Prakarana 9

Verse 168 (चौपाई)

मूदेउँ नयन त्रसित जब भयउँ। पुनि चितवत कोसलपुर गयऊँ।। मोहि बिलोकि राम मुसुकाहीं। बिहँसत तुरत गयउँ मुख माहीं।। उदर माझ सुनु अंडज राया। देखेउँ बहु ब्रह्मांड निकाया।। अति बिचित्र तहँ लोक अनेका। रचना अधिक एक ते एका।। कोटिन्ह चतुरानन गौरीसा। अगनित उडगन रबि रजनीसा।। अगनित लोकपाल जम काला। अगनित भूधर भूमि बिसाला।। सागर सरि सर बिपिन अपारा। नाना भाँति सृष्टि बिस्तारा।। सुर मुनि सिद्ध नाग नर किंनर। चारि प्रकार जीव सचराचर।।

mūdeuṁ nayan trasit jab bhayauṁ, puni citavat kosalapura gayauṁ. mohi biloki rāma musukāhīṁ, bihaṁsat turata gayauṁ mukha māhīṁ. udara mājha sunu aṇḍaja rāyā, dekheuṁ bahu brahmāṇḍa nikāyā. ati bicitra tahaṁ loka anekā, racanā adhika eka te ekā. koṭinhiṁ caturānana gaurīsā, aganita uḍagana rabi rajanīsā. aganita lokapāla jama kālā, aganita bhūdhara bhūmi bisālā. sāgara sari sara bipina apārā, nānā bhāँti sṛṣṭi bistārā. sura muni siddha nāga nara kiṁnara, cāri prakāra jīva sacarācara.

Khi sợ hãi chiếm lấy tôi, tôi nhắm mắt lại; sau đó, nhìn lại, tôi thấy mình ở Ayodhya. Rama nhìn tôi và mỉm cười; và khi Ngài cười, tôi lập tức ở trong miệng Ngài. Bên trong bụng Ngài, hãy lắng nghe, hỡi vua của các loài chim, tôi nhìn thấy vô số vũ trụ. Ở đó có vô số thế giới, cực kỳ kỳ diệu, mỗi sáng tạo rộng lớn hơn cái trước: hàng triệu Brahma bốn mặt và Shiva; vô số ngôi sao, mặt trời và mặt trăng; vô số người bảo vệ các phương hướng, Yama và Thời gian; vô số ngọn núi và vùng đất rộng lớn; đại dương, sông, hồ và rừng rậm vô bờ; sáng tạo trải ra trong vô số hình thức, các vị thần, hiền triết, chúng sinh hoàn hảo, rắn, con người và Kinnara, và bốn loại sự sống, di chuyển và bất động.

Verse 169 (दोहा/सोरठा)

जो नहिं देखा नहिं सुना जो मनहूँ न समाइ। सो सब अद्भुत देखेउँ बरनि कवनि बिधि जाइ।।80(क)।। एक एक ब्रह्मांड महुँ रहउँ बरष सत एक। एहि बिधि देखत फिरउँ मैं अंड कटाह अनेक।।80(ख)।।

jo nahiṁ dekhā nahiṁ sunā jo manahūṁ na samāi, so saba adbhuta dekheuṁ barani kavan bidhi jāi. 80(ka) eka eka brahmāṇḍa mahuṁ rahauṁ baraṣa sata eka, ehi bidhi dekhat phirauṁ maiṁ aṇḍa kaṭāha aneka. 80(kha)

Điều chưa từng thấy, chưa từng nghe, điều không thể nào chứa đựng trong tâm trí, tôi đã thấy tất cả sự kỳ diệu ấy; làm sao có thể diễn tả được? Trong từng vũ trụ riêng biệt, tôi đã ở lại trọn một trăm năm; như thế tôi đã lang thang, ngắm nhìn vô số quả trứng vũ trụ này đến quả trứng vũ trụ khác.

Verse 170 (चौपाई)

लोक लोक प्रति भिन्न बिधाता। भिन्न बिष्नु सिव मनु दिसित्राता।। नर गंधर्ब भूत बेताला। किंनर निसिचर पसु खग ब्याला।। देव दनुज गन नाना जाती। सकल जीव तहँ आनहि भाँती।। महि सरि सागर सर गिरि नाना। सब प्रपंच तहँ आनइ आना।। अंडकोस प्रति प्रति निज रुपा। देखेउँ जिनस अनेक अनूपा।। अवधपुरी प्रति भुवन निनारी। सरजू भिन्न भिन्न नर नारी।। दसरथ कौसल्या सुनु ताता। बिबिध रूप भरतादिक भ्राता।। प्रति ब्रह्मांड राम अवतारा। देखउँ बालबिनोद अपारा।।

loka loka prati bhinna bidhātā, bhinna biṣṇu siva manu disitrātā. nara gandharba bhūta betālā, kiṁnara nisicara pasu khaga byālā. deva danuja gana nānā jātī, sakala jīva tahaṁ ānahi bhāँtī. mahi sari sāgara sara giri nānā, saba prapañca tahaṁ ānai ānā. aṇḍakosa prati prati nija rūpā, dekheuṁ jinasa aneka anūpā. avadhapurī prati bhuvana ninārī, sarajū bhinna bhinna nara nārī. dasaratha kausalya sunu tātā, bibidha rūpa bharatādika bhrātā. prati brahmāṇḍa rāma avatārā, dekhauṁ bāla-binoda apārā.

Trong từng thế giới, Đấng Sáng Tạo khác nhau; khác nhau là Visnu, Siva, Manu và các vị hộ pháp. Có loài người, Gandharva, ma quỷ và Vetala; Kinnara, quỷ dữ, thú vật, chim chóc và rắn rết; các vị thần và quỷ dữ nhiều loại, mọi loài chúng sinh, với vô số hình dạng. Có đất đai, sông ngòi, đại dương, hồ nước và núi non, mọi thiết chế của sự tồn tại, mỗi thứ theo cách riêng. Trong từng quả trứng vũ trụ, tôi đã thấy những dạng khác biệt và vô song. Trong từng vũ trụ, tôi nhận ra một Ayodhya; sông Sarayu cũng khác nhau, với những nam nữ khác nhau. Dasaratha và Kausalya, hãy nghe này, hỡi người thân mến, và các anh em bắt đầu từ Bharata xuất hiện trong nhiều hình dạng. Trong mọi vũ trụ, tôi đã thấy sự giáng thế của Rama và trò chơi vô tận của Ngài khi còn thơ ấu.

Verse 171 (दोहा/सोरठा)

भिन्न भिन्न मै दीख सबु अति बिचित्र हरिजान। अगनित भुवन फिरेउँ प्रभु राम न देखेउँ आन।।81(क)।। सोइ सिसुपन सोइ सोभा सोइ कृपाल रघुबीर। भुवन भुवन देखत फिरउँ प्रेरित मोह समीर।।81(ख)

bhinna bhinna maiṁ dīkha sabu ati bicitra harijān, aganita bhuvana phireuṁ prabhu rāma na dekheuṁ ān. 81(ka) soi sisupan soi sobhā soi kṛpāla raghubīra, bhuvana bhuvana dekhat phirauṁ prerita moha samīra. 81(kha)

Tất cả đều khác nhau, mỗi thứ kỳ diệu theo cách riêng, hỡi người hầu cận của Hari. Tôi đã đi qua vô số thế giới, nhưng không thấy ai khác ngoài Đức Rama. Cùng một tuổi thơ, cùng một vẻ đẹp, cùng một người anh hùng từ dòng tộc Raghu đầy lòng thương xót: được thúc đẩy bởi ngọn gió của ảo tưởng, tôi đã lang thang từ thế giới này đến thế giới khác, vẫn cứ ngắm nhìn.

Verse 172 (चौपाई)

भ्रमत मोहि ब्रह्मांड अनेका। बीते मनहुँ कल्प सत एका।। फिरत फिरत निज आश्रम आयउँ। तहँ पुनि रहि कछु काल गवाँयउँ।। निज प्रभु जन्म अवध सुनि पायउँ। निर्भर प्रेम हरषि उठि धायउँ।। देखउँ जन्म महोत्सव जाई। जेहि बिधि प्रथम कहा मैं गाई।। राम उदर देखेउँ जग नाना। देखत बनइ न जाइ बखाना।। तहँ पुनि देखेउँ राम सुजाना। माया पति कृपाल भगवाना।। करउँ बिचार बहोरि बहोरी। मोह कलिल ब्यापित मति मोरी।। उभय घरी महँ मैं सब देखा। भयउँ भ्रमित मन मोह बिसेषा।।

bhramat mohi brahmāṇḍa anekā, bīte manahuṁ kalpa sata ekā. phirat phirat nija āśrama āyauṁ, tahaṁ puni rahi kachu kāla gavāँyauṁ. nija prabhu janma avadha suni pāyauṁ, nirbhara prema haraṣi uṭhi dhāyauṁ. dekhauṁ janma mahotsava jāī, jehi bidhi prathama kahā maiṁ gāī. rāma udara dekheuṁ jaga nānā, dekhat banai na jāi bakhānā. tahaṁ puni dekheuṁ rāma sujānā, māyā pati kṛpāla bhagavānā. karauṁ bicāra bahori bahorī, moha kalila byāpita mati morī. ubhau ghari mahaँ maiṁ saba dekhā, bhayauṁ bhramita mana moha biseṣā.

Khi tôi lang thang qua vô số vũ trụ, dường như một trăm kiếp đã trôi qua. Đi mãi đi mãi, tôi trở về tu viện của mình và ở đó một thời gian. Sau đó tôi nghe tin về sự ra đời của Chúa tôi tại Ayodhya; với tình yêu vô bờ bến, tôi đứng dậy trong niềm vui và chạy đi chiêm ngưỡng lễ hội sinh nhật của Ngài, đúng như tôi đã kể lần đầu trong câu chuyện của mình. Một lần nữa tôi thấy trong bụng Rama nhiều thế giới, nhiều đến mức, dù tôi đã nhìn, cũng không thể diễn tả được. Và ở đó một lần nữa tôi chiêm ngưỡng Rama, Đấng toàn trí, Đức Chúa đầy lòng thương xót, chủ nhân của Maya. Tôi suy ngẫm lại và nữa, nhưng sự hiểu biết của tôi bị che mờ bởi bùn nhơ của ảo tưởng. Trong cả hai trạng thái, tôi đã thấy mọi thứ, và tâm trí tôi trở nên đặc biệt hoang mang.

Verse 173 (दोहा/सोरठा)

देखि कृपाल बिकल मोहि बिहँसे तब रघुबीर। बिहँसतहीं मुख बाहेर आयउँ सुनु मतिधीर।।82(क)।।

dekhi kṛpāla bikala mohi bihaṁse taba raghubīra | bihaṁsatahiṁ mukha bāhera āyuṁ sunu matidhīra ||82(ka)||

Thấy tôi choáng váng, Người Anh Hùng Đầy Lòng Thương Xót của dòng tộc Raghu đã mỉm cười. Ngay khoảnh khắc Ngài mỉm cười, tôi đã bước ra từ miệng Ngài, hãy nghe này, hỡi người có tâm trí vững vàng.

Verse 174 (चौपाई)

सोइ लरिकाई मो सन करन लगे पुनि राम। कोटि भाँति समुझावउँ मनु न लहइ बिश्राम।।82(ख)।।

soi larikāī mo sana karana lage puni rāma | koṭi bhāṁti samujhāvuṁ manu na lahai biśrāma ||82(kha)||

Rồi Sri Rama một lần nữa bắt đầu chơi với tôi theo cách hồn nhiên trẻ thơ ấy. Tôi cố gắng thấu hiểu điều đó bằng vô số cách, nhưng tâm trí tôi không tìm được sự bình yên. Nhìn thấy hành động ấy, vẻ uy nghiêm vương giả như vậy, tôi đã hiểu và quên đi tình trạng của thân xác. Tôi ngã xuống đất; không lời nào đến miệng tôi: "Cứu con, cứu con, hỡi Đấng Cứu Độ những kẻ khốn cùng!" Đức Chúa, rung động bởi tình yêu, đã nhìn tôi; rồi Ngài kìm hãm sự uy nghiêm của chính mình bằng maya của Ngài. Đặt bàn tay sen của Ngài lên đầu tôi, Đấng Nhân Từ với kẻ thấp hèn đã xua tan mọi nỗi buồn của tôi. Rama đã giải thoát tôi khỏi ảo tưởng, Ngài, một kho tàng ân sủng, Đấng ban niềm vui cho người hầu cận Ngài. Khi tôi lần đầu suy ngẫm về quyền năng của Ngài, trái tim tôi tràn ngập niềm vui mãnh liệt; nhưng khi thấy sự dịu dàng của Đức Chúa dành cho các tín đồ, một tình yêu đặc biệt đã nảy sinh trong tôi. Với nước mắt trong mắt, đôi tay chắp lại và thân thể run rẩy, tôi đã dâng lời cầu khẩn bằng nhiều cách.

Verse 175 (दोहा/सोरठा)

देखि चरित यह सो प्रभुताई। समुझत देह दसा बिसराई।। धरनि परेउँ मुख आव न बाता। त्राहि त्राहि आरत जन त्राता।। प्रेमाकुल प्रभु मोहि बिलोकी। निज माया प्रभुता तब रोकी।। कर सरोज प्रभु मम सिर धरेऊ। दीनदयाल सकल दुख हरेऊ।। कीन्ह राम मोहि बिगत बिमोहा। सेवक सुखद कृपा संदोहा।। प्रभुता प्रथम बिचारि बिचारी। मन महँ होइ हरष अति भारी।। भगत बछलता प्रभु कै देखी। उपजी मम उर प्रीति बिसेषी।। सजल नयन पुलकित कर जोरी। कीन्हिउँ बहु बिधि बिनय बहोरी।।

dekhi carita yaha so prabhutāī | samujhata deha dasā bisarāī || dharani pareuṁ mukha āva na bātā | trāhi trāhi ārata jana trātā || premākula prabhu mohi bilokī | nija māyā prabhutā taba rokī || kara saroja prabhu mama sira dhareū | dīnadayāla sakala dukha hareū || kīnha rāma mohi bigata bimoha | sevaka sukhada kṛpā saṁdoha || prabhutā prathama bicāri bicārī | mana mahaṁ hoi haraṣa ati bhārī || bhagata bachalatā prabhu kai dekhī | upajī mama ura prīti biseṣī || sajala nayana pulakita kara jorī | kīnhiuṁ bahu bidhi binaya bahorī ||

Nghe lời nói đầy tình yêu của tôi, và thấy người hầu cận của Ngài trong tình trạng khốn khổ, Nơi Cư Ngụ của Laksmi đã phán bảo, nhẹ nhàng, sâu sắc và êm dịu. "Kakabhusundi, hãy cầu xin một ân huệ," Ngài phán, biết rằng tôi vô cùng hoan hỷ, "những siddhi bắt đầu với anima, những giàu có khác, thậm chí moksa, một kho tàng của mọi niềm vui."

Verse 176 (चौपाई)

सुनि सप्रेम मम बानी देखि दीन निज दास। बचन सुखद गंभीर मृदु बोले रमानिवास।।83(क)।।

suni saprema mama bānī dekhi dīna nija dāsa | bacana sukhada gambhīra mṛdu bole ramānivāsa ||83(ka)||

Tri thức, sự phân biệt, sự xả ly, và sự siêu việt, những đức tính hiếm có của các đạo sĩ, nhiều loại trên thế giới. Hôm nay ta ban cho ngươi tất cả, không còn nghi ngờ gì; hãy cầu xin điều gì ngươi mong muốn trong tâm hồn. Nghe lời Đức Chúa, tôi càng thêm yêu mến; tôi bắt đầu suy đoán trong tâm trí. Đức Chúa phán Ngài sẽ ban mọi niềm vui, nhưng không nói Ngài sẽ ban lòng sùng kính của Ngài. Những niềm vui không có lòng sùng kính giống như nhiều món ăn không có muối. Niềm vui không có sự thờ phượng có ích gì? Suy nghĩ như vậy, vua của loài chim đã thưa rằng: "Nếu Đức Chúa hài lòng và ban cho một ân huệ, xin hãy có lòng thương xót và tình yêu thương đối với con. Con cầu xin ân huệ mà lòng con mong muốn, hỡi Chúa Tể; Ngài rộng lượng, Đấng thấu suốt trái tim."

Verse 177 (दोहा/सोरठा)

काकभसुंडि मागु बर अति प्रसन्न मोहि जानि। अनिमादिक सिधि अपर रिधि मोच्छ सकल सुख खानि।।83(ख)।।

kāka-bhasuṇḍi māgu bara ati prasanna mohi jāni | aṇimādika sidhi apara ridhi moccha sakala sukha khāni ||83(kha)||

Lòng sùng kính không ngừng nghỉ và tinh khiết, điều mà Veda và Purana ca ngợi, điều mà các đạo sĩ và yogi tìm kiếm, chỉ nhờ ân sủng của Đức Chúa mà ai đó đạt được. Là cây ước vọng cho các tín đồ, vì lợi ích của kẻ quy ngưỡng, là đại dương lòng thương xót, là nơi cư ngụ của niềm vui, xin Đức Chúa Rama hãy thương xót và ban cho con lòng sùng kính của Ngài.

Verse 178 (चौपाई)

एवमस्तु कहि रघुकुलनायक। बोले बचन परम सुखदायक।। सुनु बायस तैं सहज सयाना। काहे न मागसि अस बरदाना।। सब सुख खानि भगति तैं मागी। नहिं जग कोउ तोहि सम बड़भागी।। जो मुनि कोटि जतन नहिं लहहीं। जे जप जोग अनल तन दहहीं।। रीझेउँ देखि तोरि चतुराई। मागेहु भगति मोहि अति भाई।। सुनु बिहंग प्रसाद अब मोरें। सब सुभ गुन बसिहहिं उर तोरें।। भगति ग्यान बिग्यान बिरागा। जोग चरित्र रहस्य बिभागा।। जानब तैं सबही कर भेदा। मम प्रसाद नहिं साधन खेदा।।

evamastu kahi raghukulanāyaka | बोले bacana parama sukhadāyaka || sunu bāyasa taiṁ sahaja sayānā | kāhe na māgasi asa baradānā || saba sukha khāni bhagati taiṁ māgī | nahiṁ jaga kou tohi sama baṛabhāgī || jo muni koṭi jatana nahiṁ lahahīṁ | je japa joga anala tana dahahīṁ || rīझeuँ dekhi tori caturāī | māgehu bhagati mohi ati bhāī || sunu bihaṅga prasāda aba moreṁ | saba subha guna basihahiṁ ura toreṁ || bhagati gyāna bigyāna birāgā | joga caritra rahasya bibhāgā || jānaba taiṁ sabahī kara bhedā | mama prasāda nahiṁ sādhana kheḍā ||

Phán rằng, "Xin cứ như vậy," Chúa của dòng tộc Raghu đã nói những lời ban phước tối cao: "Hãy nghe này, hỡi con quạ, khôn ngoan từ bản chất, tại sao ngươi không cầu xin một ân huệ như vậy? Lòng sùng kính là mỏ vàng của mọi hạnh phúc; không ai trên thế giới may mắn bằng ngươi. Điều mà vô số đạo sĩ không đạt được dù nỗ lực hết mình, thiêu đốt thân xác họ bằng khổ hạnh, japa và yoga, Ta đã ban cho, hài lòng với sự sáng suốt của ngươi: ngươi đã cầu xin lòng sùng kính, điều vô cùng quý giá với Ta. Hãy nghe này, hỡi loài chim: nhờ ân sủng của Ta, mọi đức tính cao quý sẽ ngự trong trái tim ngươi, lòng sùng kính, tri thức, sự phân biệt đã chứng ngộ, sự xả ly, yoga, hạnh kiểm thánh thiện và những phân chia của bí mật nội tâm. Ngươi sẽ biết sự khác biệt của tất cả; nhờ ân sủng của Ta, ngươi sẽ không bao giờ mệt mỏi trong nỗ lực tâm linh."

Verse 179 (दोहा/सोरठा)

माया संभव भ्रम सब अब न ब्यापिहहिं तोहि। जानेसु ब्रह्म अनादि अज अगुन गुनाकर मोहि।।85(क)।। मोहि भगत प्रिय संतत अस बिचारि सुनु काग। कायँ बचन मन मम पद करेसु अचल अनुराग।।85(ख)।।

māyā saṁbhava bhrama saba aba na byāpihahiṁ tohi | jānesu brahma anādi aja aguna guṇākara mohi ||85(ka)|| mohi bhagata priya saṁtata asa bicāri sunu kāga | kāyaṁ bacana mana mama pada karesu acala anurāga ||85(kha)||

Mọi ảo tưởng sinh từ Māyā sẽ không còn quấy nhiễu ngươi, vì ngươi sẽ biết Ta là Brahman - vô thủy, vô sinh - vượt ngoài các guna, nhưng lại là kho tàng của mọi guna. Những người tín đồ của Ta luôn được Ta yêu thương - hãy luôn ghi nhớ điều này, hỡi con quạ: bằng thân, khẩu và ý, hãy đặt tình yêu bất diệt vào đôi chân Ta.

Verse 180 (चौपाई)

अब सुनु परम बिमल मम बानी। सत्य सुगम निगमादि बखानी।। निज सिद्धांत सुनावउँ तोही। सुनु मन धरु सब तजि भजु मोही।। मम माया संभव संसारा। जीव चराचर बिबिधि प्रकारा।। सब मम प्रिय सब मम उपजाए। सब ते अधिक मनुज मोहि भाए।। तिन्ह महँ द्विज द्विज महँ श्रुतिधारी। तिन्ह महुँ निगम धरम अनुसारी।। तिन्ह महँ प्रिय बिरक्त पुनि ग्यानी। ग्यानिहु ते अति प्रिय बिग्यानी।। तिन्ह ते पुनि मोहि प्रिय निज दासा। जेहि गति मोरि न दूसरि आसा।। पुनि पुनि सत्य कहउँ तोहि पाहीं। मोहि सेवक सम प्रिय कोउ नाहीं।। भगति हीन बिरंचि किन होई। सब जीवहु सम प्रिय मोहि सोई।। भगतिवंत अति नीचउ प्रानी। मोहि प्रानप्रिय असि मम बानी।।

aba sunu parama bimala mama bānī | satya sugama nigamādi bakhānī || nija siddhānta sunāvaüṁ tohī | sunu mana dharu saba taji bhaju mohī || mama māyā saṁbhava saṁsārā | jīva carācara bibidhi prakārā || saba mama priya saba mama upajāe | saba te adhika manuja mohi bhāe || tinha maṁha dvija dvija maṁha śrutidhārī | tinha mahuṁ nigama dharama anusārī || tinha maṁha priya birakta puni gyānī | gyānihu te ati priya bigyānī || tinha te puni mohi priya nija dāsā | jehi gati mori na dūsari āsā || puni puni satya kahauṁ tohi pāhīṁ | mohi sevaka sama priya kou nāhīṁ || bhagati hīna birañci kina hoī | saba jīvahu sama priya mohi soī || bhagativanta ati nīcau prānī | mohi prānapriya asi mama bānī ||

Giờ hãy nghe lời Ta thanh tịnh tối thượng - chân thật, dễ hiểu, và được Kinh Vệ Đà khẳng định. Ta sẽ tuyên bố cho ngươi giáo lý của Ta: hãy ghi trong lòng - từ bỏ mọi thứ khác, hãy tôn thờ Ta. Thế giới này sinh từ Māyā của Ta, với chúng sinh động và bất động trong nhiều hình thái. Tất cả đều được Ta yêu thương, vì tất cả sinh từ Ta; nhưng trong tất cả, con người làm Ta hài lòng nhất. Trong loài người là người sinh hai lần; trong họ là người mang Kinh Vệ Đà; trong họ là người tu theo chính pháp Vệ Đà. Trong họ là người xa lánh và người hiểu biết; và được yêu hơn người hiểu biết đơn thuần là người có sự phân biệt đã giác ngộ. Nhưng được yêu hơn nữa với Ta là người hầu của chính Ta, nơi唯一的 nương tựa là con đường của Ta. Lại nữa Ta nói sự thật: không ai được Ta yêu như người hầu của Ta. Dù là Brahmā - không có bhakti, người ấy là gì? Người ấy được Ta yêu thương chỉ như bất kỳ chúng sinh nào khác. Nhưng một người tín đồ - dù ở địa vị thấp nhất - được Ta yêu thương như chính mạng sống của Ta: đó là lời của Ta.

Verse 181 (दोहा/सोरठा)

सुचि सुसील सेवक सुमति प्रिय कहु काहि न लाग। श्रुति पुरान कह नीति असि सावधान सुनु काग।।86।।

suci susīla sevaka sumati priya kahu kāhi na lāga | śruti purāna kaha nīti asi sāvadhāna sunu kāga ||86||

Ai mà không yêu một người hầu trong sạch, ôn hòa trong hành xử và sáng suốt trong phán đoán? Kinh Vệ Đà và Purāṇa tuyên bố đây là quy tắc của đời sống đúng đắn - hãy chú ý, hỡi con quạ.

Verse 182 (चौपाई)

एक पिता के बिपुल कुमारा। होहिं पृथक गुन सील अचारा।। कोउ पंडिंत कोउ तापस ग्याता। कोउ धनवंत सूर कोउ दाता।। कोउ सर्बग्य धर्मरत कोई। सब पर पितहि प्रीति सम होई।। कोउ पितु भगत बचन मन कर्मा। सपनेहुँ जान न दूसर धर्मा।। सो सुत प्रिय पितु प्रान समाना। जद्यपि सो सब भाँति अयाना।। एहि बिधि जीव चराचर जेते। त्रिजग देव नर असुर समेते।। अखिल बिस्व यह मोर उपाया। सब पर मोहि बराबरि दाया।। तिन्ह महँ जो परिहरि मद माया। भजै मोहि मन बच अरू काया।।

eka pitā ke bipula kumārā | hohiṁ pṛthaka guna sīla acārā || kou paṇḍiṁta kou tāpasa gyātā | kou dhanavanta sūra kou dātā || kou sarbagya dharmarata koī | saba para pitahi prīti sama hoī || kou pitu bhagata bacana mana karmā | sapanehuँ jāna na dūsara dharmā || so suta priya pitu prāna samānā | jadyapi so saba bhāँti ayānā || ehi bidhi jīva carācara jete | trijaga deva nara asura samete || akhila bisva yaha mora upāyā | saba para mohi barābari dāyā || tinha maṁha jo parihari mada māyā | bhajai mohi mana baca arū kāyā ||

Từ một cha có thể sinh nhiều con trai, mỗi người khác nhau về phẩm chất, bản tính và hành xử: một người học giả, một người khổ hạnh hiểu biết; một người giàu có, một người anh hùng, một người bố thí; một người hiểu biết rộng, một người khác tận tụy với chính nghĩa - nhưng tình cảm của cha bình đẳng với tất cả. Nhưng nếu một người con tận tụy với cha bằng lời, tâm và hành động, không biết nhiệm vụ nào khác ngay cả trong giấc mơ, người con ấy trở nên thân yêu với cha như chính mạng sống của cha - dù người ấy có thể thiếu hiểu biết về mọi cách khác. Cũng vậy với mọi chúng sinh, động và bất động, trong ba thế giới - thần linh, con người và quỷ dữ: toàn bộ vũ trụ này là sáng tạo của Ta, và lòng từ bi của Ta bình đẳng với tất cả. Nhưng trong họ, ai từ bỏ kiêu ngạo và ảo tưởng và tôn thờ Ta bằng tâm, lời và thân - người ấy đặc biệt được yêu thương.

Verse 183 (दोहा/सोरठा)

पुरूष नपुंसक नारि वा जीव चराचर कोइ। सर्ब भाव भज कपट तजि मोहि परम प्रिय सोइ।।87(क)।। सत्य कहउँ खग तोहि सुचि सेवक मम प्रानप्रिय। अस बिचारि भजु मोहि परिहरि आस भरोस सब।।87(ख)।।

puruṣa napuṃsaka nāri vā jīva carācara koi | sarba bhāva bhaja kapaṭa taji mohi parama priya soi ||87(k)|| satya kahauṁ khaga tohi suci sevaka mama prāṇa-priya | asa bicāri bhaju mohi parihari āsa bharosa saba ||87(kh)||

Dù là nam, nữ hay trung tính - bất kỳ chúng sinh nào, động hay bất động - ai tôn thờ Ta bằng toàn bộ trái tim, từ bỏ mọi dối trá, là tối thượng được Ta yêu thương. Ta nói sự thật với ngươi, hỡi vua của loài chim: người hầu trong sạch và chân thành được Ta yêu thương như chính mạng sống. Vì vậy hãy suy ngẫm như vậy và tôn thờ Ta - từ bỏ mọi hy vọng và nương tựa khác.

Verse 184 (चौपाई)

कबहूँ काल न ब्यापिहि तोही। सुमिरेसु भजेसु निरंतर मोही।। प्रभु बचनामृत सुनि न अघाऊँ। तनु पुलकित मन अति हरषाऊँ।। सो सुख जानइ मन अरु काना। नहिं रसना पहिं जाइ बखाना।। प्रभु सोभा सुख जानहिं नयना। कहि किमि सकहिं तिन्हहि नहिं बयना।। बहु बिधि मोहि प्रबोधि सुख देई। लगे करन सिसु कौतुक तेई।। सजल नयन कछु मुख करि रूखा। चितइ मातु लागी अति भूखा।। देखि मातु आतुर उठि धाई। कहि मृदु बचन लिए उर लाई।। गोद राखि कराव पय पाना। रघुपति चरित ललित कर गाना।।

kabhū̃ kāla na byāpihi tohī | sumiresu bhajesu niraṃtara mohī || prabhu bacanāmṛta suni na aghāū̃ | tanu pulakita mana ati haraṣāū̃ || so sukha jānai mana aru kānā | nahiṁ rasanā pahiṁ jāi bakhānā || prabhu sobhā sukha jānahim̐ nayanā | kahi kimi sakahim̐ tinhahi nahiṁ bayanā || bahu bidhi mohi prabodhi sukha deī | lage karana sisu kautuka teī || sajala nayana kachu mukha kari rūkhā | citai mātu lāgī ati bhūkhā || dekhi mātu ātura uṭhi dhāī | kahi mṛdu bacana liye ura lāī || goda rākhi karāva paya pānā | raghupati carita lalita kari gānā ||

Thời gian sẽ không bao giờ hành hạ ngươi, nếu ngươi nhớ và tôn thờ Ta không ngừng. Nghe lời cam lộ của Chúa, Ta không thấy no thỏa; thân thể Ta rung động và tâm Ta tràn ngập niềm vui. Phúc lạc ấy được tâm và tai biết đến; lưỡi không thể diễn tả được. Mắt biết vẻ đẹp và niềm vui của Chúa; làm sao chúng có thể kể lại, khi không có lời? Bằng nhiều cách Ngài đánh thức Ta và ban cho niềm vui - như một đứa trẻ mải mê chơi đùa. Với đôi mắt đẫm lệ, và đôi khi vẻ mặt giả vờ nghiêm khắc, Ngài nhìn - như một người rất đói nhìn mẹ mình. Thấy Ngài, người mẹ, lo lắng, chạy đến; nói lời nhẹ nhàng, bà ôm Ngài vào lòng. Đặt Ngài lên lòng, bà cho Ngài bú sữa, và hát những hành động duyên dáng của Chúa Raghu.

Verse 185 (दोहा/सोरठा)

जेहि सुख लागि पुरारि असुभ बेष कृत सिव सुखद। अवधपुरी नर नारि तेहि सुख महुँ संतत मगन।।88(क)।। सोइ सुख लवलेस जिन्ह बारक सपनेहुँ लहेउ। ते नहिं गनहिं खगेस ब्रह्मसुखहि सज्जन सुमति।।88(ख)।।

jehi sukha lāgi purāri asubha beṣa kṛta siva sukhada | avadhapurī nara nāri tehi sukha mahuṁ saṃtata magana ||88(k)|| soi sukha lava-lesa jinha bāraka sapanehū̃ laheu | te nahiṁ ganahiṁ khagesa brahmasukhahi sajjana sumati ||88(kh)||

Vì niềm phúc lạc ấy, ngay cả Śiva - kẻ thù của Tripurā - cũng mang vẻ ngoài khổ hạnh khắc nghiệt; nhưng đàn ông và phụ nữ của Ayodhyā vẫn luôn đắm chìm trong niềm vui ấy. Những ai đã đạt được dù chỉ một chút dấu vết của nó - ngay cả khi còn nhỏ, ngay cả trong giấc mơ - hỡi Chúa của loài chim, người khôn ngoan và người tốt coi như không có gì cái gọi là phúc lạc của Brahman.

Verse 186 (चौपाई)

मैं पुनि अवध रहेउँ कछु काला। देखेउँ बालबिनोद रसाला।। राम प्रसाद भगति बर पायउँ। प्रभु पद बंदि निजाश्रम आयउँ।। तब ते मोहि न ब्यापी माया। जब ते रघुनायक अपनाया।। यह सब गुप्त चरित मैं गावा। हरि मायाँ जिमि मोहि नचावा।। निज अनुभव अब कहउँ खगेसा। बिनु हरि भजन न जाहि कलेसा।। राम कृपा बिनु सुनु खगराई। जानि न जाइ राम प्रभुताई।। जानें बिनु न होइ परतीती। बिनु परतीति होइ नहिं प्रीती।। प्रीति बिना नहिं भगति दिढ़ाई। जिमि खगपति जल कै चिकनाई।।

maiṁ puni avadha raheuṁ kachu kālā | dekheuṁ bāla-binoda rasālā || rāma prasāda bhagati bara pāyauṁ | prabhu pada bandi nijāśrama āyauṁ || taba te mohi na byāpī māyā | jaba te raghunāyaka apanāyā || yaha saba gupta carita maiṁ gāvā | hari māyāṁ jimi mohi nacāvā || nija anubhava aba kahauṁ khagesā | binu hari bhajana na jāhi kalesā || rāma kṛpā binu sunu khagarāī | jāni na jāi rāma prabhutāī || jāneṁ binu na hoi paratītī | binu paratīti hoi nahiṁ prītī || prīti binā nahiṁ bhagati diṛhāī | jimi khagapati jala kai cikanāī ||

Ta cũng ở lại Ayodhya một thời gian và chứng kiến những trò chơi đầy rasa như trẻ con của Chúa. Nhờ ân sủng của Rama, Ta đạt được ân tứ của sự tận tụy; cúi đầu trước đôi chân Chúa, Ta trở về hermitage của mình. Từ thời điểm ấy Māyā không chế ngự Ta - kể từ khi Chúa của Raghu nhận Ta làm người của Ngài. Tất cả những sự kiện ẩn giấu này Ta đã hát - cách Māyā của Hari khiến Ta nhảy múa. Giờ Ta nói từ trải nghiệm của mình, hỡi Vua Chim: không có sự tôn thờ Hari, khổ đau không rời đi. Không có ân sủng của Rama - hãy nghe, hỡi vua của loài chim - quyền năng của Chúa Rama không thể biết được. Không biết, niềm tin không nảy sinh; không có niềm tin, tình yêu không nảy sinh. Không có tình yêu, sự tận tụy không có sự vững chắc - như, hỡi chúa tể loài chim, sự trơn trượt của nước.

Verse 187 (दोहा/सोरठा)

बिनु गुर होइ कि ग्यान ग्यान कि होइ बिराग बिनु। गावहिं बेद पुरान सुख कि लहिअ हरि भगति बिनु।।89(क)।। कोउ बिश्राम कि पाव तात सहज संतोष बिनु। चलै कि जल बिनु नाव कोटि जतन पचि पचि मरिअ।।89(ख)।।

binu guru hoi ki gyāna gyāna ki hoi birāga binu | gāvahiṁ beda purāna sukha ki lahi-a hari bhagati binu ||89(k)|| kou bisrāma ki pāva tāta sahaja saṃtoṣa binu | calai ki jala binu nāva koṭi jatana paci paci mari-a ||89(kh)||

Không có Guru, làm sao có tri thức? Và tri thức là gì không có sự xa lánh? Dù người ta có hát Kinh Vệ Đà và Purāṇa, làm sao đạt được hạnh phúc không có sự tận tụy với Hari? Ai có thể tìm thấy sự nghỉ ngơi, hỡi người bạn thân, không có sự mãn nguyện tự nhiên? Thuyền có thể di chuyển không có nước? - người ta có thể nỗ lực triệu lần, nhưng chỉ héo mòn và chết mà thôi.