Rig Veda 4.39.3: Mandala 4, Sukta 39, Mantra 3

Sukta 4.39

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)

Devata: Dadhikrāvan (divine horse-power), with invoked powers: Agni, Uṣas, Aditi, Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 4.39; verse appears triṣṭubh-like)

Samhita Patha (Devanagari)

यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत्समिद्धे अग्ना उषसो व्युष्टौ । अनागसं तमदितिः कृणोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः ॥

Transliteration

yó aśvásya dadhikrā́vṇo ákārīt sámiddhe agnā́ uṣáso vyùṣṭau | anā́gasaṃ tám áditiḥ kṛṇotu sá mitréṇa váruṇenā sajóṣāḥ ||

Translation

Ai đã tác thành nghi lễ dâng hiến cho Dadhikrāvan—sức mạnh của ngựa—khi Agni được nhóm lên vào lúc rạng đông mở rộng, nguyện Aditi làm cho người ấy vô tội, không lỗi lầm từ bên trong; nguyện người ấy sống hòa hợp đồng điệu với Mitra và Varuṇa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā (यः = कर्तृ-सम्बन्धी) / सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्वस्य: of the horse
• अश्वस्य: सम्बन्धः (genitive: ‘of the horse’)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• दधिक्राव्णः: of Dadhikrāvan (the divine steed)
• दधिक्राव्णः: सम्बन्धः (genitive: ‘of Dadhikrāvan’)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: दधिक्रावन् (प्रातिपदिक; अश्व-देवता/अश्व-नाम)

• अकारीत्: has done / performed
• अकारीत्: Kriyā (मुख्यक्रिया) / कर्तृ-क्रिया सम्बन्धः
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• समिद्धे: in/at the kindled (fire)
• समिद्धे: Adhikaraṇa (locative: ‘when/where kindled’)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सम्-इध् → समिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अग्नौ: in the fire
• अग्नौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• उषसः: of Dawn
• उषसः: सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• व्युष्टौ: at the dawning / at daybreak
• व्युष्टौ: Adhikaraṇa (time: ‘at dawn’s breaking’)
• Type: Noun
• Root: वि-उष् → व्युष्टि (प्रातिपदिक)

• अनागसम्: sinless, guiltless
• अनागसम्: Karma (object complement with कृणोतु) / विशेष्य-विशेषणभावः
• Type: Adjective
• Root: अन्-आगस् (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: Kartā
• Type: Noun (deity)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• कृणोतु: may (she) make
• कृणोतु: Kriyā (आशीर्वाद/विधि)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सः: he
• सः: Kartā (of implied ‘be/act’) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मित्रेण: with Mitra
• मित्रेण: Karaṇa / सहकारक (instrumental of association)
• Type: Noun (deity)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• वरुणेन: with Varuṇa
• वरुणेन: Karaṇa / सहकारक
• Type: Noun (deity)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• सजोषाः: in concord / in joint fellowship
• सजोषाः: Kartṛ-sāmānādhikaraṇya (predicate of सः)
• Type: Adjective (predicative)
• Root: स-जोṣस् (प्रातिपदिक; ‘together-in-pleasure/accord’)