Rig Veda 1.44.4: Mandala 1, Sukta 44, Mantra 4

Sukta 1.44

Rishi: Kaṇva (Kaṇva-praskaṇva lineage; attributed to the Kaṇvas for RV 1.44)

Devata: Agni (Jātavedas), as Hotṛ and divine messenger

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for RV 1.44)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रेष्ठं यविष्ठमतिथिं स्वाहुतं जुष्टं जनाय दाशुषे । देवाँ अच्छा यातवे जातवेदसमग्निमीळे व्युष्टिषु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.44.4

Transliteration

śréṣṭhaṃ yáviṣṭham átithiṃ svā́hutaṃ júṣṭaṃ jánāya dāśúṣe | devā́m̐ ácchā yā́tave jā́tavedasam agním īḷe vyùṣṭiṣu ||

Translation

Ta tôn thờ Agni—đấng tối thượng và trẻ nhất; vị Khách (atithi) được gọi mời đúng phép bằng lễ hiến, được vui lòng chấp nhận vì dân chúng biết dâng tặng. Ngài là Jātavedas, có thể dẫn các thần linh đến đây; ta khẩn thỉnh Ngài trong những bình minh nối tiếp.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्रेष्ठम्: the best
• श्रेष्ठम्: Karma (विशेषणरूपेण ‘अतिथिम्’ विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; √श्रि/श्रय् ‘to lean on, excel’ > श्रेष्ठ ‘best’)

• यविष्ठम्: the youngest (most youthful)
• यविष्ठम्: Karma (अतिथिम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: यविष्ठ (प्रातिपदिक; युव/यव ‘young’ + -इष्ठ superlative)

• अतिथिम्: the guest
• अतिथिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिक)

• सु-आहुतम्: well-invoked / well-offered
• सु-आहुतम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: आहुत (कृदन्त; आ-√हु ‘to invoke, offer’ + क्त) with उपसर्ग सु-

• जुष्टम्: favored, pleasing
• जुष्टम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: जुष्ट (कृदन्त; √जुष् ‘to enjoy, favor’ + क्त)

• जनाय: for the people / for the folk
• जनाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• दाशुषे: for the giver / worshipper
• दाशुषे: Sampradāna
• Type: Noun (agent) / Adjective
• Root: दाशुष् (कृदन्त/प्रातिपदिक; √दाश्/दश् ‘to give, worship’ (Vedic) + उष्/वस्-प्रत्यय; ‘giver, worshipper’)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अच्छा: towards, hither
• अच्छा: (गत्यर्थे उपपद/दिशा-निर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• यातवे: to go/come
• यातवे: प्रयोजन/उद्देश्य (to go/come)
• Type: Verb (infinitive)
• Root: या (धातु √या ‘to go’) + तुमुन् (Vedic infinitive: यातवे)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni, knower of births)
• जातवेदसम्: Karma (अग्निम् विशेषयति/समनाधिकरण)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; जात ‘born’ + वेदस् ‘knowledge’; epithet of Agni)

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ईळे: I praise / I invoke
• ईळे: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √ईळ्/ईड् (Vedic; ‘to praise, invoke’)

• वि-उष्टिषु: in the dawns / at daybreaks
• वि-उष्टिषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उष्टि (प्रातिपदिक; from √वस्/उष् ‘to shine/dawn’ > उषस्-related; ‘dawnings’) with उपसर्ग वि- (distributive/intensive)