुपूर्वशः । अथवा तच्छिवायैव शिवक्षेत्रे समर्पयेत्

Người ta có thể theo thứ tự mà dâng hiến tất cả cho những ai đã nương tựa nơi Śiva; hoặc chỉ chuyên nhất hiến dâng cho Śiva, rồi cúng dường tại Śiva-kṣetra, thánh địa của Ngài.

Verse 90

शिवाग्नौ वा यजेद्देवं होमद्रव्यैश्च सप्तभिः । समभ्यर्च्य यथान्यायं सर्वावरणदेवताः

Hoặc, trong ngọn lửa thiêng của Śiva, hãy thờ phụng Đức Chúa bằng lễ hỏa cúng với bảy vật phẩm tế tự đã định; và theo đúng nghi quỹ, hãy cung kính tôn thờ tất cả các thần hộ viền (āvaraṇa-devatā) quanh Ngài.

Verse 91

एष योगेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । न तस्मादधिकः कश्चिद्यागो ऽस्ति भुवने क्वचित्

Chính Ngài (Śiva) được vang danh trong ba cõi là Yogeśvara, Chúa tể của Yoga. Trong thế gian này, không có lễ tế (yāga) nào lớn hơn sự thờ phụng và chứng ngộ Ngài.

Verse 92

न तदस्ति जगत्यस्मिन्नसध्यं यदनेन तु । ऐहिकं वा फलं किंचिदामुष्मिकफलं तु वा

Trong thế gian này, không có điều gì là không thể đạt được nhờ phương tiện Shaiva thiêng liêng ấy. Dù cầu quả báo đời này hay quả báo đời sau, đều có thể thành tựu.

Verse 93

इदमस्य फलं नेदमिति नैव नियम्यते । श्रेयोरूपस्य कृत्स्नस्य तदिदं श्रेष्टसाधनम्

Quả của pháp ấy không bị giới hạn bởi lời nói: “Chỉ thế này là quả, không phải thế kia.” Đối với toàn thể thực tại mang bản chất của thiện tối thượng, đây chính là phương tiện thù thắng nhất để đạt được.

Verse 94

इदं न शक्यते वक्तुं पुरुषेण यदर्च्यते । चिंतामणेरिवैतस्मात्तत्तेन प्राप्यते फलम्

Không một người nào có thể diễn tả trọn vẹn sự vĩ đại tối thượng đạt được khi thờ phụng Ngài. Vì thế, như viên ngọc Như Ý ban điều mong cầu, chính nhờ sự lễ bái ấy mà quả phúc tương xứng được thành tựu (đối với Śiva).

Verse 95

तथापि क्षुद्रमुद्दिश्य फलं नैतत्प्रयोजयेत् । लघ्वर्थी महतो यस्मात्स्वयं लघुतरो भवेत्

Dẫu vậy, chớ đem pháp tu thanh tịnh này mà nhắm đến quả báo nhỏ nhoi. Vì kẻ cầu lợi tầm thường, quay lưng với Đấng Đại, thì tự mình lại càng trở nên nhỏ bé hơn.

Verse 96

महद्वा फलमल्पं वा कृतं चेत्कर्म सिध्यति । महादेवं समुद्दिश्य कृतं कर्म प्रयुज्यताम्

Quả báo lớn hay nhỏ, hễ đã làm nghiệp thì nghiệp ắt trổ quả tương xứng. Vì vậy, hãy thực hiện mọi việc với Mahādeva làm đối tượng—dâng hiến lên Ngài—để hành động được thánh hóa và dẫn đến sự thành tựu cát tường.

Verse 97

तस्मादनन्यलभ्येषु शत्रुमृत्युंजयादिषु । फलेषु दृष्टादृष्टेषु कुर्यादेतद्विचक्षणः

Vì thế, người cầu đạo có trí phân biệt hẳn nên thực hành pháp tu/bái lễ Shaiva này; bởi nó đem lại những quả báo khó đạt bằng cách khác—như thắng kẻ thù và vượt thắng tử thần—lại ban cả kết quả thấy được trong đời này lẫn kết quả không thấy (công đức hướng về giải thoát).

Verse 98

महत्स्वपि च पातेषु महारागभयादिषु । दुर्भिक्षादिषु शांत्यर्थं शांतिं कुर्यादनेन तु

Ngay giữa những tai ương lớn—như sa sút nặng nề, khổ não do dục vọng và sợ hãi, cùng thảm họa như nạn đói—vì mục đích an tức, người nên cử hành nghi lễ cầu an bằng phương tiện Śaiva này, để thiết lập sự an bình.

Verse 99

बहुना किं प्रलापेन महाव्यापन्निवारकम् । आत्मीयमस्त्रं शैवानामिदमाह महेश्वरः

Nói nhiều để làm gì? Giáo pháp này là phương dược lớn ngăn trừ tai họa nặng nề. Maheshvara đã tuyên rằng: đây chính là vũ khí tâm linh của Ngài dành cho hàng Śaiva.

Verse 100

तस्मादितः परं नास्ति परित्राणमिहात्मनः । इति मत्वा प्रयुंजानः कर्मेदं शुभमश्नुते

Vì thế, ở đời này không có nơi nương tựa nào cao hơn cho linh hồn ngoài điều ấy. Hiểu như vậy, người chuyên tâm thực hành pháp lành thiêng liêng này sẽ đạt được cát tường.

Verse 101

स्तोत्रमात्रं शुचिर्भूत्वा यः पठेत्सुसमाहितः । सोप्यभीष्टतमादर्थादष्टांशफलमाप्नुयात्

Ai thanh tịnh thân tâm, với ý chí chuyên nhất, chỉ tụng đọc bài tán tụng này thôi, người ấy cũng đạt được một phần tám công đức của việc thành tựu điều mong cầu tối thượng—nhờ ân điển của Śiva.

Verse 102

अर्थं तस्यानुसन्धाय पर्वण्यनशनः पठेत् । अष्टाभ्यां वा चतुर्दश्यां फलमर्धं समाप्नुयात्

Quán niệm ý nghĩa của bài này, người ta nên tụng đọc vào những ngày trai giới thiêng liêng theo lịch trăng, trong khi nhịn ăn. Hoặc nếu tụng vào ngày mồng tám (Aṣṭamī) hay ngày mười bốn (Caturdaśī), thì đạt được một nửa phước quả tâm linh đã được nêu.

Verse 103

यस्त्वर्थमनुसंधाय पर्वादिषु तथा व्रती । मासमेकं जपेत्स्तोत्रं स कृत्स्नं फलमाप्नुयात्

Nhưng người hành trì có kỷ luật, luôn ghi nhớ ý nghĩa, tụng bài thánh ca này trong các kỳ trai lễ và ngày hội thiêng suốt trọn một tháng, thì sẽ đạt được đầy đủ phước quả (của pháp tu).