Rig Veda 5.12.2: Mandala 5, Sukta 12, Mantra 2

Sukta 5.12

Rishi: Vasiṣṭha (RV 5.12)

Devata: Agni (as knower of R̥ta; aruṣa vṛṣan)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतं चिकित्व ऋतमिच्चिकिद्ध्यृतस्य धारा अनु तृन्धि पूर्वीः । नाहं यातुं सहसा न द्वयेन ऋतं सपाम्यरुषस्य वृष्णः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.12.2

Transliteration

ṛtáṃ cikitva ṛtám íc cíkiddhy ṛtásya dhārā́ ánu tṛndhi pūrvī́ḥ | nā́haṃ yātúṃ sáhasā ná dváyena ṛtáṃ sapāmy aruṣásya vṛ́ṣṇaḥ ||

Translation

Hỡi bậc tri giả, hãy biết ṛta (chân lý–trật tự vũ trụ), quả thật hãy biết ṛta; hãy rẽ đường mà đi theo bao dòng chảy cổ xưa của ṛta. Ta không thể đạt đến bằng sức mạnh, cũng không bằng phương tiện chia đôi; ta theo và giành được ṛta của Con Bò Đỏ—Agni (Agní) với uy lực lửa rực.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतम्: cosmic order; truth
• ऋतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• चि: indeed; even
• चि: —
• Type: Indeclinable
• Root: चि (अव्यय)

• चिकित्व: having understood
• चिकित्व: —
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु) → क्त्वा (Vedic: -त्व)

• ऋतम्: ṛta; truth
• ऋतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• इत्: just; indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (अव्यय/निपात)

• चिकिद्धि: know! perceive!
• चिकिद्धि: —
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु)

• ऋतस्य: of ṛta
• ऋतस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• धाराः: streams; flows
• धाराः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• अनु: along; following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• तृन्धि: cleave; press through
• तृन्धि: —
• Type: Verb
• Root: तृद्/तृन्द् (धातु; Vedic ‘to pierce/cleave/press through’)

• पूर्वीः: the former/earlier (ones)
• पूर्वीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूर्वी (प्रातिपदिक; ‘former/earlier’, fem.)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यातुम्: to go
• यातुम्: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु) → तुमुन्

• सहसा: by force; with might
• सहसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• द्वयेन: by duality; by twofold means
• द्वयेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: द्वय (प्रातिपदिक)

• ऋतम्: ṛta; truth
• ऋतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• सपामि: I follow/seek; I attain
• सपामि: —
• Type: Verb
• Root: सप् (धातु; Vedic ‘to follow/seek/attain, to be in accord’)

• अरुषस्य: of the ruddy (one)
• अरुषस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: अरुष (प्रातिपदिक)

• वृष्णः: of the bull; of the mighty one
• वृष्णः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)