Rig Veda 9.82.5 — Mandala 9, Sukta 82, Mantra 5

Sukta 9.82

Rishi: Ascribed in the Soma Pavamāna corpus to seers of the Pavāmāna tradition (exact rishi for 9.82 uncertain in this excerpt).

Devata: Soma Pavāmāna (Indu).

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).

Samhita Patha (Devanagari)

यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते ॥

Transliteration

yáthā pū́rvebhyaḥ śatásā́ amṛ́dhraḥ sahasrasā́ḥ pár yayā vā́jam indo | evā́ pavasva suvitā́ya návyase táva vratám anv ā́paḥ sacante ||

Translation

Như thuở trước, hỡi Indu (Indu, Soma), ngươi đã đi vòng khắp, giành lấy vāja (vāja, sức mạnh chiến thắng) gấp trăm, gấp nghìn, không hề sai lạc—thì nay cũng vậy, hãy tự thanh lọc vì suvitā (suvitā, phúc thành tựu) mới mẻ và rộng lớn hơn. Các Nước, Āpas, theo sát vrata (vrata, luật thệ nguyện) của ngươi; họ thuận theo con đường của ngươi và nâng đỡ vận hành đã được an bài.

Word by Word

• यथा: as, just as
• यथा: Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• पूर्वेभ्यः: from/for the former ones (ancients)
• पूर्वेभ्यः: Apādāna (abl.) / Sampradāna (dat.)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• शतसा: with a hundred (fold), by hundreds
• शतसा: Karaṇa
• Type: Noun (numeral) / Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• अमृध्रः: unfailing, unerring
• अमृध्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अमृध्र (प्रातिपदिक)

• सहस्रसाः: winning/procuring by thousands
• सहस्रसाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सहस्रस (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)

• पर्ययाः: thou hast gone around / hast attained
• पर्ययाः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: परि + या (धातु: या गतौ)

• वाजम्: prize, strength, booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: Sambodhana
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• एवा: thus, just so
• एवा: (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• पवस्व: purify thyself, flow pure
• पवस्व: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पू (धातु: पू पवने/शोधने; आत्मनेपद)

• सुविताय: for good passage/prosperity
• सुविताय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सुवित (प्रातिपदिक)

• नव्यसे: for the newer (one/act), for renewed (good)
• नव्यसे: Sampradāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)

• तव: of thee, thy
• तव: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्रतम्: vow, ordinance, sacred rule
• व्रतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• अनु: after, along, according to
• अनु: (preverb)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• आपः: the waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आप् (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany, they follow, they attach themselves
• सचन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु: सच समवाये/सेवायाम्; आत्मनेपद)