Rig Veda 3.22.4 — Mandala 3, Sukta 22, Mantra 4

Sukta 3.22

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni(s) (plural; functional fires)

Chandas: Anuṣṭubh-like / mixed (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पुरीष्यासो अग्नयः प्रावणेभिः सजोषसः । जुषन्तां यज्ञमद्रुहोऽनमीवा इषो महीः ॥

Transliteration

purīṣyā́so agnáyaḥ prāvaṇébhir sajóṣasaḥ | juṣántāṃ yajñám adrúho ’namīvā́ íṣo mahī́ḥ ||

Translation

Nguyện các ngọn lửa “purīṣya”—những bậc cùng chuyển động theo sườn dốc (prāvaṇa) trong hòa hợp—hãy đồng lòng hoan nhận tế lễ, không thù nghịch (adruha), không tai bệnh (anāmīva). Nguyện các năng lực nuôi dưỡng lớn lao (iṣaḥ) tăng trưởng trong chúng con.

Word by Word

• पुरीष्याः: abounding (in nourishment/strength); rich
• पुरीष्याः: विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: पुरीष्य (प्रातिपदिक; पुरीष ‘गोमय/मल’ + य-प्रत्यय) अथवा पुरीष्य ‘समृद्ध/स्थूल/पुष्ट’ (विशेषण)

• अग्नयः: the fires / Agnis
• अग्नयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रावणेभिः: with helps/favors; with aids
• प्रावणेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: प्रावण (प्रातिपदिक; प्र-√अव्/√अवन् ‘to favor/aid’ से निष्पन्न ‘अनुग्रह/सहाय’ अथवा ‘प्रावण’ = ‘उपकार/सहाय’)

• सजोषसः: in concord; of one accord
• सजोषसः: विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: सजोषस् (प्रातिपदिक; स- ‘सह’ + जोषस् ‘संतोष/अनुग्रह/प्रसन्नता’)

• जुषन्ताम्: let them enjoy/favor
• जुषन्ताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जुष् (सेवने/प्रीतौ)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अद्रुहः: non-injuring; not treacherous
• अद्रुहः: विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: अद्रुह् (प्रातिपदिक; अ-निषेध + द्रुह् ‘द्रोह/हानि’)

• अनमीवाः: free from sickness; unailing
• अनमीवाः: विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: अनमीव (प्रातिपदिक; अ- + अमीव ‘रोग/व्याधि’)

• इषः: nourishments; refreshments
• इषः: कर्म (जुषन्ताम् के द्वितीयार्थे)
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘बल/पोषण/आहार/समृद्धि’)

• महीः: great; abundant
• महीः: विशेषण (इषः)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक; ‘महती’)