Rig Veda 7.5.7: Mandala 7, Sukta 5, Mantra 7

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7; specific attribution within 7.5 not provided in input)

Devata: Agni (Jātavedas / Vaiśvānara)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

Samhita Patha (Devanagari)

स जायमानः परमे व्योमन्वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः । त्वं भुवना जनयन्नभि क्रन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन् ॥

Transliteration

sá jā́yamānaḥ paramé vyòman vāyúr ná pā́thaḥ pári pāsi sadyáḥ | tváṃ bhúvanā janáyann abhí kránn ápatyāya jāta-vedo daśasyán ||

Translation

Ngài, khi sinh ra trong cõi rộng tối thượng, lập tức canh giữ con đường như Gió đi khắp nơi. Ngài làm sinh ra các thế giới và thúc đẩy tiến lên; hỡi Jātavedas, Ngài phụng sự sự tăng trưởng của dòng con cháu—nuôi dưỡng sự tiếp nối của linh hồn trong ánh sáng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ (सह-सम्बन्धः; कर्तृपदस्य निर्देशः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• जायमानः: being born, coming into being
• जायमानः: कर्तृ
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √जन् (जने) + शानच् (वर्तमानकाले कर्तरि)

• परमे: in the highest
• परमे: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रātipadika)

• व्योमन्: sky, firmament
• व्योमन्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रātipadika)

• वायुः: the Wind (Vāyu)
• वायुः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ; ‘इव’ निहितम्)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रātipadika)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• पाथः: path, course
• पाथः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पाथस् (प्रātipadika)

• परि: around, all around
• परि: —
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• पासि: you protect, you guard
• पासि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा (पा रक्षणे)

• सद्यः: immediately, at once
• सद्यः: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय-प्रātipadika)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (sarvanāma-prātipadika)

• भुवना: worlds, beings/realms
• भुवना: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रātipadika)

• जनयन्: generating, bringing forth
• जनयन्: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √जन् (जने) + णिच् (causative) + शतृ (वर्तमानकाले)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रन्: he strode/stepped forth
• क्रन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √क्रम् (क्रमु पादविक्षेपे) — वैदिकः लुङ्/आorist-रूपः (injunctive/augmentless)

• अपत्याय: for offspring, for progeny
• अपत्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अपत्य (प्रātipadika)

• जातवेदः: O Jātavedas (Agni), knower of births
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रātipadika; अग्नि-विशेषणम्)

• दशस्यन्: worshipping, serving (honouring)
• दशस्यन्: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √दशस्/दश् (वैदिकः: ‘पूजने/सेवने’ अर्थे) + शतृ