Sarga 107

Verse 1

पुनरेवं ब्रुवाणं तं भरतं लक्ष्मणाग्रजः।प्रत्युवाच तत श्श्रीमान् ज्ञातिमध्येऽभिसत्कृतः।।2.107.1।।

Khi Bharata lại nói như thế, đức Rāma rạng ngời—anh cả của Lakṣmaṇa, được tôn kính giữa hàng thân tộc—liền đáp lời Bharata.

Verse 2

उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः।जातः पुत्रो दशरथात्कैकेय्यां राजसत्तमात्।।2.107.2।।

Lời ngươi nói thật hợp lẽ: bởi ngươi là con của Daśaratha—bậc vương tối thượng—sinh bởi Kaikeyī.

Verse 3

पुरा भ्रातः पिता न स्स मातरं ते समुद्वहन्।मातामहे समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम्।।2.107.3।।

Thuở trước, hỡi hiền đệ, khi phụ vương cưới mẫu thân của ngươi, Người đã hứa với ngoại tổ ngươi một sính lễ vô song: một vương quốc giàu nguồn thu.

Verse 4

दैवासुरे च सङ्ग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः।सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः।।2.107.4।।

Trong cuộc chiến giữa chư thiên và a-tu-la, đức vua—bậc chúa tể—vì mẫu thân ngươi lập công mà hoan hỷ, đã vui lòng ban cho bà một ân huệ.

Verse 5

ततस्सा सम्प्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी।अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी।।2.107.5।।तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा।तौ च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ।।2.107.6।।

Bấy giờ, mẫu thân ngươi—người hiển danh, da sắc tươi đẹp—trước hết khiến bậc nhân kiệt ấy tái lập lời hứa, rồi xin hai ân huệ.

Verse 6

ततः सा सम्प्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी।अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी।।2.107.5।।तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा।तच्च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ।।2.107.6।।

“Vương quốc thuộc về ngươi, hỡi bậc hùng dũng giữa loài người; còn ta thì chịu lưu đày.” Vì đã bị ràng buộc bởi lời thệ nguyện, nhà vua khi ấy ban cho nàng trọn hai ân huệ ấy.

Verse 7

तेन पित्राऽहमप्यत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ।चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम्।।2.107.7।।

Vì thế, hỡi bậc trượng phu tối thượng, ta cũng đã được phụ vương truyền lệnh—đúng theo điều khoản của ân huệ—phải ở trong rừng này trọn mười bốn năm.

Verse 8

सोऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः।सीतया चाप्रतिद्वन्द्व स्सत्यवादे स्थितः पितुः।।2.107.8।।

Vì vậy, ta đã đến khu rừng hoang vắng này, có Lakṣmaṇa và Sītā cùng đi; ta kiên quyết giữ trọn chân thật để làm rạng danh phụ vương—bậc vô song trong sự trung tín với lời đã nói.

Verse 9

भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम्।कर्तुमर्हति राजेन्द्र क्षिप्रमेवाभिषेचनात्।।2.107.9।।

Hỡi bậc Đế vương như Indra, huynh cũng nên như thế: hãy mau chóng tiến hành lễ quán đỉnh đăng cơ, để phụ vương—bậc nói lời chân thật—được chứng minh là người giữ trọn lời hứa.

Verse 10

ऋणान्मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम्।पितरं चापि धर्मज्ञं मातरं चाभिनन्दय।।2.107.10।।

Hỡi Bharata, vì ta mà hãy giải thoát đức vua đầy năng lực khỏi món nợ nghĩa vụ; và cũng hãy kính trọng người cha hiểu Dharma cùng người mẹ.

Verse 11

श्रूयते धीमता तात श्रुतिर्गीता यशस्विना।गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितॄन् प्रति।।2.107.11।।

Này em hiền, truyền thống vẫn lưu rằng: bậc hiển danh Gaya, khi cử hành tế lễ cho tổ tiên ngay tại Gaya, đã tụng lên một lời thánh ngôn của Veda.

Verse 12

पुन्नाम्नो नरकाद् यस्मात् पितरं त्रायते सुतः।तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितॄन् यः पाति सर्वतः।।2.107.12।।

Vì người con cứu cha khỏi địa ngục mang tên “Put”, nên được gọi là putra—người gìn giữ và che chở các tổ tiên bằng mọi cách.

Verse 13

एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः।तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत्।।2.107.13।।

Nhiều người con—đức hạnh, học rộng—thật đáng cầu mong; để dẫu tất cả đều sum vầy, vẫn có ít nhất một người đi đến Gayā mà làm lễ tế tự tổ tiên.

Verse 14

एवं राजर्षय स्सर्वे प्रतीता राजनन्दन।तस्मात्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात्प्रभो।।2.107.14।।

Tất cả các bậc vương tiên đều đồng thuận như vậy, hỡi niềm vui của dòng vua; vì thế, hỡi bậc tối thượng trong loài người, hỡi đấng chúa tể—xin cứu phụ vương khỏi địa ngục.

Verse 15

अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय।शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः।।2.107.15।।

Hãy về Ayodhyā, hỡi Bharata, làm cho muôn dân an lòng; hỡi dũng sĩ, hãy đi cùng Śatrughna và hết thảy những bậc nhị sinh.

Verse 16

प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन्।आभ्यान्तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च।।2.107.16।।

Còn ta, không chậm trễ, sẽ vào rừng Daṇḍaka—chỉ cùng hai người ấy: Vaidehī và Lakṣmaṇa, tâu đại vương.

Verse 17

त्वं राजा भरत भव स्वयं नराणां वन्यानामहमपि राजराण्मृगाणाम्।गच्छ त्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टस्संहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान्प्रवेक्ष्ये।।2.107.17।।

Ngươi hãy làm vua, Bharata, cai trị loài người; còn ta sẽ làm chúa tể của muông thú nơi rừng sâu. Hôm nay ngươi hãy về thành tối thắng với lòng hoan hỷ; và ta cũng hân hoan bước vào miền hoang dã Daṇḍaka.

Verse 18

छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानां वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम्।एतेषामहमपि काननद्रुमाणां छायां तामतिशयिनीं सुखी श्रयिष्ये।।2.107.18।।

Hỡi Bharata, xin chiếc lọng che ngăn sức nóng dữ dội của mặt trời, rủ bóng mát dịu trên đỉnh đầu huynh. Còn ta, lòng an nhiên, sẽ nương tựa dưới bóng râm thẳm sâu, vượt trội của những cây rừng này.

Verse 19

शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायस्सौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम्।चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषीद।।2.107.19।।

Tất cả các bậc vương tiên đều đồng thuận như vậy, hỡi niềm vui của dòng vua; vì thế, hỡi bậc tối thượng trong loài người, hỡi đấng chúa tể—xin cứu phụ vương khỏi địa ngục.