Rig Veda 8.69.16: Mandala 8, Sukta 69, Mantra 16

Sukta 8.69

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (explicitly referenced)

Samhita Patha (Devanagari)

आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम् । अध द्युक्षं सचेवहि सहस्रपादमरुषं स्वस्तिगामनेहसम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.69.16

Transliteration

ā́ tū suśíprā dampate ráthaṁ tiṣṭhā hiraṇyáyam | ádha dyukṣáṁ sacevahi sahásra-pādam aruṣáṁ svastí-gām anéhasam ||

Translation

Hãy đến, hỡi Đấng môi đẹp, chủ của gia thất; hãy lên cỗ xe vàng. Rồi hãy thắng vào con tuấn mã rực sáng—mang sức mạnh như ngàn chân, đỏ rực bởi uy lực—chở chúng ta trên con đường an lành, chuyển động không mỏi mệt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• तू: indeed; now; quickly
• तू: —
• Type: Indeclinable
• Root: तू (निपात)

• सुशिप्र: O fair-cheeked (Indra)
• सुशिप्र: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: सु- + शिप्र (प्रातिपदिक ‘शिप्र’ = गाल/हनु)

• दम्पते: O lord of the house (master)
• दम्पते: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: दम्पति (प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• तिष्ठ: mount; stand upon
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• हिरण्ययम्: golden
• हिरण्ययम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (प्रातिपदिक; हिरण्य ‘gold’ + -य)

• अध: then; thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (निपात)

• द्युक्षम्: shining; radiant
• द्युक्षम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्युक्ष (प्रातिपदिक; ‘द्युक्ष’ = दीप्त/तेजस्विन्)

• सचेवहि: let us drive/bring along together
• सचेवहि: —
• Type: Verb (compound imperative)
• Root: सच् (धातु ‘सच्’ = सह/अनुगमन) + वहि (वह् ‘to carry/drive’ लोट् 1द्वि)

• सहस्रपादम्: thousand-footed
• सहस्रपादम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र + पाद (समास; प्रातिपदिक)

• अरुषम्: the ruddy one; ruddy (steed)
• अरुषम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: अरुष (प्रातिपदिक)

• स्वस्तिगाम्: well-going; bringing welfare
• स्वस्तिगाम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वस्ति + गा (समास; ‘गाम्’ = गा/गो ‘going/going-one’)

• अनेहसम्: not lagging; unretarding; swift
• अनेहसम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेहस (प्रातिपदिक; a- + नेहस् ‘slowness/lag’)