Prakarana 10

Verse 188 (चौपाई)

बिनु संतोष न काम नसाहीं। काम अछत सुख सपनेहुँ नाहीं।। राम भजन बिनु मिटहिं कि कामा। थल बिहीन तरु कबहुँ कि जामा।। बिनु बिग्यान कि समता आवइ। कोउ अवकास कि नभ बिनु पावइ।। श्रद्धा बिना धर्म नहिं होई। बिनु महि गंध कि पावइ कोई।। बिनु तप तेज कि कर बिस्तारा। जल बिनु रस कि होइ संसारा।। सील कि मिल बिनु बुध सेवकाई। जिमि बिनु तेज न रूप गोसाई।। निज सुख बिनु मन होइ कि थीरा। परस कि होइ बिहीन समीरा।। कवनिउ सिद्धि कि बिनु बिस्वासा। बिनु हरि भजन न भव भय नासा।।

binu santoṣa na kāma nasāhīṃ | kāma achata sukha sapanehũ nāhīṃ || rāma bhajana binu miṭahiṃ ki kāmā | thala bihīna taru kabahũ ki jāmā || binu bigyāna ki samatā āvai | kou avakāsa ki nabha binu pāvai || śraddhā binā dharma nahiṃ hoī | binu mahi gandha ki pāvai koī || binu tapa teja ki kara bistārā | jala binu rasa ki hoi saṃsārā || sīla ki mila binu budha sevakāī | jimi binu teja na rūpa gosāī || nija sukha binu mana hoi ki thīrā | parasa ki hoi bihīna samīrā || kavaniu siddhi ki binu bisvāsā | binu hari bhajana na bhava bhaya nāsā ||

Không có sự mãn nguyện, ham muốn không bị khuất phục; khi ham muốn còn, không có hạnh phúc - ngay cả trong giấc mơ. Không có sự tôn thờ Rāma, làm sao khao khát có thể xóa bỏ? Cây có thể mọc không có đất? Không có sự phân biệt thật sự, làm sao sự bình đẳng nảy sinh? Ai có thể tìm thấy không gian không có bầu trời? Không có đức tin, không có chính pháp; ai có thể có được hương thơm không có đất? Không có khổ hạnh, đâu là ánh sáng lan tỏa? Không có nước, thế giới có bản chất gì? Không có đạo đức tốt, làm sao người khôn ngoan có được sự tận tụy của người hầu - cũng như không có ánh sáng không có vẻ đẹp, hỡi Chúa. Không có bình an nội tại, tâm có thể ổn định? Gió có thể tồn tại không có phẩm chất của sự chạm? Thành tựu nào có thể không có niềm tin? Không có sự tôn thờ Hari, nỗi sợ thế tục không bị tiêu diệt.

Verse 189 (दोहा/सोरठा)

बिनु बिस्वास भगति नहिं तेहि बिनु द्रवहिं न रामु। राम कृपा बिनु सपनेहुँ जीव न लह बिश्रामु।।90(क)।। अस बिचारि मतिधीर तजि कुतर्क संसय सकल। भजहु राम रघुबीर करुनाकर सुंदर सुखद।।90(ख)।।

binu bisvāsa bhagati nahiṃ tehi binu dravahiṃ na rāmu | rāma kṛpā binu sapanehũ jīva na laha biśrāmu ||90(ka)|| asa bicāri matidhīra taji kutarka saṃsaya sakala | bhajahu rāma raghubīra karuṇākara sundara sukhada ||90(kha)||

Không có đức tin thì không có lòng sùng kính; và không có điều đó, Rama không động lòng từ bi. Không có ân sủng của Rama, ngay cả trong giấc mơ, linh hồn cũng không tìm được sự an nghỉ. (90ka) Vì vậy, hỡi tâm trí kiên định, hãy suy nghĩ điều này, từ bỏ mọi tranh luận quanh co và nghi ngờ, và hãy tôn thờ Rama, người hùng của dòng Raghu, mỏ kim từ bi, xinh đẹp và ban phước hạnh. (90kha)

Verse 190 (चौपाई)

निज मति सरिस नाथ मैं गाई। प्रभु प्रताप महिमा खगराई।। कहेउँ न कछु करि जुगुति बिसेषी। यह सब मैं निज नयनन्हि देखी।। महिमा नाम रूप गुन गाथा। सकल अमित अनंत रघुनाथा।। निज निज मति मुनि हरि गुन गावहिं। निगम सेष सिव पार न पावहिं।। तुम्हहि आदि खग मसक प्रजंता। नभ उड़ाहिं नहिं पावहिं अंता।। तिमि रघुपति महिमा अवगाहा। तात कबहुँ कोउ पाव कि थाहा।। रामु काम सत कोटि सुभग तन। दुर्गा कोटि अमित अरि मर्दन।। सक्र कोटि सत सरिस बिलासा। नभ सत कोटि अमित अवकासा।।

nija mati sarisa nātha maiṃ gāī | prabhu pratāpa mahimā khagarāī || kaheũ na kachu kari juguti biseṣī | yaha saba maiṃ nija nayananhi dekhī || mahimā nāma rūpa guna gāthā | sakala amita anaṃta raghunāthā || nija nija mati muni hari guna gāvahiṃ | nigama seṣa siva pāra na pāvahiṃ || tumhahi ādi khaga masaka prajaṃtā | nabha uṛāhiṃ nahiṃ pāvahiṃ aṃtā || timi raghupati mahimā avagāhā | tāta kabahũ kou pāva ki thāhā || rāmu kāma sata koṭi subhaga tana | durgā koṭi amita ari mardana || sakra koṭi sata sarisa bilāsā | nabha sata koṭi amita avakāsā ||

Lạy Chúa, theo sự hiểu biết nhỏ bé của con, con đã ca tụng vinh quang của Chúa, lạy vua của các loài chim. Con không nói điều gì bằng mưu kế đặc biệt; tất cả điều này con đã thấy bằng chính mắt mình. Sự vĩ đại, về Danh, Hình dạng, đức hạnh và hành động của Chúa Raghu là vô lượng và vô tận. Mỗi vị hiền triết ca tụng đức hạnh của Hari theo khả năng của mình; ngay cả Veda, Shesha và Shiva cũng không tìm được bờ bên kia. Ngài là nguyên thủy, tạo ra muôn loài từ chim đến muỗi; tuy chúng bay qua bầu trời, chúng không đến được tận cùng của Ngài. Cũng vậy, hỡi người thân yêu, ai có thể thấu hiểu chiều sâu của sự uy nghiêm của Chúa Raghu? Vẻ đẹp của Rama vượt qua hàng chục crore các Kama; quyền năng đánh bại kẻ thù của Ngài vượt qua vô số crore các Durga. Sự rực rỡ của Ngài vượt qua hàng chục crore các Indra; sự bao la của Ngài vượt qua vô số crore các bầu trời.

Verse 191 (दोहा/सोरठा)

मरुत कोटि सत बिपुल बल रबि सत कोटि प्रकास। ससि सत कोटि सुसीतल समन सकल भव त्रास।।91(क)।। काल कोटि सत सरिस अति दुस्तर दुर्ग दुरंत। धूमकेतु सत कोटि सम दुराधरष भगवंत।।91(ख)।।

maruta koṭi sata bipula bala rabi sata koṭi prakāsa | śasi sata koṭi susītala samana sakala bhava trāsa ||91(ka)|| kāla koṭi sata sarisa ati dustara durga duranta | dhūmaketu sata koṭi sama durādharṣa bhagavaṃta ||91(kha)||

Sức mạnh của Ngài bao la như hàng chục crore các cơn gió; ánh sáng của Ngài như hàng chục crore các mặt trời; sự mát mẻ của Ngài như hàng chục crore các mặt trăng, xoa dịu mọi nỗi kinh hoàng của thế gian. (91ka) Ngài giống như hàng chục crore các Thời gian, một pháo đài không thể vượt qua, đáng sợ và không thể tiếp cận; giống như hàng chục crore các sao chổi, một Chúa tể bất khả chiến bại. (91kha)

Verse 192 (चौपाई)

प्रभु अगाध सत कोटि पताला। समन कोटि सत सरिस कराला।। तीरथ अमित कोटि सम पावन। नाम अखिल अघ पूग नसावन।। हिमगिरि कोटि अचल रघुबीरा। सिंधु कोटि सत सम गंभीरा।। कामधेनु सत कोटि समाना। सकल काम दायक भगवाना।। सारद कोटि अमित चतुराई। बिधि सत कोटि सृष्टि निपुनाई।। बिष्नु कोटि सम पालन कर्ता। रुद्र कोटि सत सम संहर्ता।। धनद कोटि सत सम धनवाना। माया कोटि प्रपंच निधाना।। भार धरन सत कोटि अहीसा। निरवधि निरुपम प्रभु जगदीसा।।

prabhu agādha sata koṭi patālā | samana koṭi sata sarisa karālā || tīratha amita koṭi sama pāvana | nāma akhila agha pūga nasāvana || himagiri koṭi acala raghubīrā | siṃdhu koṭi sata sama gaṃbhīrā || kāmadhenu sata koṭi samānā | sakala kāma dāyaka bhagavānā || sārada koṭi amita caturāī | bidhi sata koṭi sṛṣṭi nipunāī || biṣṇu koṭi sama pālana kartā | rudra koṭi sata sama saṃhartā || dhanada koṭi sata sama dhanavānā | māyā koṭi prapaṃca nidhānā || bhāra dharana sata koṭi ahīsā | niravadhi nirupama prabhu jagadīsā ||

Chúa thật sâu thẳm như hàng chục crore các vực thẳm dưới đất, và đáng kinh sợ như hàng chục crore các nỗi kinh hoàng. Ngài thanh tịnh như vô số crore các nơi thánh thiêng; Danh của Ngài tiêu diệt đống tội lỗi tích tụ. Người hùng của Raghu bất động như crore các dãy Himalaya, và sâu thẳm như hàng chục crore các đại dương. Ngài sánh bằng hàng chục crore các con bò thực hiện điều ước, Chúa ban mọi mong muốn chính đáng. Ngài có sự khéo léo của vô số crore các Sarasvati, và kỹ năng của hàng chục crore các đấng sáng tạo trong việc kiến tạo thế giới. Ngài giống như crore các Vishnu trong việc bảo tồn, và như hàng chục crore các Rudra trong việc hủy diệt. Ngài giàu có như hàng chục crore các Kubera; kho tàng của sự đa dạng như crore các Maya. Ngài giống như hàng chục crore các Shesha trong việc gánh vác gánh nặng, vô hạn, không thể so sánh, Chúa của vũ trụ.

Verse 193 (छंद)

निरुपम न उपमा आन राम समान रामु निगम कहै॥ जिमि कोटि सत खद्योत सम रबि कहत अति लघुता लहै॥॥ एहि भाँति निज निज मति बिलास मुनिस हरिहि बखानहीं॥ प्रभु भाव गाहक अति कृपाल सप्रेम सुनि सुख मानहीं॥

nirupama na upamā āna rāma samāna rāmu nigama kahai | jimi koṭi sata khadyota sama rabi kahata ati laghutā lahai || ehi bhā̃ti nija nija mati bilāsa munisa harihi bakhānahī̃ | prabhu bhāva gāhaka ati kṛpāla saprema suni sukha mānahī̃ ||

Rama không thể so sánh, không có gì sánh được với Ngài; Veda tuyên bố như vậy. Nói mặt trời giống như một trăm triệu đom đóm chỉ cho thấy sự nhỏ bé của sự so sánh. Theo cách này, các vị hiền triết mô tả Chúa theo sự diễn giải của hiểu biết riêng; nhưng Chúa tể, đầy lòng từ bi, người tiếp nhận ý định của trái tim, nghe với tình yêu và hài lòng.

Verse 194 (दोहा/सोरठा)

रामु अमित गुन सागर थाह कि पावइ कोइ। संतन्ह सन जस किछु सुनेउँ तुम्हहि सुनायउँ सोइ।।92(क)।। भाव बस्य भगवान सुख निधान करुना भवन। तजि ममता मद मान भजिअ सदा सीता रवन।।92(ख)।।

rāmu amita guna sāgara thāha ki pāvai koi | santanha sana jasa kichu suneũ tumhahi sunāyũ soi ||92(ka)|| bhāva basya bhagavāna sukha nidhāna karuṇā bhavana | taji mamatā mada māna bhaji-a sadā sītā ravana ||92(kha)||

Rama là đại dương vô lượng của các đức hạnh, ai có thể đo được độ sâu của Ngài? Điều gì con đã nghe trong hội chúng của các thánh nhân, chỉ điều đó con đã kể lại cho ngài.

Verse 195 (चौपाई)

सुनि भुसुंडि के बचन सुहाए। हरषित खगपति पंख फुलाए।। नयन नीर मन अति हरषाना। श्रीरघुपति प्रताप उर आना।। पाछिल मोह समुझि पछिताना। ब्रह्म अनादि मनुज करि माना।। पुनि पुनि काग चरन सिरु नावा। जानि राम सम प्रेम बढ़ावा।। गुर बिनु भव निधि तरइ न कोई। जौं बिरंचि संकर सम होई।। संसय सर्प ग्रसेउ मोहि ताता। दुखद लहरि कुतर्क बहु ब्राता।। तव सरूप गारुड़ि रघुनायक। मोहि जिआयउ जन सुखदायक।। तव प्रसाद मम मोह नसाना। राम रहस्य अनूपम जाना।।

suni bhusuṇḍi ke bacana suhāe | haraṣita khagapati paṅkha phulāe || nayana nīra mana ati haraṣānā | śrīraghupati pratāpa ura ānā || pāchila moha samujhi pachitānā | brahma anādi manuja kari mānā || puni puni kāga carana siru nāvā | jāni rāma sama prema baṛhāvā || guru binu bhava nidhi tarai na koī | jaũ birañci saṅkara sama hoī || saṃsaya sarpa graseu mohi tātā | dukhada lahari kutarka bahu brātā || tava sarūpa gāruṛi raghunāyaka | mohi jiāyu jana sukhadāyaka || tava prasāda mama moha nasānā | rāma rahasya anūpama jānā ||

Nghe lời nói ngọt ngào của Bhushundi, chúa tể các loài chim vui mừng và xòe cánh trong niềm hân hoan. Nước mắt trào ra trong mắt và trái tim tràn ngập hạnh phúc; vinh quang của Shri Raghupati đi vào ngực ông. Ông nhìn thấy ảo tưởng trước đây và hối hận, người đã coi Brahman vô thủy là một con người. Ông cúi đầu dưới chân con quạ nhiều lần; biết ông ta ngang bằng trong tình yêu dành Rama, tình cảm của ông chỉ tăng lên. Không có Guru, không ai có thể vượt qua đại dương của sự tồn tại, ngay cả như Brahma hay Shankara. Con rắn của sự nghi ngờ đã cắn con, hỡi người thân yêu; những đợt sóng đau đớn của vô số lập luận sai trái đã dâng lên. Nhưng bản chất thật của ngài là thần chú Garuda của Raghunatha: ngài đã phục hồi sự sống cho con, hỡi niềm vui của các tín đồ. Nhờ ân sủng của ngài, ảo tưởng của con bị tiêu diệt; con đã biết bí mật không thể so sánh của Rama.

Verse 196 (दोहा/सोरठा)

ताहि प्रसंसि बिबिध बिधि सीस नाइ कर जोरि। बचन बिनीत सप्रेम मृदु बोलेउ गरुड़ बहोरि।।93(क)।। प्रभु अपने अबिबेक ते बूझउँ स्वामी तोहि। कृपासिंधु सादर कहहु जानि दास निज मोहि।।93(ख)।।

tāhi prasaṃsi bibidha bidhi sīsa nāi kara jori | bacana binīta saprema mṛdu boleu garuṛa bahori ||93(ka)|| prabhu apane abibeka te būjhaũ svāmī tohi | kṛpāsiṃdhu sādara kahahu jāni dāsa nija mohi ||93(kha)||

Ca ngợi ông theo nhiều cách, cúi đầu và chắp tay, Garuda nói một lần nữa, lời nói nhẹ nhàng, khiêm tốn và tràn đầy tình yêu.

Verse 197 (चौपाई)

तुम्ह सर्बग्य तन्य तम पारा। सुमति सुसील सरल आचारा।। ग्यान बिरति बिग्यान निवासा। रघुनायक के तुम्ह प्रिय दासा।। कारन कवन देह यह पाई। तात सकल मोहि कहहु बुझाई।। राम चरित सर सुंदर स्वामी। पायहु कहाँ कहहु नभगामी।। नाथ सुना मैं अस सिव पाहीं। महा प्रलयहुँ नास तव नाहीं।। मुधा बचन नहिं ईस्वर कहई। सोउ मोरें मन संसय अहई।। अग जग जीव नाग नर देवा। नाथ सकल जगु काल कलेवा।। अंड कटाह अमित लय कारी। कालु सदा दुरतिक्रम भारी।।

tumha sarbagya tanya tama pārā | sumati susīla sarala ācārā || gyāna birati bigyāna nivāsā | raghunāyaka ke tumha priya dāsā || kārana kavana deha yaha pāī | tāta sakala mohi kahahu bujhāī || rāma carita sara suṃdara svāmī | pāyahu kahā̃ kahahu nabhagāmī || nātha sunā maiṃ asa siva pāhīṃ | mahā pralayahũ nāsa tava nāhīṃ || mudhā bacana nahiṃ īsvara kahaī | sou moreṃ mana saṃsaya ahaī || aga jaga jīva nāga nara devā | nātha sakala jagu kāla kalevā || aṃḍa kaṭāha amita laya kārī | kālu sadā duratikrama bhārī ||

Ngài toàn tri, vượt qua bóng tối; có trí tuệ tốt đẹp, tính cách hiền lành và hành động đơn giản. Ngài là nơi ở của tri thức, giải thoát và siêu tri thức, người tôi tớ yêu dấu của Chúa Raghunatha. Vì lý do gì ngài có thân thể này? Hỡi người thân, hãy giải thích cho con tất cả. Lạy Chúa, nhân vật của Rama đẹp như hồ nước, ngài đã đạt được điều đó ở đâu, hãy nói cho con biết. Lạy Chúa, con đã nghe điều này từ Shiva: ngay cả trong đại hủy diệt, sự hủy diệt của ngài cũng không có. Lời nói của kẻ ngu muội không phải là lời của Ishvara; điều đó vẫn còn là sự nghi ngờ trong tâm trí con. Lửa, thế giới, sinh linh, rắn, người và thần linh; lạy Chúa, cả thế giới là thân thể của Thời gian. Quả trứng vũ trụ vô lượng, kẻ hủy diệt vô cùng; Thời gian luôn luôn không thể vượt qua và nặng nề.

Verse 198 (दोहा/सोरठा)

तुम्हहि न ब्यापत काल अति कराल कारन कवन। मोहि सो कहहु कृपाल ग्यान प्रभाव कि जोग बल।।94(क)।। प्रभु तव आश्रम आएँ मोर मोह भ्रम भाग। कारन कवन सो नाथ सब कहहु सहित अनुराग।।94(ख)।।

tumhahi na byāpat kāla ati karāla kārana kavan | mohi so kahahu kṛpāla gyāna prabhāva ki joga bala ||94(ka)|| prabhu tava āśrama āẽ mora moha bhrama bhāga | kārana kavan so nātha saba kahahu sahita anurāga ||94(kha)||

Thời gian, đáng sợ đến vậy, không chạm đến ngài, lý do là gì? Hãy nói cho con biết, hỡi đấng từ bi: đó là quyền năng của tri thức hay sức mạnh của yoga? (94ka) Lạy Chúa, ngay khi con bước vào hermitage của ngài, ảo tưởng và sự bối rối của con đã biến mất. Lạy Chúa tể, hãy nói cho con biết đầy đủ, với tình yêu thương, nguyên nhân của điều này là gì. (94kha)

Verse 199 (चौपाई)

गरुड़ गिरा सुनि हरषेउ कागा। बोलेउ उमा परम अनुरागा।। धन्य धन्य तव मति उरगारी। प्रस्न तुम्हारि मोहि अति प्यारी।। सुनि तव प्रस्न सप्रेम सुहाई। बहुत जनम कै सुधि मोहि आई।। सब निज कथा कहउँ मैं गाई। तात सुनहु सादर मन लाई।। जप तप मख सम दम ब्रत दाना। बिरति बिबेक जोग बिग्याना।। सब कर फल रघुपति पद प्रेमा। तेहि बिनु कोउ न पावइ छेमा।। एहि तन राम भगति मैं पाई। ताते मोहि ममता अधिकाई।। जेहि तें कछु निज स्वारथ होई। तेहि पर ममता कर सब कोई।।

garuṛa girā suni haraṣeu kāgā | boleu umā parama anurāgā || dhanya dhanya tava mati uragārī | prasn tumhāri mohi ati pyārī || suni tava prasn sa-prema suhāī | bahuta janama kai sudhi mohi āī || saba nija kathā kahaũ maĩ gāī | tāta sunahu sādara mana lāī || japa tapa makha sama dama brata dānā | birati bibeka joga bigyānā || saba kara phala raghupati pada premā | tehi binu kou na pāvai chemā || ehi tana rāma bhagati maĩ pāī | tāte mohi mamatā adhikāī || jehi tẽ kachu nija svāratha hoī | tehi para mamatā kara saba koī ||

Nghe lời của Garuda, con quạ vui mừng và nói với tình yêu sâu sắc nhất, 'Hỡi Uma! Đáng khen, đáng khen là sự hiểu biết của ngươi, kẻ thù của loài rắn; câu hỏi của ngươi vô cùng thân thương với ta. Khi nghe câu hỏi đầy yêu thương và phù hợp của ngươi, ký ức về nhiều kiếp sống đã trở lại với ta. Ta sẽ hát trọn câu chuyện của mình; hỡi người thân yêu, hãy lắng nghe với tâm trí tôn kính và chú tâm. Japa và khổ hạnh, hy sinh, sự tĩnh lặng và tự chế, lời thề và bố thí; sự từ bỏ, sự phân biệt, yoga và tri thức tâm linh, quả của tất cả những điều đó là tình yêu dành cho đôi chân của Raghupati; không có điều đó, không ai đạt được phước lành thật sự. Trong chính thân thể này ta đã đạt được sự sùng kính đối với Rama; do đó sự gắn bó của ta với nó rất lớn. Đối với bất cứ điều gì mang lại lợi ích cho chính mình, chỉ với điều đó mà mọi người đều mang tình yêu sở hữu.'

Verse 200 (दोहा/सोरठा)

पन्नगारि असि नीति श्रुति संमत सज्जन कहहिं। अति नीचहु सन प्रीति करिअ जानि निज परम हित।।95(क)।। पाट कीट तें होइ तेहि तें पाटंबर रुचिर। कृमि पालइ सबु कोइ परम अपावन प्रान सम।।95(ख)।।

pannagāri asi nīti śruti sammata sajjana kahahĩ | ati nīcahu sana prīti kari-a jāni nija parama hita ||95(ka)|| pāṭ kīṭ tẽ hoi tehi tẽ pāṭaṁbara rucira | kṛmi pālai sabu koi parama apāvana prāna sama ||95(kha)||

Hỡi kẻ thù của loài rắn, đó là châm ngôn, được chứng thực bởi Shastras và được nói bởi những người đức hạnh: hãy kết bạn ngay cả với những kẻ thấp hèn nhất, biết rằng đó là điều tốt nhất của chính mình. Từ một con sâu đơn giản đến tơ lụa, và từ đó một chiếc áo lụa xinh đẹp; do đó tất cả đều trân trọng con sâu, dù ô uế nhất, coi nó quý giá như mạng sống.

Verse 201 (चौपाई)

स्वारथ साँच जीव कहुँ एहा। मन क्रम बचन राम पद नेहा।। सोइ पावन सोइ सुभग सरीरा। जो तनु पाइ भजिअ रघुबीरा।। राम बिमुख लहि बिधि सम देही। कबि कोबिद न प्रसंसहिं तेही।। राम भगति एहिं तन उर जामी। ताते मोहि परम प्रिय स्वामी।। तजउँ न तन निज इच्छा मरना। तन बिनु बेद भजन नहिं बरना।। प्रथम मोहँ मोहि बहुत बिगोवा। राम बिमुख सुख कबहुँ न सोवा।। नाना जनम कर्म पुनि नाना। किए जोग जप तप मख दाना।। कवन जोनि जनमेउँ जहँ नाहीं। मैं खगेस भ्रमि भ्रमि जग माहीं।। देखेउँ करि सब करम गोसाई। सुखी न भयउँ अबहिं की नाई।। सुधि मोहि नाथ जन्म बहु केरी। सिव प्रसाद मति मोहँ न घेरी।।

svāratha sā̃ca jīva kahũ ehā | mana krama bacana rāma pada nehā || soi pāvana soi subhaga sarīrā | jo tanu pāi bhaji-a raghubīrā || rāma bimukha lahi bidhi sama dehī | kabi kobida na prasaṁsahĩ tehī || rāma bhagati ehĩ tana ura jāmī | tāte mohi parama priya svāmī || tajaũ na tana nija icchā marnā | tana bina beda bhajana nahĩ barnā || prathama mohã mohi bahuta bigovā | rāma bimukha sukha kabahũ na sovā || nānā janama karma puni nānā | kie joga japa tapa makha dānā || kavana joni janameũ jahã nāhī̃ | maĩ khagesa bhrami bhrami jaga māhī̃ || dekheũ kari saba karama gosāī | sukhī na bhayaũ abahĩ kī nāī̃ || sudhi mohi nātha janma bahu kerī | siva prasāda mati mohã na gherī ||

Lợi ích bản thân thật sự cho một chúng sinh là điều này: tình yêu dành cho đôi chân của Rama trong tâm trí, hành động và lời nói. Chỉ thân thể đó là thánh thiện, chỉ thân thể đó là được ban phước, thân thể mà, đã đạt được nó, người ta dùng để tôn thờ Raghubir. Ngay cả khi người ta đạt được một thân thể cao quý như Đấng Sáng Tạo, nếu quay lưng lại với Rama, các nhà thơ và người khôn ngoan không ca ngợi nó. Sự sùng kính đối với Rama đã bén rễ trong tim ta trong chính thân thể này; do đó thân thể này vô cùng thân thương với ta. Ta không từ bỏ thân thể này, cũng không mong muốn cái chết; không có thân thể, việc thờ phượng theo Veda không thể được thực hiện. Lúc đầu, sự ảo tưởng đã gây hại lớn cho ta; quay lưng lại với Rama, ta chưa bao giờ ngủ trong hạnh phúc. Kiếp sau kiếp ta đã thực hiện nhiều loại hành động, yoga, japa, khổ hạnh, hy sinh và bố thí. Ta đã nhập vào tử cung nào chưa? Ta, hỡi vua của loài chim, đã lang thang khắp thế gian. Đã làm mọi loại hành động, hỡi Chúa, ta không hạnh phúc như bây giờ. Hỡi Chúa, ta nhớ nhiều kiếp sống; nhờ ân điển của Shiva, tâm trí ta không còn bị giới hạn bởi ảo tưởng.

Verse 202 (दोहा/सोरठा)

प्रथम जन्म के चरित अब कहउँ सुनहु बिहगेस। सुनि प्रभु पद रति उपजइ जातें मिटहिं कलेस।।96(क)।। पूरुब कल्प एक प्रभु जुग कलिजुग मल मूल। नर अरु नारि अधर्म रत सकल निगम प्रतिकूल।।96(ख)।।

prathama janma ke carita aba kahaũ sunahu bihagesa | suni prabhu pada rati upajai jātẽ miṭahĩ kalesa ||96(ka)|| pūruba kalpa eka prabhu juga kali-juga mala mūla | nara aru nāri adharma rata sakala nigama pratikūla ||96(kha)||

Bây giờ ta sẽ kể câu chuyện về kiếp đầu tiên của ta, hãy lắng nghe, hỡi chúa tể loài chim; nghe nó, tình yêu dành cho đôi chân của Chúa sẽ nảy sinh, và nhờ đó những khổ đau sẽ bị xua tan. Trong một kiếp trước đã có một thời đại, Kali, gốc rễ của sự ô uế, khi đàn ông và phụ nữ tận tụy với sự phi nghĩa, đối lập với toàn bộ trật tự của Veda.

Verse 203 (चौपाई)

तेहि कलिजुग कोसलपुर जाई। जन्मत भयउँ सूद्र तनु पाई।। सिव सेवक मन क्रम अरु बानी। आन देव निंदक अभिमानी।। धन मद मत्त परम बाचाला। उग्रबुद्धि उर दंभ बिसाला।। जदपि रहेउँ रघुपति रजधानी। तदपि न कछु महिमा तब जानी।। अब जाना मैं अवध प्रभावा। निगमागम पुरान अस गावा।। कवनेहुँ जन्म अवध बस जोई। राम परायन सो परि होई।। अवध प्रभाव जान तब प्रानी। जब उर बसहिं रामु धनुपानी।। सो कलिकाल कठिन उरगारी। पाप परायन सब नर नारी।।

tehi kali-juga kosalapura jāī | janmata bhayuṁ sūdra tanu pāī || siva sevaka mana krama aru bānī | āna deva nindaka abhimānī || dhana mada matta parama bācālā | ugra-buddhi ura dambha bisālā || jadapi raheuṁ raghupati rajadhānī | tadapi na kachu mahimā taba jānī || aba jānā maiṁ avadha prabhāvā | nigamāgama purāna asa gāvā || kavanehuṁ janma avadha basa joī | rāma-parāyana so pari hoī || avadha prabhāva jāna taba prānī | jaba ura basahiṁ rāmu dhanupānī || so kali-kāla kaṭhina ura-gārī | pāpa-parāyana saba nara nārī ||

Trong thời đại Kali đó ta đã đến thành phố Kosala và được sinh ra trong thân thể Shudra. Trong tâm trí, hành động và lời nói ta là người hầu của Shiva, nhưng kiêu ngạo, và là kẻ chê bai các vị thần khác. Say sưa vì sự kiêu ngạo của tài sản, nói năng quá mức, trí tuệ hung dữ, với một kho tàng lớn sự đạo đức giả trong tim. Dù ta sống ở thủ đô của Raghupati, ngay cả khi đó ta cũng không nhận ra vinh quang của nó. Bây giờ ta đã hiểu quyền năng của Avadh, như Veda, Agama và Purana tuyên bố. Bất cứ ai, trong bất kỳ kiếp nào, sống ở Avadh sẽ trở thành, chắc chắn, một người sùng kính Rama. Một chúng sinh chỉ hiểu sự vĩ đại của Avadh khi Rama, cung trên tay, đến ngự trong tim. Đó là thời Kali khắc nghiệt, thiêu đốt từ bên trong: tất cả đàn ông và phụ nữ đều hướng về tội lỗi.

Verse 204 (दोहा/सोरठा)

कलिमल ग्रसे धर्म सब लुप्त भए सदग्रंथ। dंभिन्ह निज मति कल्पि करि प्रगट किए बहु पंथ।।97(क)।। भए लोग सब मोहबस लोभ ग्रसे सुभ कर्म। सुनु हरिजान ग्यान निधि कहउँ कछुक कलिधर्म।।97(ख)।।

kali-mala grasē dharma saba lupta bhae sadgrantha | dambhinha nija mati kalpi kari pragaṭa kiē bahu pantha ||97(ka)|| bhae loga saba moha-basa lobha grasē subha karma | sunu hari-jāna jñāna-nidhi kahauṁ kachuka kali-dharma ||97(kha)||

Vết nhơ của Kali đã nuốt chửng tất cả dharma; các kinh sách chân thật đã rơi vào quên lãng. Những kẻ đạo đức giả, bịa đặt giáo lý bằng trí tuệ riêng, đã đưa ra nhiều con đường. Con người đã hoàn toàn rơi vào ảo tưởng; lòng tham đã nuốt chửng những hành động đức hạnh. Hãy lắng nghe, hỡi người sùng kính Hari, kho tàng của trí tuệ: ta sẽ kể một chút về 'tôn giáo' của Kali.

Verse 205 (चौपाई)

बरन धर्म नहिं आश्रम चारी। श्रुति बिरोध रत सब नर नारी।। द्विज श्रुति बेचक भूप प्रजासन। कोउ नहिं मान निगम अनुसासन।। मारग सोइ जा कहुँ जोइ भावा। पंडित सोइ जो गाल बजावा।। मिथ्यारंभ दंभ रत जोई। ता कहुँ संत कहइ सब कोई।। सोइ सयान जो परधन हारी। जो कर दंभ सो बड़ आचारी।। जौ कह झूँठ मसखरी जाना। कलिजुग सोइ गुनवंत बखाना।। निराचार जो श्रुति पथ त्यागी। कलिजुग सोइ ग्यानी सो बिरागी।। जाकें नख अरु जटा बिसाला। सोइ तापस प्रसिद्ध कलिकाला।।

barana-dharma nahiṁ āśrama cārī | śruti-birodha rata saba nara nārī || dvija śruti-bēcaka bhūpa prajā-sana | kou nahiṁ mānai nigama anusāsana || māraga soī jā kahuṁ joī bhāvā | paṇḍita soī jo gāla bajāvā || mithyā-ārambha dambha rata joī | tā kahuṁ santa kahai saba koī || soī sayāna jo para-dhana hārī | jo kara dambha so baṛa ācārī || jau kaha jhūṁṭha masakharī jānā | kali-juga soī guṇavanta bakhānā || nirācāra jo śruti patha tyāgī | kali-juga soī gyānī so birāgī || jākeṁ nakha aru jaṭā bisālā | soī tāpasa prasiddha kali-kālā ||

Không có sự tôn trọng đối với bổn phận varna, cũng không có bốn ashrama; tất cả đàn ông và phụ nữ vui thích trong việc chống đối Shruti. Bà la môn bán Veda; các vị vua chỉ tồn tại để cai trị, không ai chấp nhận kỷ luật của sự mặc khải. 'Con đường' là bất cứ điều gì mỗi người tình cờ thích; 'học giả' là người tạo ra tiếng ồn lớn nhất. Bất cứ ai tận tụy với những doanh nghiệp giả tạo và sự đạo đức giả, mọi người gọi người đó là thánh. Người khôn ngoan là kẻ cướp của cải người khác; kẻ phô trương sự đạo đức giả được ca ngợi là nhà đạo đức vĩ đại. Nếu người nào biết nói dối và sự hề hước, trong Kali người đó được ca ngợi là 'đức hạnh'. Kẻ không có đạo đức, người từ bỏ con đường của Shruti, người đó, trong Kali, được gọi là người học rộng và siêu thoát. Người có móng tay và tóc rối rắm to lớn, chỉ người đó trở nên nổi tiếng như một khổ hạnh trong thời đại đen tối.

Verse 206 (दोहा/सोरठा)

असुभ बेष भूषन धरें भच्छाभच्छ जे खाहिं। तेइ जोगी तेइ सिद्ध नर पूज्य ते कलिजुग माहिं।।98(क)।। जे अपकारी चार तिन्ह कर गौरव मान्य तेइ। मन क्रम बचन लबार तेइ बकता कलिकाल महुँ।।98(ख)।।

aśubha bēṣa bhūṣana dharēṁ bhaccha-abhaccha jē khāhiṁ | tēi jogī tēi siddha nara pūjya tē kali-juga māhiṁ ||98(ka)|| jē apakārī cāra tinh kara gaurava mānya tēi | mana krama bacana labāra tēi bakatā kali-kāla mahuṁ ||98(kha)||

Những ai mặc trang phục và đồ trang sức ô uế, và ăn những thứ vừa phù hợp vừa không phù hợp, những người đó được tôn vinh trong Kali như yogi và siddha. Những kẻ gây hại nhưng trơn tru và khéo léo, những kẻ đó được dành cho địa vị. Những kẻ nói dối trong tâm trí, hành động và lời nói, đó là những nhà hùng biện nổi tiếng trong thời Kali.

Verse 207 (चौपाई)

नारि बिबस नर सकल गोसाई। नाचहिं नट मर्कट की नाई।। सूद्र द्विजन्ह उपदेसहिं ग्याना। मेलि जनेऊ लेहिं कुदाना।। सब नर काम लोभ रत क्रोधी। देव बिप्र श्रुति संत बिरोधी।। गुन मंदिर सुंदर पति त्यागी। भजहिं नारि पर पुरुष अभागी।। सौभागिनीं बिभूषन हीना। बिधवन्ह के सिंगार नबीना।। गुर सिष बधिर अंध का लेखा। एक न सुनइ एक नहिं देखा।। हरइ सिष्य धन सोक न हरई। सो गुर घोर नरक महुँ परई।। मातु पिता बालकन्हि बोलाबहिं। उदर भरै सोइ धर्म सिखावहिं।।

nāri-bibasa nara sakala gosāī | nācahiṁ naṭa markaṭa kī nāī || sūdra dvijanha upadēsahiṁ gyānā | mēli janēū lēhiṁ kudānā || saba nara kāma lobha rata krodhī | dēva bipra śruti santa birodhī || guṇa-mandira sundara pati tyāgī | bhajahiṁ nāri para-puruṣa abhāgī || saubhāginīṁ bibhūṣana hīnā | bidhavanha kē siṅgāra nabīnā || guru ṣiṣa badhira andha kā lēkhā | ēka na sunai ēka nahiṁ dēkhā || harai ṣiṣya dhana sōka na haraī | sō guru ghōra naraka mahuṁ paraī || mātu pitā bālakanhi bolābahiṁ | udara bharai sōi dharma sikhāvahiṁ ||

Đàn ông, bị phụ nữ chi phối, tưởng mình là chúa tể của tất cả; họ nhảy múa như diễn viên và khỉ. Shudra hướng dẫn những người sinh hai lần về 'tri thức'; đeo dây thánh, họ theo con đường xấu xa. Tất cả đàn ông đều đắm chìm trong dục vọng, tham lam và giận dữ, đối lập với các vị thần, Bà la môn, Shruti và thánh nhân. Phụ nữ, từ bỏ những người chồng đẹp trai của họ, nơi ở của đức hạnh, theo đuổi những người đàn ông khác, những kẻ bất hạnh. Những người vợ may mắn đi mà không có đồ trang sức; quả phụ lại trang điểm mới. Guru và đệ tử giống như người điếc và người mù: một người không nghe, người kia không thấy. Vị guru nào đánh cắp tài sản của đệ tử nhưng không xua tan nỗi buồn của họ, người đó rơi vào địa ngục khủng khiếp. Các bà mẹ và người cha gọi con cái của họ; ai làm đầy cái bụng thì người đó dạy 'dharma'.

Verse 208 (दोहा/सोरठा)

ब्रह्म ग्यान बिनु नारि नर कहहिं न दूसरि बात। कौड़ी लागि लोभ बस करहिं बिप्र गुर घात।।99(क)।। बादहिं सूद्र द्विजन्ह सन हम तुम्ह ते कछु घाटि। जानइ ब्रह्म सो बिप्रबर आँखि देखावहिं डाटि।।99(ख)।।

brahma gyāna binu nāri nara kahahiṁ na dūsari bāta | kauṛī lāgi lobha basa karahiṁ bipra gura ghāta ||99(ka)|| bādahiṁ sūdra dvijanha sana hama tumha te kachu ghāṭi | jānai brahma so biprabara ā̃khi dekhāvahiṁ ḍāṭi ||99(kha)||

Không có tri thức thật sự về Brahman, đàn ông và phụ nữ không nói về điều gì cao hơn. Vì một đồng xu, bị thúc đẩy bởi lòng tham, họ thậm chí phản bội Bà la môn và guru. Shudra tranh luận với những người sinh hai lần, 'Chúng ta kém gì các người?', và những người lẽ ra là những Bà la môn tốt nhất, dù tuyên bố có tri thức về Brahman, chỉ trừng trừng nhìn và mắng mỏ.