HomeRig VedaMandala 8Sukta 69Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 8.69

Devata: Indra (probable in the surrounding sequence; heroic power with wide kratu)
Chandas: Triṣṭubh (explicitly referenced)

अर्भको न कुमारकोऽधि तिष्ठन्नवं रथम् । स पक्षन्महिषं मृगं पित्रे मात्रे विभुक्रतुम् ॥

अ॒र्भ॒को न कु॑मार॒कोऽधि॑ तिष्ठ॒न्नवं॒ रथ॑म् । स प॑क्षन्महि॒षं मृ॒गं पि॒त्रे मा॒त्रे वि॑भु॒क्रतु॑म् ॥

arbhakó na kumārakó’dhí tiṣṭhann ávaṁ rátham | sá pakṣan-mahiṣáṁ mṛgáṁ pitre mātre vibhú-krátum ||

Như đứa trẻ nhỏ, như cậu bé thiếu niên, Ngài đứng lên trên cỗ xe luôn mới. Ngài làm cho sức mạnh hùng vĩ của năng lực hoang dã chín muồi và chuẩn bị, dâng lên Cha và Mẹ—Đấng có ý chí rộng lớn, hiệu lực khắp nơi.

अ॒र्भ॒कः । न । कु॒मार॒कः । अधि॑ । ति॒ष्ठ॒त् । नव॑म् । रथ॑म् । सः । प॒क्ष॒त् । म॒हि॒षम् । मृ॒गम् । पि॒त्रे । मा॒त्रे । वि॒भु॒ऽक्रतु॑म् ॥अर्भकः । न । कुमारकः । अधि । तिष्ठत् । नवम् । रथम् । सः । पक्षत् । महिषम् । मृगम् । पित्रे । मात्रे । विभुक्रतुम् ॥arbhakaḥ | na | kumārakaḥ | adhi | tiṣṭhat | navam | ratham | saḥ | pakṣat | mahiṣam | mṛgam | pitre | mātre | vibhu-kratum

अर्भकःa little boy, child
अर्भकः:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्भक (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
कुमारकःa young boy, lad
कुमारकः:
Kartā (apposition) / upamāna
TypeNoun
Rootकुमारक (प्रातिपदिक)
अधिupon, on
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
तिष्ठन्standing
तिष्ठन्:
Kartā (participial, agreeing with subject)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
नवम्new
नवम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
Adhikaraṇa (with अधि) / locus
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
पक्षन्plucking/tearing off; (doing)
पक्षन्:
Kartā (participial, agreeing with सः)
TypeVerb
Rootपक्ष् (धातु) / पक्षन् (कृदन्त-रूप)
महिषम्buffalo, bull
महिषम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
मृगम्wild animal, game
मृगम्:
Karma (apposition to महिषम्)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
पित्रेfor (his) father
पित्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
मात्रेfor (his) mother
मात्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
विभुक्रतुम्of wide/abundant power of will (mighty in resolve)
विभुक्रतुम्:
Karma (as epithet in object-position / or predicate-accusative depending on construal)
TypeAdjective
Rootविभु-क्रतु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)