Rig Veda 7.83.7: Mandala 7, Sukta 83, Mantra 7

Sukta 7.83

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

दश राजानः समिता अयज्यवः सुदासमिन्द्रावरुणा न युयुधुः । सत्या नृणामद्मसदामुपस्तुतिर्देवा एषामभवन्देवहूतिषु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.83.7

Transliteration

daśá rājānaḥ sámitā áyajyavaḥ sudā́sam indrāvaruṇā́ ná yuyudhuḥ | satyā́ nṛṇā́m adma-sádām úpa-stutir devā́ eṣām abhavan deva-hū́tiṣu ||

Translation

Mười vị vua tụ hội, cùng kéo đến, những kẻ không tế tự; nhưng khi Indra và Varuṇa đứng về phía Sudās, họ quả không thể giao tranh với chàng. Lời tán dương chân thật của những người ngồi trong gia thất liền trở nên linh nghiệm: trong các lời thỉnh mời thần linh, chư thần đã hiện diện cho họ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दश: ten
• दश: विशेषण (कर्तृसमूहस्य)
• Type: Noun (Numeral)
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• राजानः: kings
• राजानः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• समिताः: assembled, gathered
• समिताः: विशेषण (कर्तृ)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: समि-ता (सम्+इ √इ ‘गमन’ + क्त; ‘समित’ = assembled)

• अयज्यवः: not fit to be worshipped / unworthy of sacrifice
• अयज्यवः: विशेषण (कर्तृ)
• Type: Adjective
• Root: अ-यज्य- (यज्य ‘यज्ञार्ह/यजनीय’ < √यज्; नञ्-प्रत्ययेन)

• सुदासम्: Sudās
• सुदासम्: कर्म
• Type: Noun (Proper name)
• Root: सुदास (प्रातिपदिक; नाम)

• इन्द्रावरुणा: O Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणा: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (Deities)
• Root: इन्द्र-वरुण (द्वन्द्व-समास)

• न: like, as
• न: सम्बन्ध/उपमान-निर्देश (उपमायाम्)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• युयुधुः: they fought
• युयुधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √युध् (युधँ ‘युद्धे’)

• सत्याः: true, truthful
• सत्याः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्ध/अधिकार)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• अद्मसदाम्: of the household-dwellers / those seated at food (at home)
• अद्मसदाम्: षष्ठी-सम्बन्ध (विशेषण-सम्बन्ध)
• Type: Noun/Adjective (compound epithet)
• Root: अद्मसद (समास: अद्मन् ‘भोजन/अन्न’ + सद ‘आसीन/निवासी’ < √सद् ‘सीदति’)

• उपस्तुतिः: praise, invocation
• उपस्तुतिः: कर्तृ/भाव (वाक्ये ‘उपस्तुतिः … अभवत्’)
• Type: Noun
• Root: उप-स्तुति (उप + √स्तु ‘स्तुतौ’ + क्तिन्)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (अभवन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these / of them
• एषाम्: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभवन्: became, were
• अभवन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भू ‘सत्तायाम्’)

• देवहूतिषु: in the invocations/calls to the gods
• देवहूतिषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देवहूति (समास: देव + हूति < √ह्वे/√हू ‘आह्वाने’ + क्तिन्)