Sarga 94

Verse 1

दीर्घकालोषित स्तस्मिन्गिरौ गिरिवनप्रियः।वैदेह्याः प्रियमाकाङ्क्षन्स्वं च चित्तं विलोभयन्।।।।अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत्।भार्याममरसङ्काश श्शचीमिव पुरन्दरः।।।।

Bấy giờ Rāma, con vua Daśaratha—đã ở lâu trên ngọn núi ấy, yêu mến núi rừng—mong làm vui lòng Vaidehī và cũng làm hoan hỷ chính tâm mình, liền chỉ cho hiền thê thấy Citrakūṭa kỳ diệu, như Indra đưa Śacī chiêm ngưỡng.

Verse 2

दीर्घकालोषित स्तस्मिन्गिरौ गिरिवनप्रियः।वैदेह्याः प्रियमाकाङ्क्षन्स्वं च चित्तं विलोभयन्।।2.94.1।।अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत्।भार्याममरसङ्काश श्शचीमिव पुरन्दरः।।2.94.2।।

Sống đã lâu trên ngọn núi ấy, Rāma—người yêu mến non cao rừng thẳm—mong làm vui lòng Vaidehī và cũng làm thỏa lòng mình. Bấy giờ Dāśarathi, rực rỡ như một vị thiên thần, chỉ cho hiền thê thấy Citrakūṭa kỳ diệu, như Purandara (Indra) từng chỉ cho Śacī.

Verse 3

न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः।मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम्।।।।

Hỡi người hiền thục, khi ta ngắm ngọn núi đáng yêu này, lòng ta chẳng còn bị khổ não bởi việc mất ngôi vua, cũng chẳng vì xa lìa bằng hữu.

Verse 4

पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम्।शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्धातुमद्भिर्विभूषितम्।।।।

Hỡi người cát tường, hãy nhìn ngọn núi này: bầy đàn chim muôn loài tụ hội đông đảo; những đỉnh núi giàu khoáng chất tô điểm, như vươn lên đâm thấu trời xanh.

Verse 5

केचिद्रजतसङ्काशाः केचित्क्षतजसंनिभाः।पीतमाञ्जिष्टवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः।।।।पुष्यार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः।विराजन्तेऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः।।।।

Những miền của ngọn núi chúa ấy, được khoáng thạch trang nghiêm, rực sáng muôn sắc: có nơi như bạc, có nơi đỏ như máu; có nơi vàng như nhuộm mạn-giṣṭhā, có nơi chói ngời như bảo châu thượng hạng. Lại có chỗ ánh như hoàng ngọc, như mặt trời, như hoa ketaka; có chỗ lấp lánh như thủy ngân.

Verse 6

केचिद्रजतसङ्काशाः केचित्क्षतजसंनिभाः।पीतमाञ्जिष्टवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः।।2.94.5।।पुष्यार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः।विराजन्तेऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः।।2.94.6।।

Những miền của ngọn núi chúa ấy, được khoáng thạch trang nghiêm, rực sáng muôn sắc: có nơi như bạc, có nơi đỏ như máu; có nơi vàng như nhuộm mạn-giṣṭhā, có nơi chói ngời như bảo châu thượng hạng. Lại có chỗ ánh như hoàng ngọc, như mặt trời, như hoa ketaka; có chỗ lấp lánh như thủy ngân.

Verse 7

नानामृगगणद्वीपितरर्क्ष्वृक्षगणैर्वुतः।अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः।।।।

Ngọn núi này rạng rỡ, đầy dẫy muôn loài chim, lại được bao quanh bởi đàn thú đủ loại—hổ, báo, gấu—mà nơi đây dường như đều hiền hòa, không mang tánh hung bạo.

Verse 8

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः।।।।काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः।।।।पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः।।।।

Ngọn núi này đầy những cây rợp bóng, khả ái, hoa nở quả sai: xoài, jambū, asana, lodhra, priyāla, mít, dhava; aṅkola, tinisa, bilva, tinduka, tre; kāśmarya, ariṣṭa, varuṇa, madhūka, tilaka; táo jujube, āmalaka, nīpa; mây, dhanvana, lựu… Được phủ kín bởi những loài ấy và nhiều loài khác, núi này thêm rạng rỡ phú quý.

Verse 9

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः।।2.94.8।।काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः।।2.94.9।।पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः।।2.94.10।।

Ngọn núi này đầy những cây rợp bóng, khả ái, hoa nở quả sai: xoài, jambū, asana, lodhra, priyāla, mít, dhava; aṅkola, tinisa, bilva, tinduka, tre; kāśmarya, ariṣṭa, varuṇa, madhūka, tilaka; táo jujube, āmalaka, nīpa; mây, dhanvana, lựu… Được phủ kín bởi những loài ấy và nhiều loài khác, núi này thêm rạng rỡ phú quý.

Verse 10

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः।।2.94.8।।काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः।।2.94.9।।पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः।।2.94.10।।

Núi này rợp đầy các loài cây như thế: xoài, jambū, asana, lodhra, priyāla, mít, dhava, aṅkola, tiniśa tốt đẹp, bilva, tinduka, tre; lại có kāśmarya, ariṣṭa, varuṇa, madhūka, tilaka; badarī, āmalaka, nīpa, mây, dhanvana và bījaka—đều trổ hoa, kết trái, tỏa bóng mát, khả ái; vì vậy ngọn núi này rạng rỡ phú quý.

Verse 11

शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान्।किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान्मनस्विनः।।।।

Này hiền thê, nàng hãy nhìn—trên những thềm đá núi xinh đẹp này, các Kinnara khí phách, từng đôi một, đang vui đùa, khiến lòng người rúng động kỳ diệu.

Verse 12

शाखावसक्तान् खड्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च।पश्य विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्धेशान्मनोरमान्।।।।

Hãy nhìn những chốn vui chơi diễm lệ của các nữ Vidyādhara—nơi trên cành cây treo những thanh kiếm và y phục thượng hạng.

Verse 13

जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित्क्वचित्।स्रवद्भिर्भात्ययं शैल स्स्रवन्मद इव द्विपः।।।।

Với thác nước, mạch suối phun trào và những dòng rỉ chảy đây đó, ngọn núi này rực sáng—như voi đang vào kỳ phát dục, nhựa say chảy tràn.

Verse 14

गुहासमीरणो गन्धान्नानापुष्पभवान्वहन्।घ्राणतर्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत्।।।।

Gió từ hang động mang theo hương thơm sinh từ muôn loài hoa, đến làm thỏa lòng khứu giác—có ai mà chẳng hoan hỷ?

Verse 15

यदीह शरदोऽनेकास्त्वया सार्धमनिन्दिते।लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति।।।।

Hỡi người không tì vết, nếu ta được ở đây qua nhiều mùa thu cùng nàng và cùng Lakṣmaṇa, thì nỗi sầu chẳng bao giờ thiêu đốt ta.

Verse 16

बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते।विचित्रशिखरे ह्यस्मिन्रतवानस्मि भामिनि।।।।

Hỡi người yêu dấu, ta thật lòng say mê ngọn núi khả ái này—đỉnh non kỳ diệu, tràn đầy hoa thơm trái ngọt, lại rộn ràng muôn đàn chim đủ loại.

Verse 17

अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम्।पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा।।।।

Nhờ nếp sống nơi rừng này, ta đã được hai quả lành: ta đã trả trọn món nợ đối với phụ vương trong đạo Dharma, và cũng làm cho Bharata được thỏa lòng.

Verse 18

वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह।पश्यन्ती विविधान्भावान्मनोवाक्कायसम्मतान्।।।।

Hỡi Vaidehī (Sītā), nàng có vui nơi Citrakūṭa này cùng ta chăng, khi ngắm nhìn bao cảnh tượng và trải nghiệm muôn vẻ, làm đẹp lòng ý, lời và thân?

Verse 19

इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे।वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः।।।।

Chính điều này, các bậc vương tiên thuở xưa đã nói là cam lộ: đối với bậc quân vương, sống nơi rừng đem lại lợi ích tâm linh, và sau khi qua đời đạt cảnh giới cao hơn; đó là lời của tổ tiên ta.

Verse 20

शिला श्शैलस्य शोभन्ते विशाला श्शतशोऽभितः।बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः।।।।

Khắp bốn phía, trên sườn núi, trăm trăm tảng đá rộng lớn rực rỡ sáng ngời; dày đặc muôn sắc—xanh thẫm/đen, vàng, trắng và đỏ.

Verse 21

निशिभान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव।ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्म्या भ्राजमाना स्सहस्रशः।।।।

Trong đêm, trên ngọn núi tôn quý ấy, hàng ngàn loài thảo dược tự phát quang, rạng rỡ như những lưỡi lửa của thần Hỏa.

Verse 22

केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः।केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि।।।।

Hỡi người đẹp, có nơi trên núi này tựa như chốn cư ngụ, có nơi như vườn dạo lạc thú; lại có nơi lấp lánh như thể kết thành từ một khối đá duy nhất.

Verse 23

भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटस्समुत्थितः।चित्रकूटस्य कूटोऽसौ दृश्यते सर्वत श्शुभः।।।।

Chitrakūṭa rạng ngời như thể vươn lên bằng cách xé mở lòng đất; và đỉnh núi Chitrakūṭa ấy, từ mọi phía đều hiện ra cát tường, mỹ lệ.

Verse 24

कुष्ठस्थगरपुन्नाग भूर्जपत्रोत्तरच्छदान्।कामिनां स्वास्तरान्पश्य कुशेशयदलायुतान्।।।।

Hãy nhìn, như những giường nằm êm đẹp của kẻ tình nhân: trải lá kuṣṭha, sthagara, punnāga và vỏ lá bhūrja phủ lên, lại vun đầy cánh sen.

Verse 25

मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः।कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च।।।।

Này hiền nương, nàng hãy xem—những tràng hoa sen kia hiện ra đây, bị kẻ tình nhân giày nát rồi vứt bỏ; lại còn đủ thứ trái quả khác nữa (bỏ lại).

Verse 26

वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान्कुरून्।पर्वतश्चित्रकूटोऽसौ बहुमूलफलोदकः।।।।

Núi Citrakūṭa này—dồi dào rễ, trái và nước—dường như vượt hơn cả Vasvaukasārā, Nalini, và cả Uttarakuru phương bắc về sự phong phú và vẻ mỹ lệ.

Verse 27

इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च।रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः।।।।

Hỡi Sītā yêu dấu, trong thời gian này ở rừng cùng nàng và cùng Lakṣmaṇa—ta an trú trên con đường của bậc hiền thánh, tự giữ mình bằng những giới luật nghiêm cẩn—ta sẽ đạt niềm hỷ lạc sâu xa, lại làm tăng trưởng gia pháp của dòng tộc.