Rig Veda 4.18.5: Mandala 4, Sukta 18, Mantra 5

Sukta 4.18

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

अवद्यमिव मन्यमाना गुहाकरिन्द्रं माता वीर्येणा न्यृष्टम् । अथोदस्थात्स्वयमत्कं वसान आ रोदसी अपृणाज्जायमानः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.18.5

Transliteration

avádyam iva mányamānā guhā́ akar índraṃ mātā́ vī́ryeṇā ní-ṛṣṭam | áthod asthāt svayám átkaṃ vásāna ā́ rodasī́ apṛṇāj jā́yamānaḥ ||

Translation

Mẹ tưởng Người như kẻ đáng trách, bèn biến Indra thành chốn ẩn, bị chính dũng lực của Người đè xuống nơi kín. Rồi Người tự mình đứng dậy, khoác áo giáp; vừa sinh ra, Người đã làm đầy đôi cõi—trời và đất.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अवद्यम्: a fault / blame
• अवद्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवद्य (प्रातिपदिक) < अव-√द्या/√द्यै (निन्दा/दोष) (निःसृत-भावे ‘दोष/निन्द्य’)

• इव: as if / like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• मन्यमाना: thinking / deeming
• मन्यमाना: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √मन् (मन्यते) + शानच्

• गुहाकरि: the cave-maker / one who makes (a place) hidden
• गुहाकरि: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: गुहा (प्रातिपदिक) + √कृ (करोति) (समास/कृदन्त-प्रयोगः)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• माता: the mother
• माता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• वीर्येण: with (her) strength / valor
• वीर्येण: करण
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)

• न्यृष्टम्: driven down / pressed down
• न्यृष्टम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Verb (past participle)
• Root: नि + √ऋष्/√ऋञ्ज् (आघात/प्रेरण) + क्त (भूतकर्मणि)

• अथ: then
• अथ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (निपात)

• उदस्थात्: he stood up / arose
• उदस्थात्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: उद् + √स्था (तिष्ठति)

• स्वयम्: by himself
• स्वयम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (निपात)

• अत्कम्: a garment / covering
• अत्कम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अत्क (प्रातिपदिक; ‘वस्त्र/आवरण’ इत्यर्थे वैदिक)

• वसानः: wearing / clothing himself
• वसानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √वस् (वसते/वसति ‘परिधान’) + शानच्

• आ: forth / unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)

• अपृणात्: he filled
• अपृणात्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: आ + √पॄ (पृणाति ‘पूरयति’)

• जायमानः: being born / as he was being born
• जायमानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √जन् (जायते) + शानच्