Rig Veda 3.48.2: Mandala 3, Sukta 48, Mantra 2

Sukta 3.48

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यज्जायथास्तदहरस्य कामेंऽशोः पीयूषमपिबो गिरिष्ठाम् । तं ते माता परि योषा जनित्री महः पितुर्दम आसिञ्चदग्रे ॥

Transliteration

yáj jā́yathās tád áhar asyá kā́me aṃśóḥ pīyū́ṣam ápibo giriṣṭhā́m | táṃ te mātā́ pári yóṣā́ jánitrī maháḥ pitúr dáma ā́ asiñcad ágre ||

Translation

Khi Ngài được sinh ra, ngay trong ngày ấy, theo ý muốn của sự thành tựu này, Ngài đã uống vị ngọt như cam lộ của thân Soma đứng trên núi. Và mẹ Ngài—người nữ tạo tác, đấng sinh thành—đã rót cho Ngài trước hết, trong nhà của Người Cha vĩ đại.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: which; what
• यत्: Karma (relative object: ‘that which’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• जायथाः: you were born
• जायथाः: Kartā (you)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)

• तत्: that
• तत्: Karma (correlative: ‘that’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• अहः: day
• अहः: Adhikaraṇa (time: ‘on that day’)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (sarvanāma-prātipadika)

• कामे: in the desire; at the wish
• कामे: Adhikaraṇa (sphere/occasion: ‘in/at the desire’)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• अंशोः: of Soma (the stalk/juice)
• अंशोः: Sambandha (genitive: of Soma)
• Type: Noun
• Root: अंशु (प्रातिपदिक)

• पीयूषम्: sweet drink; milk/nectar
• पीयूषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पीयूष (प्रातिपदिक)

• अपिबः: you drank
• अपिबः: Kartā (you)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• गिरिष्ठाम्: mountain-staying; from the mountains
• गिरिष्ठाम्: Karma (as qualifier of the object drunk)
• Type: Adjective
• Root: गिरि-स्था (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• तम्: him/that
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• ते: your
• ते: Sambandha (genitive: ‘your’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (sarvanāma-prātipadika)

• माता: mother
• माता: Kartā
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• परि: around; about
• परि: — (preverb/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• योषा: woman; young wife
• योषा: Kartā (apposition to माता)
• Type: Noun
• Root: योषा (प्रातिपदिक)

• जनित्री: begetter; mother
• जनित्री: Kartā (apposition)
• Type: Noun
• Root: जनितृ (प्रातिपदिक)

• महः: of the great one; of greatness
• महः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• पितुः: of the father
• पितुः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• दमः: house; home
• दमः: Adhikaraṇa (locus, with implied ‘in’)
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• आ: towards; into
• आ: — (preverb)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• असिञ्चत्: she poured
• असिञ्चत्: Kartā (mother as subject)
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु)

• अग्रे: in front; at first
• अग्रे: Adhikaraṇa (time: ‘at first’)
• Type: Indeclinable (adverbial locative)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)