Rig Veda 4.20.5: Mandala 4, Sukta 20, Mantra 5

Sukta 4.20

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; verify metrically)

Samhita Patha (Devanagari)

वि यो ररप्श ऋषिभिर्नवेभिर्वृक्षो न पक्वः सृण्यो न जेता । मर्यो न योषामभि मन्यमानोऽच्छा विवक्मि पुरुहूतमिन्द्रम् ॥

Transliteration

ví yó rarapśa ṛ́ṣibhir návabhir vṛkṣó na pakváḥ sṛ́ṇyo na jetā́ | már yo na yóṣām abhí manyamāno’cchā́ vivakmi puru-hūtám índram ||

Translation

Đấng đã nở rộng quyền năng cùng các hiền triết (ṛṣi) mới, như cây chín tới tròn đầy, như lao phóng giành chiến thắng; như chàng trai trẻ rực lửa hướng về thiếu nữ, với niềm khao khát ta cất lời gọi thẳng đến Indra, bậc được khẩn cầu muôn lần.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, forth (prefix: intensifies/separates)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) / √विभज् (अर्थ-प्रवृत्तिः)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ररप्श: has grown/has ripened, has developed
• ररप्श: Kartā (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: √रप्/√रभ् (वेद. ‘ररप्श’ = परिपक्व/विकसित-भावे; परस्मैपद-परिपूर्ण/आर्ष-रूप)

• ऋषिभिः: by/with the seers
• ऋषिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• नवेभिः: new, fresh (i.e., new seers)
• नवेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)

• वृक्षः: a tree
• वृक्षः: Kartā (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• पक्वः: ripe, matured
• पक्वः: Kartā (उपमा-विधेयः)
• Type: Adjective
• Root: √पच् → पक्व (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सृण्यः: a sharp weapon/spear (lit. ‘the sharp one’)
• सृण्यः: Kartā (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: सृण्य (प्रातिपदिक; वेद. ‘सृण्य’ = तीक्ष्ण/प्रहरणशील, सम्भवतः ‘भाला/शस्त्र’ अथवा ‘तीक्ष्णः’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• जेता: a conqueror, winner
• जेता: Kartā (उपमा-विधेयः)
• Type: Noun
• Root: √जि → जेतृ (प्रातिपदिक; ‘जेता’ = जेतृ-शब्दस्य प्रथमा एकवचनम्)

• मर्यः: a young man, a suitor
• मर्यः: Kartā (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक; ‘युवा/वीर’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• योषाम्: a young woman, maiden
• योषाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योषा (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• मन्यमानः: thinking, deeming, being intent
• मन्यमानः: Kartā (यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √मन् (मन्यते) → मन्यमान (शतृ/शानच् कृदन्त)

• अच्छा: towards, straight to
• अच्छा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• विवक्मि: I utter, I proclaim
• विवक्मि: Kartā (अहं) / क्रियापद
• Type: Verb
• Root: √वच् (वक्ति) + वि- (उपसर्ग); वेद. ‘विवक्मि’ = 1sg (इच्छार्थ/प्रवृत्त्यर्थ) ‘I would speak/utter’

• पुरुहूतम्: much-invoked
• पुरुहूतम्: Karma
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक; पुरु- ‘many’ + हूत ‘invoked/called’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)