Rig Veda 4.26.3: Mandala 4, Sukta 26, Mantra 3

Sukta 4.26

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra (Vṛtra/fort-slayer motif), voiced through the seer’s identification

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अहं पुरो मन्दसानो व्यैरं नव साकं नवतीः शम्बरस्य । शततमं वेश्यं सर्वताता दिवोदासमतिथिग्वं यदावम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.26.3

Transliteration

aháṃ púro mandasānáḥ vy àiraṃ náva sā́kaṃ navatī́ḥ śámbarāsya | śata-tamáṃ veśyàṃ sárvatātā dívo-dāsam atithi-gváṃ yád ā́vam ||

Translation

Ta hân hoan đã phá tan các thành lũy kiên cố của Śambara—chín và chín mươi cùng một lượt. Khi ta đến trợ giúp, ta đã nâng đỡ Divodāsa Atithigva—ngôi cư xá thứ một trăm, kẻ chinh phục khắp bốn phương.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरः: in front; forth
• पुरः: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्यय/उपसर्गीय-प्रातिपदिक)

• मन्दसानः: rejoicing; exhilarated
• मन्दसानः: कर्तृ (अहम्-विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: मन्द् (धातु) → मन्दस (प्रातिपदिक) / मन्दसान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• व्यैरम्: the hostile one / hostility (as object overcome)
• व्यैरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्यैर (प्रातिपदिक; वैर/वैरिन्-सम्बद्ध)

• नव: nine
• नव: विशेषण (संख्या)
• Type: Numeral
• Root: नव (संख्या-प्रातिपदिक)

• साकम्: together; in company
• साकम्: अधिकरण/सहकारक (सहभाव)
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)

• नवतीः: ninety
• नवतीः: कर्म (गणनात्मक-सम्बन्ध) / विशेष्य-सम्बन्ध
• Type: Numeral (f.)
• Root: नवति (संख्या-प्रातिपदिक)

• शम्बरस्य: of Śambara
• शम्बरस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Proper Noun
• Root: शम्बर (प्रातिपदिक; दस्यु-नाम)

• शततमम्: the hundredth
• शततमम्: कर्म-विशेषण
• Type: Ordinal/Adjective
• Root: शततम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक; शत + तम)

• वेश्यम्: dwelling-place; settlement; stronghold
• वेश्यम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वेश्य (प्रातिपदिक; ‘वेश’/‘विश्’ से—आवास/बस्ती/स्थाप्य)

• सर्वताता: from all sides; altogether
• सर्वताता: करण (रीति/प्रकार)
• Type: Noun (abstract) / Adverbial
• Root: सर्वताता (प्रातिपदिक; सर्वतः + ता)

• दिवोदासम्: Divodāsa
• दिवोदासम्: कर्म
• Type: Proper Noun
• Root: दिवोदास (प्रातिपदिक; राजन्-नाम)

• अतिथिग्वम्: Atithigva
• अतिथिग्वम्: कर्म (दिवोदासम् इत्यस्य सह-समुच्चय/अप्पोज़िशन)
• Type: Proper Noun
• Root: अतिथिग्व (प्रातिपदिक; ऋषि/नर-नाम)

• यत्: which; what
• यत्: कर्म (यद्-उपवाक्यस्य)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आवम्: I helped / I furthered / I aided
• आवम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) + आ- (उपसर्ग) → आव (तिङन्त)