Rig Veda 9.108.2: Mandala 9, Sukta 108, Mantra 2

Sukta 9.108

Devata: Soma Pavamana

Samhita Patha (Devanagari)

यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥

Transliteration

yásya te pītvā́ vṛṣabhó vṛṣāyáte 'syá pītā́ svàr-vidaḥ | sá su-práketo abhy-àkramīd íṣo 'cchā vā́jaṃ ná étaśaḥ ||

Translation

Ai uống lấy ngươi thì bừng dậy như Bò-đực trong uy lực; nhờ chén uống ấy, người ấy trở thành kẻ tìm thấy Svar (svar, cõi quang minh của Mặt Trời). Với minh tri kiến sáng tỏ, người ấy sải bước đến các xung lực—iṣa—và đến sự sung mãn, vāja, như Etaśa (kẻ nhanh nhẹn).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to/for you; your
• ते: सम्प्रदान (recipient/possessor in context)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
• Type: Verb (absolutive)
• Root: पा (पिबति) धातु

• वृषभः: the bull (strong one)
• वृषभः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• वृषा: the bull, the virile one
• वृषा: कर्तृ (apposition to वृषभः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘male, bull’)

• आयते: goes forth/advances
• आयते: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (याति) धातु + आ-उपसर्ग

• अस्य: of this (one); his
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पीताः: drunk; having been drunk
• पीताः: कर्तृ (with implied ‘they’)
• Type: Participle (past passive) / Adjective
• Root: पा धातु (पीत = क्त-प्रत्यय) / पीत (प्रातिपदिक)

• स्वर्विदः: finders of heaven/light
• स्वर्विदः: कर्तृ (apposition to पीताः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वर् + विद् (समास/प्रातिपदिक: ‘heaven-finding’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुप्रकेतः: of good insight; clear-minded
• सुप्रकेतः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु- + प्रकेत (प्रातिपदिक; ‘clear-sighted, of good insight’)

• अभि: towards; upon
• अभि: क्रियाविशेषण (directional)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अक्रमीत्: stepped; strode
• अक्रमीत्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: क्रम् धातु

• इषः: refreshments; invigorations
• इषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)

• अच्छा: towards; straight to
• अच्छा: क्रियाविशेषण (goal/aim)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• नैतशः: Naitaśa (name/epithet)
• नैतशः: कर्तृ (apposition to सः)
• Type: Noun (Proper) / Adjective
• Root: नैतश (प्रातिपदिक; proper name/epithet)