Rig Veda 6.34.2: Mandala 6, Sukta 34, Mantra 2

Sukta 6.34

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 6.34)

Samhita Patha (Devanagari)

पुरुहूतो यः पुरुगूर्त ऋभ्वाँ एकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः । रथो न महे शवसे युजानोऽस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.34.2

Transliteration

puruhūto yaḥ purugūrta ṛbhvāṃ ekaḥ purupraśasto asti yajñaiḥ | ratho na mahe śavase yujāno 'smābhir indro anumādyo bhūt ||

Translation

Đấng được kêu cầu bởi muôn người (Puruhūta), Đấng được ca ngợi bằng nhiều cách (Purugūrta), một mình hùng vĩ và khéo tài (ṛbhván), được các lễ tế tán dương rộng khắp—nguyện Indra, được thắng ách như cỗ xe cho sức mạnh lớn lao, ở cùng chúng con; nguyện Ngài trở thành Đấng hoan hỷ bởi sự theo bước và sự ưng thuận của chúng con (đối với nghi lễ).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुरुहूतः: much-invoked
• पुरुहूतः: विशेषण (कर्तृ-पद ‘यः’ का)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-हूत (प्रातिपदिक; √ह्वा ‘आह्वाने’ से कृत/समास)

• यः: who
• यः: कर्तृ (मुख्य वाक्य का सम्बन्धसूचक)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरुगूर्तः: much-praised
• पुरुगूर्तः: विशेषण (यः/इन्द्रः का)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-गूर्त (प्रातिपदिक; √गॄ/गृ ‘स्तुतौ/गायने’ से ‘गूर्त’)

• ऋभ्वान्: skilful, ingenious
• ऋभ्वान्: विशेषण (यः/इन्द्रः का)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: ऋभ्वन् (प्रातिपदिक)

• एकः: one, unique
• एकः: विशेषण (यः/इन्द्रः का)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• पुरुप्रशस्तः: much-celebrated
• पुरुप्रशस्तः: विशेषण (यः/इन्द्रः का)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-प्रशस्त (प्रातिपदिक; √शंस् ‘स्तुतौ’ से ‘प्रशस्त’)

• अस्ति: is
• अस्ति: क्रिया (सम्बन्ध: ‘यः … अस्ति’)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-आदि; ‘होने’)

• यज्ञैः: by/with sacrifices
• यज्ञैः: करण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• रथः: a chariot
• रथः: उपमान (रथो न …)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: सम्बन्धसूचक (उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• महे: for great
• महे: सम्प्रदान (शवसे—‘बल के लिये’)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• शवसे: for strength, for might
• शवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• युजानः: yoking, harnessing
• युजानः: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रः—‘युक्त होता हुआ’)
• Type: Participle (present middle)
• Root: √युज् (युजिर् ‘योजने’), वर्तमान कृदन्त (शानच्)

• अस्माभिः: by us, with us
• अस्माभिः: करण/सहकर्ता (हमारे द्वारा/साथ)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (deity)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अनुमाद्यः: to be gladdened/cheered on (following our praise)
• अनुमाद्यः: कर्तृ-विशेषण (इन्द्रः)
• Type: Adjective
• Root: अनु-माद्य (प्रातिपदिक; √मद् ‘हर्षे/मदे’ से ‘माद्य’)

• भूत्: became / may he become
• भूत्: क्रिया (मुख्य वाक्य)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति ‘होने’)