Rig Veda 9.83.4: Mandala 9, Sukta 83, Mantra 4

Sukta 9.83

Rishi: Ascribed in RV 9 to Pavāmāna seers (exact attribution for 9.83 not resolved from provided excerpt).

Devata: Soma Pavāmāna with Gandharva as guardian figure of Soma’s station.

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).

Samhita Patha (Devanagari)

गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः । गृभ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुकृत्तमा मधुनो भक्षमाशत ॥

Recitation with translationRig Veda 9.83.4

Transliteration

gandharvá itthā́ padám asya rakṣati pā́ti devā́nāṃ jánimāny ádbhutaḥ | gṛbhṇā́ti ripúṃ nidháyā nidhā́patiḥ sukṛ́ttamā madhúno bhakṣám ā́śata ||

Translation

Như thế Gandharva canh giữ vị trí của mình; kỳ diệu thay, Ngài bảo hộ những cuộc sinh thành của chư thiên. Bằng sự đặt để kín ẩn, Ngài tóm lấy sức lực thù địch—chúa tể kho tàng. Những bậc làm điều thiện tối thượng đạt phần mật ngọt (madhu)—niềm hoan lạc được giữ an toàn trước kẻ cướp phá.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गन्धर्वः: the Gandharva
• गन्धर्वः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)

• इत्था: thus, in this manner
• इत्था: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• पदम्: the step/track; place
• पदम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (Soma)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रक्षति: protects, guards
• रक्षति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रक्ष्

• पाति: protects, guards
• पाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (पालने)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• जनिमानि: births, begettings, generations
• जनिमानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: जनिमन् (प्रातिपदिक; √जन्)

• अद्भुतः: wonderful, marvelous
• अद्भुतः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)

• गृभ्णाति: seizes, grasps
• गृभ्णाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ग्रह्/गृह् (गृभ्णाति इति वैदिक-रूपम्)

• रिपुम्: the enemy
• रिपुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक)

• निधया: with a deposit/treasure; by a stored-up (means)
• निधया: करण
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक)

• निधापतिः: the lord/guardian of the treasure (deposit)
• निधापतिः: कर्तृ (गन्धर्वस्य/सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: निधापति (प्रातिपदिक; निधि+पति)

• सुकृत्तमा: most well-doing, best benefactress
• सुकृत्तमा: कर्तृ (विशेषण; स्त्रीलिङ्ग-रूपेण स्तुतिः)
• Type: Adjective
• Root: सुकृत् (प्रातिपदिक)

• मधुनः: of sweetness; of honey (Soma)
• मधुनः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• भक्षम्: food, portion to be eaten
• भक्षम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भक्ष (प्रातिपदिक)

• आशत: they ate, they partook
• आशत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (भक्षणे)