Rig Veda 1.96.4: Mandala 1, Sukta 96, Mantra 4

Sukta 1.96

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Agni (as Mātariśvan)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स मातरिश्वा पुरुवारपुष्टिर्विदद्गातुं तनयाय स्वर्वित् । विशां गोपा जनिता रोदस्योर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.96.4

Transliteration

sá mātáriśvā puruvā́ra-puṣṭir vídad gātúṃ tánayāya svàr-vit | viśā́ṃ gopā́ janitā́ ródasyoḥ devā́ agníṃ dhārayann dráviṇo-dām ||

Translation

Ngài chính là Mātariśvan, phong phú muôn ân huệ; Ngài tìm ra con đường cho con cháu và là người biết cõi sáng (svar). Đấng canh giữ các dân, đấng làm phát sinh Trời và Đất (rodasī) trong chúng ta; chư thần nâng đỡ Agni, đấng ban phát phú túc (draviṇodā).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मातरिश्वा: Mātariśvan (the divine bringer of fire)
• मातरिश्वा: Kartā (सः इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun (proper)
• Root: मातरिश्वन् (प्रातिपदिक; अग्नि/वायु-देवता-नाम)

• पुरुवारपुष्टिः: having abundant/varied nourishment (richly prospering)
• पुरुवारपुष्टिः: Kartā (सः/मातरिश्वा इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पुरुवार-पुष्टि (समास-प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-भावः)

• विदत्: found, discovered
• विदत्: (मुख्य) क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने) / वैदिक-रूप: विदत् = अविन्दत्

• गातुम्: a path, passage
• गातुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक; √गा/√गम्-सम्बद्धः ‘मार्ग/गमन’)

• तनयाय: for the offspring/son
• तनयाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• स्वर्वित्: finder of heaven/light
• स्वर्वित्: Kartā (सः/मातरिश्वा इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्-वित् (समास-प्रातिपदिक; √विद् ‘to find/obtain’)

• विशाम्: of the clans/peoples
• विशाम्: Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• गोपाः: protector (guardian)
• गोपाः: Kartā (सः/अग्निः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: गोपा (प्रातिपदिक; गो + पा ‘protector’)

• जनिता: begetter, producer
• जनिता: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: जनितृ (प्रातिपदिक; √जन् ‘to beget’)

• रोदस्योः: of the two worlds (heaven and earth)
• रोदस्योः: Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• धारयन्: bearing, upholding
• धारयन्: Kartā-विशेषणम् (देवाः) / सहायक-क्रिया
• Type: Verb (participle)
• Root: √धृ (धृञ् धारणे)

• द्रविणोदाम्: the giver of wealth
• द्रविणोदाम्: Karma-विशेषणम्
• Type: Noun/Adjective
• Root: द्रविणोदा (समास-प्रातिपदिक; द्रविण ‘wealth’ + √दा ‘to give’)