Opening the text

Sukta 10.117
Didactic/ethical hymn (no single devatā; addresses the law of giving under divine order)
Trishtubh (common for RV 10.117; verification required)
Rigveda 10.117 là một thánh ca muộn mang tính giáo huấn, dạy về dharma của lòng hào phóng: của cải được sinh ra để lưu chuyển, và kẻ từ chối chia sẻ sẽ bị bỏ rơi cả về tinh thần lẫn xã hội. Bài ca đặt việc “cho” (pṛṇ-) như sự thuận hợp với ṛta (trật tự vũ trụ), cảnh báo rằng tích trữ và bỏ mặc người thiếu thốn dẫn đến suy hoại, còn chia sẻ thì nâng đỡ cả người cho lẫn cộng đồng.
Mantra 1
न वा उ देवाः क्षुधमिद्वधं ददुरुताशितमुप गच्छन्ति मृत्यवः । उतो रयिः पृणतो नोप दस्यत्युतापृणन्मर्डितारं न विन्दते ॥
Các thần không đặt cơn đói làm sự sát hại; nhưng cái chết vẫn đến gần kẻ không được nuôi dưỡng. Còn rayi (sự sung mãn, của cải) không phụ người biết làm đầy cho kẻ khác; kẻ không làm đầy thì chẳng gặp thầy chữa, cũng chẳng gặp người cứu.
Mantra 2
य आध्राय चकमानाय पित्वोऽन्नवान्त्सन्रफितायोपजग्मुषे । स्थिरं मनः कृणुते सेवते पुरोतो चित्स मर्डितारं न विन्दते ॥
Kẻ nào có lương thực mà vẫn làm lòng mình chai cứng trước người thiếu thốn lang thang, đến xin nước uống và thức ăn—kẻ ấy chỉ phụng sự cái “trước cửa” chật hẹp của riêng mình; dẫu vậy, về sau hắn cũng chẳng tìm được người chữa lành.
Mantra 3
स इद्भोजो यो गृहवे ददात्यन्नकामाय चरते कृशाय । अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कृणुते सखायम् ॥
Chỉ người nào ở trong nhà mình mà ban cho kẻ lữ hành gầy gò đang tìm thức ăn, người ấy mới là kẻ thọ hưởng chân thật. Với người ấy, những cuộc hành trình do cơn thiếu thốn gọi mời trở nên thẳng và đủ đầy; ngay cả ở những nẻo xa nhất, người ấy cũng kết được bạn hiền.
Mantra 4
न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानाय पित्वः । अपास्मात्प्रेयान्न तदोको अस्ति पृणन्तमन्यमरणं चिदिच्छेत् ॥
Kẻ nào không ban cho trong tình bằng hữu, đối với người bạn đồng hành đến tìm sự nuôi dưỡng, kẻ ấy không phải là bạn. Hãy rời khỏi hắn; đó chẳng phải là chốn ở chân thật. Hãy tìm người khác—người biết làm cho đầy đủ—dẫu người ấy là kẻ xa lạ.
Mantra 5
पृणीयादिन्नाधमानाय तव्यान्द्राघीयांसमनु पश्येत पन्थाम् । ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यमन्यमुप तिष्ठन्त रायः ॥
Hãy làm cho người thiếu thốn được đầy đủ; hãy nhìn theo con đường xa hơn và rộng hơn. Vì của cải xoay vần trở lại như bánh xe trên đường: khi thì đến đứngกับ người này, khi thì lại đến đứng với người kia.
Mantra 6
मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं ब्रवीमि वध इत्स तस्य । नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवति केवलादी ॥
Kẻ chưa tỉnh thức có được thức ăn cũng là uổng công; ta nói lời chân thật—hủy diệt là phần của hắn. Hắn không nuôi dưỡng Aryaman, cũng không nuôi dưỡng bạn hữu; hắn trở thành tội lỗi thuần túy và là kẻ ăn một mình.
Mantra 7
कृषन्नित्फाल आशितं कृणोति यन्नध्वानमप वृङ्क्ते चरित्रैः । वदन्ब्रह्मावदतो वनीयान्पृणन्नापिरपृणन्तमभि ष्यात् ॥
Ngay cả cái cày, khi lao tác, cũng làm ra lương thực; vì bằng những bước đi của nó, nó dọn thông con đường. Bà-la-môn biết nói (brahman) tốt hơn kẻ câm lặng; người làm cho đầy và ban phát là kẻ trợ giúp chân thật—hãy đứng đối diện kẻ không làm cho đầy.
Mantra 8
एकपाद्भूयो द्विपदो वि चक्रमे द्विपात्त्रिपादमभ्येति पश्चात् । चतुष्पादेति द्विपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङ्क्तीरुपतिष्ठमानः ॥
Từ kẻ một chân, nó lại chuyển sang kẻ hai chân; từ kẻ hai chân, nó theo sau mà đến kẻ ba chân. Nó tiến đến kẻ bốn chân, vang dội trở lại trên kẻ hai chân; nhìn thấy những hàng ngũ ngay thẳng, nó đứng gần và an trú vào chỗ của mình.
Mantra 9
समौ चिद्धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन्न समं दुहाते । यमयोश्चिन्न समा वीर्याणि ज्ञाती चित्सन्तौ न समं पृणीतः ॥
Dẫu hai bàn tay tưởng như giống nhau cũng không vận hành với sức lực ngang bằng; dẫu hai người mẹ cũng không cho ra cùng một dòng sữa. Dẫu là song sinh, sức mạnh cũng chẳng đồng đều; dẫu là bà con ở cùng nhau, sự ban phát cũng không ngang nhau.
It is an ethical hymn urging generosity. It says that refusing to share harms both the needy and the hoarder, while giving keeps prosperity and social support alive.
Not directly. It uses the language of the gods and ṛta (cosmic order), but its focus is moral instruction—especially the duty to feed and support those in want.
To show that riches are not permanent. Like wheels that keep turning, wealth moves from person to person, so it is wise and righteous to share rather than hoard.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.