Rig Veda 3.29.4 — Mandala 3, Sukta 29, Mantra 4

Sukta 3.29

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution)

Devata: Agni (Jātavedas) installed at Iḷā’s seat

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि । जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥

Transliteration

íḷāyās tvā padé vayáṃ nā́bhā pṛthivyā́ ádhi | jātávedo ní dhīmahy ágné havyā́ya vóḷhave ||

Translation

Tại chỗ đứng của Iḷā, nơi rốn của Đất, chúng tôi đặt Ngài xuống, hỡi Jātavedas. Hỡi Agni, xin an lập để chuyên chở lễ vật của chúng tôi—cho cuộc giao thông thiêng liêng được vận hành đúng đắn.

Word by Word

• इळायाः: of Iḷā
• इळायाः: सम्बन्ध (genitive relation) / अधिकरण-निर्देश (with पदे)
• Type: Noun
• Root: इळा (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (Agni)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पदे: in/at the place, station
• पदे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नाभा: by/with the navel; as the hub
• नाभा: करण
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of the Earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (genitive relation) / अधिकरण-निर्देश (with अधि)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over, at
• अधि: अधिकरण (locative force: ‘upon/over/at’)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• जातवेदः: O Jātavedas (knower of births/creatures)
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; Agni-epithet)

• नि: down, in; (intensively)
• नि: क्रियाविशेषण (upasarga to धा)
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• धीमहि: we place/establish (we set)
• धीमहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• हव्याय: for the oblation
• हव्याय: सम्प्रदान (purpose/recipient: ‘for the oblation’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• वोळ्हवे: to carry (to convey)
• वोळ्हवे: प्रयोजन/सम्प्रदान (to carry, for conveying)
• Type: Verbal noun (infinitival dative) / Kṛdanta
• Root: वह् (धातु) → वोळ्हव् (कृदन्त-प्रातिपदिक; desiderative/agentive sense ‘one who carries’)