Sarga 22

Verse 1

[Dasaratha sends Rama and Lakshmana with Viswamitra--Viswamitra confers knowledge of bala and atibala to Rama and Lakshmana.] तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथस्सुतम  प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम्।।1.22.1।।

Khi hiền thánh Vasiṣṭha nói như vậy, vua Daśaratha, nét mặt rạng rỡ đầy quyết tâm, liền cho triệu Rāma cùng với Lakṣmaṇa đến.

Verse 2

कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च।पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम्।।1.22.2।।स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरथ: प्रियम्।ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना।।1.22.3।।

Sau khi mẹ và phụ vương Daśaratha đã làm lễ cát tường tiễn biệt và ban phúc, và sau khi quốc sư Vasiṣṭha dùng những chân ngôn cát tường gia trì, vua Daśaratha hôn lên đỉnh đầu người con yêu dấu. Với nội tâm hoan hỷ thuận tình, ngài phó thác con cho con trai của Kuśika (Viśvāmitra).

Verse 3

कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च।पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम्।।1.22.2।।स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरथ: प्रियम्।ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना।।1.22.3।।

Sau khi mẹ và phụ vương Daśaratha đã làm lễ cát tường tiễn biệt và ban phúc, và sau khi quốc sư Vasiṣṭha dùng những chân ngôn cát tường gia trì, vua Daśaratha hôn lên đỉnh đầu người con yêu dấu. Với nội tâm hoan hỷ thuận tình, ngài phó thác con cho con trai của Kuśika (Viśvāmitra).

Verse 4

ततो वायुस्सुखस्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा।विश्वामित्रगतं दृष्ट्वा रामं राजीवलोचनम्।।1.22.4।।

Bấy giờ, thấy Rāma mắt như hoa sen theo Viśvāmitra mà đi, một làn gió mát lành thổi đến, trong trẻo, không vương bụi.

Verse 5

पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनै:।शङ्खदुन्दुभिनिर्घोष: प्रयाते तु महात्मनि।।1.22.5।।

Khi bậc đại hồn rời bước, một trận mưa hoa lớn đổ xuống; tiếng trống trời vang dội, cùng tiếng tù và và trống rền vang khắp nơi.

Verse 6

विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो धनुर्धर:।काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात्।।1.22.6।।

Viśvāmitra đi trước; sau đó Rāma, tay cầm cung, bước theo; và Lakṣmaṇa—con của Sumitrā, cung thủ với lọn tóc bên—cũng theo sát ngài.

Verse 7

कलापिनौ धनुष्पाणी शोभमानौ दिशो दश ।विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ।।1.22.7।।अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ।

Mang tên và cung trong tay, hai vị rạng ngời khắp mười phương; như đôi rắn ba đầu, các ngài theo sau Đại hồn Viśvāmitra—hùng lực không suy—tựa đôi Aśvin theo Phạm Thiên (Brahmā), Đấng Tổ Phụ.

Verse 8

तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलङ्कृतौ।।1.22.8।।बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ।कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।।1.22.9।।अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतामनिन्दितौ।स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ।।1.22.10।।

Bấy giờ, hai hoàng tử Rāma và Lakṣmaṇa theo sau con của Kuśika: tay cầm cung, trang sức chỉnh tề; ngón tay và cánh tay được bảo hộ để bắn cung, bên hông đeo kiếm, dung mạo tuấn tú, hào quang rực rỡ. Không tì vết, sáng chói bởi phúc quang, hai ngài tựa như hai con của Thần Lửa, theo sau Thượng Đế Sthāṇu (Śiva) nhiệm mầu, khó thể nghĩ bàn.

Verse 9

तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलङ्कृतौ।।1.22.8।।बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ।कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।।1.22.9।।अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतामनिन्दितौ।स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ।।1.22.10।।

Bấy giờ, hai hoàng tử Rāma và Lakṣmaṇa theo sau con của Kuśika: tay cầm cung, trang sức chỉnh tề; ngón tay và cánh tay được bảo hộ để bắn cung, bên hông đeo kiếm, dung mạo tuấn tú, hào quang rực rỡ. Không tì vết, sáng chói bởi phúc quang, hai ngài tựa như hai con của Thần Lửa, theo sau Thượng Đế Sthāṇu (Śiva) nhiệm mầu, khó thể nghĩ bàn.

Verse 10

तदा कुशिकपुत्रं तु धनुष्पाणी स्वलङ्कृतौ।।1.22.8।।बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती ।कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।।1.22.9।।अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतामनिन्दितौ।स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी ।।1.22.10।।

Bấy giờ hai hoàng tử anh em Rāma và Lakṣmaṇa, tay cầm cung, trang sức chỉnh tề; ngón tay và cánh tay mang miếng da hộ vệ, bên hông đeo kiếm, oai quang rực rỡ, dung mạo tuấn tú, theo sau con của Kuśika (Viśvāmitra). Hai người sáng ngời phúc tướng, phong nghi không tì vết, tựa như hai vương tử của Thần Lửa tháp tùng Đấng Śiva khó lường.

Verse 11

अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे।रामेति मधुरां वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत।।1.22.11।।

Đi hơn nửa do-tuần dọc bờ nam sông Sarayū, Viśvāmitra cất lời dịu ngọt gọi tên: “Rāma…”, mà nói với Ngài.

Verse 12

गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्यय:।मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा।।1.22.12।।

“Hỡi con yêu, hãy nâng nước này trong tay, chớ để thời khắc trôi qua. Con hãy thọ nhận từ ta toàn bộ các chân ngôn, cùng hai thần chú Balā và Atibalā.”

Verse 13

न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्यय:।न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैऱृता:।।1.22.13।।

Với ngài sẽ chẳng có mệt nhọc, chẳng có sốt nóng, cũng không hề suy giảm dung nhan; dù đang ngủ hay sơ ý, bọn La-sát (rākṣasa) cũng không thể xâm hại ngài.

Verse 14

न बाह्वोस्सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन।त्रिषु लोकेषु वै राम न भवेत्सदृशस्तव ।।1.22.14।।

Hỡi Rāma, trên cõi đất này không ai sánh bằng sức mạnh đôi tay của ngài; thật vậy, khắp ba cõi cũng chẳng có ai tương đồng với ngài.

Verse 15

न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये।नोत्तरे प्रतिवक्तव्ये समो लोके तवाऽनघ।।1.22.15।।

Hỡi bậc vô tỳ vết, trong đời này không ai ngang bằng ngài về phúc lành, lòng nhân hậu, tri thức và sự quyết đoán của trí tuệ, cũng như lời đáp hợp thời khi cần đối đáp.

Verse 16

एतद्विद्याद्वये लब्धे भविता नास्ति ते सम:।बलात्वतिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ।।1.22.16।।

Khi đã thọ đắc hai môn minh này, sẽ không ai sánh bằng ngài—dù hiện tại hay mai sau. Vì Bala và Atibala chính là mẹ sinh của mọi tri thức.

Verse 17

क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम ।बलामतिबलां चैव पठत: पथि राघव।।1.22.17।।

Hỡi Rāma, bậc tối thượng trong loài người—hỡi Rāghava—nếu trên đường ngài tụng đọc Bala và Atibala, thì đói khát sẽ không quấy nhiễu ngài.

Verse 18

विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाप्यतुलं त्वयि।पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजस्समन्विते।।1.22.18।।प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि धार्मिक।

Nếu ngài chuyên tâm học hai minh khoa ấy, danh tiếng vô song sẽ tự nhiên quy tụ nơi ngài. Hai minh khoa rực sáng này được truyền là hai ái nữ của Đấng Tổ Phụ Brahmā, đầy uy quang. Hỡi Kākutstha, ngài thật là bậc chính pháp, xứng đáng thọ nhận chúng để làm lợi ích cho đời.

Verse 19

कामं बहुगुणास्सर्वे त्वय्येते नात्र संशय:। तपसा सम्भृते चैते बहुरूपे भविष्यत:।।1.22.19।।

Quả thật, mọi đức hạnh phong phú ấy đều hiện hữu nơi ngài, không hề có nghi ngờ. Và khi hai minh khoa này được hun đúc bởi khổ hạnh, chúng sẽ hiển lộ thành nhiều phương diện, tùy duyên mà phụng sự ngài.

Verse 20

ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनश्शुचि:।प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मन:।।1.22.20।।

Bấy giờ Rāma chạm tay vào nước để tự thanh tịnh, gương mặt rạng rỡ hoan hỷ, rồi thọ nhận hai minh khoa ấy từ vị đại ẩn sĩ có tự tâm đã được tu chứng viên mãn.

Verse 21

विद्यासमुदितो रामश्शुशुभे भूरिविक्रम:।सहस्ररश्मिर्भगवान् शरदीव दिवाकर:।।1.22.21।। गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे।ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रय:।।1.22.22।।

Rāma, bậc anh hùng dũng mãnh, nay được viên mãn bởi trí học, rực rỡ như mặt trời ngàn tia trong tiết thu. Sau khi chu toàn mọi việc phụng sự đối với con trai của Kuśika (Viśvāmitra), ba người an trú đêm ấy nơi bờ sông Sarayū, an lạc thảnh thơi.

Verse 22

विद्यासमुदितो रामश्शुशुभे भूरिविक्रम:।सहस्ररश्मिर्भगवान् शरदीव दिवाकर:।।1.22.21।। गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे।ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रय:।।1.22.22।।

Rāma, bậc anh hùng dũng mãnh, nay được viên mãn bởi trí học, rực rỡ như mặt trời ngàn tia trong tiết thu. Sau khi chu toàn mọi việc phụng sự đối với con trai của Kuśika (Viśvāmitra), ba người an trú đêm ấy nơi bờ sông Sarayū, an lạc thảnh thơi.

Verse 23

दशरथनृपसूनुसत्तमाभ्यां तृणशयनेऽनुचिते सहोषिताभ्याम्। कुशिकसुतवचोऽनुलालिताभ्यां सुखमिव सा विबभौ विभावरी च।।1.22.23।।

Đêm ấy dường như cũng hóa êm đềm cho hai bậc vương tử ưu tú của vua Daśaratha, tuy cùng nằm trên giường cỏ xa lạ; nhờ lời dịu dàng vỗ về của con Kuśika (Viśvāmitra) mà lòng được an ủi.

Verse 24

Chưa có bản kệ gốc (Devanāgarī) cho Bala-kāṇḍa 22.24 (Nam truyền, IIT Kanpur); xin cung cấp văn bản hoặc ảnh rõ để con dịch trang nghiêm và chính xác.