HomeRamayanaBala KandaSarga 22Shloka 22
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 22, Shloka 22

बलातिबलोपदेशः

The Instruction of Bala and Atibala

विद्यासमुदितो रामश्शुशुभे भूरिविक्रम:।सहस्ररश्मिर्भगवान् शरदीव दिवाकर:।।1.22.21।। गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे।ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रय:।।1.22.22।।

vidyāsamudito rāmaḥ śuśubhe bhūrivikramaḥ | sahasraraśmir bhagavān śaradīva divākaraḥ || 1.22.21 ||

gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje | ūṣus tāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ || 1.22.22 ||

Rāma, bậc anh hùng dũng mãnh, nay được viên mãn bởi trí học, rực rỡ như mặt trời ngàn tia trong tiết thu. Sau khi chu toàn mọi việc phụng sự đối với con trai của Kuśika (Viśvāmitra), ba người an trú đêm ấy nơi bờ sông Sarayū, an lạc thảnh thơi.

guru-kāryāṇiduties to the preceptor
guru-kāryāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक) + kārya (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc), बहुवचन (pl); तत्पुरुषः: ‘duties/services (kārya) of the teacher (guru)’
sarvāṇiall
sarvāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc), बहुवचन (pl); adjective of guru-kāryāṇi
niyujyahaving carried out
niyujya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootni-yuj (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप् (absolutive/gerund), ‘having performed/assigned oneself to’
kuśika-ātmajewith Kuśika’s son (Viśvāmitra)
kuśika-ātmaje:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkuśika (प्रातिपदिक) + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सप्तमी (Loc), एकवचन (sg); तत्पुरुषः: ‘in/with regard to the son of Kuśika (Viśvāmitra)’
ūṣuḥthey stayed
ūṣuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl), परस्मैपद; ‘they dwelt’
tāmthat
tām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc), एकवचन (sg); adjective of rajanīm
rajanīmnight
rajanīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrajanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc), एकवचन (sg)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: there)
sarayvāmon the Sarayu (bank)
sarayvām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarayū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी (Loc), एकवचन (sg)
su-sukhamvery comfortably
su-sukham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + sukha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; नपुंसकलिङ्ग-आकारेण अव्ययवत् (adverbial): ‘very comfortably’
trayaḥthe three (men)
trayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom), बहुवचन (pl)

.Rama, the highly heroic after acquiring knowledge (of the two sciences) and having rendered all services to preceptor Viswamitra, appeared resplendent like the Sun-god in autumn. There the three of them spent the night comfortably on the bank of Sarayu.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (implied by 'the three')
V
Viśvāmitra (Kuśikātmaja)
S
Sarayū (river)
S
Sun (Divākara) (simile)

FAQs

Knowledge must be paired with humility and service: true learning (vidyā) is shown by fulfilling guru-duties, not by pride in newly gained power.

After receiving Bala and Atibala, Rāma performs required services to Viśvāmitra; the group rests for the night on the Sarayū’s bank.

Sevā (service) and discipline: Rāma’s radiance is linked to knowledge plus proper conduct toward his teacher.