Rig Veda 4.2.6: Mandala 4, Sukta 2, Mantra 6

Sukta 4.2

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्त इध्मं जभरत्सिष्विदानो मूर्धानं वा ततपते त्वाया । भुवस्तस्य स्वतवाँ: पायुरग्ने विश्वस्मात्सीमघायत उरुष्य ॥

Recitation with translationRig Veda 4.2.6

Transliteration

yás ta idhmáṃ jábharat siṣvidānó mūrdhā́naṃ vā tatápate tvāyā́ | bhúvas tásya svátavāṃ pāyúr agne víśvasmāt sīm aghāyátá uruṣya ||

Translation

Ai mang củi đến cho Ngài với lòng sốt sắng nhóm lửa, hoặc vì Ngài mà nung chính đỉnh đầu mình bằng sức nóng khổ hạnh (tapas) — với người ấy, hỡi Agni, Ngài trở thành Đấng hộ trì tự cường. Trước mọi kẻ ác ý, trước mọi thù nghịch, xin mở rộng lối và che chở người ấy.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये) / सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्धः (षष्ठी) / सम्प्रदान (यदि चतुर्थी) — अत्र षष्ठी
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इध्मम्: fuel, kindling
• इध्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इध्म (प्रातिपदिक) < √इध् ‘प्रदीप्तौ/इन्धने’

• जभरत्: bringing, bearing
• जभरत्: कर्तृ (यः … जभरत्) / विशेषणम्
• Type: Verb (participle)
• Root: √भृ (भरति) with preverb ज- (Vedic intens./archaic form); present participle

• सिष्विदानः: zealously/earnestly (acting), striving
• सिष्विदानः: कर्तृ-विशेषणम् (यः …)
• Type: Verb (participle)
• Root: √सू/√सिव् (Vedic) ‘प्रेरणे/सेवने’ (uncertain; traditional: intensive/iterative participle)

• मूर्धानम्: head, top
• मूर्धानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• ततपते: heats, kindles, glows
• ततपते: क्रिया (यः … ततपते)
• Type: Verb
• Root: √तप् (तपते)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग)

• या: by which
• या: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भुवः: indeed; (O) be! / truly
• भुवः: —
• Type: Indeclinable
• Root: भू (अव्यय/निपात-रूप; Vedic particle) अथवा √भू (2sg impv. ‘be!’) — अत्र निपातः

• तस्य: of him / of that
• तस्य: सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वतवाञ्: strong by his own power
• स्वतवाञ्: विशेषणम् (पायुः)
• Type: Adjective
• Root: स्वतवस् (प्रातिपदिक) = ‘own strength’

• पायुः: protector, guardian
• पायुः: कर्तृ (मुख्यवाक्ये) / विधेयः
• Type: Noun
• Root: पायु (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विश्वस्मात्: from everything / from all
• विश्वस्मात्: अपादान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• सीम्: indeed, just
• सीम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सीम् (निपात)

• अघायतः: from the malicious one / from the evildoer
• अघायतः: अपादान
• Type: Noun/Participle (agent)
• Root: अघायत् (प्रातिपदिक/कृदन्त) < √अघ्/अघाय् ‘हानौ/द्रोहे’

• उरुष्य: protect! save!
• उरुष्य: क्रिया (आज्ञा) — रक्षणकर्म
• Type: Verb
• Root: √उरुष् (Vedic) ‘रक्षणे/विस्तारे’